వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.15.1
ततस्ताँल्लक्ष्य वित्रस्तान्यक्षेन्द्रांश्च सहस्रशः ।
धनाध्यक्षो महायक्षं माणिचारमथाब्रवीत् ॥ ७.१५.१ ॥
అప్పుడు వేలకొలది భయభ్రాంతులైన యక్షేంద్రులను చూసిన ధనాధ్యక్షుడు మహాయక్షుడైన మాణిచరునితో ఇలా అన్నాడు.
7.15.2
रावणं जहि यक्षेन्द्र दुर्वृत्तं पापचेतसम् ।
शरणं भव वीराणां यक्षाणां युद्धशालिनाम् ॥ ७.१५.२ ॥
యక్షేంద్రా, దుర్వర్తనుడు పాపబుద్ధి గల రావణుని సంహరించు. యుద్ధ నిపుణులైన వీర యక్షులకు శరణ్యుడవు కమ్ము.
7.15.3
एवमुक्तो महाबाहुर्माणिभद्रः सुदुर्जयः ।
वृतो यक्षसहस्रैस्तु चतुर्भिः समयोधयत् ॥ ७.१५.३ ॥
ఇలా చెప్పబడిన మహాబాహువు, దుర్జయుడైన మాణిభద్రుడు వేలకొలది యక్షులతో చుట్టబడి నలుగురితో యుద్ధం చేశాడు.
7.15.4
ते गदामुसलप्रासैः शक्तितोमरमुद्गरैः ।
अभिघ्नन्तस्तदा यक्षा राक्षसान्समुपाद्रवन् ॥ ७.१५.४ ॥
అప్పుడా యక్షులు గదలు, ముసలాలు, ప్రాసాలు, శక్తులు, తోమరాలు, ముద్గరాలతో కొడుతూ రాక్షసులపై దూకారు.
7.15.5
कुर्वन्तस्तुमुलं युद्धं चरन्तः श्येनवल्लघु ।
बाढं प्रयच्छन्नेच्छामि दीयतामिति भाषिणः ॥ ७.१५.५ ॥
తుములయుద్ధం చేస్తూ, గద్దలవలె వేగంగా తిరుగుతూ, 'నిశ్చయంగా ఇస్తాను, కోరుతున్నాను, ఇవ్వబడును గాక' అని పలుకుతూ.
7.15.6
ततो देवाः सगन्धर्वा ऋषयो ब्रह्मवादिनः ।
दृष्ट्वा तत्तुमुलं युद्धं परं विस्मयमागमन् ॥ ७.१५.६ ॥
అప్పుడు దేవతలు, గంధర్వులు, బ్రహ్మవాదులైన ఋషులు ఆ తుములయుద్ధాన్ని చూసి అత్యంత ఆశ్చర్యాన్ని పొందారు.
7.15.7
यक्षाणां तु प्रहस्तेन सहस्रं निहतं रणे ।
महोदरेण चानिन्द्यं सहस्रमपरं हतम् ॥ ७.१५.७ ॥
యుద్ధంలో ప్రహస్తుడు యక్షులలో వెయ్యి మందిని చంపాడు; నిర్దోషి మహోదరుడు మరో వెయ్యి మందిని చంపాడు.
7.15.8
क्रुद्धेन च तदा राजन्मारीचेन युयुत्सुना ।
निमेषान्तरमात्रेण द्वे सहस्रे निपातिते ॥ ७.१५.८ ॥
ఓ రాజా, అప్పుడు కోపంతో యుద్ధాభిలాషతో ఉన్న మారీచుడు ఒక్క క్షణంలోనే రెండు వేలమందిని నేలకూల్చాడు.
7.15.9
क्व च यक्षार्जवं युद्धं क्व च मायाबलाश्रयम् ।
रक्षसां पुरुषव्याघ्र तेन ते ऽभ्यधिका युधि ॥ ७.१५.९ ॥
యక్షుల సరళమైన యుద్ధం ఎక్కడ, రాక్షసుల మాయాబలంపై ఆధారపడిన యుద్ధం ఎక్కడ! ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, అందుచేత వారు యుద్ధంలో అధికులయ్యారు.
7.15.10
धूम्राक्षेण समागम्य माणिभद्रो महारणे ।
मुसलेनोरसि क्रोधात्तडितो न च कम्पितः ॥ ७.१५.१० ॥
మహాయుద్ధంలో ధూమ్రాక్షుడితో తలపడిన మాణిభద్రుడు కోపంతో ముసలంతో ఛాతీపై కొట్టబడినా వణకలేదు.
7.15.11
ततो गदां समाविध्य माणिभद्रेण राक्षसः ।
धूम्राक्षस्ताडितो मूर्ध्नि विह्वलः स पपात ह ॥ ७.१५.११ ॥
అప్పుడు మాణిభద్రుడు గదను బాగా తిప్పి ధూమ్రాక్షుడనే ఆ రాక్షసుడి తలపై కొట్టగా, అతడు మూర్ఛితుడై కూలిపోయాడు.
7.15.12
धूम्राक्षं ताडितं दृष्ट्वा पतितं शोणितोक्षितम् ।
अभ्यधावत सङ्ग्रामे माणिभद्रं दशाननः ॥ ७.१५.१२ ॥
ధూమ్రాక్షుడు కొట్టబడి పడిపోయి రక్తంతో తడిసిపోవడం చూసి, దశాననుడు యుద్ధంలో మాణిభద్రుడిపైకి దూకాడు.
7.15.13
तं क्रुद्धमभिधावन्तं माणिभद्रो दशाननम् ।
शक्तिभिस्ताडयामास तिसृभिर्यक्षपुङ्गवः ॥ ७.१५.१३ ॥
కోపంతో తనపైకి దూసుకువచ్చిన ఆ దశాననుడిని యక్షశ్రేష్ఠుడైన మాణిభద్రుడు మూడు శక్తులతో కొట్టాడు.
7.15.14
ताडितो माणिभद्रस्य मुकुटे प्राहरद्रणे ।
तस्य तेन प्रहारेम मुकुटं पार्श्वमागतम् ॥ ७.१५.१४ ॥
మాణిభద్రుడి దెబ్బ తిని అతడు యుద్ధంలో అతని కిరీటంపై కొట్టాడు; ఆ దెబ్బకు అతని కిరీటం ప్రక్కకు జారిపోయింది.
7.15.15
ततः संयुध्यमानेन विष्टब्धो न व्यकम्पत ।
तदाप्रभृति यक्षो ऽसौ पार्श्वमौलिरिति स्मृतः ।
सन्नादः सुमहान्राजंस्तस्मिन्शैले ऽभ्यवर्तत ॥ ७.१५.१५ ॥
అప్పుడు పోరాడుతున్న అతడు స్థిరంగా నిలిచి కదలలేదు. అప్పటినుండి ఆ యక్షుడు 'పార్శ్వమౌలి' అని పిలువబడ్డాడు. ఓ రాజా, ఆ పర్వతంపై గొప్ప కోలాహలం చెలరేగింది.
7.15.16
ततो दूरात्प्रददृशे धनाध्यक्षो गदाधरः ।
शुक्रप्रौष्ठपदाभ्यां च पद्मशङ्खसमावृतः ॥ ७.१५.१६ ॥
అప్పుడు దూరం నుండి గదను ధరించిన ధనాధ్యక్షుడు (కుబేరుడు) కనిపించాడు; అతడు శుక్ర, ప్రౌష్ఠపదులతో, పద్మ మరియు శంఖాలతో చుట్టబడి ఉన్నాడు.
7.15.17
स दृष्ट्वा भ्रातरं सङ्ख्ये शापाद्विभ्रष्टगौरवम् ।
उवाच वचनं धीमान्युक्तं पैतामहे कुले ॥ ७.१५.१७ ॥
యుద్ధంలో శాపం వలన గౌరవం కోల్పోయిన తన సోదరుడిని చూసి ఆ ధీమంతుడు పైతామహ కులానికి తగిన మాటలు పలికాడు.
7.15.18
यन्मया वार्यमाणस्त्वं नावगच्छसि दुर्मते ।
पश्चादस्य फलं प्राप्य ज्ञास्यसे निरयं गतः ॥ ७.१५.१८ ॥
ఓ దుర్మతీ! నేను వారిస్తున్నా నీవు అర్థం చేసుకోలేదు. తరువాత దీని ఫలాన్ని పొంది, నరకానికి చేరినప్పుడు నీవు తెలుసుకుంటావు.
7.15.19
यो हि मोहाद्विषं पीत्वा नावगच्छति दुर्मतिः ।
स तस्य परिणामान्ते जानीते कर्मणः फलम् ॥ ७.१५.१९ ॥
మోహంతో విషాన్ని త్రాగి కూడా తెలుసుకోని దుర్మతి, దాని పరిణామం ముగిసినప్పుడు కర్మఫలాన్ని తెలుసుకుంటాడు.
7.15.20
देवता नाभिनन्दन्ति धर्मयुक्तेन केनचित् ।
येन त्वमीदृशं भावं नीतस्सन्नावबुद्ध्यसे ॥ ७.१५.२० ॥
ధర్మయుక్తుడైన ఎవరివల్లనైనా దేవతలు సంతోషించరు; అందుకే నువ్వు ఇలాంటి స్థితికి వచ్చి కూడా తెలుసుకోలేకున్నావు.
7.15.21
मातरं पितरं यो हि आचार्यं चावमन्यते ।
स पश्यति फलं तस्य प्रेतराजवशं गतः ॥ ७.१५.२१ ॥
తల్లిని, తండ్రిని, ఆచార్యుని అవమానించువాడు యమరాజు వశంలో పడి దాని ఫలాన్ని చూస్తాడు.
7.15.22
अध्रुवे हि शरीरे यो न करोति तपोर्जनम् ।
स पश्चात्तप्यते मूढो मृतो दृष्ट्वा ऽ ऽत्मनो गतिम् ॥ ७.१५.२२ ॥
అశాశ్వతమైన ఈ శరీరంలో తపస్సును సంపాదించనివాడు, మూఢుడు, మరణించి తన గతిని చూసి తరువాత పశ్చాత్తాపపడతాడు.
7.15.23
धर्माद्राज्यं धनं सौख्यमधर्माद्दुःखमेव च ।
तस्माद्धर्मं सुखार्थाय कुर्यात्पापं विसर्जयेत् ॥ ७.१५.२३ ॥
ధర్మం వల్ల రాజ్యం, ధనం, సుఖం లభిస్తాయి; అధర్మం వల్ల దుఃఖమే కలుగుతుంది. అందువల్ల సుఖం కోసం ధర్మం చేయాలి, పాపాన్ని విడిచిపెట్టాలి.
7.15.24
पापस्य हि फलं दुःखं तद्भोक्तव्यमिहात्मना ।
तस्मादात्मापघातार्थं मूढः पापं करिष्यति ॥ ७.१५.२४ ॥
పాపఫలం దుఃఖమే; దాన్ని ఇక్కడే స్వయంగా అనుభవించాలి. అందువల్ల మూఢుడు తనకు తానే నాశనం కలిగించుకోవడానికే పాపం చేస్తాడు.
7.15.25
कस्य चिन्न हि दुर्बुद्धेश्छन्दतो जायते मतिः ।
देवं चेष्टयते सर्वं हतो दैवेन हन्यते ।
यादृशं कुरुते कर्म तादृशं फलमश्नुते ॥ ७.१५.२५ ॥
దుర్బుద్ధి గలవాని బుద్ధి ఎవరి ఇచ్ఛవల్లనూ పుట్టదు. దైవమే సమస్తాన్ని నడిపిస్తుంది; దైవంచేత కొట్టబడినవాడు దైవంచేతనే చంపబడతాడు. ఎలాంటి కర్మ చేస్తాడో అలాంటి ఫలాన్నే పొందుతాడు.
7.15.26
बुद्धिरूपं फलं पुत्राञ्छौर्यं धीरत्वमेव च ।
प्राप्नुवन्ति नरा लोके निर्जितं पुण्यकर्मभिः ॥ ७.१५.२६ ॥
లోకంలో మానవులు పుణ్యకర్మల ద్వారా జయించి, బుద్ధిరూప ఫలాన్ని, పుత్రులను, శౌర్యాన్ని, ధైర్యాన్ని పొందుతారు.
7.15.27
एवं निरयगामी त्वं यस्य ते मतिरीदृशी ।
न त्वां समभिभाषिष्ये ऽसद्वृत्तेष्वेव निर्णयः ॥ ७.१५.२७ ॥
ఇటువంటి బుద్ధి ఉన్న నువ్వు నరకానికి పోయేవాడివి. దుష్ట ప్రవర్తన గలవారి నిర్ణయం ఇదే; నిన్ను నేను మాట్లాడను.
7.15.28
एवमुक्तास्ततस्तेन तस्यामात्याः समाहताः ।
मारीचप्रमुखाः सर्वे विमुखा विप्रदुद्रुवुः ॥ ७.१५.२८ ॥
అతను ఇలా అన్నప్పుడు, మారీచ ప్రధానులైన అతని మంత్రులందరూ నొచ్చుకుని ముఖం తిప్పి పారిపోయారు.
7.15.29
ततस्तेन दशग्रीवो यक्षेन्द्रेण महात्मना ।
गदयाभिहतो मूर्ध्नि न च स्थानात्प्रकम्पितः ॥ ७.१५.२९ ॥
అప్పుడు ఆ మహాత్ముడైన యక్షేంద్రుడు గదతో దశగ్రీవుని తలపై కొట్టగా, అతడు తన స్థానం నుండి కొంచెమైనా కదలలేదు.
7.15.30
ततस्तौ राम निघ्नन्तौ तदान्योन्यं महामृधे ।
न विह्वलौ न च श्रान्तौ बभूवतुरमर्षणौ ॥ ७.१५.३० ॥
అప్పుడు రామా! ఆ ఇద్దరూ ఆ మహాయుద్ధంలో ఒకరినొకరు కొడుతూ ఉండగా, కలతపడలేదు, అలసిపోలేదు; ఇద్దరూ రోషంతో స్థిరంగా నిలిచారు.
7.15.31
आग्नेयमस्त्रं तस्मै स मुमोच धनदस्तदा ।
राक्षसेन्द्रो वारुणेन तदस्त्रं प्रत्यवारयत् ॥ ७.१५.३१ ॥
అప్పుడు ధనదుడు అతనిపై ఆగ్నేయాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. రాక్షసేంద్రుడు వారుణాస్త్రంతో ఆ అస్త్రాన్ని నిరోధించాడు.
7.15.32
ततो मायां प्रविष्टो ऽसौ राक्षसीं राक्षसेश्वरः ।
रूपाणां शतसाहस्रं विनाशाय चकार च ॥ ७.१५.३२ ॥
అప్పుడు ఆ రాక్షసేశ్వరుడు రాక్షసీ మాయలో ప్రవేశించి, వినాశం కోసం లక్షల రూపాలను సృష్టించాడు.
7.15.33
व्याघ्रो वराहो जीमूतः पर्वतः सागरो द्रुमः ।
यक्षो दैत्यस्वरूपी च सो ऽदृश्यत दशाननः ॥ ७.१५.३३ ॥
పులిగా, వరాహంగా, మేఘంగా, పర్వతంగా, సముద్రంగా, వృక్షంగా, యక్షునిగా, దైత్య రూపంలో ఆ దశాననుడు కనిపించాడు.
7.15.34
बहूनि च करोति स्म दृश्यन्ते न त्वसौ ततः ।
प्रतिगृह्य ततो राम महदस्त्रं दशाननः ॥ ७.१५.३४ ॥
అతడు అనేక రూపాలను సృష్టించాడు, కానీ అతడు స్వయంగా కనిపించలేదు. తరువాత, ఓ రామా, దశాననుడు ఒక మహాస్త్రాన్ని గ్రహించాడు.
7.15.35
जघान मूर्ध्नि धनदं व्याविद्ध्य महतीं गदाम् ।
एवं स तेनाभिहतो विह्वलः शोणितोक्षितः ॥ ७.१५.३५ ॥
పెద్ద గదను తిప్పి ధనదుని తలపై కొట్టాడు. ఈ విధంగా అతని దెబ్బతో ధనదుడు తల్లడిల్లి, రక్తంతో తడిసిపోయాడు.
7.15.36
कृत्तमूल इवाशोको निपपात धनाधिपः ॥ ७.१५.३६ ॥
వేరు తెగిన అశోక వృక్షంలా ధనాధిపతి కూలిపోయాడు.
7.15.37
ततः पद्मादिभिस्तत्र निधिभिः स तदा वृतः ।
धनदोच्छ्वासितस्तैस्तु वनमानीय नन्दनम् ॥ ७.१५.३७ ॥
అప్పుడు పద్మాది నిధులతో అక్కడ చుట్టుముట్టబడినవాడై, ధనదుడిని (కుబేరుడిని) నిట్టూర్పు విడిచేలా చేస్తూ, నందన వనానికి తీసుకువచ్చి.
7.15.38
निर्जित्य राक्षसेन्द्रस्तं धनदं हृष्टमानसः ।
पुष्पकं तस्य जग्राह विमानं जयलक्षणम् ॥ ७.१५.३८ ॥
రాక్షసేంద్రుడు ఆ ధనదుడిని (కుబేరుడిని) జయించి, సంతోషించిన మనసుతో, విజయ చిహ్నాలు కలిగిన అతని పుష్పక విమానాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.
7.15.39
काञ्चनस्तम्भसंवीतं वैडूर्यमणितोरणम् ।
मुक्ताजालप्रतिच्छन्नं सर्वकामफलद्रुमम् ॥ ७.१५.३९ ॥
బంగారు స్తంభాలతో చుట్టబడినది, వైడూర్యం మరియు మణులతో కూడిన తోరణాలు కలది, ముత్యాల వలతో కప్పబడినది, అన్ని కోరికలూ తీర్చే చెట్లు కలది.
7.15.40
मनोजवं कामगमं कामरूपं विहङ्गमम् ।
मणिकाञ्चनसोपानं तप्तकाञ्चनवेदिकम् ॥ ७.१५.४० ॥
మనసంత వేగమైనది, ఇష్టానుసారం వెళ్లేది, కోరిన రూపం ధరించేది, పక్షిలా ఎగిరేది, మణులు బంగారపు మెట్లు కలది, కరిగిన బంగారపు వేదికలు కలది.
7.15.41
देवोपवाह्यमक्षय्यं सदादृष्टिमनःसुखम् ।
बह्वाश्चर्यं भक्तिचित्रं ब्रह्मणा परिनिर्मितम् ॥ ७.१५.४१ ॥
దేవతలు మోయదగినది, అక్షయమైనది, ఎల్లప్పుడూ కన్నులకు మనసుకు సుఖం ఇచ్చేది, అత్యద్భుతమైనది, వివిధ చిత్రవిచిత్ర పనితనం కలది, బ్రహ్మచే చక్కగా నిర్మించబడినది.
7.15.42
निर्मितं सर्वकामैस्तु मनोहरमनुत्तमम् ।
न तु शीतं न चोष्णं च सर्वर्तुसुखदं शुभम् ॥ ७.१५.४२ ॥
అన్ని కోరిన వస్తువులతో నిర్మించబడినది, మనోహరమైనది, అత్యుత్తమమైనది; అది చల్లగా కాదు, వేడిగా కాదు, అన్ని ఋతువులలో సుఖమిచ్చే శుభమైనది.
7.15.43
स तं राजा समारुह्य कामगं वीर्यनिर्जितम् ।
जितं त्रिभुवनं मेने दर्पोत्सेकात्सुदुर्मतिः ॥ ७.१५.४३ ॥
రాజు తన పరాక్రమంతో గెలిచిన, ఇష్టమైన చోటికి వెళ్ళగల ఆ విమానాన్ని ఎక్కి, గర్వాతిశయంతో మిక్కిలి దుర్బుద్ధి గల అతడు మూడు లోకాలను జయించినట్లు భావించాడు.
7.15.44
जित्वा वैश्रवणं देवं कैलासात्समवातरत् ॥ ७.१५.४४ ॥
దేవుడైన వైశ్రవణుడిని (కుబేరుడిని) జయించి అతడు కైలాసం నుండి దిగివచ్చాడు.
7.15.45
स्वतेजसा विपुलमवाप्य तं जयं प्रतापवान्विमलकिरीटहारवान् ।
रराज वै परमविमानमास्थितो निशाचरः सदसि गतो यथानलः ॥ ७.१५.४५ ॥
తన తేజస్సుతో ఆ గొప్ప విజయాన్ని పొంది, ప్రతాపవంతుడై, నిర్మలమైన కిరీటము హారము ధరించిన ఆ రాక్షసుడు ఆ శ్రేష్ఠమైన విమానంలో కూర్చుని, సభలో ప్రవేశించిన అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.