Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 7.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.13.1
अथ लोकेश्वरोत्सृष्टा तत्र कालेन केनचित् ।
निद्रा समभवत्तीव्रा कुम्भकर्णस्य रूपिणी ॥ ७.१३.१ ॥
Entonces, enviado por el señor de los mundos, un sueño intenso y encarnado se apoderó de Kumbhakarṇa tras cierto tiempo.
7.13.2
ततो भ्रातरमासीनं कुम्भकर्णो ऽब्रवीद्वचः ।
निद्रा मां बाधते राजन्कारयस्व ममालयम् ॥ ७.१३.२ ॥
Entonces Kumbhakarṇa dijo a su hermano, que estaba sentado: «Oh rey, el sueño me atormenta; haz que se me construya una morada.»
7.13.3
विनियुक्तास्ततो राज्ञा शिल्पिनो विश्वकर्मवत् ।
विस्तीर्णं योजनं शुभ्रं ततो द्विगुणमायतम् ॥ ७.१३.३ ॥
Entonces los artesanos empleados por el rey, como Viśvakarman, construyeron una morada luminosa de un yojana de ancho y el doble de largo.
7.13.4
दर्शनीयं निराबाधं कुम्भकर्णस्य चक्रिरे ।
स्फाटिकैः काञ्चनैश्चित्रैः स्तम्भैः सर्वत्र शोभितम् ॥ ७.१३.४ ॥
Para Kumbhakarṇa construyeron una morada agradable a la vista y sin obstáculos, adornada por doquier con cristal, oro y columnas variadas.
7.13.5
वैडूर्यकृतसोपानं किङ्किणीजालकं तथा ।
दान्ततोरणविन्यस्तं वज्रस्फटिकवेदिकम् ॥ ७.१३.५ ॥
Tenía escaleras de lapislázuli, una red de campanillas tintineantes, arcos de marfil colocados y plataformas de diamante y cristal.
7.13.6
मनोहरं सर्वसुखं कारयामास राक्षसः ।
सर्वत्र सुखदं नित्यं मेरोः पुण्यां गुहामिव ॥ ७.१३.६ ॥
El rākṣasa mandó construir una morada encantadora, llena de toda comodidad, que daba placer en todas partes y siempre, como la sagrada cueva del Meru.
7.13.7
तत्र निद्रां समाविष्टः कुम्भकर्णो महाबलः ।
बहून्यब्दसहस्राणि शयानो न प्रबुद्ध्यते ॥ ७.१३.७ ॥
Allí el poderoso Kumbhakarṇa, vencido por el sueño, yació durante muchos miles de años sin despertar.
7.13.8
निद्राभिभूते तु तदा कुम्भकर्णे दशाननः ।
देवर्षियक्षगन्धर्वान्सञ्जघ्ने हि निरङ्कुशः ॥ ७.१३.८ ॥
Mientras Kumbhakarṇa yacía dormido, Rāvaṇa de diez cabezas, sin freno, golpeó a los devarṣis, yakṣas y gandharvas.
7.13.9
उद्यानानि च चित्राणि नन्दनादीनि यानि च ।
तानि गत्वा सुसङक्रुद्धो भिनत्ति स्म दशाननः ॥ ७.१३.९ ॥
Yendo a los maravillosos jardines, comenzando por Nandana, el muy enfurecido de diez cabezas los destrozó.
7.13.10
नदीं गज इव क्रीडन्वृक्षान्वायुरिव क्षिपन् ।
नगान्व्रज्र इवोत्सृष्टो विध्वंसयति राक्षसः ॥ ७.१३.१० ॥
Como un elefante juega en un río, como el viento sacude los árboles y el rayo lanzado destroza montañas, así destruye el rākṣasa.
7.13.11
तथावृत्तं तु विज्ञाय दशग्रीवं धनेश्वरः ।
कुलानुरूपं धर्मज्ञो वृत्तं संस्मृत्य चात्मनः ॥ ७.१३.११ ॥
Habiendo sabido la conducta de Rāvaṇa de diez cuellos, Kubera, señor de la riqueza y conocedor del dharma, recordó la conducta acorde a su linaje.
7.13.12
सौभ्रात्रदर्शनार्थं तु दूतं वैश्रवणस्तदा ।
लङ्कां सम्प्रेषयामास दशग्रीवस्य वै हितम् ॥ ७.१३.१२ ॥
Entonces Kubera, hijo de Viśravas, para mostrar afecto fraterno y por el bien de Daśagrīva, envió un emisario a Laṅkā.
7.13.13
स गत्वा नगरीं लङ्कामाससाद विभीषणम् ।
मानितस्तेन धर्मेण पृष्टश्चागमनं प्रति ॥ ७.१३.१३ ॥
Fue a la ciudad de Laṅkā y llegó ante Vibhīṣaṇa. Honrado por él según el dharma, se le preguntó la razón de su venida.
7.13.14
पृष्ट्वा च कुशलं राज्ञो ज्ञातीनां च बिभीषणः ।
सभायां दर्शयामास तमासीनं दशाननम् ॥ ७.१३.१४ ॥
Tras preguntar por el bienestar del rey y de los parientes, Vibhīṣaṇa le mostró a Daśānana sentado en la asamblea.
7.13.15
स दृष्ट्वा तत्र राजानं दीप्यमानं स्वतेजसा ।
जयेति वाचा सम्पूज्य तूष्णीं समभिवर्तत ॥ ७.१३.१५ ॥
Allí vio al rey resplandeciente con su propio esplendor, lo honró con la palabra '¡Victoria!' y luego se acercó en silencio.
7.13.16
तं तत्रोत्तमपर्यङ्के वरास्तरणशोभिते ।
उपविष्टं दशग्रीवं दूतो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ७.१३.१६ ॥
Allí, a Daśagrīva sentado en el excelente lecho adornado con finas cubiertas, el mensajero pronunció estas palabras.
7.13.17
राजन्वदामि ते सर्वं भ्राता तव यदब्रवीत् ।
उभयोः सदृशं वीर वृत्तस्य च कुलस्य च ॥ ७.१३.१७ ॥
Oh rey, te digo todo lo que tu hermano ha dicho. Oh héroe, es conveniente para tu conducta y para tu linaje.
7.13.18
साधु पर्याप्तमेतावत्कृतश्चारित्रसङ्ग्रहः ।
साधु धर्मे व्यवस्थानं क्रियतां यदि शक्यते ॥ ७.१३.१८ ॥
Basta, esto es suficiente; el resumen de la conducta está hecho. Bien, si es posible, que se haga el arreglo conforme al dharma.
7.13.19
दृष्टं मे नन्दनं भग्नमृषयो निहताः श्रुताः ।
देवतानां समुद्योगस्त्वत्तो राजन्मम श्रुतः ॥ ७.१३.१९ ॥
Oh rey, vi el bosque Nandana destrozado; oí que los sabios fueron muertos; y de ti oí del esfuerzo de los dioses.
7.13.20
निराकृतश्च बहुशस्त्वया ऽहं राक्षसाधिप ।
अपराद्धा हि बाल्याच्च रमणीयाः स्वबान्धवाः ॥ ७.१३.२० ॥
Oh señor de los rākṣasas, me has rechazado muchas veces; en verdad, los parientes queridos cometen faltas por inmadurez.
7.13.21
अहं तु हिमवत्पृष्ठं गतो धर्ममुपासितुम् ।
रौद्रं व्रत्तं समास्थाय नियतो नियतेन्द्रियः ॥ ७.१३.२१ ॥
Yo, en cambio, fui a la ladera del Himālaya a honrar el dharma, habiendo asumido un voto severo, dueño de mí mismo y con los sentidos dominados.
7.13.22
तत्र देवो मया दृष्टः सह देव्या मया प्रभुः ।
सव्यं चक्षुर्मया दैवात्तत्र देव्यां निपातितम् ॥ ७.१३.२२ ॥
Allí vi al señor, el dios, junto a la diosa; y por el destino mi ojo izquierdo cayó sobre la diosa.
7.13.23
का न्वियं स्यादिति शुभा न खल्वन्येन हेतुना ।
रूपं ह्यनुपमं कृत्वा रुद्राणी तत्र तिष्ठति ॥ ७.१३.२३ ॥
Pensé: '¿Quién podría ser esta hermosa?', y no por otra razón; habiendo adoptado una forma incomparable, Rudrāṇī estaba allí de pie.
7.13.24
देव्या दिव्यप्रभावेण दग्धं सव्यं ममेक्षणम् ।
रेणुध्वस्तमिव ज्योतिः पिङ्गुलत्वमुपागतम् ॥ ७.१३.२४ ॥
Por el poder divino de la diosa mi ojo izquierdo fue quemado; como una luz oscurecida por el polvo, ha quedado de un pardo apagado.
7.13.25
ततो ऽहमन्यद्विस्तीर्णं गत्वा तस्य गिरेस्तटम् ।
तूष्णीं वर्षशतान्यष्टौ समाधारं महाव्रतम् ॥ ७.१३.२५ ॥
Entonces fui a otra vasta ladera de aquella montaña y, en silencio, observé el gran voto con firme concentración durante ochocientos años.
7.13.26
समाप्ते नियमे तस्मिंस्तत्र देवो महेश्वरः ।
प्रीतः प्रीतेन मनसा प्राह वाक्यमिदं प्रभुः ॥ ७.१३.२६ ॥
Cuando aquel voto se completó, el dios Maheśvara, complacido en su corazón, pronunció allí estas palabras.
7.13.27
पैङ्गल्यं यदवाप्तं हि देव्या रूपनिरीक्षणात् ।
प्रीतो ऽस्मि तव धर्मज्ञ तपसा नेन सुव्रत ॥ ७.१३.२७ ॥
¡Oh conocedor del dharma! Estoy complacido contigo por la coloración amarillenta que obtuviste al contemplar la forma de la diosa; y, ¡oh tú de buenos votos!, también por esta penitencia tuya.
7.13.28
मया चैतद्व्रतं चीर्णं त्वया चैव धनाधिप ।
तृतीयः पुरुषो नास्ति यश्चरेव्रतमीदृशम् ॥ ७.१३.२८ ॥
¡Oh señor de la riqueza! Este voto lo he observado yo, y también lo has observado tú; no existe una tercera persona que observe un voto semejante.
7.13.29
व्रतं सुनिश्चयं ह्येतन्मया ह्युत्पादितं पुरा ।
तत्सखित्वं मया सौम्य रोचयस्व धनेश्वर ॥ ७.१३.२९ ॥
Este voto de firme resolución fue establecido por mí en tiempos pasados; por eso, ¡oh amable señor de la riqueza!, acepta mi amistad.
7.13.30
तपसा निर्जितश्चैव सखा भव ममानघ ।
देव्या दग्धं प्रभावेण यच्च सव्यं तवेक्षणम् ॥ ७.१३.३० ॥
¡Oh tú, sin mancha!, vencido por tu penitencia, sé mi amigo; pues por el poder divino de la diosa tu ojo izquierdo fue quemado.
7.13.31
एकाक्षिपिङ्गलेत्येव नाम स्थास्यति शाश्वतम् ।
एवं तेन सखित्वं च प्राप्यानुज्ञां च शङ्करात् ॥ ७.१३.३१ ॥
"Ekākṣi-Piṅgalā" será el nombre que le perdurará para siempre. Así, habiendo obtenido su amistad y el permiso de Śaṅkara,
7.13.32
आगत्य च श्रुतो ऽयं मे तव पापविनिश्चयः ॥ ७.१३.३२ ॥
Habiendo venido, he oído que esta es tu decisión pecaminosa.
7.13.33
तदधर्मिष्ठसंयोगान्निवर्त कुलदूषणात् ।
चिन्त्यते हि वधोपायः सर्षिसङ्घैः सुरैस्तव ॥ ७.१३.३३ ॥
Por tanto, aléjate de la compañía de los injustos, mancha de tu linaje. Los dioses, junto con multitudes de sabios, piensan en un medio para matarte.
7.13.34
एवमुक्तो दशग्रीवः क्रुद्धसंरक्तलोचनः ।
हस्तौ दन्तांश्च सम्पीड्य वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.१३.३४ ॥
Así interpelado, Daśagrīva, con los ojos enrojecidos de ira, apretando las manos y los dientes, pronunció estas palabras.
7.13.35
विज्ञातं ते मया दूत वाक्यं यस्य प्रभाषसे ।
नैतत्त्वमसि नैवासौ भ्रात्रा येनासि चोदितः ॥ ७.१३.३५ ॥
Oh mensajero, he sabido de quién son las palabras que pronuncias. Tú no eres él, ni es él mi hermano, que te envió.
7.13.36
हितं नैष ममैतद्धि ब्रवीति धनरक्षकः ।
महेश्वरसखित्वं तु मूढ श्रावयते किल ॥ ७.१३.३६ ॥
Esto no me es beneficioso; así habla el guardián de la riqueza (Kubera). Pero, necio, se dice que él da a conocer su amistad con Maheśvara (Śiva).
7.13.37
न चेदं क्षमणीयं मे यदेतद्भाषितं त्वया ।
यदेतावन्मया कालं दूत तस्य तु मर्षितम् ॥ ७.१३.३७ ॥
Mensajero, lo que has dicho no es perdonable para mí; sin embargo, por su causa lo he tolerado durante tanto tiempo.
7.13.38
न हन्तव्यो गुरुर्ज्येष्ठो मया ऽयमिति मन्यते ।
तस्य त्विदानीं श्रुत्वा मे वाक्यमेषा कृता मतिः ॥ ७.१३.३८ ॥
Él piensa: 'Este es mi hermano mayor, no debo matarlo.' Pero ahora, habiendo escuchado mis palabras sobre él, mi decisión es esta.
7.13.39
त्रीँल्लोकानपि जेष्यामि बाहुवीर्यमुपाश्रितः ॥ ७.१३.३९ ॥
Confiando en el valor de mis brazos, conquistaré incluso los tres mundos.
7.13.40
एतन्मुहूर्तमेवाहं तस्यैकस्य तु वै कृते ।
चतुरो लोकपालांस्तान्नयिष्यामि यमक्षयम् ॥ ७.१३.४० ॥
Por ese único, en este mismo instante, llevaré a esos cuatro guardianes de los mundos a la morada de Yama.
7.13.41
एवमुक्त्वा तु लङ्केशो दूतं खड्गेन जघ्निवान् ।
ददौ भक्षयितुं ह्येनं राक्षसानां दुरात्मनाम् ॥ ७.१३.४१ ॥
Tras decir esto, el señor de Laṅkā golpeó al mensajero con su espada y se lo dio a los rākṣasas de mente perversa para que lo devoraran.
7.13.42
एवं कृतस्वस्त्ययनो रथमारुह्य रावणः ।
त्रैलोक्यविजयाकाङ्क्षी ययौ यत्र धनेश्वरः ॥ ७.१३.४२ ॥
Habiendo realizado así los ritos auspiciosos, Rāvaṇa, deseoso de conquistar los tres mundos, subió a su carro y marchó hacia donde estaba el señor de la riqueza, Kubera.