รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 7.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.22.1
स तस्य तु महानादं श्रुत्वा वैवस्वतः प्रभुः ।
शत्रुं विजयिनं मेने स्वबलस्य च सङ्क्षयम् ॥ ७.२२.१ ॥
เมื่อได้ยินเสียงคำรามอันดังของเขา พระยมผู้เป็นเจ้า บุตรของพระวิวัสวัต คิดว่าศัตรูได้ชัยชนะแล้ว และกองทัพของตนถูกทำลายสิ้น
7.22.2
स हि योधान्हतान्मत्वा क्रोधसंरक्तलोचनः ।
अब्रवीत्त्वरितं सूतं रथो ऽयमुपनीयताम् ॥ ७.२२.२ ॥
ด้วยเข้าพระทัยว่าทหารของตนถูกฆ่าตายแล้ว ดวงพระเนตรก็แดงก่ำด้วยความโกรธ พระองค์จึงตรัสแก่สารถีโดยด่วนว่า "จงนำรถศึกคันนี้มาที่นี่"
7.22.3
तस्य सूतस्तदा दिव्यमुपस्थाप्य महारथम् ।
स्थितः स च महातेजा ह्यध्यारोहत तं रथम् ।
प्राशमुद्गरहस्तश्च मृत्युस्तस्याग्रतः स्थितः ॥ ७.२२.३ ॥
ครั้งนั้น สารถีของพระองค์จึงนำรถศึกทิพย์อันยิ่งใหญ่มาเทียบ แล้วยืนอยู่ข้างรถ ผู้มีรัศมีอันรุ่งโรจน์ก็ขึ้นประทับบนรถคันนั้น ส่วนความตายถือหอกและค้อนอยู่ในมือ ยืนอยู่เบื้องหน้าพระองค์
7.22.4
येन सङ्क्षिप्यते सर्वं त्रैलोक्यमिदमव्ययम् ।
कालदण्डस्तु पार्श्वस्थो मूर्तिमानस्य चाभवत् ।
यमप्रहरणं दिव्यं तेजसा ज्वलदग्निमत् ॥ ७.२२.४ ॥
ด้วยอำนาจของพระองค์ สามโลกอันไม่เสื่อมสลายนี้ถูกรวบรวมให้สิ้นสุด ไม้เท้าแห่งกาลเวลายืนอยู่ข้างพระองค์และปรากฏเป็นรูปร่าง อาวุธทิพย์ของพระยมลุกโชนด้วยรัศมีดั่งไฟ
7.22.5
तस्य पार्श्वेषु निच्छिद्राः कालपाशाः प्रतिष्ठिताः ॥ ७.२२.५ ॥
รอบข้างพระองค์มีบ่วงแห่งกาลเวลาที่ถักทอแน่นไม่มีช่องว่างตั้งอยู่
7.22.6
पावकस्पर्शसङ्काशः स्थितो मूर्तश्च मुद्गरः ॥ ७.२२.६ ॥
ค้อนที่มีรูปร่างเหมือนสัมผัสของไฟ ยืนปรากฏอยู่ที่นั่น
7.22.7
ततो लोकत्रयं क्षुब्धमकम्पन्त दिवौकसः ।
कालं दृष्ट्वा तथा क्रुद्धं सर्वलोकभयावहम् ॥ ७.२२.७ ॥
ครั้งนั้น สามโลกก็สั่นสะเทือน และเหล่าเทพก็หวั่นไหว เมื่อเห็นกาลเวลาทรงพิโรธ ซึ่งนำความหวาดกลัวมาสู่โลกทั้งปวง
7.22.8
ततः प्रचोदयन्सूतस्तानश्वान्रुचिरप्रभान् ।
प्रययौ भीमसन्नादो यत्र रक्षःपतिः स्थितः ॥ ७.२२.८ ॥
จากนั้น สารถีก็กระตุ้นม้าอันมีรัศมีงดงามเหล่านั้น ส่งเสียงคำรามอันน่าสะพรึงกลัว มุ่งไปยังที่ที่เจ้าแห่งรากษสประทับอยู่
7.22.9
मुहूर्तेन यमं ते तु हया हरिहयोपमाः ।
प्रापयन्मनसस्तुल्या यत्र तत्प्रस्तुतं रणम् ॥ ७.२२.९ ॥
ในพริบตาเดียว ม้าเหล่านั้นซึ่งเหมือนม้าของพระอินทร์และมีความเร็วเท่าใจคิด ได้พาพระยมไปยังที่ซึ่งการรบได้เตรียมไว้
7.22.10
दृष्ट्वा तथैव विकृतं रथं मृत्युसमन्वितम् ।
सचिवा राक्षसेन्द्रस्य सहसा विप्रदुद्रुवुः ॥ ७.२२.१० ॥
เมื่อเห็นรถศึกคันนั้นซึ่งผิดรูปไปเช่นเดียวกันและมีความตายติดตามมา เหล่าอำมาตย์ของเจ้าแห่งรากษสก็พากันหนีกระจัดกระจายไปโดยพลัน
7.22.11
लघुसत्त्वतया ते हि नष्टसञ्ज्ञा भयार्दिताः ।
नेह योद्धुं समर्थाः स्म इत्युक्त्वा प्रययुर्दिशः ॥ ७.२२.११ ॥
เพราะจิตใจอ่อนแอ พวกเขาสูญเสียสติและถูกความกลัวบีบคั้น จึงกล่าวว่า "พวกเราไม่อาจสู้รบ ณ ที่นี้ได้" แล้วก็แยกย้ายหนีไปทุกทิศทาง
7.22.12
स तु तं तादृशं दृष्ट्वा रथं लोकभयावहम् ।
नाक्षुभ्यत दशग्रीवो न चापि भयमाविशत् ॥ ७.२२.१२ ॥
ส่วนทศคีรีพผู้มีสิบคอ เมื่อเห็นรถศึกที่นำความหวาดกลัวมาสู่โลกเช่นนั้น ก็มิได้หวั่นไหว และความกลัวก็มิได้เข้าครอบงำพระองค์เลย
7.22.13
स तु रावणमासाद्य व्यसृजच्छक्तितोमरान् ।
यमो मर्माणि सङ्क्रुद्धो रावणस्योपकृन्तत ॥ ७.२२.१३ ॥
พระยมเข้าประชิดราวณะ และด้วยความโกรธจัด ได้ปล่อยหอกและหลาวพุ่งเข้าใส่จุดสำคัญของราวณะ
7.22.14
रावणस्तु ततः स्वस्थः शरवर्षं मुमोच ह ।
तस्मिन्वैवस्वतरथे तोयवर्षमिवाम्बुदः ॥ ७.२२.१४ ॥
ฝ่ายราวณะซึ่งบัดนี้กลับสงบตั้งมั่นได้ ก็ระดมลูกศรลงบนรถของพระยมดั่งเมฆที่เทน้ำฝนลงมา
7.22.15
ततो महाशक्तिशरैः पात्यमानैर्महोरसि ।
नाशक्नोत्प्रतिकर्तुं स राक्षसः शल्यपीडितः ॥ ७.२२.१५ ॥
ครั้งนั้น เมื่อถูกหอกและลูกศรอันทรงพลังพุ่งเข้าที่อกอันกว้าง รากษสผู้ถูกหลาวทิ่มแทงทรมาน ก็ไม่อาจโต้ตอบได้
7.22.16
एवं नानाप्रहरणैर्यमेनामित्रकर्षिणा ।
सप्तरात्रं कृतः सङ्ख्ये विसञ्ज्ञो विमुखो रिपुः ॥ ७.२२.१६ ॥
ดังนี้ พระยมผู้ทำให้ศัตรูหวั่นเกรง ได้ใช้อาวุธนานาชนิดต่อสู้ในสนามรบเป็นเวลาเจ็ดราตรี จนศัตรูหมดสติและหันหลังหนี
7.22.17
तदासीत्तुमुलं युद्धं यमराक्षसयोर्द्वयोः ।
जयमाकाङ्क्षतोर्वीर समरेष्वनिवर्तिनोः ॥ ७.२२.१७ ॥
ครั้งนั้น การรบอันดุเดือดได้เกิดขึ้นระหว่างพระยมกับรากษส ทั้งสองปรารถนาชัยชนะ ข้าแต่วีรบุรุษ และไม่มีผู้ใดถอยหนีในการศึก
7.22.18
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः ।
प्रजापतिं पुरस्कृत्य समेतास्तद्रणाजिरम् ॥ ७.२२.१८ ॥
ครั้งนั้น เหล่าเทพพร้อมด้วยคนธรรพ์ สิทธะ และมหาฤๅษี ได้มาชุมนุมกันที่สนามรบนั้น โดยมีพระประชาบดีเป็นผู้นำหน้า
7.22.19
संवर्त इव लोकानां क्रुध्यतोरभवत्तदा ।
राक्षसानां च मुख्यस्य प्रेतानामीश्वरस्य च ॥ ७.२२.१९ ॥
ครั้งนั้น ดั่งการดับสูญของโลกในกัลปาวสาน เจ้าแห่งรากษสผู้เป็นประมุข และเจ้าแห่งเปรต ต่างก็ลุกโชนด้วยความโกรธ
7.22.20
राक्षसेन्द्रो ऽपि विस्फार्य चापमिन्द्राशनिप्रभम् ।
निरन्तरमिवाकाशं कुर्वन्बाणांस्ततो ऽसृजत् ॥ ७.२२.२० ॥
ฝ่ายเจ้าแห่งรากษสก็ง้างคันธนูที่สว่างดั่งสายฟ้าของพระอินทร์ แล้วปล่อยลูกศรนับไม่ถ้วนพุ่งไปจนท้องฟ้าเต็มไปด้วยลูกศรจนไม่มีช่องว่าง
7.22.21
मृत्युं चतुर्भिर्विशिखैः सूतं सप्तभिरार्दयत् ।
यमं शतसहस्रेण शीघ्रं मर्मस्वताडयत् ॥ ७.२२.२१ ॥
เขายิงมฤตยูด้วยลูกศรสี่ดอก ยิงสารถีของมันด้วยเจ็ดดอก แล้วรวดเร็วยิงยมด้วยลูกศรนับแสนที่จุดสำคัญ
7.22.22
ततः क्रुद्धस्य वदनाद्यमस्य समजायत ।
ज्वालामाली सनिःश्वासः सधूमः कोपपावकः ॥ ७.२२.२२ ॥
จากพักตร์ของยมผู้โกรธเกรี้ยวนั้น ไฟแห่งความกริ้วพลันบังเกิดขึ้น มีเปลวไฟเป็นพวงมาลัย หายใจพ่นควันและประกายไฟ
7.22.23
तदाश्चर्यमथो दृष्ट्वा देवदानवसन्निधौ ।
प्रहर्षितौ सुसंरब्धौ मृत्युकालौ बभूवतुः ॥ ७.२२.२३ ॥
ครั้นเห็นอัศจรรย์นั้นต่อหน้าเทวดาและทานพ มฤตยูและกาลต่างก็ปีติยินดีและโกรธเกรี้ยวอย่างยิ่ง
7.22.24
ततो मृत्युः क्रुद्धतरो वैवस्वतमभाषत ।
मुञ्च मां समरे यावद्धन्मीमं पापराक्षसम् ।
नैषा रक्षो भवेदद्य मर्यादा हि निसर्गतः ॥ ७.२२.२४ ॥
ลำดับนั้น มฤตยูผู้โกรธยิ่งกว่าเดิมจึงกล่าวกับยม บุตรของวิวัสวัต ว่า ขอปล่อยข้าไปในการรบ เพื่อข้าจะได้สังหารรากษสบาปนี้ ตามธรรมชาติแล้ว วันนี้ไม่ควรเป็นขอบเขตของรากษสนี้
7.22.25
हिरण्यकशिपुः श्रीमान्नमुचिः शम्बरस्तथा ।
विसन्धिर्धूमकेतुश्च बलिर्वैरोचनो ऽपि च ॥ ७.२२.२५ ॥
หิรัณยกศิปุผู้รุ่งเรือง นมุจิ ศัมพระ วิสันธิ ธูมเกตุ และพลี บุตรของวิโรจนะ ก็อยู่ในนั้นด้วย
7.22.26
दम्भुर्दैत्यमहाराजो वृत्रो बाणस्तथैव च ।
राजर्षयः शास्त्रविदो गन्धर्वाः समहोरगाः ॥ ७.२२.२६ ॥
ทัมภุ ท้าวไทตยะผู้ยิ่งใหญ่ วฤตระ และพาณะ รวมทั้งราชฤๅษีผู้รู้คัมภีร์ คนธรรพ์ และงูใหญ่ทั้งหลาย
7.22.27
ऋषयः पन्नगा दैत्या यक्षाश्चाप्यप्सरोगणाः ।
युगान्तपरिवर्ते च पृथिवी समहार्णवा ॥ ७.२२.२७ ॥
ฤๅษี งู ไทตยะ ยักษ์ และหมู่อัปสร ทั้งแผ่นดินพร้อมมหาสมุทร เมื่อถึงกาลสิ้นยุคแห่งการผันเปลี่ยน
7.22.28
क्षयं नीता महाराज सपर्वतसरिद्द्रुमा ।
एते चान्ये च बहवो बलवन्तो दुरासदाः ॥ ७.२२.२८ ॥
ข้าแต่มหาราช แผ่นดินพร้อมภูเขา แม่น้ำ และต้นไม้ ต่างถูกทำลายจนสิ้นไป ทั้งเหล่านี้และผู้อื่นอีกมากมายที่มีกำลังและเข้าถึงได้ยาก
7.22.29
विनिपन्ना मया दृष्टाः किमुतायं निशाचरः ॥ ७.२२.२९ ॥
ข้าได้เห็นพวกนั้นล้มตายด้วยมือข้า ยักษ์ราตรีจรตนนี้จะเป็นอย่างไรเล่า
7.22.30
मुञ्चं मां साधु धर्मज्ञ यावदेनं निहन्म्यहम् ।
नहि कश्चिन्मया दृष्टो बलवानपि जीवति ॥ ७.२२.३० ॥
ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ขอปล่อยข้าไปเถิดเพื่อข้าจะได้สังหารมัน ผู้มีกำลังที่ข้าเคยเห็นมาไม่มีผู้ใดยังมีชีวิตอยู่ได้
7.22.31
बलं मम न खल्वेतन्मर्यादैषा निसर्गतः ।
स दृष्टो न मया कालं मुहुर्तमापि जीवति ॥ ७.२२.३१ ॥
นี่มิใช่กำลังของข้าอย่างแท้จริง มันเป็นขอบเขตตามธรรมชาติของข้า ข้าไม่เคยเห็นมันมีชีวิตอยู่แม้เพียงชั่วขณะเดียว
7.22.32
तस्यैवं वचनं श्रुत्वा धर्मराजः प्रतापवान् ।
अब्रवीत्तत्र तं मुत्युं त्वं तिष्ठैनं निहन्म्यहम् ॥ ७.२२.३२ ॥
เมื่อได้ฟังคำของมฤตยูดังนั้น พระธรรมราชผู้ทรงอานุภาพจึงตรัสต่อมฤตยูตรงนั้นว่า จงหยุดอยู่ตรงนี้ ข้าจะสังหารมันเอง
7.22.33
ततः संरक्तनयनः क्रुद्धो वैवस्वतः प्रभुः ।
कालदण्डममोघं तु तोलयामास पाणिना ॥ ७.२२.३३ ॥
ลำดับนั้น ยมผู้เป็นเจ้า บุตรของวิวัสวัต ตาแดงก่ำด้วยความโกรธ ได้ชั่งกาลทัณฑ์อันไม่พลาดเป้าด้วยพระหัตถ์
7.22.34
यस्य पार्श्वेषु निखिला कालपाशाः प्रतिष्ठिताः ।
पावकाशनिसङ्काशो मुद्गरो मूर्तिमान्स्थितः ॥ ७.२२.३४ ॥
ข้างกายของยมมีบ่วงแห่งกาลทั้งหมดตั้งอยู่ และมีกระบองที่มีรูปร่างเหมือนไฟและสายฟ้าตั้งอยู่อย่างมีตัวตน
7.22.35
दर्शनादेव यः प्राणान्प्राणिनामपकर्षति ।
किं पुनः स्पृश्यमानस्य पात्यमानस्य वा पुनः ॥ ७.२२.३५ ॥
ผู้ที่เพียงแค่มองก็ดึงลมปราณของสัตว์ทั้งหลายออกไปได้ จะกล่าวไปไยถึงผู้ที่ถูกเขาสัมผัสหรือถูกโจมตีอีก
7.22.36
स ज्वालापरिवारस्तु निर्दहन्निव राक्षसम् ।
तेन स्पृष्टो बलवता महाप्रहरणो ऽस्फुरत् ॥ ७.२२.३६ ॥
อาวุธใหญ่นั้นล้อมด้วยเปลวไฟ ราวกับจะเผาผลาญยักษ์ เมื่อถูกผู้มีกำลังนั้นสัมผัส ก็สั่นสะเทือนขึ้น
7.22.37
ततो विदुद्रुवुः सर्वे तस्मात्रस्ता रणाजिरे ।
सुराश्च क्षुभिताः सर्वे दृष्ट्वा दण्डोद्यतं यमम् ॥ ७.२२.३७ ॥
ลำดับนั้น ทุกคนต่างหนีจากสนามรบด้วยความหวาดกลัวต่อยม และเทวดาทั้งปวงต่างก็หวั่นไหวเมื่อเห็นยมยกกระบองขึ้น
7.22.38
तस्मिन्प्रहर्तुकामे तु यमे दण्डेन रावणम् ।
यमं पितामहः साक्षाद्दर्शयित्वेदमब्रवीत् ॥ ७.२२.३८ ॥
เมื่อยมต้องการจะฟาดราวณะด้วยกระบอง ปิตามหะ ผู้เป็นปู่ได้ปรากฏกายต่อหน้า แล้วตรัสกับยมด้วยถ้อยคำนี้
7.22.39
वैवस्वत महाबाहो न खल्वमितविक्रम ।
न हन्तव्यस्त्वया तेन दण्डेनैव निशाचरः ॥ ७.२२.३९ ॥
ข้าแต่วิวัสวัต ผู้มีแขนใหญ่ ผู้มีวิกรมหาประมาณมิได้ ท่านไม่ควรสังหารยักษ์ราตรีนี้ด้วยกระบองนั้นเลย
7.22.40
वरः खलु मयैतस्मै दत्तस्त्रिदशपुङ्गव ।
स त्वया नानृतः कार्यो यन्मया व्याहृतं वचः ॥ ७.२२.४० ॥
ข้าแต่เทพผู้ประเสริฐ ข้าได้ประทานพรแก่มันแล้ว ท่านอย่าทำให้คำที่ข้าได้กล่าวไว้กลายเป็นเท็จ
7.22.41
यो हि मामनृतं कुर्याद्देवो वा मानुषो ऽपि वा ।
त्रैलोक्यमनृतं तेन कृतं स्यान्नात्र संशयः ॥ ७.२२.४१ ॥
ผู้ใดก็ตาม จะเป็นเทพหรือมนุษย์ ถ้าทำให้ข้าพเจ้าเป็นเท็จ ไตรโลกก็จะกลายเป็นเท็จด้วยผู้นั้น ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย
7.22.42
क्रुद्धेन विप्रमुक्तो ऽयं निर्विशेषं प्रियाप्रिये ।
प्रजाः संहरते रौद्रो लोकत्रयभयावहः ॥ ७.२२.४२ ॥
อาวุธอันน่ากลัวนี้ เมื่อถูกปล่อยออกไปด้วยความโกรธ ย่อมทำลายสรรพสัตว์โดยไม่แยกแยกมิตรหรือศัตรู และนำความหวาดกลัวมาสู่ไตรโลก
7.22.43
अमोघो ह्येष सर्वेषां प्राणिनाममितप्रभः ।
कालदण्डो मया सृष्टः पूर्वं मृत्युपुरस्कृतः ॥ ७.२२.४३ ॥
อาวุธนี้ไม่มีวันพลาดเป้า มีรัศมีไร้ขอบเขตเหนือสรรพสัตว์ทั้งปวง ข้าพเจ้าได้สร้างไม้เท้าแห่งกาลนี้มาแต่ก่อน โดยมีความตายนำหน้า
7.22.44
तन्न खल्वेष ते सौम्य पात्यो रावणमूर्धनि ।
नह्यस्मिन्पतिते कश्चिन्मुहूर्तमपि जीवति ॥ ७.२२.४४ ॥
ดังนั้น เจ้าผู้อ่อนโยนเอ๋ย อาวุธนี้ไม่ควรถูกขว้างลงบนศีรษะของราวณะ เพราะเมื่อมันตกลงแล้ว ไม่มีผู้ใดจะมีชีวิตอยู่แม้เพียงชั่วขณะเดียว
7.22.45
यदि ह्यन्मिन्निपतिते न म्रियेतैष राक्षसः ।
म्रियते वा दशग्रीवस्तदाप्युभयतो ऽनृतम् ॥ ७.२२.४५ ॥
ถ้าอาวุธนี้ตกลงบนราวณะแล้วยักษ์ผู้นี้ไม่ตาย หรือท้าวทศคีรีวตาย ทั้งสองกรณีจะเป็นความเท็จไปทั้งสองทาง
7.22.46
तन्निवर्तय लङ्केशं द्दण्डमेतं समुद्यतम् ।
सत्यं च मां कुरुष्वाद्य लोकांस्त्वं यद्यवेक्षसे ॥ ७.२२.४६ ॥
ดังนั้น จงหันไม้เท้าที่ยกขึ้นนี้กลับไปเสียจากเจ้าแห่งลงกา และถ้าเจ้าระลึกถึงโลกทั้งหลาย ก็จงทำให้ข้าพเจ้าเป็นจริงในวันนี้
7.22.47
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा प्रत्युवाच यमस्तदा ।
एष व्यावर्तितो दण्डः प्रभविष्णुर्हि नो भवान् ॥ ७.२२.४७ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น พระยมผู้มีธรรมในใจจึงตอบว่า ไม้เท้านี้ถูกหันกลับแล้ว เพราะท่านมีอำนาจเหนือพวกเรา
7.22.48
किं न्विदानीं मया शक्यं कर्तुं रणगतेन हि ।
न मया यद्ययं शक्यो हन्तुं वरपुरस्कृतः ॥ ७.२२.४८ ॥
บัดนี้ข้าพเจ้าจะทำอะไรได้ เมื่อต้องออกไปสู่การรบ ถ้าผู้นี้ซึ่งได้รับพรไว้แล้วนั้น ข้าพเจ้าไม่อาจสังหารได้
7.22.49
एष तस्मात्प्रणश्यामि दर्शनादस्य रक्षसः ।
इत्युक्त्वा सरथः साश्वस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ७.२२.४९ ॥
เพราะฉะนั้น ข้าพเจ้าจะหายไปจากสายตาของยักษ์ผู้นี้ เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว พระองค์ก็อันตรธานไปพร้อมรถและม้า ณ ที่นั้นเอง
7.22.50
दशग्रीवस्तु तं जित्वा नाम विश्राव्य चात्मनः ।
आरुह्य पुष्पकं भूयो निष्क्रान्तो यमसादनात् ॥ ७.२२.५० ॥
ฝ่ายท้าวทศคีรีวเมื่อเอาชนะพระยมได้แล้ว และประกาศนามของตนแล้ว ก็ขึ้นสู่รถปุษปกะอีกครั้ง และออกจากที่อยู่ของพระยมไป
7.22.51
स तु वैवस्वतो देवैः सह ब्रह्मपुरोगमैः ।
जगाम त्रिदिवं हृष्टो नारदश्च महामुनिः ॥ ७.२२.५१ ॥
ฝ่ายพระไววัสวัตยมะ ผู้ทรงยินดี ได้เสด็จสู่สวรรค์พร้อมกับเหล่าเทพที่มีพระพรหมนำหน้า และฤๅษีนารทะผู้ยิ่งใหญ่ก็เสด็จไปด้วย