Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.20

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.20.1

ततो वित्रासयन्मर्त्यान्पृथिव्यां राक्षसाधिपः ।
आससाद घने तस्मिन्नारदं मुनिपुङ्गवम् ॥ ७.२०.१ ॥

ତା'ପରେ ପୃଥିବୀରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସାଧିପତି ସେଇ ଘନ ମେଘରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।

7.20.2

तस्याभिवादनं कृत्वा दशग्रीवो निशाचरः ।
अब्रवीत्कुशलं पृष्ट्वा हेतुमागमनस्य च ॥ ७.२०.२ ॥

ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଦଶଗ୍ରୀବ ନିଶାଚର କୁଶଳ ପଚାରି ଓ ଆସିବାର କାରଣ ପଚାରି କହିଲା।

7.20.3

नारदस्तु महातेजा देवर्षिरमितप्रभः ।
अब्रवीन्मेघपृष्ठस्थो रावणं पुष्पके स्थितम् ॥ ७.२०.३ ॥

କିନ୍ତୁ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଅମିତ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ଦେବର୍ଷି ନାରଦ ମେଘ ପୃଷ୍ଠରେ ଠିଆ ହୋଇ ପୁଷ୍ପକରେ ଥିବା ରାବଣକୁ କହିଲେ।

7.20.4

राक्षसाधिपते सौम्य तिष्ठ विश्रवसः सुत ।
प्रीतो ऽस्म्यभिजनोपेतविक्रमैरूर्जितैस्तव ॥ ७.२०.४ ॥

ହେ ରାକ୍ଷସାଧିପତି, ସୌମ୍ୟ, ବିଶ୍ରବାର ପୁତ୍ର, ଠିଆ ହୁଅ। ତୁମ ଉଚ୍ଚ ବଂଶ ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରବଳ ପରାକ୍ରମରେ ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି।

7.20.5

विष्णुना दैत्यघातैश्च गन्धर्वोरगधर्षणैः ।
त्वया समं विमर्दैश्च भृशं हि परितोषितः ॥ ७.२०.५ ॥

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ସଂହାରରେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଉରଗମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାରେ ଏବଂ ତୁମ ସହିତ ସଂଘର୍ଷରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି।

7.20.6

किंचिद्वक्ष्यामि तावत्ते श्रोतव्यं श्रोष्यसे यदि ।
श्रुत्वा चानन्तरं कार्यं त्वया राक्षससत्तम ।
तन्मे निगदतस्तात समाधिं श्रवणे कुरु ॥ ७.२०.६ ॥

ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କହିବି। ଯଦି ତୁମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହଁ ତେବେ ଶୁଣ। ହେ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଣିବା ପରେ ତୁମେ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍ କର। ହେ ପୁତ୍ର, ମୁଁ କହୁଥିବା ସମୟରେ ମନ ଦେଇ ଶୁଣ।

7.20.7

किमयं वध्यते तात त्वया ऽवध्येन दैवतैः ।
हत एव ह्ययं लोको यदा मृत्युवशं गतः ॥ ७.२०.७ ॥

ପୁଅ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ବଧ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାକୁ ତୁମେ କାହିଁକି ବଧ କରୁଛ? ମୃତ୍ୟୁବଶରେ ଗଲା ଏହି ଲୋକ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ହତ ହୋଇସାରିଛି।

7.20.8

्तम ।
देवदानवदैत्यानां यक्षगन्धर्वरक्षसाम् ।
अवध्येन त्वया लोकः क्लेष्टुं युक्तो न मानुषः ॥ ७.२०.८ ॥

ଦେବ, ଦାନବ, ଦୈତ୍ୟ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ ତୁମେ, ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକକୁ ପୀଡ଼ା ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

7.20.9

नित्यं श्रेयसि सम्मूढं महद्भिर्व्यसनैर्वृतम् ।
हन्यात्कस्तादृशं लोकं जराव्याधिशतैर्युतम् ॥ ७.२०.९ ॥

ସର୍ବଦା କଲ୍ୟାଣ ବିଷୟରେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ, ମହା ବିପଦରେ ଘେରା, ଶହ ଶହ ଜରା ଓ ବ୍ୟାଧିରେ ଯୁକ୍ତ ଏଭଳି ଲୋକକୁ କିଏ ବଧ କରିବ?

7.20.10

तैस्तैरनिष्टोपगमैरजस्रं यत्र कुत्र कः ।
मतिमान्मानुषे लोके युद्धेन प्रणयी भवेत् ॥ ७.२०.१० ॥

ଯେଉଁଠି ସେଠି ନିରନ୍ତର ନାନା ଅନିଷ୍ଟ ଘଟଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ, କେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ତାର ପ୍ରିୟ ହେବ?

7.20.11

क्षीयमाणं दैवहतं श्रुत्पिपासाजरादिभिः ।
विषादशोकसम्मूढं लोकं त्वं क्षपयस्व मा ॥ ७.२०.११ ॥

କ୍ଷୁଧା, ତୃଷ୍ଣା, ଜରା ଆଦିରେ କ୍ଷୀଣ, ଦୈବାହତ, ବିଷାଦ ଓ ଶୋକରେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ଏହି ଲୋକକୁ ତୁମେ ନଷ୍ଟ କରନାହିଁ।

7.20.12

पश्य तावन्महाबाहो राक्षसेश्वर मानुषम् ।
मूढमेवं विचित्रार्थं यस्य न ज्ञायते गतिः ॥ ७.२०.१२ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ହେ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର, ମନୁଷ୍ୟକୁ ଦେଖ। ଏପରି ମୋହଗ୍ରସ୍ତ, ବିଚିତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଯୁକ୍ତ, ଯାହାର ଗତି ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ ଏଭଳି ମନୁଷ୍ୟକୁ ଦେଖ।

7.20.13

क्वचिद्वादित्रनृत्यादि सेव्यते मुदितैर्जनैः ।
रुद्यते चापरैरार्तैर्धाराश्रुनयनाननैः ॥ ७.२०.१३ ॥

କେଉଁଠି ଆନନ୍ଦିତ ଲୋକମାନେ ବାଦ୍ୟ, ନୃତ୍ୟ ଆଦି ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟତ୍ର ଦୁଃଖୀ ଲୋକମାନେ ଅଶ୍ରୁଧାରାରେ ଚକ୍ଷୁ ଓ ମୁଖ ଭିଜାଇ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି।

7.20.14

मातापितृसुतस्नेहैर्भार्याबन्धुमनोरमैः ।
मोहितो ऽयं जनो ध्वस्तः क्लेशं स्वं नावबुध्यते ॥ ७.२०.१४ ॥

ମାତା, ପିତା, ପୁତ୍ରଙ୍କ ସ୍ନେହ ଏବଂ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମନୋରମ ବନ୍ଧନରେ ମୋହିତ ଏହି ମଣିଷ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ ନିଜର କ୍ଳେଶ ବୁଝୁ ନାହିଁ।

7.20.15

अलमेनं परिक्लिश्य लोकं मोहनिराकृतम् ।
जित एव त्वया सौम्य मर्त्यलोको न संशयः ॥ ७.२०.१५ ॥

ଯଥେଷ୍ଟ, ମୋହରେ ପରାଜିତ ଏ ଜଗତକୁ ଆଉ କଷ୍ଟ ଦିଅ ନାହିଁ। ହେ ସୌମ୍ୟ, ମର୍ତ୍ୟଲୋକ ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଜିତିସାରିଛ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

7.20.16

अवश्यमेभिः सर्वैश्च गन्तव्यं यमसादनम् ।
तन्निगृह्णीष्व पौलस्त्य यमं परपुरञ्जय ॥ ७.२०.१६ ॥

ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଅବଶ୍ୟ ଯମଲୋକକୁ ଯିବେ; ତେଣୁ ହେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ, ହେ ଶତ୍ରୁନଗର ଜିତିବା ବୀର, ଯମଙ୍କୁ ଦମନ କର।

7.20.17

तस्मिञ्जिते जितं सर्वं भवत्येव न संशयः ।
एवमुक्तस्तु लङ्केशो दीप्यमानं स्वतेजसा ।
अब्रवीन्नारदं तत्र सम्प्रहस्याभिवाद्य च ॥ ७.२०.१७ ॥

ତାଙ୍କୁ ଜିତିଲେ ସବୁ ଜିତାଯାଏ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ନିଜ ତେଜରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଲଙ୍କେଶ୍ୱର ସେଠାରେ ହସି ନାରଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ।

7.20.18

महर्षे देवगन्धर्वविहार समरप्रिय ।
अहं समुद्यतो गन्तुं विजयार्थं रसातलम् ॥ ७.२०.१८ ॥

ହେ ମହର୍ଷି, ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିହାର କରୁଥିବା, ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ! ବିଜୟ ପାଇଁ ମୁଁ ରସାତଳକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି।

7.20.19

ततो लोकत्रयं जित्वा स्थाप्य नागान्सुरान्वशे ।
समुद्रममृतार्थं च मथिष्यामि रसालयम् ॥ ७.२०.१९ ॥

ତା'ପରେ ତ୍ରିଲୋକ ଜିଣି, ନାଗ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ବଶରେ ରଖି, ଅମୃତ ପାଇଁ ଜଳାଳୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ମନ୍ଥନ କରିବି।

7.20.20

अथाब्रवीदृशग्रीवं नारदो भगवानृषिः ।
क्व खल्विदानीं मार्गेण त्वया ह्यन्येन गम्यते ॥ ७.२०.२० ॥

ସେତେବେଳେ ଭଗବାନ ଋଷି ନାରଦ ଦଶଗ୍ରୀବକୁ କହିଲେ, "ଏବେ ତୁମେ କେଉଁ ପଥରେ ଯାଉଛ? ଏ ତ ଅନ୍ୟ ପଥ।"

7.20.21

अयं खलु सुदुर्गम्यः प्रेतराजपुरं प्रति ।
मार्गो गच्छति दुर्धर्षो यमस्यामित्रकर्शन ॥ ७.२०.२१ ॥

"ଏ ପଥ ନିଶ୍ଚୟ ଅତି ଦୁର୍ଗମ। ଏହା ଯମରାଜଙ୍କ ନଗରକୁ ଯାଏ। ହେ ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ, ଏହା ଯମଙ୍କର ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ପଥ।"

7.20.22

स तु शारदमेघाभं हासं मुक्त्वा दशाननः ।
उवाच कृतमित्येव वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ७.२०.२२ ॥

କିନ୍ତୁ ଦଶାନନ ଶରତ ଋତୁର ମେଘ ପରି ହସି, "ତାହା ତ ହୋଇସାରିଲା" କହି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।

7.20.23

तस्मादेवमहं ब्रह्मन् वैवस्वतवधोद्यतः ।
गच्छामि दक्षिणामाशां यत्र सूर्यात्मजो नृपः ॥ ७.२०.२३ ॥

"ତେଣୁ, ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ବୈବସ୍ୱତ ଯମଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ ମୁଁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଉଛି, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ରାଜା ଅଛନ୍ତି।"

7.20.24

मया हि भगवन्क्रोधात्प्रतिज्ञातं रणार्थिना ।
अवजेष्यामि चतुरो लोकपालानिति प्रभो ॥ ७.२०.२४ ॥

"ହେ ଭଗବନ୍, କ୍ରୋଧ ଓ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି: ହେ ପ୍ରଭୋ, ଚାରି ଲୋକପାଳଙ୍କୁ ମୁଁ ଜିଣିବି।"

7.20.25

तदिह प्रस्थितो ऽहं वै प्रेतराजपुरं प्रति ।
प्राणिसङ्क्लेशकर्तारं योजयिष्यामि मृत्युना ॥ ७.२०.२५ ॥

ତେଣୁ ମୁଁ ଏଠାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରି ପ୍ରେତରାଜଙ୍କ ନଗର ଆଡ଼କୁ ଯାଉଛି; ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ କ୍ଲେଶ ଦେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ମିଳାଇ ଦେବି।

7.20.26

एवमुक्त्वा दशग्रीवो मुनिं तमभिवाद्य च ।
प्रययौ दक्षिणामाशां प्रविष्टः सह मन्त्रिभिः ॥ ७.२०.२६ ॥

ଏପରି କହି ଦଶଗ୍ରୀବ ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

7.20.27

नारदस्तु महातेजा मुहूर्तं ध्यानमास्थितः ।
चिन्तयामास विप्रेन्द्रो विधूम इव पावकः ॥ ७.२०.२७ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ନାରଦ କ୍ଷଣେ ଧ୍ୟାନରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ଚିନ୍ତା କଲେ; ସେହି ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧୂଆଁହୀନ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତି ପାଇଲେ।

7.20.28

येन लोकास्त्रयः सेन्द्राः क्लिश्यन्ते सचराचराः ।
क्षीणे चायुषि धर्मेण स कालो जेष्यते कथम् ॥ ७.२०.२८ ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ତିନି ଲୋକ ଓ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଲେଶ ପାଆନ୍ତି, ଆୟୁ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଆସେ — ସେହି କାଳ କିପରି ଜିତାଯିବ?

7.20.29

स्वदत्तकृतसाक्षी यो द्वितीय इव पावकः ।
लब्धसञ्ज्ञा विजेष्यन्ते लोका यस्य महात्मनः ॥ ७.२०.२९ ॥

ନିଜ ଦେଇଥିବା ଓ କରିଥିବା କର୍ମର ସାକ୍ଷୀ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଗ୍ନି ପରି ଯିଏ — ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଚେତନା ପାଇ ଲୋକମାନେ ଜିତାଯାଆନ୍ତି —

7.20.30

यस्य नित्यं त्रयो लोका विद्रवन्ति भयार्दिताः ।
तं कथं राक्षसेन्द्रो ऽसौ स्वयमेव गमिष्यति ॥ ७.२०.३० ॥

ଯାହାଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ତିନି ଲୋକ ସଦା ପଳାଉଥା'ନ୍ତି — ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ରାକ୍ଷସରାଜ ନିଜେ କିପରି ଯିବ?

7.20.31

यो विधाता च धाता च सुकृतं दुष्कृतं तथा ।
त्रैलोक्यं विजितं येन तं कथं विजयिष्यते ॥ ७.२०.३१ ॥

ଯିଏ ବିଧାତା ଓ ଧାତା, ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପର ଅଧିପତି, ଯିଏ ତ୍ରିଲୋକ ଜିତିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ କିପରି ଜିଣାଯିବ?

7.20.32

अपरं किन्तु कृत्वायं विधानं संविधास्यति ।
कौतूहलसमुत्पन्नो यास्यामि यमसादनम् ॥ ७.२०.३२ ॥

କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କେହି ଏଥିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ। କୌତୂହଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ମୁଁ ଯମଲୋକକୁ ଯିବି।

7.20.33

विमर्दं द्रष्टुमनयोर्यमराक्षसयोः स्वयम् ॥ ७.२०.३३ ॥

ଯମ ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଏହି ସଂଘର୍ଷକୁ ମୁଁ ନିଜେ ଦେଖିବି।