รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 7.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.16.1
स जित्वा धनदं राम भ्रातरं राक्षसाधिपः ।
महासेनप्रसूतिं तद्ययौ शरवणं महत् ॥ ७.१६.१ ॥
ราชาแห่งรากษสผู้นั้น หลังจากชนะพี่ชายคือท้าวธนทะแล้ว ก็เสด็จไปยังป่าอ้อใหญ่ ซึ่งเป็นที่กำเนิดของพระมหาเสนะ
7.16.2
अथापश्यदृशग्रीवो रौक्मं शरवणं महत् ।
गभस्तिजालसंवीतं द्वितीयमिव भास्करम् ॥ ७.१६.२ ॥
ทศกัณฐ์จึงเห็นป่าอ้อสีทองอันยิ่งใหญ่ ถูกห่อหุ้มด้วยตาข่ายแห่งแสงรัศมี ดุจพระอาทิตย์ดวงที่สอง
7.16.3
स पर्वतं समारुह्य कञ्चिद्रम्यवनान्तरम् ।
अपश्यत् पुष्पकं तत्र रामविष्टम्भितं तदा ॥ ७.१६.३ ॥
เขาขึ้นไปบนภูเขา แล้วเห็นปุษบกวิมานอยู่ในป่างามแห่งหนึ่ง ซึ่งขณะนั้นถูกพระรามยับยั้งไว้
7.16.4
विष्टब्धं पुष्पकं दृष्ट्वा ह्यगमं कामागं कृतम् ।
अचिन्तयद्राक्षसेन्द्रः सचिवैस्तैः समावृतः ॥ ७.१६.४ ॥
เมื่อเห็นปุษบกวิมานซึ่งเคลื่อนไปได้ตามใจปรารถนาถูกยับยั้งไว้ ราชาแห่งรากษสซึ่งล้อมรอบด้วยเหล่าอำมาตย์ จึงเริ่มครุ่นคิด
7.16.5
किन्निमित्तं चेच्छया मे नेदं गच्छति पुष्पकम् ।
पर्वतस्योपरिष्ठस्य कर्मेदं कस्यचिद्भवेत् ॥ ७.१६.५ ॥
เหตุใดปุษบกวิมานของเรา ซึ่งเคลื่อนไปได้ตามใจปรารถนา จึงไม่ยอมเคลื่อนไป นี่คงเป็นการกระทำของผู้ใดผู้หนึ่งบนยอดเขานี้เป็นแน่
7.16.6
ततो ऽब्रवीत्तदा राम मारीचो बुद्धिकोविदः ।
नेदं निष्कारणं राजन्पुष्पकं यन्न गच्छति ॥ ७.१६.६ ॥
จากนั้นมารีจะ ผู้เชี่ยวชาญในปัญญา จึงกล่าวว่า ข้าแต่พระราชา ปุษบกวิมานนี้ไม่ยอมเคลื่อนไปโดยไม่มีเหตุผลเลย
7.16.7
अथवा पुष्पकमिदं धनदान्नान्यवाहनम् ।
अतो निष्पन्दमभवद्धनाध्यक्षविनाकृतम् ॥ ७.१६.७ ॥
หรือไม่ก็ ปุษบกวิมานนี้ไม่ใช่พาหนะของผู้ใดนอกจากท้าวกุเวร ผู้ประทานทรัพย์ ดังนั้นเมื่อขาดผู้เป็นใหญ่แห่งทรัพย์ มันจึงหยุดนิ่งไปเช่นนี้
7.16.8
वामनो विकटो मुण्डी नन्दी प्रह्वभुजो बली ॥ ७.१६.८ ॥
วามนะ วิกฏะผู้น่าเกลียด มุณฑีผู้โกนศีรษะ นันทีผู้มีแขนโค้งลง ผู้แข็งแกร่ง
7.16.9
ततः पार्श्वमुपागम्य भवस्यानुचरो ऽब्रवीत् ।
नन्दीश्वरो वचश्चेदं राक्षसेन्द्रमशङ्कितः ॥ ७.१६.९ ॥
จากนั้น นันทีศวร ผู้ติดตามของพระภวะ เข้ามาใกล้ข้างราชาแห่งรากษส และกล่าวถ้อยคำนี้โดยไม่หวั่นเกรง
7.16.10
निवर्तस्व दशग्रीव शैले क्रीडति शङ्करः ।
सुपर्णनागयक्षाणां देवगन्धर्वरक्षसाम् ॥ ७.१६.१० ॥
ทศคีวะเอ๋ย จงถอยกลับไปเสีย พระศังกรกำลังทรงเล่นอยู่บนภูเขานี้ ซึ่งไม่อาจเข้าถึงได้สำหรับครุฑ นาค ยักษ์ เทพ คันธรรพ และรากษสทั้งหลาย
7.16.12
सर्वेषामेव भूतानामगम्यः पर्वतः कृतः ।
रोषात्तु ताम्रनयनः पुष्पकादवरुह्य सः ।
को ऽयं शङ्कर इत्युक्त्वा शैलमूलमुपागतः ॥ ७.१६.१२ ॥
ภูเขานี้ถูกทำให้ไม่อาจเข้าถึงได้สำหรับสรรพสัตว์ทั้งปวง ทศกัณฐ์ตาแดงด้วยความโกรธ ลงจากปุษบกวิมาน กล่าวว่า ผู้นี้คือศังกรผู้ใดกัน แล้วเดินไปถึงเชิงเขา
7.16.13
सो ऽपश्यन्नन्दिनं तत्र देवस्यादूरतः स्थितम् ।
दीप्तं शूलमवष्टभ्य द्वितीयमिव शङ्करम् ॥ ७.१६.१३ ॥
ที่นั่นเขาเห็นนันทียืนอยู่ไม่ไกลจากพระเจ้า ถือตรีศูลที่ลุกโพลง ดุจเป็นพระศังกรอีกองค์หนึ่ง
7.16.14
तं दृष्ट्वा वानरमुखमवज्ञाय स राक्षसः ।
प्रहासं मुमुचे तत्र सतोय इव तोयदः ॥ ७.१६.१४ ॥
เมื่อเห็นนันทีที่มีหน้าลิง รากษสผู้นั้นก็ดูหมิ่น แล้วระเบิดหัวเราะออกมาที่นั่น ดุจเมฆฝนที่เต็มไปด้วยน้ำ
7.16.15
तं क्रुद्धो भगवान्नन्दी शङ्करस्यापरा तनुः ।
अब्रवीत्तत्र तद्रक्षो दशाननमुपस्थितम् ॥ ७.१६.१५ ॥
พระภควานนันทิน ซึ่งเป็นอีกร่างหนึ่งของพระศังกร ทรงกริ้ว จึงตรัสกับรากษสนั้น ผู้มีสิบหน้าที่ยืนอยู่ตรงนั้น
7.16.16
यस्माद्वानररूपं मामवज्ञाय दशानन ।
अशनीपातसङ्काशमपहासं प्रमुक्तवान् ॥ ७.१६.१६ ॥
ทศคีวะเอ๋ย เพราะเจ้าดูหมิ่นเราซึ่งมีรูปลิง และหัวเราะเยาะออกมาดุจสายฟ้าฟาดลงมา
7.16.17
तस्मान्मद्रूपसम्पन्ना मद्वीर्यसमतेजसः ।
उत्पत्स्यन्ति वधार्थं हि कुलस्य तव वानराः ॥ ७.१६.१७ ॥
เพราะเหตุนั้น ลิงทั้งหลายที่มีรูปร่างเหมือนเรา และมีกำลังกับความรุ่งโรจน์เทียบเท่าเรา จะเกิดขึ้นแน่นอน เพื่อทำลายวงศ์ของเจ้า
7.16.18
नखदंष्ट्रायुधाः क्रूरा मनःसम्पातरंहसः ।
युद्धोन्मत्ता बलोद्रिक्ताः शैला इव विसर्पिणः ॥ ७.१६.१८ ॥
อาวุธของพวกมันคือเล็บและเขี้ยว พวกมันดุร้าย เร็วดุจความคิดพุ่งไป คลั่งในการรบ เต็มไปด้วยความทะนงในกำลังของตน และท่องไปดุจขุนเขา
7.16.19
ते तव प्रबलं दर्पमुत्सेधं च पृथग्विधम् ।
व्यपनेष्यन्ति सम्भूय सहामात्यसुतस्य च ॥ ७.१६.१९ ॥
พวกมันจะร่วมกันขจัดความทะนงอันแรงกล้าและความหยิ่งผยองหลากหลายรูปแบบของเจ้า พร้อมทั้งของบุตรแห่งอำมาตย์ด้วย
7.16.20
किं त्विदानीं मया शक्यं हन्तुं त्वां हे निशाचर ।
न हन्तव्यो हतस्त्वं हि पूर्वमेव स्वकर्मभिः ॥ ७.१६.२० ॥
ข้าแต่ผู้ท่องราตรี บัดนี้เราจะฆ่าเจ้าได้อย่างไรเล่า เจ้าไม่ควรถูกฆ่า เพราะเจ้าถูกฆ่าไปแล้วก่อนหน้านี้ โดยการกระทำของตนเอง
7.16.21
इत्युदीरितवाक्ये तु देवे तस्मिन्महात्मनि ।
देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिश्च खाच्च्युता ॥ ७.१६.२१ ॥
เมื่อองค์เทพผู้ยิ่งใหญ่นั้นตรัสถ้อยคำเหล่านี้จบ กลองของเทวดาก็ดังก้องขึ้น และฝนดอกไม้ก็โปรยลงมาจากท้องฟ้า
7.16.22
अचिन्तयित्वा स तदा नन्दिवाक्यं महाबलः ।
पर्वतं तु समासाद्य वाक्यमाह दशाननः ॥ ७.१६.२२ ॥
จากนั้น ทศานนะผู้มีกำลังมหาศาล ไม่ใส่ใจถ้อยคำของนันทิ จึงเดินขึ้นไปยังภูเขาแล้วกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
7.16.23
पुष्पकस्य गतिश्छिन्ना यत्कृते मम गच्छतः ।
तमिमं शैलमुन्मूलं करोमि तव गोपते ॥ ७.१६.२३ ॥
เพราะภูเขานี้ ทำให้วิถีของรถปุษปกะของเราถูกตัดขาดขณะที่เรากำลังเดินทาง ข้าจะถอนภูเขานี้ขึ้นจากรากเสีย โอ้ เจ้าแห่งฝูงโค
7.16.24
केन प्रभावेण भवो नित्यं क्रीडति राजवत् ।
विज्ञातव्यं न जानीते भयस्थानमुपस्थितम् ॥ ७.१६.२४ ॥
ด้วยอำนาจอะไร ภวะ (พระศิวะ) จึงเล่นสนุกอยู่เสมอเหมือนกษัตริย์ ทั้งที่ไม่รู้ว่าสถานที่แห่งอันตรายได้มาถึงตรงหน้าแล้ว
7.16.25
एवमुक्त्वा ततो राम भुजान्विक्षिप्य पर्वते ।
तोलयामास तं शीघ्रं स शैलं समकम्पत ॥ ७.१६.२५ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว โอ้ พระราม เขาก็เหวี่ยงแขนทั้งสองไปที่ภูเขา แล้วโยกภูเขานั้นอย่างรวดเร็ว ภูเขานั้นสั่นสะเทือนไปทั้งลูก
7.16.26
चालनात्पर्वतस्यैव गणा देवस्य कम्पिताः ।
चचाल पार्वती चापि तदा ऽ ऽश्लिष्टा महेश्वरम् ॥ ७.१६.२६ ॥
เพราะการโยกของภูเขานั้นเอง บริวารของเทพจึงสั่นสะท้าน แม้พระปารวตี ซึ่งกำลังกอดพระมเหศวรอยู่ ก็สั่นไหวไปในขณะนั้น
7.16.27
ततो राम महादवो देवानां प्रवरो हरः ।
पादाङ्गुष्ठेन तं शैलं पीडयामास लीलया ॥ ७.१६.२७ ॥
ครั้นแล้ว โอ้ พระราม พระหระผู้ยิ่งใหญ่ เทพผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทพ ก็ใช้นิ้วหัวแม่เท้ากดภูเขานั้นลง อย่างสนุกสนานดั่งเล่น
7.16.28
पीडितास्तु ततस्तस्य शैलस्याधोगता भुजाः ।
विस्मिताश्चाभवंस्तत्र सचिवास्तस्य रक्षसः ॥ ७.१६.२८ ॥
แขนทั้งหลายของทศกรรฐ์ที่ถูกกดอยู่ใต้ภูเขา จึงทรุดลงไปข้างล่าง และบรรดาอมาตย์ของยักษ์นั้นต่างประหลาดใจอยู่ ณ ที่นั้น
7.16.29
रक्षसा तेन रोषाच्च भुजानां पीडनात्तदा ।
मुक्तो विरावः सहसा त्रैलोक्यं येन कम्पितम् ॥ ७.१६.२९ ॥
ครั้นแล้ว ยักษ์นั้นด้วยความโกรธ และเพราะแขนของตนถูกบีบคั้น จึงคำรามออกมาอย่างกะทันหัน เสียงคำรามนั้นทำให้ไตรโลกสั่นสะเทือน
7.16.30
मेनिरे वज्रनिष्पेषं तस्यामात्या युगक्षये ।
तदा वर्त्मस्थचलिता देवा इन्द्रपुरोगमाः ॥ ७.१६.३० ॥
บรรดาอมาตย์ของเขาเข้าใจว่าเป็นเสียงฟ้าผ่าที่ถล่มลงมาในปลายยุค และในขณะนั้นเทพทั้งหลายมีพระอินทร์เป็นหัวหน้า ซึ่งยืนอยู่บนเส้นทางของตน ก็สั่นไหวไปด้วย
7.16.31
समुद्राश्चापि सङ्क्षुब्धाश्चलिताश्चापि पर्वताः ।
यक्षा विद्याधराः सिद्धाः किमेतदिति चाब्रुवन् ॥ ७.१६.३१ ॥
มหาสมุทรทั้งหลายก็ปั่นป่วน ภูเขาทั้งหลายก็สั่นไหว ยักษ์ วิทยาธร และสิทธะต่างกล่าวว่า "นี่คืออะไรกัน"
7.16.32
अथ ते मन्त्रिणस्तस्य विक्रोशन्तमथाब्रुवन् ।
तोषयस्व महादेवं नीलकण्ठमुमापतिम् ॥ ७.१६.३२ ॥
ครั้นแล้ว อมาตย์ของทศกรรฐ์จึงกล่าวกับเขาผู้กำลังร้องโวยวายว่า จงทำให้มหาเทพผู้มีคอสีน้ำเงิน เจ้าแห่งอุมา พอพระทัยเถิด
7.16.33
तमृते शरणं नान्यं पश्यामो ऽत्र दशानन ।
स्तुतिभिः प्रणतो भूत्वा तमेव शरणं व्रज ॥ ७.१६.३३ ॥
ทศกัณฐ์เอ๋ย ที่นี่เราไม่เห็นที่พึ่งอื่นใดนอกจากพระองค์ จงก้มลงถวายการสรรเสริญ แล้วไปพึ่งพระองค์แต่ผู้เดียวเถิด
7.16.34
कृपालुः शङ्करस्तुष्टः प्रसादं ते विधास्यति ।
एवमुक्तस्तदामात्यैस्तुष्टाव वृषभध्वजम् ॥ ७.१६.३४ ॥
พระศังกรผู้มีพระทัยกรุณา เมื่อพอพระทัยแล้ว จะประทานความโปรดปรานแก่ท่าน ครั้นอมาตย์กล่าวดังนี้ ทศกัณฐ์จึงสรรเสริญพระผู้มีธงเป็นรูปโคอุสุภ
7.16.35
सामभिर्विविधैः स्तोत्रैः प्रणम्य स दशाननः ।
संवत्सरसहस्रं तु रुदतो रक्षसो गतम् ॥ ७.१६.३५ ॥
ด้วยบทสามเวทและบทสรรเสริญต่าง ๆ นานา ทศกัณฐ์ยักษ์ผู้มีสิบหน้านั้นก้มกราบแล้วร่ำไห้อยู่นานถึงหนึ่งพันปี
7.16.36
ततः प्रीतो महादेवः शैलाग्रे विष्ठितः प्रभुः ।
मुक्त्वा चास्य भुजान्राम प्राह वाक्यं दशाननम् ॥ ७.१६.३६ ॥
ครั้นแล้ว มหาเทพผู้เป็นเจ้า ทรงพอพระทัย ประทับอยู่บนยอดเขา โอ้ พระราม จึงทรงปลดแขนของทศกัณฐ์ออก แล้วตรัสถ้อยคำแก่ทศกัณฐ์
7.16.37
प्रीतो ऽस्मि तव वीर्यस्य शौण्डार्याच्च दशानन ।
शैलाक्रान्तेन यो मुक्तस्त्वया रावः सुदारुणः ॥ ७.१६.३७ ॥
ทศกัณฐ์เอ๋ย เราพอใจในความกล้าหาญของเจ้า และในความองอาจของเจ้า เสียงคำรามที่ดังสนั่นที่เจ้าปล่อยออกมาเมื่อถูกภูเขาทับ นั้นเป็นเสียงที่น่ากลัวยิ่งนัก
7.16.38
यस्माल्लोकत्रयं चैतद्रावितं भयमागतम् ।
तस्मात्त्वं रावणो नाम नाम्ना राजन्भविष्यसि ॥ ७.१६.३८ ॥
เพราะไตรโลกนี้ถูกทำให้ร้องโอดครวญด้วยความกลัว ฉะนั้น โอ้ กษัตริย์ เจ้าจะได้นามว่า ราวณะ
7.16.39
देवता मानुषा यक्षा ये चान्ये जगतीतले ।
एवं त्वामभिधास्यन्ति रावणं लोकरावणम् ॥ ७.१६.३९ ॥
เทวดา มนุษย์ ยักษ์ และผู้อื่นทั้งหลายบนพิภพนี้ จะเรียกเจ้าเช่นนี้ว่า ราวณะ ผู้ทำให้โลกร้องไห้
7.16.40
गच्छ पौलस्त्य विस्रब्धं पथा येन त्वमिच्छसि ।
मया चैवाभ्यनुज्ञातो राक्षसाधिप गम्यताम् ॥ ७.१६.४० ॥
จงไปเถิด บุตรของปุลัสตยะ ไปตามทางที่เจ้าปรารถนาด้วยใจที่ไม่หวั่นไหว โอ้ เจ้าแห่งรากษส จงไปได้ด้วยความอนุญาตจากเรา
7.16.41
एवमुक्तस्तु लङ्केशः शम्भुना स्वयमब्रवीत् ।
प्रीतो यदि महादेव वरं मे देहि याचतः ॥ ७.१६.४१ ॥
เมื่อพระศัมภุตรัสดังนี้แล้ว เจ้าแห่งลงกาก็กล่าวขึ้นเองว่า "มหาเทพเอ๋ย หากพระองค์พอพระทัย ขอประทานพรแก่ข้าพระองค์ผู้ทูลขอนี้เถิด"
7.16.42
अवध्यत्वं मया प्राप्तं देवगन्धर्वदानवैः ।
राक्षसैर्गुह्यकैर्नागैर्ये चान्ये बलवत्तराः ॥ ७.१६.४२ ॥
ข้าพเจ้าได้รับความไม่อาจถูกฆ่าจากเทพ คนธรรพ์ และทานพ จากรากษส กุหยกะ และนาคะ และจากผู้อื่นทั้งหลายที่มีกำลังยิ่งกว่า
7.16.43
मानुषान्न गणे देव स्वल्पास्ते मम सम्मताः ।
दीर्घमायुश्च मे प्राप्तं ब्रह्मणस्त्रिपुरान्तक ॥ ७.१६.४३ ॥
ข้าแต่เทพ ข้าไม่นับมนุษย์ไว้ในจำพวก พวกเขาในสายตาของข้าเป็นของเล็กน้อย และข้าแต่ผู้ทำลายเมืองทั้งสาม ข้าได้รับอายุยืนยาวจากพระพรหม
7.16.44
वाञ्छितं चायुषः शेषं शस्त्रं त्वं च प्रयच्छ मे ।
एवमुक्तस्ततस्तेन रावणेन स शङ्करः ॥ ७.१६.४४ ॥
ขอโปรดประทานอายุที่เหลือซึ่งข้าปรารถนา และประทานศัสตราอาวุธแก่ข้าด้วย เมื่อราวณะกล่าวดังนี้ พระศังกรนั้น
7.16.45
ददौ खड्गं महादीप्तं चन्द्रहासमिति श्रुतम् ।
आयुषश्चावशेषं च स्थित्वा भूतपतिस्तदा ॥ ७.१६.४५ ॥
ได้ประทานดาบที่รุ่งโรจน์ยิ่ง มีนามว่าจันทรหาส แล้วผู้เป็นใหญ่แห่งภูตทั้งหลายก็ยืนขึ้นประทานอายุที่เหลือแก่เขาด้วย
7.16.46
दत्त्वोवाच ततः शम्भुर्नावज्ञेयमिदं त्वया ।
अवज्ञातं यदि हि ते मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ ७.१६.४६ ॥
เมื่อประทานแล้ว พระศัมภุตรัสว่า "เจ้าอย่าดูหมิ่นสิ่งนี้เป็นอันขาด หากเจ้าดูหมิ่นมัน มันจะกลับมาหาข้าเป็นแน่ไม่ต้องสงสัย"
7.16.47
एवं महेश्वरेणैव कृतनामा स रावणः ।
अभिवाद्य महादेवमारुरोहाथ पुष्पकम् ॥ ७.१६.४७ ॥
เมื่อพระมเหศวรตั้งนามให้ดังนี้ ราวณะจึงถวายความเคารพแด่พระมหาเทพ แล้วขึ้นสู่รถบุษบกปุษปกะ
7.16.48
ततो महीतले राम पर्यक्रामत रावणः ।
क्षत्ऺित्रयान्सुमहावीर्यान्बाधमान इतस्ततः ॥ ७.१६.४८ ॥
ข้าแต่พระราม ครั้นนั้นราวณะก็ท่องไปทั่วพื้นพสุธา รังควานกษัตริย์ผู้มีอานุภาพยิ่งใหญ่อยู่ทั่วทุกหนแห่ง
7.16.49
केचित्तेजस्विनः शूराः क्षत्ऺित्रया युद्धदुर्मदाः ।
तच्छासनमकुर्वन्तो विनेशुः सपरिच्छदाः ॥ ७.१६.४९ ॥
กษัตริย์ผู้รุ่งเรืองและกล้าหาญบางพวก ผู้เย่อหยิ่งในการรบ ไม่ยอมปฏิบัติตามคำสั่งของเขา จึงพินาศพร้อมทั้งบริวาร
7.16.50
अपरे दुर्जयं रक्षो जानन्तः प्राज्ञसम्मताः ।
जिताः स्म इत्यभाषन्त राक्षसं बलदर्पितम् ॥ ७.१६.५० ॥
ส่วนบางพวกซึ่งรู้ว่ารากษสนั้นเอาชนะไม่ได้ และเป็นที่นับถือของบัณฑิต จึงกล่าวแก่รากษสผู้เย่อหยิ่งในกำลังของตนว่า "พวกข้าพ่ายแพ้แล้ว"