వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.25.1
स तु दत्त्वा दशग्रीवो वनं घोरं स्वरस्य तत् ।
भगिनीं च समाश्वास्य हृष्टः स्वस्थतरो ऽभवत् ॥ ७.२५.१ ॥
దశగ్రీవుడు ఆ భయంకరమైన వనాన్ని స్వరసునికి ఇచ్చి, తన సోదరిని ఓదార్చి, సంతోషించి మరింత స్వస్థచిత్తుడయ్యాడు.
7.25.2
ततो निकुम्भिला नाम लङ्कोपवनमुत्तमम् ।
तद्राक्षसेन्द्रो बलवान्प्रविवेश सहानुगः ॥ ७.२५.२ ॥
అప్పుడు నికుంభిలా అనే లంకా నగరపు ఉత్తమ ఉద్యానవనంలో బలవంతుడైన రాక్షసేంద్రుడు తన అనుచరులతో ప్రవేశించాడు.
7.25.3
ततो यूपशताकीर्णं सौम्यचैत्योपशोभितम् ।
ददर्श विष्ठितं यज्ञं श्रिया सम्प्रज्वलन्निव ॥ ७.२५.३ ॥
అప్పుడు వందలాది యూపస్తంభాలతో నిండి, శుభకరమైన చైత్యాలతో శోభిస్తూ, స్థాపించబడిన యజ్ఞాన్ని అతడు చూశాడు; అది తన కాంతితో మండుతున్నట్లు ఉంది.
7.25.4
ततः कृष्णाजिनधरं कमण्डलुशिखाध्वजम् ।
ददर्श स्वसुतं तत्र मेघनादं भयावहम् ॥ ७.२५.४ ॥
అక్కడ కృష్ణాజినం ధరించి, కమండలు, శిఖ, ధ్వజాన్ని కలిగి, భయంకరంగా ఉన్న తన కుమారుడు మేఘనాదుడిని అతడు చూశాడు.
7.25.5
तं समासाद्य लङ्केशः परिष्वज्वाथ बाहुभिः ।
अब्रवीत्किमिदं वत्स वर्तसे ब्रूहि तत्त्वतः ॥ ७.२५.५ ॥
లంకాధిపతి అతడిని సమీపించి, బాహువులతో కౌగిలించుకొని, "వత్సా, ఇది ఏమిటి? నీవు ఏమి చేస్తున్నావు? సత్యంగా చెప్పు" అని అన్నాడు.
7.25.6
उशना त्वब्रवीत्तत्र यज्ञसम्पत्समृद्धये ।
रावणं राक्षसश्रेष्ठं द्विजश्रेष्ठो महातपाः ॥ ७.२५.६ ॥
అక్కడ మహాతపస్వి, ద్విజశ్రేష్ఠుడైన ఉశనసుడు యజ్ఞ సంపూర్ణత, సమృద్ధి కోసం రాక్షసశ్రేష్ఠుడైన రావణునితో చెప్పాడు.
7.25.7
अहमाख्यामि ते राजञ्छ्रूयतां सर्वमेव तत् ।
यज्ञास्ते सप्त पुत्रेण प्राप्तास्सुबहुविस्तराः ॥ ७.२५.७ ॥
రాజా, నేను నీకు చెబుతాను, అంతా విను. నీ కుమారుడు ఏడు యజ్ఞాలను పొందాడు, అవి ఎంతో విస్తారమైనవి.
7.25.8
अग्निष्टोमो ऽश्वमेधश्च यज्ञो बहुसुवर्णकः ।
राजसूयस्तथा यज्ञो गोमेधो वैष्णवस्तथा ॥ ७.२५.८ ॥
అగ్నిష్టోమం, అశ్వమేధం, బహు సువర్ణమైన యజ్ఞం, రాజసూయం, గోమేధం, వైష్ణవ యజ్ఞం కూడా.
7.25.9
माहेश्वरे प्रवृत्ते तु यज्ञे पुम्भिः सुदुर्लभे ।
वरांस्ते लब्धवान्पुत्रः साक्षात्पशुपतेरिह ॥ ७.२५.९ ॥
మహేశ్వర యజ్ఞం ప్రారంభమైనప్పుడు, మనుష్యులకు అత్యంత దుర్లభమైన ఆ యజ్ఞంలో, నీ కుమారుడు ఇక్కడ ప్రత్యక్షంగా పశుపతి నుండి వరాలు పొందాడు.
7.25.10
कामगं स्यन्दनं दिव्यमन्तरिक्षचरं ध्रुवम् ।
मायां च तामसीं नाम यया सम्पद्यते तमः ॥ ७.२५.१० ॥
ఇష్టమైన చోటికి వెళ్ళే, ఆకాశంలో సంచరించే దివ్యమైన రథం, నిశ్చయంగా; మరియు దేనివల్ల చీకటి కలుగుతుందో ఆ తామసి అనే మాయ కూడా.
7.25.11
एतया किल सङ्ग्रामे मायया राक्षसेश्वर ।
प्रयुक्तया गतिः शक्या नहि ज्ञातुं सुरासुरैः ॥ ७.२५.११ ॥
రాక్షసేశ్వరా, ఈ మాయను యుద్ధంలో ప్రయోగించినప్పుడు, దాని గమనాన్ని దేవతలూ అసురులూ తెలుసుకోలేరు.
7.25.12
अक्षयाविषुधी बाणैश्चापं चापि सुदुर्जयम् ।
अस्त्रं च बलवद्राजञ्छत्रुविध्वंसनं रणे ॥ ७.२५.१२ ॥
రెండు అక్షయ అంబులపొదులు, బాణాలతో, అత్యంత జయించరాని ధనువు కూడా; రాజా, యుద్ధంలో శత్రువులను నాశనం చేసే బలమైన అస్త్రమూ.
7.25.13
एतान्सर्वान्वरांल्लब्ध्वा पुत्रस्ते ऽयं दशानन ।
अद्य यज्ञसमाप्तौ च त्वां दिदृक्षुस्स्थितो ह्यहम् ॥ ७.२५.१३ ॥
దశాననా, నీ ఈ కుమారుడు ఈ వరాలన్నింటినీ పొందాడు. నేడు యజ్ఞం ముగింపులో నిన్ను చూడాలనే కోరికతో నేను ఇక్కడ నిలిచి ఉన్నాను.
7.25.14
ततो ऽब्रवीदृशग्रीवो न शोभनमिदं कृतम् ।
पूजिताः शत्रवो यस्माद्द्रव्यैरिन्द्रपुरोगमाः ॥ ७.२५.१४ ॥
అప్పుడు దశగ్రీవుడు ఇలా అన్నాడు: "ఇది మంచిది కాదు చేసినది, ఎందుకంటే ఇంద్రుడు మొదలైన శత్రువులు ద్రవ్యాలతో పూజింపబడ్డారు."
7.25.15
एहीदानीं कृतं विद्धि सुकृतं तन्न संशयः ।
आगच्छ सौम्य गच्छामः स्वमेव भवनं प्रति ॥ ७.२५.१५ ॥
రా, ఇప్పుడు చేసినది మంచి పని అని తెలుసుకో, ఇందులో సందేహం లేదు. రా సౌమ్యా, మన స్వంత భవనానికి వెళ్దాం.
7.25.16
ततो गत्वा दशग्रीवः सपुत्रः सविभीषणः ।
स्त्रियो ऽवतारयामास सर्वास्ता बाष्पगद्गदाः ॥ ७.२५.१६ ॥
అప్పుడు దశగ్రీవుడు కుమారునితో, విభీషణునితో కలిసి వెళ్లి, కన్నీటితో గొంతు ఇరికిన ఆ స్త్రీలందరినీ దించించాడు.
7.25.17
लक्षिण्यो रत्नभूताश्च देवदानवरक्षसाम् ।
तस्य तासु मतिं ज्ञात्वा धर्मत्मा वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.२५.१७ ॥
దేవ, దానవ, రాక్షసుల రత్నాల వంటి సౌభాగ్యవతులైన స్త్రీలు వారు. వారిపై అతని మనసును తెలుసుకుని ధర్మాత్ముడైన విభీషణుడు ఈ మాటలు పలికాడు.
7.25.18
ईदृशैस्त्वं समाचारैर्यशोर्थकुलनाशनैः ।
धर्षणं ज्ञातिनां ज्ञात्वा स्वमतेन विचेष्टसे ॥ ७.२५.१८ ॥
యశస్సు, ధనం, కులం నశింపజేసే ఇటువంటి ప్రవర్తనలతో, బంధువులకు అవమానం కలుగుతోందని తెలిసి కూడా నీవు నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు ప్రవర్తిస్తున్నావు.
7.25.19
ज्ञातींस्तान्धर्षयित्वेमास्त्वया ऽ ऽनीता वराङ्गनाः ।
त्वामतिक्रम्य मधुना राजन्कुम्भीनसी हृता ॥ ७.२५.१९ ॥
రాజా, ఆ బంధువులను అవమానించి నీవు ఈ శ్రేష్ఠ స్త్రీలను తీసుకువచ్చావు; నిన్నే అతిక్రమించి మధువు కుంభీనసిని అపహరించాడు.
7.25.20
रावणस्त्वब्रवीद्वाक्यं नावगच्छामि किं त्विदम् ।
को ऽयं यस्तु त्वया ऽ ऽख्यातो मधुरित्येव नामतः ॥ ७.२५.२० ॥
రావణుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ మాటలు నాకు అర్థం కావడం లేదు; నీవు మధు అనే పేరుతో పేర్కొన్న ఇతడు ఎవరు?
7.25.21
विभीषणस्तु सङ्क्रुद्धो भ्रातरं वाक्यमब्रवीत् ।
श्रूयतामस्य पापस्य कर्मणः फलमागतम् ॥ ७.२५.२१ ॥
విభీషణుడు కోపంతో అన్నతో ఇలా అన్నాడు: వినుము, ఈ పాపి కర్మ ఫలం ఇప్పుడు వచ్చింది.
7.25.22
मातामहस्य यो भ्राता ज्येष्ठो भ्राता सुमालिनः ।
माल्यवानिति विख्यातो वृद्धः प्राज्ञो निशाचरः ॥ ७.२५.२२ ॥
మాతామహుని అన్న, సుమాలి పెద్ద సోదరుడు అయిన, మాల్యవంతుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడైన, వృద్ధుడు, జ్ఞాని అయిన రాక్షసుడు.
7.25.23
पिता ज्येष्ठो जनन्या नो ह्यस्माकं चार्यको ऽभवत् ।
तस्य कुम्भीनसी नाम दुहितुर्दुहिता ऽभवत् ॥ ७.२५.२३ ॥
మా తల్లికి పెద్ద తండ్రి, మాకు తాతగారు అయినవాడు ఆయనే; ఆయన కుమార్తె కూతురి పేరు కుంభీనసి.
7.25.24
मातृष्वसुरथास्माकं सा च कन्या ऽनलोद्भवा ।
भवत्यस्माकमेवैषा भ्रातृणां धर्मतः स्वसा ॥ ७.२५.२४ ॥
మా తల్లి చెల్లెలి కుమార్తె అయిన ఆ కన్య, అగ్ని నుండి జన్మించినది; ఈమె మాకు ధర్మం ప్రకారం సోదరియే.
7.25.25
सा हृता मधुना राजन्राक्षसेन बलीयसा ।
यज्ञप्रवृत्ते पुत्रे तु मयि चान्तर्जलोषिते ॥ ७.२५.२५ ॥
రాజా, యజ్ఞంలో నిమగ్నుడైన కుమారుడు, నేను నీటిలో నివసిస్తుండగా, బలవంతుడైన రాక్షసుడు మధువు ఆమెను అపహరించాడు.
7.25.26
कुम्भकर्णे महाराज निद्रामनुभवत्यथ ।
निहत्य राक्षसश्रेष्ठानमात्यानिह सम्मतान् ॥ ७.२५.२६ ॥
మహారాజా, అప్పుడు కుంభకర్ణుడు నిద్రలో ఉన్నాడు; ఇక్కడ గౌరవనీయులైన రాక్షసశ్రేష్ఠులు, మంత్రులను చంపి...
7.25.27
धर्षयित्वा हृता सा तु सुप्ताप्यन्तःपुरे तव ।
श्रुत्वा ऽपि तन्महाराज क्षान्तमेव हतो न सः ॥ ७.२५.२७ ॥
నీ అంతఃపురంలో నిద్రిస్తూ ఉండగానే ఆమె అవమానించబడి అపహరించబడింది. మహారాజా, ఇది విని కూడా అతడు క్షమించాడే తప్ప చంపలేదు.
7.25.28
यस्मादवश्यं दातव्या कन्या भर्त्रे हि भ्रातृभिः ।
तदेतत्कर्मणो ह्यस्य फलं पापस्य दुर्मते ॥ ७.२५.२८ ॥
సోదరులు కన్యను భర్తకు తప్పక ఇవ్వాలి కాబట్టి, ఇది ఆ పాపకర్మ ఫలమే, దుర్బుద్ధీ.
7.25.29
अस्मिन्नेवाभिसम्प्राप्तं लोके विदितमस्तु ते ।
विभीषणवचः श्रुत्वा राक्षसेन्द्रः स रावणः ।
दौरात्म्येनात्मनोद्धूतस्तप्ताम्भ इव सागरः ॥ ७.२५.२९ ॥
ఈ విషయం లోకంలో తెలిసిపోవాలి. విభీషణుని మాటలు విని రాక్షసేంద్రుడు రావణుడు తన దుర్మార్గంతో, వేడినీటితో కూడిన సముద్రంలా కలవరపడ్డాడు.
7.25.30
ततो ऽब्रवीदृशग्रीवः क्रुद्धः संरक्तलोचनः ।
कल्प्यतां मे रथः शीघ्रं शूराः सज्जीभवन्तु नः ॥ ७.२५.३० ॥
అప్పుడు కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్ళతో దశగ్రీవుడు ఇలా అన్నాడు: "నా రథం వెంటనే సిద్ధం చేయండి; మన శూరులు కూడా సిద్ధంగా ఉండాలి."
7.25.31
भ्राता मे कुम्भकर्णश्च ये च मुख्या निशाचराः ।
वाहनान्यधिरोहन्तु नानाप्रहरणायुधाः ॥ ७.२५.३१ ॥
నా సోదరుడు కుంభకర్ణుడును, ముఖ్యులైన రాక్షసులును, నానా ఆయుధాలు ధరించి తమ వాహనాలనెక్కుదురుగాక.
7.25.32
अद्य तं समरे हत्वा मधुं रावणनिर्भयम् ।
सुरलोकं गमिष्यामि युद्धकाङ्क्षी सुहृद्वृतः ॥ ७.२५.३२ ॥
ఈ రోజు యుద్ధంలో రావణునికి కూడా భయపడని ఆ మధువును చంపి, యుద్ధకాంక్షతో, మిత్రులతో చుట్టబడి నేను దేవలోకానికి వెళ్తాను.
7.25.33
अक्षौहिणीसहस्राणि चत्वार्यग्र्याणि रक्षसाम् ।
नानाप्रहरणान्याशु निर्ययुर्युद्धकाङ्क्षिणाम् ॥ ७.२५.३३ ॥
యుద్ధకాంక్షగల రాక్షసుల నాలుగు వేల ప్రధాన అక్షౌహిణీ సేనలు నానా ఆయుధాలతో త్వరగా బయలుదేరాయి.
7.25.34
इन्द्रजित्त्वग्रतः सैन्यात्सैनिकान्परिगृह्य च ।
जगाम रावणो मध्ये कुम्भकर्णश्च पृष्ठतः ॥ ७.२५.३४ ॥
ఇంద్రజిత్తు సైన్యానికి ముందు సైనికులను చేర్చుకొని వెళ్లాడు; రావణుడు మధ్యలో, కుంభకర్ణుడు వెనుక వెళ్లారు.
7.25.35
विभीषणश्च धर्मात्मा लङ्कायां धर्मामाचरत् ।
शोषाः सर्वे महाभागा ययुर्मधुपुरं प्रति ॥ ७.२५.३५ ॥
ధర్మాత్ముడైన విభీషణుడు లంకలో ధర్మాన్ని ఆచరించాడు; మిగిలిన మహాభాగులందరూ మధుపురం వైపు వెళ్లారు.
7.25.36
खरैरुष्ट्रैर्हयैर्दीप्तैः शिंशुमारैर्महोरगैः ।
राक्षसाः प्रययुः सर्वे कृत्वा ऽ ऽकाशं निरन्तरम् ॥ ७.२५.३६ ॥
గాడిదలు, ఒంటెలు, ప్రకాశించే గుర్రాలు, శింశుమారాలు, మహా సర్పాలతో రాక్షసులందరూ ఆకాశాన్ని నిరంతరం నింపుతూ వెళ్లారు.
7.25.37
दैत्याश्च शतशस्तत्र कृतवैराश्च दैवतैः ।
रावणं प्रेक्ष्य गच्छन्तमन्वगच्छन्हि पृष्ठतः ॥ ७.२५.३७ ॥
దేవతలతో వైరం ఉన్న వందలాది దైత్యులు కూడా అక్కడ రావణుడు వెళ్లడం చూసి అతని వెనుక వెళ్లారు.
7.25.38
स तु गत्वा मधुपुरं प्रविश्य च दशाननः ।
न ददर्श मधुं तत्र भगिनीं तत्र दृष्टवान् ॥ ७.२५.३८ ॥
ఆ దశాననుడు మధుపురానికి వెళ్లి అందులో ప్రవేశించాడు; కానీ అక్కడ మధుని చూడలేదు; అక్కడ అతని సోదరిని చూశాడు.
7.25.39
सा च प्रह्वाञ्जलिर्भूत्वा शिरसा चरणौ गता ॥ ७.२५.३९ ॥
ఆమె వినయంగా అంజలి ఘటించి, తల ఆనించి అతని పాదాలపై పడింది.
7.25.40
तस्य राक्षसराजस्य त्रस्ता कुम्भीनसी तदा ।
तां समुत्थापयामास न भेतव्यमिति ब्रुवन् ॥ ७.२५.४० ॥
ఆ రాక్షసరాజు ముందు భయపడిన కుంభీనసిని అతడు లేపి, "భయపడకు" అన్నాడు.
7.25.41
रावणो राक्षसश्रेष्ठः किं चापि करवाणि ते ।
साब्रवीद्यदि मे राजन्प्रसन्नस्त्वं महाभुज ।
भर्तारं न ममेहाद्य हन्तुर्महसि मानद ॥ ७.२५.४१ ॥
రాక్షసశ్రేష్ఠా రావణా, నీకు నేనేమి చేయాలి? ఆమె అంది: "రాజా, మహాబాహూ, నీవు నాపై ప్రసన్నుడవైతే, మానదాతా, ఈరోజు ఇక్కడ నా భర్తను చంపినవాడిని నీవు చంపవద్దు."
7.25.42
न हीदृशं भयं किञ्चित्कुलस्त्रीणामिहोच्यते ।
भयानामपि सर्वेषां वैधव्यं व्यसनं महत् ॥ ७.२५.४२ ॥
కులస్త్రీలకు ఇంతకంటే భయం మరొకటి లేదని చెప్పబడుతుంది; అన్ని భయాలలోనూ వైధవ్యమే గొప్ప విపత్తు.
7.25.43
सत्यवाग्भव राजेन्द्र मामवेक्षस्व याचतीम् ।
त्वयाप्युक्तं महाराज न भेतव्यमिति स्वयम् ॥ ७.२५.४३ ॥
రాజేంద్రా, సత్యవాక్కుగా ఉండు; వేడుకుంటున్న నన్ను చూడు. మహారాజా, 'భయపడవద్దు' అని నువ్వే స్వయంగా చెప్పావు.
7.25.44
रावणस्त्वब्रवीद्धृष्टः स्वसारं तत्र संस्थिताम् ।
क्व चासौ तव भर्ता वै मम शीघ्रं निवेद्यताम् ॥ ७.२५.४४ ॥
అప్పుడు ధైర్యవంతుడైన రావణుడు అక్కడ నిలిచిన తన చెల్లెలితో అన్నాడు: 'నీ ఆ భర్త ఎక్కడ ఉన్నాడు? నాకు వెంటనే తెలియజెయ్యి.'
7.25.45
सह तेन गमिष्यामि सुरलोकं जयावहे ।
तव कारुण्यसौहार्दान्निवृत्तो ऽस्मि मधोर्वधात् ॥ ७.२५.४५ ॥
'జయాన్ని ఇచ్చేవాడా, నేను అతనితో దేవలోకానికి వెళ్తాను. నీ కరుణ, స్నేహం వల్ల మధువు వధ నుండి నేను తిరిగి వచ్చాను.'
7.25.46
इत्युक्ता सा समुत्थाप्य प्रसुप्तं तं निशाचरम् ।
अब्रवीत्सम्प्रहृष्टेव राक्षसी सा पतिं वचः ॥ ७.२५.४६ ॥
ఇలా చెప్పి, ఆ రాక్షసి నిద్రపోతున్న ఆ రాత్రిచరుడిని లేపింది; ఎంతో సంతోషించినట్లు తన భర్తతో ఈ మాట అన్నది.
7.25.47
एष प्राप्तो दशग्रीवो मम भ्राता महाबलः ।
सुरलोकजयाकाङ्क्षी साहाय्ये त्वां वृणोति च ॥ ७.२५.४७ ॥
'ఇదిగో, నా బలవంతుడైన సోదరుడు దశగ్రీవుడు వచ్చాడు; దేవలోక విజయాన్ని కోరి, సహాయం కోసం నిన్నే కోరుతున్నాడు.'
7.25.48
तदस्य त्वं सहायार्थं सबन्धुर्गच्छ राक्षस ।
स्निग्धस्य भजमानस्य युक्तमर्थाय कल्पितुम् ॥ ७.२५.४८ ॥
'కాబట్టి రాక్షసా, నీ బంధువులతో కలిసి ఇతనికి సహాయం చేయడానికి వెళ్ళు. ప్రేమగలవానికి, శరణు కోరినవానికి పని చేసి పెట్టడం తగినది.'
7.25.49
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा तथेत्याह मधुर्वचः ॥ ७.२५.४९ ॥
ఆమె ఆ మాటను విని, 'అలాగే' అని మధువు మధురమైన మాటలు పలికాడు.
7.25.50
ददर्श राक्षसश्रेष्ठं यथान्यायमुपेत्य सः ।
पूजयमास धर्मेण रावणं राक्षसाधिपम् ॥ ७.२५.५० ॥
యథావిధిగా దగ్గరకు వెళ్లి రాక్షసోత్తముడిని చూసి, ధర్మానుసారంగా రాక్షసాధిపతి రావణుడిని సత్కరించాడు.
7.25.51
प्राप्य पूजां दशग्रीवो मधुवेश्मानि वीर्यवान् ।
तत्र चैकां निशामुष्य गमनायोपचक्रमे ॥ ७.२५.५१ ॥
మధువు ఇంట సత్కారం పొంది, పరాక్రమశాలి దశగ్రీవుడు అక్కడ ఒక రాత్రి గడిపి ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు.
7.25.52
ततः कैलासमासाद्य शैलं वैश्रवणालयम् ।
राक्षसेन्द्रो महेन्द्राभः सेनामुपनिवेशयत् ॥ ७.२५.५२ ॥
అప్పుడు వైశ్రవణుడి నివాసమైన కైలాస పర్వతానికి చేరి, మహేంద్రునిలా ప్రకాశించే రాక్షసేంద్రుడు తన సేనను అక్కడ విడిది చేయించాడు.