వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.21.1
एवं सञ्चिन्त्य विप्रेन्दो जगाम लघुविक्रमः ।
आख्यातुं तद्यथावृत्तं यमस्य सदनं प्रति ॥ ७.२१.१ ॥
ఇలా ఆలోచించి, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడు, వేగంగా నడిచే ఆయన జరిగినదంతా చెప్పడానికి యముని నివాసం వైపు వెళ్ళాడు.
7.21.2
अपश्यत्स यमं तत्र देवमग्निपुरस्कृतम् ।
विधानमुपतिष्ठन्तं प्राणिनो यस्य यादृशम् ॥ ७.२१.२ ॥
అక్కడ ఆయన అగ్నిని ముందు ఉంచి విధి ప్రకారం ఉపస్థితుడై ఉన్న దేవుడు యముని చూశాడు; ప్రాణులు ఎలాంటివో అలాగే ఆయన వారికి ఫలం ఇచ్చేవాడు.
7.21.3
स तु दृष्ट्वा यमः प्राप्तं महर्षिं तत्र नारदम् ।
अब्रवीत्सुखमासीनमर्घ्यमावेद्य धर्मतः ॥ ७.२१.३ ॥
అక్కడికి వచ్చిన మహర్షి నారదుని చూసి యముడు, ఆయనను సుఖంగా కూర్చోబెట్టి, ధర్మప్రకారం అర్ఘ్యం సమర్పించి మాట్లాడాడు.
7.21.4
कच्चित्क्षेमं तु देवर्षे कच्चिद्धर्मो न नश्यति ।
किमागमनकृत्यं ते देवगन्धर्वसेवित ॥ ७.२१.४ ॥
దేవర్షీ, క్షేమమేనా? ధర్మం నశించలేదు కదా? దేవతలు, గంధర్వులు సేవించే మీరు రావడానికి కారణం ఏమిటి?
7.21.5
अब्रवीत्तु तदा वाक्यं नारदो भगवानृषिः ।
श्रूयतामभिधास्यामि विधानं च विधीयताम् ॥ ७.२१.५ ॥
అప్పుడు భగవంతుడైన ఋషి నారదుడు ఈ మాటలు పలికాడు: 'వినండి, నేను చెబుతాను; విధానం పాటించబడాలి.'
7.21.6
एष नाम्नो दशग्रीवः पितृराज निशाचरः ।
उपयाति वशं नेतुं विक्रमैस्त्वां सुदुर्जयम् ॥ ७.२१.६ ॥
పితృరాజా, ఈ దశగ్రీవుడనే రాక్షసుడు, అత్యంత జయించలేని మిమ్మల్ని తన పరాక్రమంతో వశం చేసుకోవడానికి వస్తున్నాడు.
7.21.7
एतेन कारणेनाहं त्वरितो ह्यागतः प्रभो ।
दण्डप्रहरणस्याद्य तव किं नु भविष्यति ॥ ७.२१.७ ॥
ఈ కారణంగా నేను త్వరగా వచ్చాను, ప్రభూ. దండాయుధుడవైన నీకు ఈ రోజు ఏమి జరుగుతుందో?
7.21.8
एतस्मिन्नन्तरे दुरादंशुमन्तमिवोदितम् ।
ददृशुर्दीप्तमायान्तं विमानं तस्य रक्षसः ॥ ७.२१.८ ॥
ఇంతలో దూరం నుండి ఉదయించిన సూర్యునివలె ప్రకాశిస్తూ వస్తున్న ఆ రాక్షసుని విమానాన్ని వారు చూశారు.
7.21.9
तं देशं प्रभया तस्य पुष्पकस्य महाबलः ।
कृत्वा वितिमिरं सर्वं समीपं सो ऽभ्यवर्तत ॥ ७.२१.९ ॥
పుష్పక విమానపు కాంతితో ఆ ప్రదేశమంతటినీ చీకటి లేకుండా చేసి ఆ మహాబలుడు సమీపానికి వచ్చాడు.
7.21.10
सो ऽपश्यत्स महाबाहुर्दशग्रीवस्ततस्ततः ।
प्राणिनः सुकृतं कर्म भुञ्जानांश्चैव दुष्कृतम् ॥ ७.२१.१० ॥
ఆ మహాబాహుడైన దశగ్రీవుడు అటు ఇటు చూశాడు; ప్రాణులు తాము చేసిన సత్కర్మలు, దుష్కర్మల ఫలాలను అనుభవిస్తుండటం చూశాడు.
7.21.11
अपश्यत्सैनिकांश्चास्य यमस्यानुचरैः सह ।
यमस्य पुरुषैरुग्रैर्घोररूपैर्भयानकैः ॥ ७.२१.११ ॥
యముని అనుచరులతో కలిసి యముని సైనికులను అతడు చూశాడు; వారు భయంకరులు, ఘోర రూపులు, భయానకులు.
7.21.12
ददर्श वध्यमानांश्च क्लिश्यमानांश्च देहिनः ।
क्रोशतश्च महानादं तीव्रनिष्टनतत्परान् ॥ ७.२१.१२ ॥
కొట్టబడుతూ, బాధించబడుతున్న దేహధారులను చూశాడు; వారు గొప్పగా అరుస్తూ తీవ్రంగా మూలుగుతూ ఉన్నారు.
7.21.13
कृमिभिर्भक्ष्यमाणांश्च सारमेयैश्च दारुणैः ॥ ७.२१.१३ ॥
పురుగులచేత తినబడుతున్నవారిని, క్రూరమైన కుక్కలచేత కూడా (హింసించబడుతున్నవారిని).
7.21.14
क्षोत्रायासकरा वाचो वदतश्च भयावहाः ।
सन्तार्यमाणान्वैतरणीं बहुशः शोणितोदकाम् ॥ ७.२१.१४ ॥
చెవులకు బాధ కలిగించే, భయం కలిగించే మాటలు పలుకుతున్నవారిని, రక్తజలమైన వైతరణి నదిని పదేపదే దాటించబడుతున్నవారిని.
7.21.15
वालुकासु च तप्तासु तप्यमानान्मुहूर्मुहुः ।
असिपत्रवने चैव भिद्यमानानधार्मिकान् ॥ ७.२१.१५ ॥
కాల్చిన ఇసుకపై పదేపదే కాలుతున్నవారిని, కత్తి-ఆకుల అడవిలో గుచ్చబడుతున్న అధర్మపరులను.
7.21.16
रौरवे क्षारनद्यां च क्षुरधारासु चैव हि ।
पानीयं याचमानांश्च तृषितान्क्षुधितानपि ॥ ७.२१.१६ ॥
రౌరవ నరకంలో, ఉప్పునీటి నదిలో, క్షురధారలలో (చూశాడు); నీరు అడుగుతున్న దాహార్తులను, ఆకలితో ఉన్నవారిని కూడా.
7.21.17
शवभूतान्कृशान्दीनान्विवर्णान्मुक्तमूर्धजान् ।
मलपङ्कधरान्दीनान्रूक्षांश्च परिधावतः ॥ ७.२१.१७ ॥
శవాల్లా ఉన్నవారిని, కృశించినవారిని, దీనులను, వర్ణం వెలిసినవారిని, జుట్టు విరబోసుకున్నవారిని, మలము-బురద ధరించినవారిని, రుక్షులను, పరుగులు తీస్తున్నవారిని.
7.21.18
ददर्श रावणो मार्गे शतशो ऽथ सहस्रशः ।
कांश्चिच्च गृहमुख्येषु गीतवादित्रनिःस्वनैः ।
प्रमोदमानानद्राक्षीद्रावणः सुकृतैः स्वकैः ॥ ७.२१.१८ ॥
రావణుడు మార్గంలో వందల, వేల మందిని చూశాడు. కొందరు ప్రధాన గృహాలలో గీతవాద్యధ్వనులతో ఆనందిస్తూ ఉండటాన్ని రావణుడు చూశాడు; వారు తమ స్వకీయ పుణ్యకార్యాల ఫలితంగా ఆనందంగా ఉన్నారు.
7.21.19
गौरसं गोप्रदातारो ह्यन्नं चैवान्नदायिनः ।
गृहांश्च गृहदातारः स्वकर्मफलमश्नतः ॥ ७.२१.१९ ॥
గోవులను, నువ్వులను దానం చేసినవారు, అన్నాన్ని ఇచ్చినవారు, ఇళ్లను దానం చేసినవారు — తమ స్వకర్మ ఫలాన్ని అనుభవిస్తున్నారు.
7.21.20
सुवर्णमणिमुक्ताभिः प्रमदाभिरलङ्कृतान् ॥ ७.२१.२० ॥
బంగారం, మణులు, ముత్యాలు మరియు స్త్రీలతో అలంకరింపబడినవారు.
7.21.21
धार्मिकानपरांस्तत्र दीप्यमानान्स्वतेजसा ।
ददर्श सुमहाबाहू रावणो राक्षसाधिपः ॥ ७.२१.२१ ॥
అక్కడ తమ తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్న ఇతర ధార్మికులను మహాబాహువు, రాక్షసాధిపతి రావణుడు చూశాడు.
7.21.22
ततस्तान्भिद्यमानांश्च कर्मभिर्दुष्कृतैः स्वकैः ।
रावणो मोचयामास विक्रमेण बलाद्बली ॥ ७.२१.२२ ॥
అప్పుడు తమ స్వంత దుష్కర్మలచే ఛిద్రమవుతున్న వారిని, బలశాలి రావణుడు పరాక్రమంతో బలవంతంగా విడిపించాడు.
7.21.23
प्राणिनो मोचितास्तेन दशग्रीवेण रक्षसा ।
सुखमापुर्मुहूर्तं ते ह्यतर्कितमचिन्तितम् ॥ ७.२१.२३ ॥
దశగ్రీవ రాక్షసునిచే విడిపించబడిన ఆ ప్రాణులు ఊహించని, తలపెట్టని సుఖాన్ని క్షణకాలం పొందాయి.
7.21.24
प्रेतेषु मुच्यमानेषु राक्षसेन महीयसा ।
प्रेतगोपाः सुसङ्क्रुद्धा राक्षसेन्द्रमभिद्रवन् ॥ ७.२१.२४ ॥
మహాబలుడైన రాక్షసుడు ప్రేతులను విడిపిస్తుండగా, ప్రేతపాలకులు అత్యంత కోపంతో రాక్షసేంద్రుని వైపు పరుగెత్తారు.
7.21.25
ततो हलहलाशब्दः सर्वदिग्भ्यः समुत्थितः ।
धर्मराजस्य योधानां शूराणां सम्प्रधावताम् ॥ ७.२१.२५ ॥
అప్పుడు ధర్మరాజు యోధులైన శూరులు పరుగెత్తుతుండగా అన్ని దిక్కుల నుండి హలహల శబ్దం లేచింది.
7.21.26
ते प्रासैः परिघैः शूलैर्मुसलैः शक्तितोमरैः ।
पुष्पकं समवर्षन्त शूराः शतसहस्रशः ॥ ७.२१.२६ ॥
ఆ శూరులు లక్షలాదిగా ప్రాసాలు, పరిఘలు, శూలాలు, ముసలాలు, శక్తులు, తోమరాలతో పుష్పక విమానంపై వర్షం కురిపించారు.
7.21.27
तस्यासनानि प्रासादान्वेदिकास्तोरणानि च ।
पुष्पकस्य बभञ्जुस्ते शीघ्रं मधुकरा इव ॥ ७.२१.२७ ॥
వారు పుష్పక విమానపు ఆసనాలు, ప్రాసాదాలు, వేదికలు, తోరణాలను తుమ్మెదల్లా వేగంగా ధ్వంసం చేశారు.
7.21.28
देवनिष्ठानभूतं तद्विमानं पुष्पकं मृधे ।
भज्यमानं तथैवासीदक्षयं ब्रह्मतेजसा ॥ ७.२१.२८ ॥
దేవతల నివాసమైన ఆ పుష్పక విమానం యుద్ధంలో విరిగిపోతున్నప్పటికీ బ్రహ్మతేజస్సు వల్ల నాశనం కాకుండా ఉండిపోయింది.
7.21.29
असङ्ख्या सुमहत्यासीत्तस्य सेना महात्मनः ।
शूराणामग्रयातऽणां सहस्राणि शतानि च ॥ ७.२१.२९ ॥
ఆ మహాత్ముని సేన లెక్కలేనంత పెద్దది; ముందుండి నడిచే శూరులు వేలు, వందల సంఖ్యలో ఉన్నారు.
7.21.30
ततो वृक्षैश्च शैलैश्च प्रासादानां शतैस्तथा ।
ततस्ते सचिवास्तस्य यथाकामं यथाबलम् ।
अयुध्यन्त महावीराः स च राजा दशाननः ॥ ७.२१.३० ॥
తర్వాత చెట్లు, పర్వతాలు, వందల భవనాలతో అతని మంత్రులు, తమ ఇష్టం మరియు బలం కొద్దీ యుద్ధం చేశారు; ఆ మహావీరులు, రాజు దశాననుడు కూడా యుద్ధం చేశారు.
7.21.31
ते तु शोणितदिग्धाङ्गाः सर्वशस्त्रसमाहताः ।
अमात्या राक्षसेन्द्रस्य चक्रुरायोधनं महत् ॥ ७.२१.३१ ॥
రక్తంతో తడిసిన అవయవాలతో, అన్ని రకాల ఆయుధాలతో గాయపడిన ఆ మంత్రులు రాక్షసేంద్రుని కోసం గొప్ప యుద్ధం చేశారు.
7.21.32
अन्योन्यं ते महाभागा जघ्नुः प्रहरणैर्भृशम् ।
यमस्य च महाबाहो रावणस्य च मन्त्रिणः ॥ ७.२१.३२ ॥
ఓ మహాబాహూ! యముని మరియు రావణుని ఆ మహాభాగ్యులైన మంత్రులు ఆయుధాలతో ఒకరినొకరు తీవ్రంగా కొట్టుకున్నారు.
7.21.33
अमात्यांस्तांस्तु सन्त्यज्य यमयोधा महाबलाः ।
तमेव चाभ्यधावन्त शूलवर्षैर्दशाननम् ॥ ७.२१.३३ ॥
ఆ మంత్రులను వదిలి, మహాబలులైన యమ యోధులు శూలాల వర్షంతో దశాననుని మీదనే దూకారు.
7.21.34
ततः शोणितदिग्धाङ्गः प्रहारैर्जर्जरीकृतः ।
फुल्लाशोक इवाभाति पुष्पके राक्षसाधिपः ॥ ७.२१.३४ ॥
అప్పుడు రక్తంతో తడిసిన అవయవాలు, దెబ్బలతో చితికిపోయిన రాక్షసాధిపతి పుష్పకంపై వికసించిన అశోక వృక్షంలా ప్రకాశించాడు.
7.21.35
स तु शूलगदापासाञ्छक्तितोमरसायकान् ।
मुसलानि शिलावृक्षान्मुमोचास्त्रबलाद्बली ॥ ७.२१.३५ ॥
ఆ బలవంతుడు అస్త్రబలంతో శూలాలు, గదలు, పాశాలు, శక్తులు, తోమరాలు, బాణాలు, ముసలాలు, రాళ్లు, వృక్షాలను ప్రయోగించాడు.
7.21.36
तरूणां च शिलानां च शस्त्राणां चातिदारुणम् ।
यमसैन्येषु तद्वर्षं पपात धरणीतले ॥ ७.२१.३६ ॥
వృక్షాలు, రాళ్లు, ఆయుధాల ఆ అతి భయంకరమైన వర్షం యమసైన్యాలపై భూతలంపై పడింది.
7.21.37
तांस्तु सर्वान्विनिर्भिद्य तदस्त्रमपहत्य च ।
जघ्नुस्ते राक्षसं घोरमेकं शतसहस्रशः ॥ ७.२१.३७ ॥
వారందరినీ చీల్చి, ఆ అస్త్రాన్ని నిర్వీర్యం చేసి, వారు ఆ భయంకర రాక్షసుడిని లక్షలసార్లు కొట్టారు.
7.21.38
परिवार्य च तं सर्वे शैलं मोघोत्करा इव ।
भिन्दिपालैश्च शूलैश्च निरुच्छ्वासमपोथयन् ॥ ७.२१.३८ ॥
అందరూ అతడిని చుట్టుముట్టి, వ్యర్థంగా వర్షించే మేఘాలు పర్వతాన్ని చుట్టినట్లు, భిందిపాలాలతో, శూలాలతో అతడు ఊపిరాడకుండా కొట్టారు.
7.21.39
विमुक्तकवचः क्रुद्धः सिक्तः शोणितविस्रवैः ।
ततः स पुष्पकं त्यक्त्वा पृथिव्यामवतिष्ठत ॥ ७.२१.३९ ॥
కవచం విడిపోయి, కోపంతో, రక్తధారలతో తడిసి, అప్పుడు అతడు పుష్పక విమానాన్ని విడిచి భూమిపై నిలిచాడు.
7.21.40
ततः स कार्मुकी वाणी समरे चाभिवर्तत ।
लब्धसञ्ज्ञो मुहूर्तेन क्रुद्धस्तस्थौ यथान्तकः ॥ ७.२१.४० ॥
అప్పుడు అతడు విల్లు, బాణాలు ధరించి యుద్ధంలో ముందుకు సాగాడు; క్షణంలో స్పృహ తెచ్చుకుని, కోపంతో యముడిలా నిలిచాడు.
7.21.41
ततः पाशुपतं दिव्यमस्त्रं सन्धाय कार्मुके ।
तिष्ठ तिष्ठेति तानुक्त्वा तच्चापं विचकर्ष स ॥ ७.२१.४१ ॥
అప్పుడు అతడు దివ్యమైన పాశుపత అస్త్రాన్ని విల్లుకు సంధించి, 'ఆగండి, ఆగండి' అని వారితో చెప్పి, ఆ విల్లును లాగాడు.
7.21.42
आकर्णात्स विकृष्याथ चापमिन्द्रारिराहवे ।
मुमोच तं शरं क्रुद्धस्त्रिपुरे शङ्करो यथा ॥ ७.२१.४२ ॥
అప్పుడు ఇంద్రుని శత్రువు విల్లును చెవి వరకు లాగి, యుద్ధంలో ఆ బాణాన్ని వదిలాడు — కోపించిన శంకరుడు త్రిపురంపై వదిలినట్లు.
7.21.43
तस्य रूपं शरस्यासीत्विधूमज्वालमण्डलम् ।
वनं दहिष्यतो घर्मे दावाग्नेरिव मूर्च्छतः ॥ ७.२१.४३ ॥
ఆ బాణం రూపం వేసవిలో అడవిని దహించే దావానలం యొక్క పొగలేని జ్వాలల వలయంలా ఉంది, అది ఎగసిపడుతూ ఉంది.
7.21.44
ज्वालामाली स तु शरः क्रव्यादानुगतो रणे ।
मुक्तो गुल्मान्द्रुमांश्चापि भस्म कृत्वा प्रधावति ॥ ७.२१.४४ ॥
జ్వాలామాలతో ఉన్న ఆ బాణం, యుద్ధంలో మాంసాహారులైన రాక్షసులు అనుసరిస్తుండగా విడువబడి, పొదలను చెట్లను కూడా భస్మం చేస్తూ పరుగెత్తింది.
7.21.45
ते तस्य तेजसा दग्धाः सैन्या वैवस्वतस्य तु ।
रणे तस्मिन्निपतिता दावदग्धा नगा इव ॥ ७.२१.४५ ॥
ఆ బాణ తేజస్సుచే దహించబడిన యముని సైన్యాలు, ఆ యుద్ధభూమిలో దావాగ్నితో కాలిన వృక్షాల వలె కూలిపోయాయి.
7.21.46
ततस्तु सिचवैः सार्धं राक्षसो भीमविक्रमः ।
ननाद सुमहानादं कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ७.२१.४६ ॥
అప్పుడు భయంకర పరాక్రమం గల ఆ రాక్షసుడు తన మంత్రులతో కలిసి, భూమిని కంపింపజేయునట్లు మహా గర్జన చేశాడు.