Vedyatra वेदयात्रा
వెతకండి

వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

పదార్థాలతో చదవండి

7.2.1

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राघवस्य महात्मनः ।
कुम्भयोनिर्मिहातेजा राममेतदुवाच ह ॥ ७.२.१ ॥

మహాత్ముడైన రాఘవుని ఆ మాటలు విని, మహాతేజస్వి కుంభయోని రాముడితో ఇలా అన్నాడు.

7.2.2

शृणु राम कथावृत्तं तस्य तेजोबलं महत् ।
जघान शत्रून्येनासौ न च वध्यः स शत्रुभिः ॥ ७.२.२ ॥

రామా, వినుము ఆయన కథావృత్తాంతాన్ని; ఆయన మహత్తరమైన తేజస్సు, బలము; దాని వలన ఆయన శత్రువులను సంహరించాడు, శత్రువులచే ఆయన వధింపబడడు.

7.2.3

तावत्ते रावणस्येदं कुलं जन्म च राघव ।
वरप्रदानं च तथा तस्मै दत्तं ब्रवीमि ते ॥ ७.२.३ ॥

రాఘవా, ఇప్పుడు నీకు రావణుని ఈ వంశాన్ని, అతని జన్మాన్ని, అతనికి ఇవ్వబడిన వరాన్ని చెబుతాను.

7.2.4

पुरा कृतयुगे राम प्रजापतिसुतः प्रभुः ।
पुलस्त्यो नाम ब्रह्मर्षिः साक्षादिव पितामहः ॥ ७.२.४ ॥

రామా, పూర్వం కృతయుగంలో, ప్రజాపతి కుమారుడైన ప్రభువు పులస్త్యుడనే బ్రహ్మర్షి ఉండెను; ఆయన సాక్షాత్తు పితామహుడైన బ్రహ్మవలె ఉండెను.

7.2.5

नानुकीर्त्या गुणास्तस्य धर्मतः शीलतस्तथा ।
प्रजापतेः पुत्र इति वक्तुं शक्यं हि नामतः ॥ ७.२.५ ॥

ఆయన గుణాలను ధర్మం, శీలం ద్వారా పూర్తిగా కీర్తించలేము; ప్రజాపతి కుమారుడని పేరుతో మాత్రమే చెప్పగలము.

7.2.6

प्रजापतिसुतत्वेन देवानां वल्लभो हि सः ।
हृष्टः सर्वस्य लोकस्य गुणैः शुभ्रैर्महामतिः ॥ ७.२.६ ॥

ప్రజాపతి కుమారుడు కావడంచేత ఆయన దేవతలకు ప్రియుడు; ఆ మహామతి తన శుభ్రమైన గుణాలతో సర్వలోకాన్ని సంతోషపెట్టెను.

7.2.7

स तु धर्मप्रसङ्गेन मेरोः पार्श्वे महागिरेः ।
तृणविन्द्वाश्रमं गत्वा न्यवसन्मुनिपुङ्गवः ॥ ७.२.७ ॥

ఆ ధర్మచర్చల నిమిత్తం మహాగిరి మేరువు పార్శ్వంలో తృణబిందు ఆశ్రమానికి వెళ్లి నివసించాడు, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు.

7.2.8

तपस्तेपे स धर्मात्मा स्वाध्यायनियतेन्द्रियः ।
गत्वाश्रमपदं तस्य विघ्नं कुर्वन्ति कन्यकाः ॥ ७.२.८ ॥

ధర్మాత్ముడైన ఆయన స్వాధ్యాయంతో ఇంద్రియాలను నిగ్రహించి తపస్సు చేశాడు; కన్యలు ఆశ్రమ స్థలానికి వెళ్లి విఘ్నం కలిగించారు.

7.2.9

देवपन्नगकन्याश्च राजर्षितनयाश्च याः ।
क्रीडन्त्यो ऽप्सरसश्चैव तं देशमुपपेदिरे ॥ ७.२.९ ॥

దేవ-నాగ కన్యలు, రాజర్షుల కుమార్తెలు, అప్సరసలు ఆడుతూ ఆ ప్రదేశానికి చేరారు.

7.2.10

सर्वर्तुषृपभोग्यत्वाद्रम्यत्वात्काननस्य च ।
नित्यशस्तास्तु तं देशं गत्वा क्रीडन्ति कन्यकाः ॥ ७.२.१० ॥

అన్ని ఋతువుల్లో అనుభవించదగినదై, అడవి రమణీయత కారణంగా కన్యలు ఎల్లప్పుడూ ఆ ప్రదేశానికి వెళ్లి ఆడుకునేవారు.

7.2.11

देशस्य रमणीयत्वात्पुलस्त्यो यत्र स द्विजः ।
गायन्त्यो वादयन्त्यश्च लासयन्त्यस्तथैव च ।
मुनेस्तपस्विनस्तस्य विघ्नं चक्रुरनिन्दिताः ॥ ७.२.११ ॥

ఆ దేశ రమణీయత కారణంగా, ఆ ద్విజుడు పులస్త్యుడు ఉన్న చోట, పాడుతూ, వాద్యాలు వాయిస్తూ, నాట్యం చేస్తూ, ఆ నిర్దోషులైన కన్యలు తపస్వి మునికి విఘ్నం కలిగించారు.

7.2.12

अथ क्रुद्धो महातेजा व्याजहार महामुनिः ।
या मे दर्शनमागच्छेत्सा गर्भं धारयिष्यति ॥ ७.२.१२ ॥

అప్పుడు కోపించిన మహాతేజస్వి మహాముని ఇలా అన్నాడు: నా దర్శనానికి వచ్చిన కన్య గర్భం ధరిస్తుంది.

7.2.13

तास्तु सर्वाः प्रतिश्रुत्य तस्य वाक्यं महात्मनः ।
ब्रह्मशापभयाद्भीतास्तं देशं नोपचक्रमुः ॥ ७.२.१३ ॥

ఆ మహాత్ముని మాటకు అంగీకరించి, బ్రహ్మశాప భయంతో భయపడి, ఆ ప్రదేశానికి వారు వెళ్లలేదు.

7.2.14

तृणबिन्दोस्तु राजर्षेस्तनया न शृणोति तत् ॥ ७.२.१४ ॥

రాజర్షి తృణబిందుని కుమార్తె దాన్ని వినలేదు.

7.2.15

गत्वाश्रमपदं तत्र विचचार सुनिर्भया ।
न सापश्यत्स्थिता तत्र काञ्चिदभ्यागतां सखीम् ॥ ७.२.१५ ॥

ఆమె ఆ ఆశ్రమ స్థలానికి వెళ్లి నిర్భయంగా అక్కడ తిరిగింది; కానీ అక్కడ నిలిచి ఉన్న ఒక స్నేహితురాలిని ఆమె చూడలేదు.

7.2.16

तस्मिन्काले महातेजाः प्राजापत्यो महानृषिः ।
स्वाध्यायमकरोत्तत्र तपसा भावितः स्वयम् ॥ ७.२.१६ ॥

ఆ సమయంలో, మహాతేజస్వి ప్రాజాపత్య మహర్షి తపస్సుతో పవిత్రుడై స్వయంగా అక్కడ స్వాధ్యాయం చేస్తున్నాడు.

7.2.17

सा तु वेदश्रुतिं श्रुत्वा दृष्ट्वा वै तपसो निधिम् ।
अभवत्पाण्डुदेहा सा सुव्यञ्जितशरीरजा ॥ ७.२.१७ ॥

ఆమె వేద ధ్వనిని విని, తపస్సు నిధి అయిన ఆ మహర్షిని చూసి, నిజంగా పాండుర దేహము కలదైంది; ఆమె శరీరంలో గర్భ లక్షణాలు స్పష్టమయ్యాయి.

7.2.18

वभूव च समुद्विग्ना दृष्ट्वा तद्दोषमात्मनः ।
इदं मे किन्त्विति ज्ञात्वा पितुर्गत्वा ऽ ऽश्रमे स्थिता ॥ ७.२.१८ ॥

తన ఆ దోషాన్ని చూసి ఆమె మిక్కిలి కలత చెందింది; 'ఇది నాకు ఏమైంది?' అని తెలుసుకొని, తండ్రి ఆశ్రమానికి వెళ్లి నిలిచింది.

7.2.19

तां तु दृष्ट्वा तथाभूतां तृणविन्दुरथाब्रवीत् ।
किं त्वमेतत्त्वसदृशं धारयस्यात्मनो वपुः ॥ ७.२.१९ ॥

ఆమె ఇలా మారిపోయినదాన్ని చూసి తృణబిందుడు ఇలా అన్నాడు: "నీ శరీరాన్ని ఇంత అనుచితమైన రూపంలో ఎందుకు ధరించావు?"

7.2.20

सा तु कृत्वाञ्जलिं दीना कन्योवाच तपोधनम् ।
न जाने कारणं तात येन मे रूपमीदृशम् ॥ ७.२.२० ॥

ఆమె దీనంగా చేతులు జోడించి ఆ తపోధనునితో ఇలా అంది: "తండ్రీ, నా రూపం ఇలా ఎందుకు మారిందో నాకు తెలియదు."

7.2.21

किं तु पूर्वं गतास्म्येका महर्षेर्भावितात्मनः ।
पुलस्त्यस्याश्रमं दिव्यमन्वेष्टुं स्वसखीजनम् ॥ ७.२.२१ ॥

నేను ముందు ఒంటరిగా, మనసు నిగ్రహించిన మహర్షి పులస్త్యుని దివ్య ఆశ్రమానికి నా చెలికత్తెలను వెతకడానికి వెళ్ళాను.

7.2.22

न च पश्याम्यहं तत्र काञ्चिदभ्यागतां सखीम् ।
रूपस्य तु विपर्यासं दृष्ट्वा त्रासादिहागता ॥ ७.२.२२ ॥

అక్కడ వచ్చిన ఏ చెలికత్తెనూ నాకు కనిపించలేదు; నా రూపం ఇలా తారుమారైనదని చూసి భయంతో ఇక్కడికి వచ్చాను.

7.2.23

तृणबिन्दुस्तु राजर्षिस्तपसा द्योतितप्रभः ।
ध्यानं विवेश तच्चापि ह्यपश्यदृषिकर्मजम् ॥ ७.२.२३ ॥

కానీ తపస్సుతో ప్రకాశం పొందిన రాజర్షి తృణబిందుడు ధ్యానంలో ప్రవేశించి, అది ఋషి కర్మవల్ల కలిగినదని తెలుసుకున్నాడు.

7.2.24

स तु विज्ञाय तं शापं महर्षेर्भावितात्मनः ।
गृहीत्वा तनयां गत्वा पुलस्त्यमिदमब्रवीत् ॥ ७.२.२४ ॥

అప్పుడు అతడు మనసు నిగ్రహించిన మహర్షి ఇచ్చిన ఆ శాపాన్ని తెలుసుకుని, కూతురిని తీసుకుని పులస్త్యుని వద్దకు వెళ్ళి ఇలా అన్నాడు.

7.2.25

भगवंस्तनयां मे त्वं गुणैः स्वैरेव भूषिताम् ।
भिक्षां प्रतिगृहाणेमां महर्षे स्वयमुद्यताम् ॥ ७.२.२५ ॥

భగవంతుడా, ఇది నా కుమార్తె; తన సొంత గుణాలతోనే అలంకరించబడినది. మహర్షీ, స్వయంగా సమర్పించబడిన ఈ భిక్షను స్వీకరించుము.

7.2.26

तपश्चरणयुक्तस्य श्रम्यमाणेन्द्रियस्य ते ।
शुश्रूषणपरा नित्यं भविष्यति न संशयः ॥ ७.२.२६ ॥

తపస్సులో నిమగ్నమై, ఇంద్రియాలు అలసిన మీకు ఆమె ఎల్లప్పుడూ సేవలో నిమగ్నమై ఉంటుంది; ఇందులో సందేహం లేదు.

7.2.27

तं ब्रुवाणं तु तद्वाक्यं राजर्षिं धार्मिकं तदा ।
जिघृक्षुरब्रवीत्कन्यां बाढमित्येव स द्विजः ॥ ७.२.२७ ॥

ఆ ధార్మికుడైన రాజర్షి అలా పలికినప్పుడు, ఆ ద్విజుడు కన్యను స్వీకరించాలనే కోరికతో 'సరే' అన్నాడు.

7.2.28

दत्त्वा स तु यथान्यायं स्वमाश्रमपदं गतः ।
सापि तत्रावसत्कन्या तोषयन्ती पतिं गुणैः ॥ ७.२.२८ ॥

విధిప్రకారం కన్యను అప్పగించి ఆయన తన ఆశ్రమానికి వెళ్లిపోయాడు. ఆ కన్య కూడా అక్కడే నివసిస్తూ, తన గుణాలతో భర్తను సంతోషపెట్టింది.

7.2.29

तस्यास्तु शीलवृत्ताभ्यां तुतोष मुनिपुङ्गवः ।
प्रीतः स तु महातेजा वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.२.२९ ॥

ఆమె శీలం, ప్రవర్తనలకు ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు సంతోషించాడు. ఆనందించిన ఆ మహాతేజస్వి ఈ మాటలు పలికాడు.

7.2.30

परितुष्टो ऽस्मि सुश्रोणि गुणानां सम्पदा भृशम् ।
तस्माद्देवि ददाम्यद्य पुत्रमात्मसमं तव ॥ ७.२.३० ॥

ఓ సుందరమైన నడుము గలదానా, గుణసంపదతో నేను ఎంతగానో సంతోషించాను. కాబట్టి ఓ దేవీ, ఈ రోజు నీకు నాతో సమానమైన కుమారుని ఇస్తున్నాను.

7.2.31

उभयोर्वंशकर्तारं पौलस्त्य इति विश्रुतम् ।
यस्मात्तु विश्रुतो वेदस्त्वयैषो ऽध्ययतो मम ॥ ७.२.३१ ॥

ఇతడు రెండు వంశాలకు మూలపురుషుడై పౌలస్త్యుడనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడవుతాడు; ఎందుకంటే నేను వేదాన్ని అధ్యయనం చేస్తున్నప్పుడు నీవు దానిని విని ప్రసిద్ధిగా గ్రహించావు.

7.2.32

तस्मात्स विश्रवा नाम भविष्यति न संशयः ।
एवमुक्ता तु सा देवी प्रहृष्टेनान्तरात्मना ॥ ७.२.३२ ॥

కాబట్టి అతడు విశ్రవసుడనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడవుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు. ఇలా చెప్పగానే ఆ దేవి ఆనందంతో నిండిన హృదయంతో...

7.2.33

अचिरेणैव कालेनासूत विश्रवसं सुतम् ।
त्रिषु लोकेषु विख्यातं यशोधर्मसमन्वितम् ॥ ७.२.३३ ॥

కొద్ది కాలంలోనే ఆమె విశ్రవసుడనే కుమారుని కన్నది; అతడు మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధుడు, కీర్తి మరియు ధర్మంతో కూడినవాడు.

7.2.34

श्रुतिमान्समदर्शी च व्रताचाररतस्तथा ।
पितेव तपसा युक्तो ह्यभवद्विश्रवा मुनिः ॥ ७.२.३४ ॥

అతడు వేదజ్ఞుడు, సమదృష్టి కలవాడు, వ్రతాచారాలలో నిమగ్నుడు; తండ్రివలె తపస్సుతో కూడినవాడై విశ్రవసుడు ముని అయ్యాడు.