ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.16.1
स जित्वा धनदं राम भ्रातरं राक्षसाधिपः ।
महासेनप्रसूतिं तद्ययौ शरवणं महत् ॥ ७.१६.१ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਧਨਦ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮਹਾਸੇਨ ਦੇ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਉਸ ਮਹਾਨ ਸਰਵਣ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ।
7.16.2
अथापश्यदृशग्रीवो रौक्मं शरवणं महत् ।
गभस्तिजालसंवीतं द्वितीयमिव भास्करम् ॥ ७.१६.२ ॥
ਫਿਰ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਸ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮਹਾਨ ਸਰਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸੂਰਜ ਸੀ।
7.16.3
स पर्वतं समारुह्य कञ्चिद्रम्यवनान्तरम् ।
अपश्यत् पुष्पकं तत्र रामविष्टम्भितं तदा ॥ ७.१६.३ ॥
ਉਹ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਕਿਸੇ ਰਮਣੀਕ ਬਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੇ ਹੋਏ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
7.16.4
विष्टब्धं पुष्पकं दृष्ट्वा ह्यगमं कामागं कृतम् ।
अचिन्तयद्राक्षसेन्द्रः सचिवैस्तैः समावृतः ॥ ७.१६.४ ॥
ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਪੁਸ਼ਪਕ ਨੂੰ ਰੁਕਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
7.16.5
किन्निमित्तं चेच्छया मे नेदं गच्छति पुष्पकम् ।
पर्वतस्योपरिष्ठस्य कर्मेदं कस्यचिद्भवेत् ॥ ७.१६.५ ॥
ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਕਿਉਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ? ਪਰਬਤ ਦੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਰਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
7.16.6
ततो ऽब्रवीत्तदा राम मारीचो बुद्धिकोविदः ।
नेदं निष्कारणं राजन्पुष्पकं यन्न गच्छति ॥ ७.१६.६ ॥
ਤਦ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਜੋ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
7.16.7
अथवा पुष्पकमिदं धनदान्नान्यवाहनम् ।
अतो निष्पन्दमभवद्धनाध्यक्षविनाकृतम् ॥ ७.१६.७ ॥
ਜਾਂ ਇਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਧਨਦ ਕੁਬੇਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਵਾਹਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਧਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਅਚੱਲ ਹੋ ਗਿਆ।
7.16.8
वामनो विकटो मुण्डी नन्दी प्रह्वभुजो बली ॥ ७.१६.८ ॥
ਵਾਮਨ, ਵਿਕਟ, ਮੁੰਡੀ, ਨੰਦੀ, ਝੁਕੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਬਲਵਾਨ।
7.16.9
ततः पार्श्वमुपागम्य भवस्यानुचरो ऽब्रवीत् ।
नन्दीश्वरो वचश्चेदं राक्षसेन्द्रमशङ्कितः ॥ ७.१६.९ ॥
ਤਦ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਅਨੁਚਰ ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
7.16.10
निवर्तस्व दशग्रीव शैले क्रीडति शङ्करः ।
सुपर्णनागयक्षाणां देवगन्धर्वरक्षसाम् ॥ ७.१६.१० ॥
ਹੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ, ਮੁੜ ਜਾ; ਇਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੁਪਰਣ, ਨਾਗ, ਯਕਸ਼, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਅਗਮ ਹੈ।
7.16.12
सर्वेषामेव भूतानामगम्यः पर्वतः कृतः ।
रोषात्तु ताम्रनयनः पुष्पकादवरुह्य सः ।
को ऽयं शङ्कर इत्युक्त्वा शैलमूलमुपागतः ॥ ७.१६.१२ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਇਹ ਪਰਬਤ ਅਗਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪੁਸ਼ਪਕ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, 'ਇਹ ਸ਼ੰਕਰ ਕੌਣ ਹੈ?' ਆਖਦਾ ਪਰਬਤ ਦੇ ਮੂਲ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
7.16.13
सो ऽपश्यन्नन्दिनं तत्र देवस्यादूरतः स्थितम् ।
दीप्तं शूलमवष्टभ्य द्वितीयमिव शङ्करम् ॥ ७.१६.१३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਬਲਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜੀ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
7.16.14
तं दृष्ट्वा वानरमुखमवज्ञाय स राक्षसः ।
प्रहासं मुमुचे तत्र सतोय इव तोयदः ॥ ७.१६.१४ ॥
ਵਾਨਰ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਤਿਰਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਭਰੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਠਹਾਕਾ ਮਾਰਿਆ।
7.16.15
तं क्रुद्धो भगवान्नन्दी शङ्करस्यापरा तनुः ।
अब्रवीत्तत्र तद्रक्षो दशाननमुपस्थितम् ॥ ७.१६.१५ ॥
ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਰੂਪ ਭਗਵਾਨ ਨੰਦੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਦਸਾਨਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
7.16.16
यस्माद्वानररूपं मामवज्ञाय दशानन ।
अशनीपातसङ्काशमपहासं प्रमुक्तवान् ॥ ७.१६.१६ ॥
ਹੇ ਦਸਾਨਨ! ਮੇਰੇ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਦਾ ਤਿਰਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਤੂੰ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗਣ ਵਰਗਾ ਮਖੌਲ ਭਰਿਆ ਠਹਾਕਾ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।
7.16.17
तस्मान्मद्रूपसम्पन्ना मद्वीर्यसमतेजसः ।
उत्पत्स्यन्ति वधार्थं हि कुलस्य तव वानराः ॥ ७.१६.१७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਬਲ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਾਨਰ ਤੇਰੇ ਕੁਲ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ।
7.16.18
नखदंष्ट्रायुधाः क्रूरा मनःसम्पातरंहसः ।
युद्धोन्मत्ता बलोद्रिक्ताः शैला इव विसर्पिणः ॥ ७.१६.१८ ॥
ਨਹੁੰ ਅਤੇ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਹਨ, ਜੋ ਕ੍ਰੂਰ ਹਨ, ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਅਤੇ ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ।
7.16.19
ते तव प्रबलं दर्पमुत्सेधं च पृथग्विधम् ।
व्यपनेष्यन्ति सम्भूय सहामात्यसुतस्य च ॥ ७.१६.१९ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਬਲ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘਮੰਡ ਦੂਰ ਕਰਨਗੇ, ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ-ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਤੇਰਾ ਅਭਿਮਾਨ ਵੀ।
7.16.20
किं त्विदानीं मया शक्यं हन्तुं त्वां हे निशाचर ।
न हन्तव्यो हतस्त्वं हि पूर्वमेव स्वकर्मभिः ॥ ७.१६.२० ॥
ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੂੰ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ।
7.16.21
इत्युदीरितवाक्ये तु देवे तस्मिन्महात्मनि ।
देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिश्च खाच्च्युता ॥ ७.१६.२१ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਦੇਵ-ਦੁੰਦਭੀਆਂ ਵੱਜ ਉੱਠੀਆਂ, ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।
7.16.22
अचिन्तयित्वा स तदा नन्दिवाक्यं महाबलः ।
पर्वतं तु समासाद्य वाक्यमाह दशाननः ॥ ७.१६.२२ ॥
ਤਦ ਮਹਾਬਲੀ ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੇ ਨੰਦੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪਰਬਤ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.16.23
पुष्पकस्य गतिश्छिन्ना यत्कृते मम गच्छतः ।
तमिमं शैलमुन्मूलं करोमि तव गोपते ॥ ७.१६.२३ ॥
ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਦੀ ਗਤੀ ਰੁਕ ਗਈ, ਉਸ ਇਸ ਪਰਬਤ ਨੂੰ, ਹੇ ਗੋਪਤੀ, ਮੈਂ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁੱਟ ਸੁੱਟਾਂਗਾ।
7.16.24
केन प्रभावेण भवो नित्यं क्रीडति राजवत् ।
विज्ञातव्यं न जानीते भयस्थानमुपस्थितम् ॥ ७.१६.२४ ॥
ਕਿਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਸਦਾ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦਾ ਹੈ? ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭੈ ਦਾ ਥਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
7.16.25
एवमुक्त्वा ततो राम भुजान्विक्षिप्य पर्वते ।
तोलयामास तं शीघ्रं स शैलं समकम्पत ॥ ७.१६.२५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿਲਾਇਆ; ਉਹ ਪਰਬਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਬ ਉੱਠਿਆ।
7.16.26
चालनात्पर्वतस्यैव गणा देवस्य कम्पिताः ।
चचाल पार्वती चापि तदा ऽ ऽश्लिष्टा महेश्वरम् ॥ ७.१६.२६ ॥
ਪਰਬਤ ਦੇ ਹਿੱਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਗਣ ਕੰਬ ਉੱਠੇ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾਈ ਬੈਠੀ ਪਾਰਵਤੀ ਵੀ ਡੋਲ ਗਈ।
7.16.27
ततो राम महादवो देवानां प्रवरो हरः ।
पादाङ्गुष्ठेन तं शैलं पीडयामास लीलया ॥ ७.१६.२७ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਦੇਵ ਹਰ ਨੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ।
7.16.28
पीडितास्तु ततस्तस्य शैलस्याधोगता भुजाः ।
विस्मिताश्चाभवंस्तत्र सचिवास्तस्य रक्षसः ॥ ७.१६.२८ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਪਰਬਤ ਹੇਠਾਂ ਦਬ ਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਹੇਠਾਂ ਝੁਕ ਗਈਆਂ; ਉੱਥੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
7.16.29
रक्षसा तेन रोषाच्च भुजानां पीडनात्तदा ।
मुक्तो विरावः सहसा त्रैलोक्यं येन कम्पितम् ॥ ७.१६.२९ ॥
ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਦਬਣ ਕਾਰਨ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਗਰਜ ਛੱਡੀ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਣੀ ਛਿੜ ਗਈ।
7.16.30
मेनिरे वज्रनिष्पेषं तस्यामात्या युगक्षये ।
तदा वर्त्मस्थचलिता देवा इन्द्रपुरोगमाः ॥ ७.१६.३० ॥
ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਵਜ੍ਰਪਾਤ ਵਾਂਗ ਸਮਝਿਆ; ਤਦ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਡੋਲ ਗਏ।
7.16.31
समुद्राश्चापि सङ्क्षुब्धाश्चलिताश्चापि पर्वताः ।
यक्षा विद्याधराः सिद्धाः किमेतदिति चाब्रुवन् ॥ ७.१६.३१ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਖਲਬਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ, ਪਰਬਤ ਵੀ ਡੋਲ ਉੱਠੇ; ਯਕਸ਼, ਵਿਦਿਆਧਰ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਬੋਲੇ, "ਇਹ ਕੀ ਹੈ?"
7.16.32
अथ ते मन्त्रिणस्तस्य विक्रोशन्तमथाब्रुवन् ।
तोषयस्व महादेवं नीलकण्ठमुमापतिम् ॥ ७.१६.३२ ॥
ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵਿਲਕਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਮਹਾਦੇਵ, ਨੀਲਕੰਠ, ਉਮਾਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ।
7.16.33
तमृते शरणं नान्यं पश्यामो ऽत्र दशानन ।
स्तुतिभिः प्रणतो भूत्वा तमेव शरणं व्रज ॥ ७.१६.३३ ॥
ਹੇ ਦਸ਼ਾਨਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸ਼ਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ। ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲਓ।
7.16.34
कृपालुः शङ्करस्तुष्टः प्रसादं ते विधास्यति ।
एवमुक्तस्तदामात्यैस्तुष्टाव वृषभध्वजम् ॥ ७.१६.३४ ॥
ਦਿਆਲੂ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਬਖ਼ਸ਼ਣਗੇ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਸਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
7.16.35
सामभिर्विविधैः स्तोत्रैः प्रणम्य स दशाननः ।
संवत्सरसहस्रं तु रुदतो रक्षसो गतम् ॥ ७.१६.३५ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਉਸ ਦਸ਼ਾਨਨ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਰੋਂਦਿਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਗਏ।
7.16.36
ततः प्रीतो महादेवः शैलाग्रे विष्ठितः प्रभुः ।
मुक्त्वा चास्य भुजान्राम प्राह वाक्यं दशाननम् ॥ ७.१६.३६ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਮਹਾਦੇਵ, ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
7.16.37
प्रीतो ऽस्मि तव वीर्यस्य शौण्डार्याच्च दशानन ।
शैलाक्रान्तेन यो मुक्तस्त्वया रावः सुदारुणः ॥ ७.१६.३७ ॥
ਹੇ ਦਸ਼ਾਨਨ, ਤੇਰੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਪਰਬਤ ਹੇਠ ਦਬੇ ਜਾਣ ਤੇ ਤੂੰ ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕ ਕੱਢੀ ਸੀ।
7.16.38
यस्माल्लोकत्रयं चैतद्रावितं भयमागतम् ।
तस्मात्त्वं रावणो नाम नाम्ना राजन्भविष्यसि ॥ ७.१६.३८ ॥
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਨਾਮ ਤੋਂ 'ਰਾਵਣ' ਹੋਵੇਂਗਾ।
7.16.39
देवता मानुषा यक्षा ये चान्ये जगतीतले ।
एवं त्वामभिधास्यन्ति रावणं लोकरावणम् ॥ ७.१६.३९ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੁਆਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ' ਆਖਣਗੇ।
7.16.40
गच्छ पौलस्त्य विस्रब्धं पथा येन त्वमिच्छसि ।
मया चैवाभ्यनुज्ञातो राक्षसाधिप गम्यताम् ॥ ७.१६.४० ॥
ਹੇ ਪੁਲਸਤਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਰਾਹ ਤੋਂ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾ। ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾ।
7.16.41
एवमुक्तस्तु लङ्केशः शम्भुना स्वयमब्रवीत् ।
प्रीतो यदि महादेव वरं मे देहि याचतः ॥ ७.१६.४१ ॥
ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਆਪ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇ।'
7.16.42
अवध्यत्वं मया प्राप्तं देवगन्धर्वदानवैः ।
राक्षसैर्गुह्यकैर्नागैर्ये चान्ये बलवत्तराः ॥ ७.१६.४२ ॥
ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ, ਗੁਹਯਕਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਲਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਅਵੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰ ਪਾਇਆ ਹੈ।
7.16.43
मानुषान्न गणे देव स्वल्पास्ते मम सम्मताः ।
दीर्घमायुश्च मे प्राप्तं ब्रह्मणस्त्रिपुरान्तक ॥ ७.१६.४३ ॥
ਹੇ ਦੇਵ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਗਿਣਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੁੱਛ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।
7.16.44
वाञ्छितं चायुषः शेषं शस्त्रं त्वं च प्रयच्छ मे ।
एवमुक्तस्ततस्तेन रावणेन स शङ्करः ॥ ७.१६.४४ ॥
ਮੈਨੂੰ ਇੱਛਤ ਬਾਕੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਸਤਰ ਵੀ ਦੇ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ—
7.16.45
ददौ खड्गं महादीप्तं चन्द्रहासमिति श्रुतम् ।
आयुषश्चावशेषं च स्थित्वा भूतपतिस्तदा ॥ ७.१६.४५ ॥
ਬਹੁਤ ਚਮਕਦੀ, ਚੰਦਰਹਾਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਲਵਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਭੂਤਪਤੀ ਨੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਬਾਕੀ ਉਮਰ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।
7.16.46
दत्त्वोवाच ततः शम्भुर्नावज्ञेयमिदं त्वया ।
अवज्ञातं यदि हि ते मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ ७.१६.४६ ॥
ਦੇ ਕੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਦਾ ਤੂੰ ਨਿਰਾਦਰ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਨਿਰਾਦਰ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।"
7.16.47
एवं महेश्वरेणैव कृतनामा स रावणः ।
अभिवाद्य महादेवमारुरोहाथ पुष्पकम् ॥ ७.१६.४७ ॥
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਮ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਵਣ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
7.16.48
ततो महीतले राम पर्यक्रामत रावणः ।
क्षत्ऺित्रयान्सुमहावीर्यान्बाधमान इतस्ततः ॥ ७.१६.४८ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਮ, ਰਾਵਣ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ, ਬਹੁਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਸਤਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
7.16.49
केचित्तेजस्विनः शूराः क्षत्ऺित्रया युद्धदुर्मदाः ।
तच्छासनमकुर्वन्तो विनेशुः सपरिच्छदाः ॥ ७.१६.४९ ॥
ਕੁਝ ਤੇਜ-ਤਰਾਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੰਕਾਰੀ ਸੂਰਮੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
7.16.50
अपरे दुर्जयं रक्षो जानन्तः प्राज्ञसम्मताः ।
जिताः स्म इत्यभाषन्त राक्षसं बलदर्पितम् ॥ ७.१६.५० ॥
ਹੋਰ ਲੋਕ, ਉਸ ਦੁਰਜਯ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨੇ ਗਏ, ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ, 'ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਹਾਰ ਗਏ ਹਾਂ।'