વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.110.1
अध्यर्धयोजनं गत्वा नदीं पश्चान्मुखाश्रिताम् ।
सरयूं पुण्यसलिलां ददर्श रघुनन्दनः ॥ ७.११०.१ ॥
દોઢ યોજન ચાલીને રઘુનંદને પશ્ચિમ તરફ વહેતી, પવિત્ર જળવાળી સરયૂ નદી જોઈ.
7.110.2
तां नदीमाकुलावर्तां सर्वत्रानुसरन्नृपः ।
आगतः सप्रजो रामस्तं देशं रघुनन्दनः ॥ ७.११०.२ ॥
વમળોથી ભરેલી તે નદીને સર્વત્ર અનુસરતા, પ્રજા સહિત રઘુનંદન રામ તે પ્રદેશમાં આવ્યા.
7.110.3
अथ तस्मिन्मुहूर्ते तु ब्रह्मा लोकपितामहः ।
सर्वैः परिवृतो देवैर्ऋषिभिश्च महात्मभिः ॥ ७.११०.३ ॥
તે ક્ષણે લોકપિતામહ બ્રહ્મા, સર્વ દેવો અને મહાત્મા ઋષિઓથી ઘેરાઈને આવ્યા.
7.110.4
आययौ यत्र काकुत्स्थः स्वर्गाय समुपस्थितः ।
विमानशतकोटीभिर्दिव्याभिरभिसंवृतः ॥ ७.११०.४ ॥
સ્વર્ગે જવા તૈયાર ઊભેલા કાકુત્સ્થ (રામ) જ્યાં હતા ત્યાં, સો કરોડ દિવ્ય વિમાનોથી ઘેરાઈને તે આવ્યા.
7.110.5
दिव्यतेजोवृतं व्योम ज्योतिर्भूतमनुत्तमम् ।
स्वयम्प्रभैः स्वतेजोभिः स्वर्गिभिः पुण्यकर्मभिः ॥ ७.११०.५ ॥
દિવ્ય તેજથી આવૃત આકાશ પરમ પ્રકાશમય બની ગયું; પુણ્યકર્મી સ્વર્ગવાસીઓ પોતાના જ તેજથી સ્વયં પ્રકાશિત હતા.
7.110.6
पुण्या वाता ववुश्चैव गन्धवन्तः सुखप्रदाः ।
पपात पुष्पवृष्टिश्च देवैर्मुक्ता महौघवत् ॥ ७.११०.६ ॥
પવિત્ર, સુગંધિત અને સુખદાયી પવન વાયો; દેવોએ છોડેલી પુષ્પવૃષ્ટિ મહાપ્રવાહની જેમ વરસી.
7.110.7
तस्मिंस्तूर्यशतैः कीर्णे गन्धर्वाप्सरसङ्कुले ।
सरयूसलिलं रामः पद्भ्यां समुपचक्रमे ॥ ७.११०.७ ॥
સેંકડો વાદ્યોના નાદથી ગુંજતા, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓથી ભરેલા તે સમયે રામ પગપાળા સરયૂના જળમાં ઉતરવા લાગ્યા.
7.110.8
ततः पितामहो वाणीमन्तरिक्षादभाषत ।
आगच्छ विष्णो भद्रं ते दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि राघव ॥ ७.११०.८ ॥
ત્યારે પિતામહ બ્રહ્માએ આકાશમાંથી આ વાણી કહી — “આવ વિષ્ણુ, તારું કલ્યાણ થાઓ; હે રાઘવ, સદ્ભાગ્યે તું આવી પહોંચ્યો છે.”
7.110.9
भ्रातृभिः सह देवाभैः प्रविशस्व स्विकां तनुम् ।
यामिच्छसि महाबाहो तां तनुं प्रविश स्विकाम् ।
वैष्णवीं तां महातेजस्तद्वाकाशं सनातनम् ॥ ७.११०.९ ॥
દેવતુલ્ય ભાઈઓ સાથે તારા પોતાના સ્વરૂપમાં પ્રવેશ કર. હે મહાબાહો, જે વૈષ્ણવ દેહની તું ઇચ્છા કરે છે તેમાં પ્રવેશ કર; હે મહાતેજસ્વી, તે સનાતન આકાશમાં પ્રવેશ કર.
7.110.10
त्वं हि लोकगतिर्देव न त्वां केचित्प्रजानते ।
ऋते मायां विशालाक्षीं तव पूर्वपरिग्रहाम् ।
त्वामचिन्त्यं महद्भूतमक्षयं सर्वसङ्ग्रहम् ॥ ७.११०.१० ॥
તું જ લોકોની ગતિ છે, હે દેવ; તને કોઈ જાણતું નથી — તારી પૂર્વપરિગૃહીત, વિશાલાક્ષી માયા સિવાય. તું અચિંત્ય, મહાભૂત, અક્ષય અને સર્વસંગ્રાહક છે.
7.110.11
यामिच्छसि महातेजस्तां तनुं प्रविश स्वयम् ॥ ७.११०.११ ॥
હે મહાતેજસ્વી, જે દેહની તું ઇચ્છા કરે છે તેમાં તું પોતે જ પ્રવેશ કર.
7.110.12
ां विशालाक्षीं तव पूर्वपरिग्रहाम् ।
पितामहवचः श्रुत्वा विनिश्चित्य महामतिः ।
विवेश वैष्णवं तेजः सशरीरः सहानुजः ॥ ७.११०.१२ ॥
(પંક્તિનો આરંભ અપૂર્ણ છે: "વિશાલાક્ષી, તારી પૂર્વપરિગૃહીત") પિતામહના વચન સાંભળીને, નિશ્ચય કરીને, તે મહામતિ નાના ભાઈ સાથે, દેહસહિત, વૈષ્ણવ તેજમાં પ્રવેશ્યા.
7.110.13
ततो विष्णुमयं देवं पूजयन्ति स्म देवताः ।
साध्या मरुद्गणाश्चैव सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ॥ ७.११०.१३ ॥
ત્યારે વિષ્ણુમય એ દેવની દેવતાઓએ પૂજા કરી; સાધ્યો, મરુદ્ગણો, ઇન્દ્ર સહિત અને અગ્નિને આગળ રાખીને.
7.110.14
ये च दिव्या ऋषिगणा गन्धर्वाप्सरसश्च याः ।
सुपर्णनागयक्षाश्च दैत्यदानवराक्षसाः ॥ ७.११०.१४ ॥
જે દિવ્ય ઋષિગણો, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ, સુપર્ણો, નાગો, યક્ષો, દૈત્યો, દાનવો અને રાક્ષસો.
7.110.15
सर्वं पुष्टं प्रमुदितं सुसम्पूर्णमनोरथम् ।
साधु साध्विति तैर्देवैस्त्रिदिवं गतकल्मषम् ॥ ७.११०.१५ ॥
બધું પુષ્ટ અને પ્રમુદિત થયું, મનોરથ પૂર્ણ થયા; તે દેવોએ 'સાધુ! સાધુ!' કહ્યું; સ્વર્ગ નિષ્કલંક થયું.
7.110.16
अथ विष्णुर्महातेजाः पितामहमुवाच ह ।
एषां लोकं जनौघानां दातुमर्हसि सुव्रत ॥ ७.११०.१६ ॥
ત્યારે મહાતેજસ્વી વિષ્ણુએ પિતામહને કહ્યું — "હે સુવ્રત, આ જનસમૂહોને તેમનો લોક આપવો આપને યોગ્ય છે."
7.110.17
इमे हि सर्वे स्नेहान्मामनुयाता यशस्विनः ।
भक्ता हि भजितव्याश्च त्यक्तात्मानश्च मत्कृते ॥ ७.११०.१७ ॥
આ સર્વ યશસ્વીઓ સ્નેહથી મારી પાછળ આવ્યા છે; આ ભક્તો છે, અવશ્ય આદરણીય છે; મારા માટે તેમણે પોતાનો ત્યાગ કર્યો છે.
7.110.18
तच्छ्रुत्वा विष्णुवचनं ब्रह्मा लोकगुरुः प्रभुः ।
लोकान्सान्तानिकान्नाम यास्यन्तीमे समागताः ॥ ७.११०.१८ ॥
વિષ્ણુનું વચન સાંભળીને લોકગુરુ પ્રભુ બ્રહ્માએ કહ્યું — "અહીં એકઠા થયેલા આ સૌ સાંતાનિક નામના લોકોમાં જશે."
7.110.19
यच्च तिर्यग्गतं किञ्चित्त्वामेवमनुचिन्तयत् ।
प्राणांस्त्यक्ष्यति भक्त्या वै तत्सन्ताने निवत्स्यति ॥ ७.११०.१९ ॥
પાર ગયેલો જે કોઈ પ્રાણી આ રીતે તારું ચિંતન કરતાં ભક્તિથી પ્રાણ ત્યજશે, તે એ જ વંશમાં નિવાસ કરશે.
7.110.20
सर्वैर्ब्रह्मगुणैर्युक्ते ब्रह्मलोकादनन्तरे ॥ ७.११०.२० ॥
સર્વ બ્રહ્મગુણોથી યુક્ત થઈને, બ્રહ્મલોક પછી તરત જ.
7.110.21
वानराश्च स्विकां योनिमृक्षाश्चैव तथा ययुः ।
येभ्यो विनिस्सृताः सर्वे सुरेभ्यः सुरसम्भवाः ॥ ७.११०.२१ ॥
વાનરો અને ઋક્ષો પણ પોતપોતાની મૂળ યોનિ તરફ ગયા; જે દેવોમાંથી તેઓ સર્વ નીકળ્યા હતા, દેવોથી ઉત્પન્ન થયેલા તેઓ.
7.110.22
तेषु प्रविविशे चैव सुग्रीवः सूर्यमण्डलम् ।
पश्यतां सर्वदेवानां स्वान्पितऽन्प्रतिपेदिरे ॥ ७.११०.२२ ॥
તેમાં જ સુગ્રીવ પણ સૂર્યમંડળમાં પ્રવેશ્યો; બધા દેવો જોતા હતા ત્યારે તેઓ પોતપોતાના પિતૃઓને પામ્યા.
7.110.23
तथोक्तवति देवेशे गोप्रतारमुपागताः ।
भेजिरे सरयूं सर्वे हर्षपूर्णाश्रुविक्लवाः ॥ ७.११०.२३ ॥
દેવેશે એમ કહ્યું ત્યારે તેઓ સર્વ ગોપ્રતાર પાસે પહોંચ્યા અને હર્ષ તથા આંસુથી ભરાઈને સરયૂ તરફ ગયા.
7.110.24
अवगाह्य जलं यो यः प्राणी ह्यासीत् प्रहृष्टवत् ।
मानुषं देहमुत्सृज्य विमानं सो ऽध्यरोहत ॥ ७.११०.२४ ॥
પાણીમાં સ્નાન કરીને જે જે પ્રાણી હર્ષિત હતો, તેણે માનવ દેહ ત્યજીને વિમાનમાં આરોહણ કર્યું.
7.110.25
तिर्यग्योनिगतानां च शतानि सरयूजलम् ।
सम्प्राप्य त्रिदिवं जग्मुः प्रभासुरवपूंषि च ।
दिव्या दिव्येन वपुषा देवा दीप्ता इवाभवन् ॥ ७.११०.२५ ॥
તિર્યક્ યોનિમાં જન્મેલાં સેંકડો પ્રાણીઓ સરયૂનું જળ પામીને તેજસ્વી દેહ સાથે સ્વર્ગે ગયાં; દિવ્ય દેહથી તેઓ પ્રકાશિત દેવો જેવા થયા.
7.110.26
गत्वा तु सरयूतोयं स्थावराणि चराणि च ।
प्राप्य तत्तोयविक्लेदं देवलोकमुपागमन् ॥ ७.११०.२६ ॥
સરયૂના જળમાં જઈને સ્થાવર અને જંગમ પ્રાણીઓ તે જળથી ભીંજાઈને દેવલોકે પહોંચ્યાં.
7.110.27
तस्मिन्नपि समापन्ना ऋक्षवानरराक्षसाः ।
ते ऽपि स्वर्गं प्रविविशुर्देहान्निक्षिप्य चाम्भसि ॥ ७.११०.२७ ॥
તે નદીમાં એકત્ર થયેલાં ઋક્ષ, વાનર અને રાક્ષસો પણ દેહો જળમાં મૂકીને સ્વર્ગમાં પ્રવેશ્યા.
7.110.28
ततः समागतान्सर्वान्स्थाप्य लोकगुरुर्दिवि ।
जगाम त्रिदशैः सार्धं सदा हृष्टैर्दिवं महत् ॥ ७.११०.२८ ॥
પછી લોકગુરુએ ત્યાં એકત્ર થયેલા સૌને સ્વર્ગમાં સ્થાપિત કરીને, સદા હર્ષિત દેવો સાથે મહાન સ્વર્ગ તરફ પ્રયાણ કર્યું.