वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.110.1
अध्यर्धयोजनं गत्वा नदीं पश्चान्मुखाश्रिताम् ।
सरयूं पुण्यसलिलां ददर्श रघुनन्दनः ॥ ७.११०.१ ॥
दीड योजने चालून गेल्यानंतर रघुनंदनाने पश्चिमेकडे वाहणारी, पवित्र जल असलेली सरयू नदी पाहिली.
7.110.2
तां नदीमाकुलावर्तां सर्वत्रानुसरन्नृपः ।
आगतः सप्रजो रामस्तं देशं रघुनन्दनः ॥ ७.११०.२ ॥
खवळलेल्या आवर्तांच्या त्या नदीच्या सर्वत्र मागोमाग जात, प्रजेसह रघुनंदन राम त्या प्रदेशात आला.
7.110.3
अथ तस्मिन्मुहूर्ते तु ब्रह्मा लोकपितामहः ।
सर्वैः परिवृतो देवैर्ऋषिभिश्च महात्मभिः ॥ ७.११०.३ ॥
त्याच क्षणी लोकपितामह ब्रह्मा, सर्व देव आणि महात्मा ऋषींनी वेढलेले, तेथे आले.
7.110.4
आययौ यत्र काकुत्स्थः स्वर्गाय समुपस्थितः ।
विमानशतकोटीभिर्दिव्याभिरभिसंवृतः ॥ ७.११०.४ ॥
स्वर्गाला जाण्यास सिद्ध झालेला काकुत्स्थ (राम) होता तेथे, शंभर कोटी दिव्य विमानांनी वेढलेले ते आले.
7.110.5
दिव्यतेजोवृतं व्योम ज्योतिर्भूतमनुत्तमम् ।
स्वयम्प्रभैः स्वतेजोभिः स्वर्गिभिः पुण्यकर्मभिः ॥ ७.११०.५ ॥
दिव्य तेजाने व्यापलेले आकाश परम प्रकाशमय झाले; पुण्यकर्मी स्वर्गवासी आपल्याच तेजाने स्वयंप्रकाशित होते.
7.110.6
पुण्या वाता ववुश्चैव गन्धवन्तः सुखप्रदाः ।
पपात पुष्पवृष्टिश्च देवैर्मुक्ता महौघवत् ॥ ७.११०.६ ॥
पवित्र, सुगंधी आणि सुखदायी वारे वाहू लागले; देवांनी सोडलेली पुष्पवृष्टी महापुराप्रमाणे कोसळली.
7.110.7
तस्मिंस्तूर्यशतैः कीर्णे गन्धर्वाप्सरसङ्कुले ।
सरयूसलिलं रामः पद्भ्यां समुपचक्रमे ॥ ७.११०.७ ॥
शेकडो वाद्यांच्या नादाने भरलेल्या, गंधर्व आणि अप्सरांनी गजबजलेल्या त्या क्षणी राम पायी चालत सरयूच्या पाण्यात उतरू लागला.
7.110.8
ततः पितामहो वाणीमन्तरिक्षादभाषत ।
आगच्छ विष्णो भद्रं ते दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि राघव ॥ ७.११०.८ ॥
तेव्हा पितामह ब्रह्मदेव आकाशातून म्हणाले — “ये विष्णो, तुझे कल्याण असो; हे राघवा, सुदैवाने तू येऊन पोहोचला आहेस.”
7.110.9
भ्रातृभिः सह देवाभैः प्रविशस्व स्विकां तनुम् ।
यामिच्छसि महाबाहो तां तनुं प्रविश स्विकाम् ।
वैष्णवीं तां महातेजस्तद्वाकाशं सनातनम् ॥ ७.११०.९ ॥
देवतुल्य बंधूंसह आपल्या स्वरूपात प्रवेश कर. हे महाबाहो, ज्या वैष्णव देहात तू इच्छा करतोस त्या स्वतःच्या देहात प्रवेश कर; हे महातेजस्वी, त्या सनातन आकाशात प्रवेश कर.
7.110.10
त्वं हि लोकगतिर्देव न त्वां केचित्प्रजानते ।
ऋते मायां विशालाक्षीं तव पूर्वपरिग्रहाम् ।
त्वामचिन्त्यं महद्भूतमक्षयं सर्वसङ्ग्रहम् ॥ ७.११०.१० ॥
तूच लोकांची गती आहेस, हे देवा; तुला कोणी ओळखत नाही — तुझी पूर्वपरिगृहीत, विशालाक्षी माया सोडून. तू अचिंत्य, महाभूत, अक्षय आणि सर्वसंग्राहक आहेस.
7.110.11
यामिच्छसि महातेजस्तां तनुं प्रविश स्वयम् ॥ ७.११०.११ ॥
हे महातेजस्वी, ज्या देहाची तू इच्छा करतोस त्यात तू स्वतःच प्रवेश कर.
7.110.12
ां विशालाक्षीं तव पूर्वपरिग्रहाम् ।
पितामहवचः श्रुत्वा विनिश्चित्य महामतिः ।
विवेश वैष्णवं तेजः सशरीरः सहानुजः ॥ ७.११०.१२ ॥
(ओळीची सुरुवात अपूर्ण आहे: "विशालाक्षी, तुझी पूर्वपरिगृहीत") पितामहांचे वचन ऐकून, निश्चय करून, त्या महामतीने धाकट्या भावासह, देहासह, वैष्णव तेजात प्रवेश केला.
7.110.13
ततो विष्णुमयं देवं पूजयन्ति स्म देवताः ।
साध्या मरुद्गणाश्चैव सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ॥ ७.११०.१३ ॥
तेव्हा विष्णुमय त्या देवाची देवतांनी पूजा केली; साध्य, मरुद्गण, इंद्रासह आणि अग्नीला पुढे करून.
7.110.14
ये च दिव्या ऋषिगणा गन्धर्वाप्सरसश्च याः ।
सुपर्णनागयक्षाश्च दैत्यदानवराक्षसाः ॥ ७.११०.१४ ॥
जे दिव्य ऋषिगण, गंधर्व व अप्सरा, सुपर्ण, नाग, यक्ष, दैत्य, दानव आणि राक्षस.
7.110.15
सर्वं पुष्टं प्रमुदितं सुसम्पूर्णमनोरथम् ।
साधु साध्विति तैर्देवैस्त्रिदिवं गतकल्मषम् ॥ ७.११०.१५ ॥
सर्व काही पुष्ट व आनंदित झाले, मनोरथ पूर्ण झाले; त्या देवांनी 'साधु! साधु!' म्हटले; स्वर्ग निष्कलंक झाला.
7.110.16
अथ विष्णुर्महातेजाः पितामहमुवाच ह ।
एषां लोकं जनौघानां दातुमर्हसि सुव्रत ॥ ७.११०.१६ ॥
तेव्हा महातेजस्वी विष्णू पितामहांना म्हणाले — "हे सुव्रता, या जनसमूहांना त्यांचे लोक देणे आपल्याला योग्य आहे."
7.110.17
इमे हि सर्वे स्नेहान्मामनुयाता यशस्विनः ।
भक्ता हि भजितव्याश्च त्यक्तात्मानश्च मत्कृते ॥ ७.११०.१७ ॥
हे सर्व यशस्वी लोक स्नेहाने माझ्यामागे आले आहेत; हे भक्त आहेत, निश्चितच सन्मानास पात्र आहेत; माझ्यासाठी त्यांनी स्वतःचा त्याग केला आहे.
7.110.18
तच्छ्रुत्वा विष्णुवचनं ब्रह्मा लोकगुरुः प्रभुः ।
लोकान्सान्तानिकान्नाम यास्यन्तीमे समागताः ॥ ७.११०.१८ ॥
विष्णूचे वचन ऐकून लोकगुरू प्रभू ब्रह्मा म्हणाले — "येथे जमलेले हे सर्व सांतानिक नावाच्या लोकांना जातील."
7.110.19
यच्च तिर्यग्गतं किञ्चित्त्वामेवमनुचिन्तयत् ।
प्राणांस्त्यक्ष्यति भक्त्या वै तत्सन्ताने निवत्स्यति ॥ ७.११०.१९ ॥
पार गेलेला जो कोणी प्राणी अशा प्रकारे तुझेच चिंतन करत भक्तीने प्राण सोडेल, तो त्याच वंशात वास करेल.
7.110.20
सर्वैर्ब्रह्मगुणैर्युक्ते ब्रह्मलोकादनन्तरे ॥ ७.११०.२० ॥
सर्व ब्रह्मगुणांनी युक्त होऊन, ब्रह्मलोकानंतर लगेच.
7.110.21
वानराश्च स्विकां योनिमृक्षाश्चैव तथा ययुः ।
येभ्यो विनिस्सृताः सर्वे सुरेभ्यः सुरसम्भवाः ॥ ७.११०.२१ ॥
वानर आणि ऋक्षही आपापल्या मूळ योनीकडे गेले; ज्या देवांपासून ते सर्व उत्पन्न झाले होते, देवांपासून जन्मलेले ते.
7.110.22
तेषु प्रविविशे चैव सुग्रीवः सूर्यमण्डलम् ।
पश्यतां सर्वदेवानां स्वान्पितऽन्प्रतिपेदिरे ॥ ७.११०.२२ ॥
त्यांच्यातच सुग्रीवही सूर्यमंडलात प्रविष्ट झाला; सर्व देव पाहत असताना ते आपापल्या पितरांना पोहोचले.
7.110.23
तथोक्तवति देवेशे गोप्रतारमुपागताः ।
भेजिरे सरयूं सर्वे हर्षपूर्णाश्रुविक्लवाः ॥ ७.११०.२३ ॥
देवेश्वराने असे सांगितल्यावर ते सर्व गोप्रतारापाशी पोहोचले आणि आनंद व अश्रूंनी भरलेले होऊन सरयूकडे गेले.
7.110.24
अवगाह्य जलं यो यः प्राणी ह्यासीत् प्रहृष्टवत् ।
मानुषं देहमुत्सृज्य विमानं सो ऽध्यरोहत ॥ ७.११०.२४ ॥
पाण्यात स्नान करून जो जो प्राणी आनंदित होता, त्याने मानवी देह सोडून विमानात आरोहण केले.
7.110.25
तिर्यग्योनिगतानां च शतानि सरयूजलम् ।
सम्प्राप्य त्रिदिवं जग्मुः प्रभासुरवपूंषि च ।
दिव्या दिव्येन वपुषा देवा दीप्ता इवाभवन् ॥ ७.११०.२५ ॥
तिर्यक् योनीत शेकडो प्राणी सरयूचे पाणी मिळवून तेजस्वी देहांसह स्वर्गाला गेले; दिव्य देहाने ते तेजस्वी देवांसारखे झाले.
7.110.26
गत्वा तु सरयूतोयं स्थावराणि चराणि च ।
प्राप्य तत्तोयविक्लेदं देवलोकमुपागमन् ॥ ७.११०.२६ ॥
सरयूच्या पाण्यात जाऊन स्थावर आणि जंगम प्राणी त्या पाण्याने भिजून देवलोकाला पोहोचले.
7.110.27
तस्मिन्नपि समापन्ना ऋक्षवानरराक्षसाः ।
ते ऽपि स्वर्गं प्रविविशुर्देहान्निक्षिप्य चाम्भसि ॥ ७.११०.२७ ॥
त्या नदीत जमलेले ऋक्ष, वानर आणि राक्षसही देह पाण्यात सोडून स्वर्गात प्रवेशले.
7.110.28
ततः समागतान्सर्वान्स्थाप्य लोकगुरुर्दिवि ।
जगाम त्रिदशैः सार्धं सदा हृष्टैर्दिवं महत् ॥ ७.११०.२८ ॥
नंतर लोकगुरूंनी जमलेल्या सर्वांना स्वर्गात स्थापित करून, नेहमी आनंदित असलेल्या देवांसह महान स्वर्गाकडे प्रयाण केले.