ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.2.1
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राघवस्य महात्मनः ।
कुम्भयोनिर्मिहातेजा राममेतदुवाच ह ॥ ७.२.१ ॥
ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ମହାତେଜସ୍ୱୀ କୁମ୍ଭଯୋନି ରାମଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।
7.2.2
शृणु राम कथावृत्तं तस्य तेजोबलं महत् ।
जघान शत्रून्येनासौ न च वध्यः स शत्रुभिः ॥ ७.२.२ ॥
ହେ ରାମ, ତାଙ୍କ କଥାର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣ; ତାଙ୍କ ମହାନ ତେଜ ଓ ବଳ; ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ଏବଂ ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।
7.2.3
तावत्ते रावणस्येदं कुलं जन्म च राघव ।
वरप्रदानं च तथा तस्मै दत्तं ब्रवीमि ते ॥ ७.२.३ ॥
ହେ ରାଘବ, ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ତୁମକୁ ରାବଣଙ୍କର ଏହି ବଂଶ, ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବରଦାନ କହୁଛି।
7.2.4
पुरा कृतयुगे राम प्रजापतिसुतः प्रभुः ।
पुलस्त्यो नाम ब्रह्मर्षिः साक्षादिव पितामहः ॥ ७.२.४ ॥
ହେ ରାମ, ପୂର୍ବେ କୃତଯୁଗରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରଭୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ନାମକ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଥିଲେ; ଯେପରି ସାକ୍ଷାତ ପିତାମହ।
7.2.5
नानुकीर्त्या गुणास्तस्य धर्मतः शीलतस्तथा ।
प्रजापतेः पुत्र इति वक्तुं शक्यं हि नामतः ॥ ७.२.५ ॥
ତାଙ୍କ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଧର୍ମ ଓ ଶୀଳ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; କେବଳ ନାମରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି କହିହେବ।
7.2.6
प्रजापतिसुतत्वेन देवानां वल्लभो हि सः ।
हृष्टः सर्वस्य लोकस्य गुणैः शुभ्रैर्महामतिः ॥ ७.२.६ ॥
ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେବା ହେତୁ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଥିଲେ; ସେହି ମହାମତି ନିଜର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୁଣରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ।
7.2.7
स तु धर्मप्रसङ्गेन मेरोः पार्श्वे महागिरेः ।
तृणविन्द्वाश्रमं गत्वा न्यवसन्मुनिपुङ्गवः ॥ ७.२.७ ॥
ଧର୍ମପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ମହାଗିରି ମେରୁର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ତୃଣବିନ୍ଦୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାସ କଲେ।
7.2.8
तपस्तेपे स धर्मात्मा स्वाध्यायनियतेन्द्रियः ।
गत्वाश्रमपदं तस्य विघ्नं कुर्वन्ति कन्यकाः ॥ ७.२.८ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ସେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ କରି ତପସ୍ୟା କଲେ; କନ୍ୟାମାନେ ଆଶ୍ରମସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ବିଘ୍ନ କଲେ।
7.2.9
देवपन्नगकन्याश्च राजर्षितनयाश्च याः ।
क्रीडन्त्यो ऽप्सरसश्चैव तं देशमुपपेदिरे ॥ ७.२.९ ॥
ଦେବ-ନାଗକନ୍ୟା, ରାଜର୍ଷିଙ୍କ ଝିଅମାନେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ଖେଳୁଖେଳୁ ସେଇ ଦେଶରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
7.2.10
सर्वर्तुषृपभोग्यत्वाद्रम्यत्वात्काननस्य च ।
नित्यशस्तास्तु तं देशं गत्वा क्रीडन्ति कन्यकाः ॥ ७.२.१० ॥
ସବୁ ଋତୁରେ ଉପଭୋଗ୍ୟ ଓ ବନର ରମଣୀୟତା ଯୋଗୁ କନ୍ୟାମାନେ ସର୍ବଦା ସେଇ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ଖେଳୁଥିଲେ।
7.2.11
देशस्य रमणीयत्वात्पुलस्त्यो यत्र स द्विजः ।
गायन्त्यो वादयन्त्यश्च लासयन्त्यस्तथैव च ।
मुनेस्तपस्विनस्तस्य विघ्नं चक्रुरनिन्दिताः ॥ ७.२.११ ॥
ଦେଶର ରମଣୀୟତା ଯୋଗୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦ୍ୱିଜ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ଗାଇ, ବାଦ୍ୟ ବଜାଇ ଓ ନାଚି ସେ ନିର୍ଦୋଷ କନ୍ୟାମାନେ ସେ ତପସ୍ୱୀ ମୁନିଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ବିଘ୍ନ କଲେ।
7.2.12
अथ क्रुद्धो महातेजा व्याजहार महामुनिः ।
या मे दर्शनमागच्छेत्सा गर्भं धारयिष्यति ॥ ७.२.१२ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମହାମୁନି କହିଲେ — ଯେଉଁ କନ୍ୟା ମୋ ଦର୍ଶନକୁ ଆସିବ, ସେ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରିବ।
7.2.13
तास्तु सर्वाः प्रतिश्रुत्य तस्य वाक्यं महात्मनः ।
ब्रह्मशापभयाद्भीतास्तं देशं नोपचक्रमुः ॥ ७.२.१३ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ସମସ୍ତେ ସମ୍ମତି ଦେଇ, ବ୍ରହ୍ମଶାପର ଭୟରେ ଭୀତ ହୋଇ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ନଥିଲେ।
7.2.14
तृणबिन्दोस्तु राजर्षेस्तनया न शृणोति तत् ॥ ७.२.१४ ॥
ରାଜର୍ଷି ତୃଣବିନ୍ଦୁଙ୍କ କନ୍ୟା ତାହା ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ।
7.2.15
गत्वाश्रमपदं तत्र विचचार सुनिर्भया ।
न सापश्यत्स्थिता तत्र काञ्चिदभ्यागतां सखीम् ॥ ७.२.१५ ॥
ସେ ଆଶ୍ରମସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ନିର୍ଭୟରେ ବୁଲିଲା; କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଆସିଥିବା କୌଣସି ସଖୀକୁ ସେ ଦେଖିଲା ନାହିଁ।
7.2.16
तस्मिन्काले महातेजाः प्राजापत्यो महानृषिः ।
स्वाध्यायमकरोत्तत्र तपसा भावितः स्वयम् ॥ ७.२.१६ ॥
ସେହି ସମୟରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ମହର୍ଷି ତପସ୍ୟାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ନିଜେ ସେଠାରେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ କରୁଥିଲେ।
7.2.17
सा तु वेदश्रुतिं श्रुत्वा दृष्ट्वा वै तपसो निधिम् ।
अभवत्पाण्डुदेहा सा सुव्यञ्जितशरीरजा ॥ ७.२.१७ ॥
ସେ ବେଦଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ତପସ୍ୟାର ନିଧି ସେହି ମହର୍ଷିଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରକୃତରେ ଫିକା ଦେହ ବିଶିଷ୍ଟା ହେଲା; ତାହାର ଶରୀରରେ ଗର୍ଭଲକ୍ଷଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା।
7.2.18
वभूव च समुद्विग्ना दृष्ट्वा तद्दोषमात्मनः ।
इदं मे किन्त्विति ज्ञात्वा पितुर्गत्वा ऽ ऽश्रमे स्थिता ॥ ७.२.१८ ॥
ନିଜର ସେହି ଦୋଷ ଦେଖି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲା; 'ଏହା ମୋ ସହିତ କ'ଣ ହେଲା?' ଏହା ଜାଣି ସେ ପିତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ଠିଆ ହେଲା।
7.2.19
तां तु दृष्ट्वा तथाभूतां तृणविन्दुरथाब्रवीत् ।
किं त्वमेतत्त्वसदृशं धारयस्यात्मनो वपुः ॥ ७.२.१९ ॥
ତାଙ୍କୁ ଏପରି ରୂପାନ୍ତରିତ ଦେଖି ତୃଣବିନ୍ଦୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଏପରି ଅନୁଚିତ ରୂପରେ କାହିଁକି ଧାରଣ କରିଛ?"
7.2.20
सा तु कृत्वाञ्जलिं दीना कन्योवाच तपोधनम् ।
न जाने कारणं तात येन मे रूपमीदृशम् ॥ ७.२.२० ॥
ସେ ଦୀନଭାବେ ହାତଯୋଡ଼ି ସେହି ତପୋଧନଙ୍କୁ କହିଲା, "ହେ ପିତା, ମୋର ରୂପ ଏପରି କାହିଁକି ହେଲା ତାହାର କାରଣ ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ।"
7.2.21
किं तु पूर्वं गतास्म्येका महर्षेर्भावितात्मनः ।
पुलस्त्यस्याश्रमं दिव्यमन्वेष्टुं स्वसखीजनम् ॥ ७.२.२१ ॥
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏକାକିନୀ, ସଂଯମୀ ମହର୍ଷି ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରମକୁ ମୋ ସଖୀମାନଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଯାଇଥିଲି।
7.2.22
न च पश्याम्यहं तत्र काञ्चिदभ्यागतां सखीम् ।
रूपस्य तु विपर्यासं दृष्ट्वा त्रासादिहागता ॥ ७.२.२२ ॥
ସେଠାରେ ଆସିଥିବା କୌଣସି ସଖୀକୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି ନାହିଁ; ମୋ ରୂପର ଏପରି ବିପରୀତତା ଦେଖି ଭୟରେ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
7.2.23
तृणबिन्दुस्तु राजर्षिस्तपसा द्योतितप्रभः ।
ध्यानं विवेश तच्चापि ह्यपश्यदृषिकर्मजम् ॥ ७.२.२३ ॥
କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୟାରେ ଦୀପ୍ତ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ରାଜର୍ଷି ତୃଣବିନ୍ଦୁ ଧ୍ୟାନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ତାହା ଋଷିଙ୍କ କର୍ମରୁ ଜାତ ବୋଲି ଜାଣିଲେ।
7.2.24
स तु विज्ञाय तं शापं महर्षेर्भावितात्मनः ।
गृहीत्वा तनयां गत्वा पुलस्त्यमिदमब्रवीत् ॥ ७.२.२४ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ସଂଯମୀ ମହର୍ଷିଙ୍କର ସେହି ଅଭିଶାପ ଜାଣି, କନ୍ୟାକୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଏହା କହିଲେ।
7.2.25
भगवंस्तनयां मे त्वं गुणैः स्वैरेव भूषिताम् ।
भिक्षां प्रतिगृहाणेमां महर्षे स्वयमुद्यताम् ॥ ७.२.२५ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, ଏ ମୋ ଝିଅ, ଯିଏ ନିଜ ଗୁଣରେ ହିଁ ଭୂଷିତା। ହେ ମହର୍ଷି, ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ଏହି ଭିକ୍ଷା ଆପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
7.2.26
तपश्चरणयुक्तस्य श्रम्यमाणेन्द्रियस्य ते ।
शुश्रूषणपरा नित्यं भविष्यति न संशयः ॥ ७.२.२६ ॥
ତପସ୍ୟାରେ ଲୀନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ କ୍ଳାନ୍ତ ଆପଣଙ୍କର ସେ ସର୍ବଦା ସେବାରେ ତତ୍ପର ରହିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
7.2.27
तं ब्रुवाणं तु तद्वाक्यं राजर्षिं धार्मिकं तदा ।
जिघृक्षुरब्रवीत्कन्यां बाढमित्येव स द्विजः ॥ ७.२.२७ ॥
ସେ ଧାର୍ମିକ ରାଜର୍ଷି ସେହି କଥା କହିବାରୁ, କନ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ଦ୍ୱିଜ 'ଠିକ୍ ଅଛି' କହିଲେ।
7.2.28
दत्त्वा स तु यथान्यायं स्वमाश्रमपदं गतः ।
सापि तत्रावसत्कन्या तोषयन्ती पतिं गुणैः ॥ ७.२.२८ ॥
ଯଥାବିଧି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦାନ କରି ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେହି କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ରହି ନିଜ ଗୁଣରେ ପତିଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଲା।
7.2.29
तस्यास्तु शीलवृत्ताभ्यां तुतोष मुनिपुङ्गवः ।
प्रीतः स तु महातेजा वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.२.२९ ॥
ତା'ର ଶୀଳ ଓ ଆଚରଣରେ ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଏହି କଥା କହିଲେ।
7.2.30
परितुष्टो ऽस्मि सुश्रोणि गुणानां सम्पदा भृशम् ।
तस्माद्देवि ददाम्यद्य पुत्रमात्मसमं तव ॥ ७.२.३० ॥
ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶା, ଗୁଣସମ୍ପଦରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ତେଣୁ ହେ ଦେବୀ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ପରି ଏକ ପୁତ୍ର ଦେଉଛି।
7.2.31
उभयोर्वंशकर्तारं पौलस्त्य इति विश्रुतम् ।
यस्मात्तु विश्रुतो वेदस्त्वयैषो ऽध्ययतो मम ॥ ७.२.३१ ॥
ଏ ପୁତ୍ର ଉଭୟ ବଂଶର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ହେବେ ଏବଂ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେବେ, କାରଣ ମୁଁ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବାବେଳେ ତୁମେ ତାହା ଶୁଣି ଆୟତ୍ତ କରିଥିଲ।
7.2.32
तस्मात्स विश्रवा नाम भविष्यति न संशयः ।
एवमुक्ता तु सा देवी प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ७.२.३२ ॥
ଅତଏବ ସେ ବିଶ୍ରବା ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେହି ଦେବୀ ଆନନ୍ଦିତ ଅନ୍ତରରେ...
7.2.33
अचिरेणैव कालेनासूत विश्रवसं सुतम् ।
त्रिषु लोकेषु विख्यातं यशोधर्मसमन्वितम् ॥ ७.२.३३ ॥
ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବିଶ୍ରବା ନାମକ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେ ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ ଓ ଯଶ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ।
7.2.34
श्रुतिमान्समदर्शी च व्रताचाररतस्तथा ।
पितेव तपसा युक्तो ह्यभवद्विश्रवा मुनिः ॥ ७.२.३४ ॥
ସେ ବେଦଜ୍ଞ, ସମଦର୍ଶୀ ଏବଂ ବ୍ରତ ଓ ଆଚାରରେ ନିରତ ଥିଲେ; ପିତାଙ୍କ ପରି ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଶ୍ରବା ମୁନି ହେଲେ।