വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 7.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.16.1
स जित्वा धनदं राम भ्रातरं राक्षसाधिपः ।
महासेनप्रसूतिं तद्ययौ शरवणं महत् ॥ ७.१६.१ ॥
രാക്ഷസാധിപൻ സഹോദരനായ ധനദനെ ജയിച്ച് മഹാസേനന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ആ മഹാശരവണത്തിലേക്ക് പോയി.
7.16.2
अथापश्यदृशग्रीवो रौक्मं शरवणं महत् ।
गभस्तिजालसंवीतं द्वितीयमिव भास्करम् ॥ ७.१६.२ ॥
അപ്പോൾ ദശഗ്രീവൻ ആ സ്വർണ്ണമയമായ മഹാശരവണം കണ്ടു; രശ്മിജാലത്താൽ മൂടപ്പെട്ട് അത് രണ്ടാമതൊരു സൂര്യനെപ്പോലെ തോന്നി.
7.16.3
स पर्वतं समारुह्य कञ्चिद्रम्यवनान्तरम् ।
अपश्यत् पुष्पकं तत्र रामविष्टम्भितं तदा ॥ ७.१६.३ ॥
അവൻ പർവതം കയറി, ഒരു രമണീയ വനത്തിനുള്ളിൽ, അപ്പോൾ രാമനാൽ തടയപ്പെട്ട പുഷ്പകത്തെ കണ്ടു.
7.16.4
विष्टब्धं पुष्पकं दृष्ट्वा ह्यगमं कामागं कृतम् ।
अचिन्तयद्राक्षसेन्द्रः सचिवैस्तैः समावृतः ॥ ७.१६.४ ॥
ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നതാക്കിയ പുഷ്പകം നിശ്ചലമായതു കണ്ട രാക്ഷസേന്ദ്രൻ മന്ത്രിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ചിന്തിച്ചു.
7.16.5
किन्निमित्तं चेच्छया मे नेदं गच्छति पुष्पकम् ।
पर्वतस्योपरिष्ठस्य कर्मेदं कस्यचिद्भवेत् ॥ ७.१६.५ ॥
എന്റെ ഇച്ഛപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഈ പുഷ്പകം എന്തുകൊണ്ട് മുന്നോട്ടു പോകുന്നില്ല? പർവതമുകളിൽ ഇത് ആരുടെയോ പ്രവൃത്തിയാകാം.
7.16.6
ततो ऽब्रवीत्तदा राम मारीचो बुद्धिकोविदः ।
नेदं निष्कारणं राजन्पुष्पकं यन्न गच्छति ॥ ७.१६.६ ॥
അപ്പോൾ ബുദ്ധിമാനായ മാരീചൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, പുഷ്പകം പോകാത്തത് കാരണമില്ലാതെയല്ല.
7.16.7
अथवा पुष्पकमिदं धनदान्नान्यवाहनम् ।
अतो निष्पन्दमभवद्धनाध्यक्षविनाकृतम् ॥ ७.१६.७ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ഈ പുഷ്പകം ധനദനായ കുബേരന്റെ അല്ലാതെ മറ്റാരുടെയും വാഹനമല്ല. അതിനാൽ ധനാധ്യക്ഷനില്ലാതെ അത് ചലനമറ്റു നിന്നു.
7.16.8
वामनो विकटो मुण्डी नन्दी प्रह्वभुजो बली ॥ ७.१६.८ ॥
വാമനൻ, വികടൻ, മുണ്ഡി, നന്ദി, താഴ്ന്ന ഭുജങ്ങളുള്ള ബലവാൻ.
7.16.9
ततः पार्श्वमुपागम्य भवस्यानुचरो ऽब्रवीत् ।
नन्दीश्वरो वचश्चेदं राक्षसेन्द्रमशङ्कितः ॥ ७.१६.९ ॥
അപ്പോൾ ഭവന്റെ (ശിവന്റെ) അനുചരനായ നന്ദീശ്വരൻ രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ അരികിലെത്തി നിർഭയനായി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
7.16.10
निवर्तस्व दशग्रीव शैले क्रीडति शङ्करः ।
सुपर्णनागयक्षाणां देवगन्धर्वरक्षसाम् ॥ ७.१६.१० ॥
ദശഗ്രീവാ, തിരിച്ചുപോകൂ; ഈ പർവതത്തിൽ ശങ്കരൻ ക്രീഡിക്കുന്നു. സുപർണരും നാഗരും യക്ഷരും ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ഇവിടെ പ്രവേശിക്കാനാവില്ല.
7.16.12
सर्वेषामेव भूतानामगम्यः पर्वतः कृतः ।
रोषात्तु ताम्रनयनः पुष्पकादवरुह्य सः ।
को ऽयं शङ्कर इत्युक्त्वा शैलमूलमुपागतः ॥ ७.१६.१२ ॥
എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഈ പർവതം അഗമ്യമാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുള്ള അവൻ പുഷ്പകത്തിൽനിന്ന് ഇറങ്ങി, 'ഈ ശങ്കരൻ ആരാണ്?' എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് പർവതമൂലത്തിൽ എത്തി.
7.16.13
सो ऽपश्यन्नन्दिनं तत्र देवस्यादूरतः स्थितम् ।
दीप्तं शूलमवष्टभ्य द्वितीयमिव शङ्करम् ॥ ७.१६.१३ ॥
അവിടെ ദേവനു സമീപം നിന്നിരുന്ന നന്ദിയെ അവൻ കണ്ടു; ജ്വലിക്കുന്ന ശൂലം പിടിച്ചിരുന്ന അവൻ രണ്ടാമത്തെ ശങ്കരനെപ്പോലെ തോന്നി.
7.16.14
तं दृष्ट्वा वानरमुखमवज्ञाय स राक्षसः ।
प्रहासं मुमुचे तत्र सतोय इव तोयदः ॥ ७.१६.१४ ॥
വാനരമുഖനായ അവനെ കണ്ടപ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ അവനെ പുച്ഛിച്ചു, വെള്ളം നിറഞ്ഞ മേഘം പോലെ അവിടെ ഉറക്കെ ചിരിച്ചു.
7.16.15
तं क्रुद्धो भगवान्नन्दी शङ्करस्यापरा तनुः ।
अब्रवीत्तत्र तद्रक्षो दशाननमुपस्थितम् ॥ ७.१६.१५ ॥
ശങ്കരന്റെ മറ്റൊരു രൂപമായ ഭഗവാൻ നന്ദി കോപിച്ച് അവിടെ നിന്നിരുന്ന ആ ദശാനന രാക്ഷസനോട് പറഞ്ഞു.
7.16.16
यस्माद्वानररूपं मामवज्ञाय दशानन ।
अशनीपातसङ्काशमपहासं प्रमुक्तवान् ॥ ७.१६.१६ ॥
ദശാനനാ! എന്റെ വാനരരൂപത്തെ പുച്ഛിച്ച് ഇടിമിന്നൽ വീഴുന്നതുപോലെ നീ പരിഹാസച്ചിരി ചിരിച്ചു.
7.16.17
तस्मान्मद्रूपसम्पन्ना मद्वीर्यसमतेजसः ।
उत्पत्स्यन्ति वधार्थं हि कुलस्य तव वानराः ॥ ७.१६.१७ ॥
അതിനാൽ എന്റെ രൂപമുള്ളവരും എന്റെ വീര്യത്തിനും തേജസ്സിനും തുല്യരുമായ വാനരർ നിന്റെ കുലനാശത്തിനായി ജനിക്കും.
7.16.18
नखदंष्ट्रायुधाः क्रूरा मनःसम्पातरंहसः ।
युद्धोन्मत्ता बलोद्रिक्ताः शैला इव विसर्पिणः ॥ ७.१६.१८ ॥
നഖവും ദംഷ്ട്രയുമാണ് ആയുധമായുള്ളവർ, ക്രൂരർ, മനസ്സിന്റെ വേഗമുള്ളവർ, യുദ്ധോന്മത്തർ, ബലഗർവ്വമുള്ളവർ, പർവതങ്ങൾ പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ.
7.16.19
ते तव प्रबलं दर्पमुत्सेधं च पृथग्विधम् ।
व्यपनेष्यन्ति सम्भूय सहामात्यसुतस्य च ॥ ७.१६.१९ ॥
അവർ ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് നിന്റെ പ്രബലമായ ഗർവ്വും പല വിധത്തിലുള്ള അഹങ്കാരവും, മന്ത്രിപുത്രനോടൊപ്പമുള്ള നിന്റെ ഗർവ്വും ഇല്ലാതാക്കും.
7.16.20
किं त्विदानीं मया शक्यं हन्तुं त्वां हे निशाचर ।
न हन्तव्यो हतस्त्वं हि पूर्वमेव स्वकर्मभिः ॥ ७.१६.२० ॥
ഹേ രാക്ഷസാ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നെ എങ്ങനെ കൊല്ലാൻ കഴിയും? നീ കൊല്ലപ്പെടേണ്ടവനല്ല; നിന്റെ സ്വന്തം കർമ്മങ്ങളാൽ നീ മുമ്പേ തന്നെ നശിച്ചിരിക്കുന്നു.
7.16.21
इत्युदीरितवाक्ये तु देवे तस्मिन्महात्मनि ।
देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिश्च खाच्च्युता ॥ ७.१६.२१ ॥
ആ മഹാത്മാവായ ദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദേവദുന്ദുഭികൾ മുഴങ്ങി; ആകാശത്തുനിന്ന് പുഷ്പവൃഷ്ടി പൊഴിഞ്ഞു.
7.16.22
अचिन्तयित्वा स तदा नन्दिवाक्यं महाबलः ।
पर्वतं तु समासाद्य वाक्यमाह दशाननः ॥ ७.१६.२२ ॥
അപ്പോൾ മഹാബലനായ ദശാനനൻ നന്ദിയുടെ വാക്കുകൾ ഗണിക്കാതെ, പർവതത്തിനടുത്തെത്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
7.16.23
पुष्पकस्य गतिश्छिन्ना यत्कृते मम गच्छतः ।
तमिमं शैलमुन्मूलं करोमि तव गोपते ॥ ७.१६.२३ ॥
ഈ പർവതം കാരണം ഞാൻ പോകുമ്പോൾ പുഷ്പകവിമാനത്തിന്റെ ഗതി തടസ്സപ്പെട്ടു; ഹേ ഗോപതേ, ഈ പർവതത്തെ വേരോടെ പിഴുതെറിയും.
7.16.24
केन प्रभावेण भवो नित्यं क्रीडति राजवत् ।
विज्ञातव्यं न जानीते भयस्थानमुपस्थितम् ॥ ७.१६.२४ ॥
ഏത് ശക്തിയാൽ ഭവൻ (ശിവൻ) എപ്പോഴും രാജാവിനെപ്പോലെ വിളയാടുന്നു? തനിക്കു മുന്നിൽ ഭയസ്ഥാനം വന്നിരിക്കുന്നത് അവൻ അറിയുന്നില്ല.
7.16.25
एवमुक्त्वा ततो राम भुजान्विक्षिप्य पर्वते ।
तोलयामास तं शीघ्रं स शैलं समकम्पत ॥ ७.१६.२५ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഹേ രാമാ, അവൻ തന്റെ ഭുജങ്ങൾ പർവതത്തിന്മേൽ വിരിച്ച് വേഗത്തിൽ അതിനെ ഇളക്കി; ആ പർവതം മുഴുവൻ വിറച്ചു.
7.16.26
चालनात्पर्वतस्यैव गणा देवस्य कम्पिताः ।
चचाल पार्वती चापि तदा ऽ ऽश्लिष्टा महेश्वरम् ॥ ७.१६.२६ ॥
പർവതത്തിന്റെ ഇളക്കത്താൽ തന്നെ ദേവന്റെ ഗണങ്ങൾ വിറച്ചു; അപ്പോൾ മഹേശ്വരനെ ആലിംഗനം ചെയ്തിരുന്ന പാർവതിയും കുലുങ്ങി.
7.16.27
ततो राम महादवो देवानां प्रवरो हरः ।
पादाङ्गुष्ठेन तं शैलं पीडयामास लीलया ॥ ७.१६.२७ ॥
അപ്പോൾ രാമാ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മഹാദേവൻ ഹരൻ തന്റെ കാലിന്റെ പെരുവിരൽകൊണ്ട് ആ പർവതത്തെ അനായാസം അമർത്തി.
7.16.28
पीडितास्तु ततस्तस्य शैलस्याधोगता भुजाः ।
विस्मिताश्चाभवंस्तत्र सचिवास्तस्य रक्षसः ॥ ७.१६.२८ ॥
അപ്പോൾ ആ പർവതത്തിനടിയിൽ ഞെരുക്കപ്പെട്ട് അവന്റെ കൈകൾ താഴ്ന്നുപോയി; അവിടെ ആ രാക്ഷസന്റെ മന്ത്രിമാർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
7.16.29
रक्षसा तेन रोषाच्च भुजानां पीडनात्तदा ।
मुक्तो विरावः सहसा त्रैलोक्यं येन कम्पितम् ॥ ७.१६.२९ ॥
അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ കോപത്താലും തോളുകൾ ഞെരുങ്ങിയതിനാലും പെട്ടെന്നു ഒരു അലർച്ച പുറപ്പെടുവിച്ചു; അതിനാൽ മൂന്നു ലോകവും കുലുങ്ങി.
7.16.30
मेनिरे वज्रनिष्पेषं तस्यामात्या युगक्षये ।
तदा वर्त्मस्थचलिता देवा इन्द्रपुरोगमाः ॥ ७.१६.३० ॥
അവന്റെ മന്ത്രിമാർ അതിനെ യുഗാന്തത്തിലെ വജ്രപ്രഹരമായി കരുതി; അപ്പോൾ വഴിയിൽ നിന്നിരുന്ന ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരും കുലുങ്ങി.
7.16.31
समुद्राश्चापि सङ्क्षुब्धाश्चलिताश्चापि पर्वताः ।
यक्षा विद्याधराः सिद्धाः किमेतदिति चाब्रुवन् ॥ ७.१६.३१ ॥
സമുദ്രങ്ങളും ഇളകി, പർവതങ്ങളും കുലുങ്ങി; യക്ഷന്മാരും വിദ്യാധരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും "ഇതെന്താണ്?" എന്നു പറഞ്ഞു.
7.16.32
अथ ते मन्त्रिणस्तस्य विक्रोशन्तमथाब्रुवन् ।
तोषयस्व महादेवं नीलकण्ठमुमापतिम् ॥ ७.१६.३२ ॥
അപ്പോൾ അവന്റെ മന്ത്രിമാർ വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നവനോട് പറഞ്ഞു: മഹാദേവനും നീലകണ്ഠനും ഉമാപതിയുമായവനെ പ്രസാദിപ്പിക്കുക.
7.16.33
तमृते शरणं नान्यं पश्यामो ऽत्र दशानन ।
स्तुतिभिः प्रणतो भूत्वा तमेव शरणं व्रज ॥ ७.१६.३३ ॥
ദശാനനാ, അവനെയല്ലാതെ ഇവിടെ മറ്റൊരു അഭയം ഞങ്ങൾ കാണുന്നില്ല. സ്തുതികളാൽ വണങ്ങി അവനെത്തന്നെ അഭയമായി സ്വീകരിക്കുക.
7.16.34
कृपालुः शङ्करस्तुष्टः प्रसादं ते विधास्यति ।
एवमुक्तस्तदामात्यैस्तुष्टाव वृषभध्वजम् ॥ ७.१६.३४ ॥
കൃപാലുവായ ശങ്കരൻ സന്തുഷ്ടനായി നിനക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകും. മന്ത്രിമാർ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ വൃഷഭധ്വജനെ സ്തുതിച്ചു.
7.16.35
सामभिर्विविधैः स्तोत्रैः प्रणम्य स दशाननः ।
संवत्सरसहस्रं तु रुदतो रक्षसो गतम् ॥ ७.१६.३५ ॥
വിവിധ സാമഗാനങ്ങളും സ്തോത്രങ്ങളും കൊണ്ട് വണങ്ങിയ ആ ദശാനനനായ രാക്ഷസൻ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ആയിരം വർഷം കഴിച്ചു.
7.16.36
ततः प्रीतो महादेवः शैलाग्रे विष्ठितः प्रभुः ।
मुक्त्वा चास्य भुजान्राम प्राह वाक्यं दशाननम् ॥ ७.१६.३६ ॥
അപ്പോൾ പ്രസന്നനായ മഹാദേവൻ, പർവതശിഖരത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന പ്രഭു, രാമാ, അവന്റെ ഭുജങ്ങളെ വിടുവിച്ച് ദശാനനനോട് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
7.16.37
प्रीतो ऽस्मि तव वीर्यस्य शौण्डार्याच्च दशानन ।
शैलाक्रान्तेन यो मुक्तस्त्वया रावः सुदारुणः ॥ ७.१६.३७ ॥
ദശാനനാ, നിന്റെ വീര്യത്തിലും ധൈര്യത്തിലും ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്. പർവതത്താൽ അമർത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ നീ വിട്ട ഭയങ്കരമായ അലർച്ചയാണത്.
7.16.38
यस्माल्लोकत्रयं चैतद्रावितं भयमागतम् ।
तस्मात्त्वं रावणो नाम नाम्ना राजन्भविष्यसि ॥ ७.१६.३८ ॥
ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ഭയത്താൽ അലറിക്കരയിച്ചതിനാൽ, രാജാവേ, നീ പേരിനാൽ 'രാവണൻ' ആകും.
7.16.39
देवता मानुषा यक्षा ये चान्ये जगतीतले ।
एवं त्वामभिधास्यन्ति रावणं लोकरावणम् ॥ ७.१६.३९ ॥
ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും യക്ഷന്മാരും ഭൂമിയിലെ മറ്റുള്ളവരും നിന്നെ ഇങ്ങനെ 'ലോകങ്ങളെ കരയിക്കുന്ന രാവണൻ' എന്നു വിളിക്കും.
7.16.40
गच्छ पौलस्त्य विस्रब्धं पथा येन त्वमिच्छसि ।
मया चैवाभ्यनुज्ञातो राक्षसाधिप गम्यताम् ॥ ७.१६.४० ॥
പൗലസ്ത്യന്റെ പുത്രാ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ള വഴിയിൽ നിർഭയനായി പോകൂ. രാക്ഷസാധിപാ, എന്റെ അനുമതിയോടെ പോയാലും.
7.16.41
एवमुक्तस्तु लङ्केशः शम्भुना स्वयमब्रवीत् ।
प्रीतो यदि महादेव वरं मे देहि याचतः ॥ ७.१६.४१ ॥
ശംഭു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ലങ്കാധിപതി തന്നെ പറഞ്ഞു: 'മഹാദേവാ, അങ്ങ് പ്രസാദിച്ചെങ്കിൽ, യാചിക്കുന്ന എനിക്ക് വരം തന്നാലും.'
7.16.42
अवध्यत्वं मया प्राप्तं देवगन्धर्वदानवैः ।
राक्षसैर्गुह्यकैर्नागैर्ये चान्ये बलवत्तराः ॥ ७.१६.४२ ॥
ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, ഗുഹ്യകന്മാർ, നാഗന്മാർ, മറ്റു ബലവാന്മാർ എന്നിവരാൽ വധിക്കപ്പെടാത്ത വരം ഞാൻ നേടിയിരിക്കുന്നു.
7.16.43
मानुषान्न गणे देव स्वल्पास्ते मम सम्मताः ।
दीर्घमायुश्च मे प्राप्तं ब्रह्मणस्त्रिपुरान्तक ॥ ७.१६.४३ ॥
ദേവാ, മനുഷ്യരെ ഞാൻ കണക്കിലെടുക്കുന്നില്ല; അവർ എനിക്ക് നിസ്സാരരെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ത്രിപുരാന്തകാ, ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് എനിക്ക് ദീർഘായുസ്സും ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
7.16.44
वाञ्छितं चायुषः शेषं शस्त्रं त्वं च प्रयच्छ मे ।
एवमुक्तस्ततस्तेन रावणेन स शङ्करः ॥ ७.१६.४४ ॥
എനിക്ക് ആഗ്രഹിച്ച ശേഷിച്ച ആയുസ്സും ഒരു ആയുധവും തരിക. രാവണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ ശങ്കരൻ—
7.16.45
ददौ खड्गं महादीप्तं चन्द्रहासमिति श्रुतम् ।
आयुषश्चावशेषं च स्थित्वा भूतपतिस्तदा ॥ ७.१६.४५ ॥
അതിദീപ്തമായ, ചന്ദ്രഹാസം എന്നു പ്രസിദ്ധമായ വാൾ നൽകി. പിന്നെ ഭൂതപതി നിന്നുകൊണ്ട് ശേഷിച്ച ആയുസ്സും നൽകി.
7.16.46
दत्त्वोवाच ततः शम्भुर्नावज्ञेयमिदं त्वया ।
अवज्ञातं यदि हि ते मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ ७.१६.४६ ॥
നൽകിയ ശേഷം ശംഭു പറഞ്ഞു: "ഇതിനെ നീ അവജ്ഞയോടെ കാണരുത്. അവജ്ഞിച്ചാൽ സംശയമില്ലാതെ ഇത് എന്റെ അടുക്കലേക്കുതന്നെ മടങ്ങും."
7.16.47
एवं महेश्वरेणैव कृतनामा स रावणः ।
अभिवाद्य महादेवमारुरोहाथ पुष्पकम् ॥ ७.१६.४७ ॥
മഹേശ്വരനാൽ ഇങ്ങനെ പേരു ലഭിച്ച ആ രാവണൻ മഹാദേവനെ വണങ്ങി, പിന്നെ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ കയറി.
7.16.48
ततो महीतले राम पर्यक्रामत रावणः ।
क्षत्ऺित्रयान्सुमहावीर्यान्बाधमान इतस्ततः ॥ ७.१६.४८ ॥
പിന്നെ രാമാ, രാവണൻ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ച്, അതിപരാക്രമികളായ ക്ഷത്രിയരെ ഇവിടെയും അവിടെയുമായി പീഡിപ്പിച്ചു.
7.16.49
केचित्तेजस्विनः शूराः क्षत्ऺित्रया युद्धदुर्मदाः ।
तच्छासनमकुर्वन्तो विनेशुः सपरिच्छदाः ॥ ७.१६.४९ ॥
ചില തേജസ്വികളായ, യുദ്ധത്തിൽ അഹങ്കരിച്ച ശൂരക്ഷത്രിയർ അവന്റെ ശാസനം അനുസരിക്കാതെ, പരിവാരങ്ങളോടെ നശിച്ചു.
7.16.50
अपरे दुर्जयं रक्षो जानन्तः प्राज्ञसम्मताः ।
जिताः स्म इत्यभाषन्त राक्षसं बलदर्पितम् ॥ ७.१६.५० ॥
ജയിക്കാനാവാത്ത ആ രാക്ഷസനെ അറിഞ്ഞവരും ജ്ഞാനികളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടവരുമായ മറ്റുള്ളവർ, ബലഗർവ്വിതനായ ആ രാക്ഷസനോട്, 'ഞങ്ങൾ തോറ്റിരിക്കുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞു.