ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.16.1
स जित्वा धनदं राम भ्रातरं राक्षसाधिपः ।
महासेनप्रसूतिं तद्ययौ शरवणं महत् ॥ ७.१६.१ ॥
ରାକ୍ଷସାଧିପତି ନିଜ ଭାଇ ଧନଦଙ୍କୁ ଜିଣି ମହାସେନଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ସେହି ମହାନ ଶରବଣକୁ ଗଲେ।
7.16.2
अथापश्यदृशग्रीवो रौक्मं शरवणं महत् ।
गभस्तिजालसंवीतं द्वितीयमिव भास्करम् ॥ ७.१६.२ ॥
ତା'ପରେ ଦଶଗ୍ରୀବ ସେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ମହାନ ଶରବଣକୁ ଦେଖିଲେ; ରଶ୍ମିଜାଲରେ ଆବୃତ ତାହା ଯେପରି ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା।
7.16.3
स पर्वतं समारुह्य कञ्चिद्रम्यवनान्तरम् ।
अपश्यत् पुष्पकं तत्र रामविष्टम्भितं तदा ॥ ७.१६.३ ॥
ସେ ପର୍ବତରେ ଚଢ଼ି ଏକ ରମଣୀୟ ବନ ଭିତରେ ସେହି ସମୟରେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇଥିବା ପୁଷ୍ପକକୁ ଦେଖିଲେ।
7.16.4
विष्टब्धं पुष्पकं दृष्ट्वा ह्यगमं कामागं कृतम् ।
अचिन्तयद्राक्षसेन्द्रः सचिवैस्तैः समावृतः ॥ ७.१६.४ ॥
ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗମନକାରୀ କରାଯାଇଥିବା ପୁଷ୍ପକକୁ ଅଟକିଥିବା ଦେଖି ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଘେରା ହୋଇ ଚିନ୍ତା କଲେ।
7.16.5
किन्निमित्तं चेच्छया मे नेदं गच्छति पुष्पकम् ।
पर्वतस्योपरिष्ठस्य कर्मेदं कस्यचिद्भवेत् ॥ ७.१६.५ ॥
ମୋ ଇଚ୍ଛାରେ ଚାଲୁଥିବା ଏହି ପୁଷ୍ପକ କାହିଁକି ଆଗକୁ ଯାଉନାହିଁ? ପର୍ବତ ଉପରେ ଏହା କାହାର କର୍ମ ହୋଇପାରେ।
7.16.6
ततो ऽब्रवीत्तदा राम मारीचो बुद्धिकोविदः ।
नेदं निष्कारणं राजन्पुष्पकं यन्न गच्छति ॥ ७.१६.६ ॥
ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିରେ ନିପୁଣ ମାରୀଚ କହିଲେ: ହେ ରାଜନ୍, ପୁଷ୍ପକ ଯେ ଆଗକୁ ଯାଉନାହିଁ ତାହା କାରଣବିହୀନ ନୁହେଁ।
7.16.7
अथवा पुष्पकमिदं धनदान्नान्यवाहनम् ।
अतो निष्पन्दमभवद्धनाध्यक्षविनाकृतम् ॥ ७.१६.७ ॥
ଅଥବା ଏହି ପୁଷ୍ପକ ଧନଦ କୁବେରଙ୍କ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କାହାର ବାହନ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷ ବିନା ଏହା ନିଶ୍ଚଳ ହୋଇଗଲା।
7.16.8
वामनो विकटो मुण्डी नन्दी प्रह्वभुजो बली ॥ ७.१६.८ ॥
ବାମନ, ବିକଟ, ମୁଣ୍ଡୀ, ନନ୍ଦୀ, ନତ ବାହୁବିଶିଷ୍ଟ ବଳବାନ।
7.16.9
ततः पार्श्वमुपागम्य भवस्यानुचरो ऽब्रवीत् ।
नन्दीश्वरो वचश्चेदं राक्षसेन्द्रमशङ्कितः ॥ ७.१६.९ ॥
ତା'ପରେ ଭବ (ଶିବ)ଙ୍କ ଅନୁଚର ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ନିର୍ଭୟରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.16.10
निवर्तस्व दशग्रीव शैले क्रीडति शङ्करः ।
सुपर्णनागयक्षाणां देवगन्धर्वरक्षसाम् ॥ ७.१६.१० ॥
ହେ ଦଶଗ୍ରୀବ, ଫେରିଯାଅ; ଏହି ପର୍ବତରେ ଶଙ୍କର କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଛନ୍ତି। ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅଗମ୍ୟ।
7.16.12
सर्वेषामेव भूतानामगम्यः पर्वतः कृतः ।
रोषात्तु ताम्रनयनः पुष्पकादवरुह्य सः ।
को ऽयं शङ्कर इत्युक्त्वा शैलमूलमुपागतः ॥ ७.१६.१२ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପର୍ବତ ଅଗମ୍ୟ କରାଯାଇଛି। କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ଥିବା ସେ ପୁଷ୍ପକରୁ ଓହ୍ଲାଇ, 'ଏ ଶଙ୍କର କିଏ?' ବୋଲି କହି ପର୍ବତମୂଳେ ପହଞ୍ଚିଲା।
7.16.13
सो ऽपश्यन्नन्दिनं तत्र देवस्यादूरतः स्थितम् ।
दीप्तं शूलमवष्टभ्य द्वितीयमिव शङ्करम् ॥ ७.१६.१३ ॥
ସେଠାରେ ଦେବଙ୍କ ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲା; ଜଳୁଥିବା ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଥିବା ସେ ଯେମିତି ଦ୍ୱିତୀୟ ଶଙ୍କର ପରି ଦେଖାଗଲେ।
7.16.14
तं दृष्ट्वा वानरमुखमवज्ञाय स राक्षसः ।
प्रहासं मुमुचे तत्र सतोय इव तोयदः ॥ ७.१६.१४ ॥
ବାନରମୁଖ ତାକୁ ଦେଖି ସେ ରାକ୍ଷସ ତାକୁ ଅବଜ୍ଞା କରି ସେଠାରେ ଜଳଭରା ମେଘ ପରି ଅଟ୍ଟହାସ୍ୟ କଲା।
7.16.15
तं क्रुद्धो भगवान्नन्दी शङ्करस्यापरा तनुः ।
अब्रवीत्तत्र तद्रक्षो दशाननमुपस्थितम् ॥ ७.१६.१५ ॥
ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅନ୍ୟ ରୂପ ଭଗବାନ ନନ୍ଦୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ଦଶାନନ ରାକ୍ଷସକୁ କହିଲେ।
7.16.16
यस्माद्वानररूपं मामवज्ञाय दशानन ।
अशनीपातसङ्काशमपहासं प्रमुक्तवान् ॥ ७.१६.१६ ॥
ହେ ଦଶାନନ! ମୋ ବାନର ରୂପକୁ ଅବଜ୍ଞା କରି ତୁମେ ବଜ୍ରପାତ ପରି ଉପହାସର ଅଟ୍ଟହାସ୍ୟ କରିଛ।
7.16.17
तस्मान्मद्रूपसम्पन्ना मद्वीर्यसमतेजसः ।
उत्पत्स्यन्ति वधार्थं हि कुलस्य तव वानराः ॥ ७.१६.१७ ॥
ତେଣୁ ମୋ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ମୋ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ତେଜ ସମାନ ବାନରମାନେ ତୁମ ବଂଶ ବିନାଶ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେବେ।
7.16.18
नखदंष्ट्रायुधाः क्रूरा मनःसम्पातरंहसः ।
युद्धोन्मत्ता बलोद्रिक्ताः शैला इव विसर्पिणः ॥ ७.१६.१८ ॥
ନଖ ଓ ଦାନ୍ତ ଯେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର, କ୍ରୂର, ମନର ଗତି ପରି ବେଗବାନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ, ବଳର ଦର୍ପରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ପର୍ବତ ପରି ବିଚରଣ କରୁଥିବା।
7.16.19
ते तव प्रबलं दर्पमुत्सेधं च पृथग्विधम् ।
व्यपनेष्यन्ति सम्भूय सहामात्यसुतस्य च ॥ ७.१६.१९ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମିଳି ତୁମର ପ୍ରବଳ ଦର୍ପ ଓ ନାନା ପ୍ରକାରର ଅହଂକାର, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀପୁତ୍ର ସହିତ ତୁମର ଗର୍ବ ଦୂର କରିବେ।
7.16.20
किं त्विदानीं मया शक्यं हन्तुं त्वां हे निशाचर ।
न हन्तव्यो हतस्त्वं हि पूर्वमेव स्वकर्मभिः ॥ ७.१६.२० ॥
ହେ ନିଶାଚର, ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କିପରି ବଧ କରିପାରିବି? ତୁମେ ବଧଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ; ତୁମର ନିଜ କର୍ମରୁ ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ନଷ୍ଟ ହୋଇସାରିଛ।
7.16.21
इत्युदीरितवाक्ये तु देवे तस्मिन्महात्मनि ।
देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिश्च खाच्च्युता ॥ ७.१६.२१ ॥
ସେଇ ମହାତ୍ମା ଦେବ ଏପରି କହିବାରୁ ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଜି ଉଠିଲେ, ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା ହେଲା।
7.16.22
अचिन्तयित्वा स तदा नन्दिवाक्यं महाबलः ।
पर्वतं तु समासाद्य वाक्यमाह दशाननः ॥ ७.१६.२२ ॥
ସେତେବେଳେ ମହାବଳୀ ଦଶାନନ ନନ୍ଦୀଙ୍କ କଥାକୁ ଗ୍ରାହ୍ୟ ନ କରି ପର୍ବତ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହିପରି କହିଲା।
7.16.23
पुष्पकस्य गतिश्छिन्ना यत्कृते मम गच्छतः ।
तमिमं शैलमुन्मूलं करोमि तव गोपते ॥ ७.१६.२३ ॥
ଯାହାଯୋଗୁଁ ମୋ ଯିବା ସମୟରେ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନର ଗତି ରୁଦ୍ଧ ହେଲା, ସେହି ଏହି ପର୍ବତକୁ, ହେ ଗୋପତି, ମୁଁ ମୂଳରୁ ଉପାଡ଼ି ଦେବି।
7.16.24
केन प्रभावेण भवो नित्यं क्रीडति राजवत् ।
विज्ञातव्यं न जानीते भयस्थानमुपस्थितम् ॥ ७.१६.२४ ॥
କେଉଁ ପ୍ରଭାବରେ ଭବ (ଶିବ) ସଦା ରାଜାଙ୍କ ପରି କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି? ନିଜ ସମ୍ମୁଖରେ ଭୟର ସ୍ଥାନ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ଏହା ସେ ଜାଣୁନାହାଁନ୍ତି।
7.16.25
एवमुक्त्वा ततो राम भुजान्विक्षिप्य पर्वते ।
तोलयामास तं शीघ्रं स शैलं समकम्पत ॥ ७.१६.२५ ॥
ଏହିପରି କହି, ହେ ରାମ, ସେ ପର୍ବତ ଉପରେ ବାହୁ ପ୍ରସାରି ତାକୁ ଶୀଘ୍ର ହଲାଇଲା; ସେ ପର୍ବତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କମ୍ପିଲା।
7.16.26
चालनात्पर्वतस्यैव गणा देवस्य कम्पिताः ।
चचाल पार्वती चापि तदा ऽ ऽश्लिष्टा महेश्वरम् ॥ ७.१६.२६ ॥
ପର୍ବତର ଚଳନରେ ହିଁ ଦେବଙ୍କ ଗଣମାନେ କମ୍ପିତ ହେଲେ; ସେତେବେଳେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଥିବା ପାର୍ବତୀ ମଧ୍ୟ ଟଳିଗଲେ।
7.16.27
ततो राम महादवो देवानां प्रवरो हरः ।
पादाङ्गुष्ठेन तं शैलं पीडयामास लीलया ॥ ७.१६.२७ ॥
ତା'ପରେ ହେ ରାମ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାଦେବ ହର ନିଜ ପାଦର ବୃଦ୍ଧାଙ୍ଗୁଳିରେ ଲୀଳାଛଳରେ ସେ ପର୍ବତକୁ ଚାପି ଦେଲେ।
7.16.28
पीडितास्तु ततस्तस्य शैलस्याधोगता भुजाः ।
विस्मिताश्चाभवंस्तत्र सचिवास्तस्य रक्षसः ॥ ७.१६.२८ ॥
ତା'ପରେ ସେ ପର୍ବତ ତଳେ ଚାପି ହୋଇ ତାର ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ତଳକୁ ଝୁଲିଗଲା; ସେଠାରେ ସେ ରାକ୍ଷସର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
7.16.29
रक्षसा तेन रोषाच्च भुजानां पीडनात्तदा ।
मुक्तो विरावः सहसा त्रैलोक्यं येन कम्पितम् ॥ ७.१६.२९ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ରାକ୍ଷସ କ୍ରୋଧରେ ଏବଂ ବାହୁ ଚାପି ହେବାରୁ ହଠାତ୍ ଏକ ଗର୍ଜନ କଲା; ଯାହାଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଲୋକ କମ୍ପିଗଲା।
7.16.30
मेनिरे वज्रनिष्पेषं तस्यामात्या युगक्षये ।
तदा वर्त्मस्थचलिता देवा इन्द्रपुरोगमाः ॥ ७.१६.३० ॥
ତାର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏହାକୁ ଯୁଗାନ୍ତର ବଜ୍ରପାତ ବୋଲି ଭାବିଲେ; ସେତେବେଳେ ବାଟରେ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରମୁଖ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଟଳିଗଲେ।
7.16.31
समुद्राश्चापि सङ्क्षुब्धाश्चलिताश्चापि पर्वताः ।
यक्षा विद्याधराः सिद्धाः किमेतदिति चाब्रुवन् ॥ ७.१६.३१ ॥
ସମୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ, ପର୍ବତମାନେ ମଧ୍ୟ ଟଳିଗଲେ; ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ କହିଲେ, "ଏ କ'ଣ?"
7.16.32
अथ ते मन्त्रिणस्तस्य विक्रोशन्तमथाब्रुवन् ।
तोषयस्व महादेवं नीलकण्ठमुमापतिम् ॥ ७.१६.३२ ॥
ଏତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବିଳାପ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: ମହାଦେବ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଉମାପତିଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର।
7.16.33
तमृते शरणं नान्यं पश्यामो ऽत्र दशानन ।
स्तुतिभिः प्रणतो भूत्वा तमेव शरणं व्रज ॥ ७.१६.३३ ॥
ହେ ଦଶାନନ, ତାଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ଆମେ ଦେଖୁନାହୁଁ। ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଣାମ କରି ତାଙ୍କରି ଶରଣ ଲାଭ କର।
7.16.34
कृपालुः शङ्करस्तुष्टः प्रसादं ते विधास्यति ।
एवमुक्तस्तदामात्यैस्तुष्टाव वृषभध्वजम् ॥ ७.१६.३४ ॥
କୃପାଳୁ ଶଙ୍କର ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତୁମକୁ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେବେ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏପରି କହିବାରୁ ସେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲା।
7.16.35
सामभिर्विविधैः स्तोत्रैः प्रणम्य स दशाननः ।
संवत्सरसहस्रं तु रुदतो रक्षसो गतम् ॥ ७.१६.३५ ॥
ବିବିଧ ସାମଗାନ ଓ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ସେହି ଦଶାନନ ରାକ୍ଷସର କାନ୍ଦରେ ହଜାରେ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା।
7.16.36
ततः प्रीतो महादेवः शैलाग्रे विष्ठितः प्रभुः ।
मुक्त्वा चास्य भुजान्राम प्राह वाक्यं दशाननम् ॥ ७.१६.३६ ॥
ଏତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ମହାଦେବ, ପର୍ବତଶିଖରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ପ୍ରଭୁ, ହେ ରାମ, ତାଙ୍କ ବାହୁ ମୁକ୍ତ କରି ଦଶାନନଙ୍କୁ କହିଲେ।
7.16.37
प्रीतो ऽस्मि तव वीर्यस्य शौण्डार्याच्च दशानन ।
शैलाक्रान्तेन यो मुक्तस्त्वया रावः सुदारुणः ॥ ७.१६.३७ ॥
ହେ ଦଶାନନ, ତୁମ ପରାକ୍ରମ ଓ ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ପର୍ବତ ତଳେ ଚାପି ହେବାବେଳେ ତୁମେ ଛାଡିଥିବା ସେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର।
7.16.38
यस्माल्लोकत्रयं चैतद्रावितं भयमागतम् ।
तस्मात्त्वं रावणो नाम नाम्ना राजन्भविष्यसि ॥ ७.१६.३८ ॥
କାରଣ ଏହି ତିନି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରାଇଛୁ, ଅତଏବ ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ନାମରେ 'ରାବଣ' ହେବ।
7.16.39
देवता मानुषा यक्षा ये चान्ये जगतीतले ।
एवं त्वामभिधास्यन्ति रावणं लोकरावणम् ॥ ७.१६.३९ ॥
ଦେବତା, ମାନବ, ଯକ୍ଷ ଓ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଏପରି 'ଲୋକଙ୍କୁ କଳାଇବା ରାବଣ' ବୋଲି ଡାକିବେ।
7.16.40
गच्छ पौलस्त्य विस्रब्धं पथा येन त्वमिच्छसि ।
मया चैवाभ्यनुज्ञातो राक्षसाधिप गम्यताम् ॥ ७.१६.४० ॥
ହେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ପୁତ୍ର, ଯେଉଁ ପଥରେ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର ନିର୍ଭୟରେ ଯାଅ। ହେ ରାକ୍ଷସାଧିପ, ମୋ ଅନୁମତିରେ ଯାଅ।
7.16.41
एवमुक्तस्तु लङ्केशः शम्भुना स्वयमब्रवीत् ।
प्रीतो यदि महादेव वरं मे देहि याचतः ॥ ७.१६.४१ ॥
ଶମ୍ଭୁ ଏପରି କହିବାରୁ ଲଙ୍କାଧିପତି ନିଜେ କହିଲା: 'ହେ ମହାଦେବ, ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ଯାଚକ ମୋତେ ବର ଦିଅ।'
7.16.42
अवध्यत्वं मया प्राप्तं देवगन्धर्वदानवैः ।
राक्षसैर्गुह्यकैर्नागैर्ये चान्ये बलवत्तराः ॥ ७.१६.४२ ॥
ମୁଁ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ଗୁହ୍ୟକ, ନାଗ ଓ ଅନ୍ୟ ବଳବାନମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ ହେବାର ବର ପାଇଛି।
7.16.43
मानुषान्न गणे देव स्वल्पास्ते मम सम्मताः ।
दीर्घमायुश्च मे प्राप्तं ब्रह्मणस्त्रिपुरान्तक ॥ ७.१६.४३ ॥
ହେ ଦେବ, ମାନବମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଗଣନାରେ ରଖେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଅଳ୍ପ ବୋଲି ଗଣିତ। ହେ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ମୋର ଦୀର୍ଘାୟୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି।
7.16.44
वाञ्छितं चायुषः शेषं शस्त्रं त्वं च प्रयच्छ मे ।
एवमुक्तस्ततस्तेन रावणेन स शङ्करः ॥ ७.१६.४४ ॥
ମୋତେ ଇଚ୍ଛିତ ଅବଶିଷ୍ଟ ଆୟୁ ଓ ଗୋଟିଏ ଅସ୍ତ୍ର ଦିଅ। ରାବଣ ଏପରି କହିବାରୁ ସେ ଶଙ୍କର—
7.16.45
ददौ खड्गं महादीप्तं चन्द्रहासमिति श्रुतम् ।
आयुषश्चावशेषं च स्थित्वा भूतपतिस्तदा ॥ ७.१६.४५ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ରହାସ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଖଡ୍ଗ ଦେଲେ। ତା'ପରେ ଭୂତପତି ଠିଆ ହୋଇ ଅବଶିଷ୍ଟ ଆୟୁ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।
7.16.46
दत्त्वोवाच ततः शम्भुर्नावज्ञेयमिदं त्वया ।
अवज्ञातं यदि हि ते मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ ७.१६.४६ ॥
ଦେଇ ଶମ୍ଭୁ କହିଲେ: "ଏହାକୁ ତୁମେ ଅବଜ୍ଞା କରିବ ନାହିଁ। ଅବଜ୍ଞା କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ମୋ ପାଖକୁ ଫେରିଆସିବ।"
7.16.47
एवं महेश्वरेणैव कृतनामा स रावणः ।
अभिवाद्य महादेवमारुरोहाथ पुष्पकम् ॥ ७.१६.४७ ॥
ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ନାମ ପାଇଥିବା ସେ ରାବଣ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଚଢ଼ିଲା।
7.16.48
ततो महीतले राम पर्यक्रामत रावणः ।
क्षत्ऺित्रयान्सुमहावीर्यान्बाधमान इतस्ततः ॥ ७.१६.४८ ॥
ତା'ପରେ ହେ ରାମ, ରାବଣ ପୃଥିବୀରେ ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲା, ଅତି ପରାକ୍ରମୀ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଇତସ୍ତତଃ ପୀଡ଼ିତ କରି।
7.16.49
केचित्तेजस्विनः शूराः क्षत्ऺित्रया युद्धदुर्मदाः ।
तच्छासनमकुर्वन्तो विनेशुः सपरिच्छदाः ॥ ७.१६.४९ ॥
କେତେକ ତେଜସ୍ୱୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦର୍ପୀ ବୀର କ୍ଷତ୍ରିୟ ତାର ଆଦେଶ ନ ମାନି, ପରିବାର ସହିତ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ।
7.16.50
अपरे दुर्जयं रक्षो जानन्तः प्राज्ञसम्मताः ।
जिताः स्म इत्यभाषन्त राक्षसं बलदर्पितम् ॥ ७.१६.५० ॥
ଅନ୍ୟମାନେ, ସେହି ଦୁର୍ଜୟ ରାକ୍ଷସକୁ ଜାଣି ଏବଂ ପ୍ରାଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ବଳଦର୍ପିତ ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ କହିଲେ, 'ଆମେ ପରାଜିତ ହୋଇଛୁ।'