Vedyatra वेदयात्रा
ค้นหา

รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 7.25

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

7.25.1

स तु दत्त्वा दशग्रीवो वनं घोरं स्वरस्य तत् ।
भगिनीं च समाश्वास्य हृष्टः स्वस्थतरो ऽभवत् ॥ ७.२५.१ ॥

ทศกัณฐ์ได้มอบป่าอันน่ากลัวนั้นให้สวรสแล้ว ปลอบโยนน้องสาวจนสิ้น จึงมีความยินดีและสงบใจยิ่งขึ้น

7.25.2

ततो निकुम्भिला नाम लङ्कोपवनमुत्तमम् ।
तद्राक्षसेन्द्रो बलवान्प्रविवेश सहानुगः ॥ ७.२५.२ ॥

จากนั้น ราชาแห่งรากษสผู้มีกำลัง ได้เข้าไปในสวนอันประเสริฐของลงกาที่เรียกว่านิกุมภิลา พร้อมด้วยบริวารของตน

7.25.3

ततो यूपशताकीर्णं सौम्यचैत्योपशोभितम् ।
ददर्श विष्ठितं यज्ञं श्रिया सम्प्रज्वलन्निव ॥ ७.२५.३ ॥

จากนั้น เขาได้เห็นพิธียัญที่ตั้งไว้ เต็มไปด้วยเสาบูชานับร้อย และประดับด้วยเจดีย์อันเป็นมงคล ส่องแสงรุ่งเรืองราวกับเปล่งรัศมีของตนเอง

7.25.4

ततः कृष्णाजिनधरं कमण्डलुशिखाध्वजम् ।
ददर्श स्वसुतं तत्र मेघनादं भयावहम् ॥ ७.२५.४ ॥

ที่นั่นเขาได้เห็นบุตรของตนเอง คือเมฆนาท สวมหนังกวางดำ ถือหม้อน้ำ มีมวยผมและธง รูปร่างน่าเกรงขาม

7.25.5

तं समासाद्य लङ्केशः परिष्वज्वाथ बाहुभिः ।
अब्रवीत्किमिदं वत्स वर्तसे ब्रूहि तत्त्वतः ॥ ७.२५.५ ॥

จ้าวแห่งลงกาเข้าไปหาบุตรชาย โอบกอดด้วยแขนทั้งสอง แล้วตรัสว่า "ลูกรัก เจ้ากำลังทำสิ่งใดอยู่ จงบอกความจริงแก่พ่อเถิด"

7.25.6

उशना त्वब्रवीत्तत्र यज्ञसम्पत्समृद्धये ।
रावणं राक्षसश्रेष्ठं द्विजश्रेष्ठो महातपाः ॥ ७.२५.६ ॥

ณ ที่นั้น อุศนัส ฤๅษีผู้มีตบะยิ่งใหญ่ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ ได้กล่าวแก่ทศกัณฐ์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่รากษส เพื่อความสำเร็จและความเจริญแห่งพิธียัญ

7.25.7

अहमाख्यामि ते राजञ्छ्रूयतां सर्वमेव तत् ।
यज्ञास्ते सप्त पुत्रेण प्राप्तास्सुबहुविस्तराः ॥ ७.२५.७ ॥

โอ้พระราชา ข้าพเจ้าจะบอกท่าน จงฟังทั้งหมดนั้นเถิด บุตรของท่านได้ประกอบพิธียัญเจ็ดประการ มากมายและกว้างขวางยิ่งนัก

7.25.8

अग्निष्टोमो ऽश्वमेधश्च यज्ञो बहुसुवर्णकः ।
राजसूयस्तथा यज्ञो गोमेधो वैष्णवस्तथा ॥ ७.२५.८ ॥

อัคนิษโฏม อัศวเมธ ยัญที่มีทองคำมากมาย ราชสูยะ โคเมธ และวัษณพยัญเช่นกัน

7.25.9

माहेश्वरे प्रवृत्ते तु यज्ञे पुम्भिः सुदुर्लभे ।
वरांस्ते लब्धवान्पुत्रः साक्षात्पशुपतेरिह ॥ ७.२५.९ ॥

เมื่อพิธีมาเหศวระเริ่มขึ้นแล้ว ซึ่งเป็นพิธีที่มนุษย์ได้ยากยิ่ง บุตรของท่านได้รับพรมาที่นี่จากพระปศุปติโดยตรง

7.25.10

कामगं स्यन्दनं दिव्यमन्तरिक्षचरं ध्रुवम् ।
मायां च तामसीं नाम यया सम्पद्यते तमः ॥ ७.२५.१० ॥

รถทิพย์ที่ไปได้ตามใจปรารถนาและแล่นผ่านท้องฟ้าอย่างแน่นอน และมายาที่เรียกว่าตามสี ซึ่งทำให้เกิดความมืด

7.25.11

एतया किल सङ्ग्रामे मायया राक्षसेश्वर ।
प्रयुक्तया गतिः शक्या नहि ज्ञातुं सुरासुरैः ॥ ७.२५.११ ॥

โอ้จ้าวแห่งรากษส เมื่อมายานี้ถูกใช้ในสงคราม แม้เทวดาและอสูรก็ไม่อาจรู้การเคลื่อนไหวได้

7.25.12

अक्षयाविषुधी बाणैश्चापं चापि सुदुर्जयम् ।
अस्त्रं च बलवद्राजञ्छत्रुविध्वंसनं रणे ॥ ७.२५.१२ ॥

ถุงลูกศรสองใบที่ไม่มีวันหมด พร้อมลูกศรและคันธนูที่ยากจะพิชิต และอาวุธอันทรงพลัง โอ้พระราชา ที่ทำลายศัตรูในการรบ

7.25.13

एतान्सर्वान्वरांल्लब्ध्वा पुत्रस्ते ऽयं दशानन ।
अद्य यज्ञसमाप्तौ च त्वां दिदृक्षुस्स्थितो ह्यहम् ॥ ७.२५.१३ ॥

โอ้ทศานนะ บุตรของท่านได้รับพรทั้งหมดนี้แล้ว วันนี้เมื่อพิธียัญสิ้นสุด ข้าพเจ้ายืนอยู่ที่นี่เพราะปรารถนาจะพบท่าน

7.25.14

ततो ऽब्रवीदृशग्रीवो न शोभनमिदं कृतम् ।
पूजिताः शत्रवो यस्माद्द्रव्यैरिन्द्रपुरोगमाः ॥ ७.२५.१४ ॥

ทศกรีวะจึงกล่าวว่า "สิ่งนี้ไม่ได้ทำอย่างดีเลย เพราะศัตรูที่มีอินทร์เป็นหัวหน้ากลับได้รับการบูชาด้วยเครื่องสักการะ"

7.25.15

एहीदानीं कृतं विद्धि सुकृतं तन्न संशयः ।
आगच्छ सौम्य गच्छामः स्वमेव भवनं प्रति ॥ ७.२५.१५ ॥

มาเถิด บัดนี้จงรู้ว่าสิ่งที่ทำไปนั้นเป็นกุศลกรรมแน่แท้ ไม่ต้องสงสัย มาเถิด ผู้อ่อนโยน เราจะกลับไปยังที่พักของเราเอง

7.25.16

ततो गत्वा दशग्रीवः सपुत्रः सविभीषणः ।
स्त्रियो ऽवतारयामास सर्वास्ता बाष्पगद्गदाः ॥ ७.२५.१६ ॥

จากนั้น ทศกรีวะไปที่นั้นพร้อมกับบุตรชายและวิภีษณะ แล้วให้พวกสตรีทั้งหมดลงมา ซึ่งเสียงของพวกนางสะอื้นด้วยน้ำตา

7.25.17

लक्षिण्यो रत्नभूताश्च देवदानवरक्षसाम् ।
तस्य तासु मतिं ज्ञात्वा धर्मत्मा वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.२५.१७ ॥

พวกนางเป็นสตรีผู้มีโชคดี เป็นดั่งอัญมณีในหมู่เทพ ทานพ และรากษส วิภีษณะรู้ความคิดของทศกัณฐ์ที่มีต่อพวกนาง จึงผู้มีจิตประกอบด้วยธรรมได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้

7.25.18

ईदृशैस्त्वं समाचारैर्यशोर्थकुलनाशनैः ।
धर्षणं ज्ञातिनां ज्ञात्वा स्वमतेन विचेष्टसे ॥ ७.२५.१८ ॥

ด้วยการกระทำเช่นนี้ อันทำลายเกียรติยศ ทรัพย์สิน และวงศ์ตระกูล ท่านรู้ว่าญาติของตนถูกลบหลู่ แต่ก็ยังดำเนินการตามความคิดของตนเอง

7.25.19

ज्ञातींस्तान्धर्षयित्वेमास्त्वया ऽ ऽनीता वराङ्गनाः ।
त्वामतिक्रम्य मधुना राजन्कुम्भीनसी हृता ॥ ७.२५.१९ ॥

โอ้พระราชา ท่านได้ลบหลู่ญาติเหล่านั้น แล้วพาสตรีผู้งามเลิศเหล่านี้มาที่นี่ และแม้จะก้าวล่วงท่าน มธุก็ได้พากุมภีนสีไป

7.25.20

रावणस्त्वब्रवीद्वाक्यं नावगच्छामि किं त्विदम् ।
को ऽयं यस्तु त्वया ऽ ऽख्यातो मधुरित्येव नामतः ॥ ७.२५.२० ॥

ทศกัณฐ์กล่าวถ้อยคำว่า "ข้าพเจ้าไม่เข้าใจถ้อยคำเหล่านี้ มธุที่ท่านเอ่ยถึงนั้นคือใครกัน"

7.25.21

विभीषणस्तु सङ्क्रुद्धो भ्रातरं वाक्यमब्रवीत् ।
श्रूयतामस्य पापस्य कर्मणः फलमागतम् ॥ ७.२५.२१ ॥

วิภีษณะโกรธจัด จึงกล่าวกับพี่ชายว่า จงฟังเถิด ผลของกรรมบาปของคนผู้นี้มาถึงแล้ว

7.25.22

मातामहस्य यो भ्राता ज्येष्ठो भ्राता सुमालिनः ।
माल्यवानिति विख्यातो वृद्धः प्राज्ञो निशाचरः ॥ ७.२५.२२ ॥

ท่านผู้นี้คือพี่ชายคนโตของปู่ฝ่ายมารดาของเจ้า และเป็นพี่ชายคนโตของสุมาลินด้วย ท่านมาลยวานผู้มีชื่อเสียง เป็นนิศาจรที่แก่และมีปัญญา

7.25.23

पिता ज्येष्ठो जनन्या नो ह्यस्माकं चार्यको ऽभवत् ।
तस्य कुम्भीनसी नाम दुहितुर्दुहिता ऽभवत् ॥ ७.२५.२३ ॥

ท่านเป็นบิดาคนโตของมารดาของพวกเรา และเป็นปู่ของพวกเราด้วย บุตรสาวของบุตรสาวท่านมีชื่อว่ากุมภีนสี

7.25.24

मातृष्वसुरथास्माकं सा च कन्या ऽनलोद्भवा ।
भवत्यस्माकमेवैषा भ्रातृणां धर्मतः स्वसा ॥ ७.२५.२४ ॥

และนางกันยานั้น ผู้เกิดจากไฟ เป็นบุตรสาวของน้องสาวมารดาของพวกเรา แท้จริงแล้วนางคือน้องสาวของพวกเราพี่น้องทุกคนโดยธรรม

7.25.25

सा हृता मधुना राजन्राक्षसेन बलीयसा ।
यज्ञप्रवृत्ते पुत्रे तु मयि चान्तर्जलोषिते ॥ ७.२५.२५ ॥

ข้าแต่พระราชา นางถูกราชาษสผู้มีกำลังมากชื่อมธุพาไป ในขณะที่บุตรของท่านกำลังประกอบยัญพิธี และข้าพเจ้ากำลังอาศัยอยู่ในน้ำ

7.25.26

कुम्भकर्णे महाराज निद्रामनुभवत्यथ ।
निहत्य राक्षसश्रेष्ठानमात्यानिह सम्मतान् ॥ ७.२५.२६ ॥

ข้าแต่มหาราช ขณะนั้นกุมภกรรณกำลังหลับใหล และได้สังหารอำมาตย์ผู้เป็นที่นับถือ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ราชาษสที่นี่

7.25.27

धर्षयित्वा हृता सा तु सुप्ताप्यन्तःपुरे तव ।
श्रुत्वा ऽपि तन्महाराज क्षान्तमेव हतो न सः ॥ ७.२५.२७ ॥

นางถูกข่มเหงและถูกพาไป ทั้งที่กำลังหลับอยู่ในที่พักฝ่ายในของท่าน ข้าแต่มหาราช แม้ได้ยินเรื่องนั้น ท่านก็ทรงอดกลั้นด้วยความอดทน เพราะเหตุนั้นท่านจึงมิได้ถูกสังหาร

7.25.28

यस्मादवश्यं दातव्या कन्या भर्त्रे हि भ्रातृभिः ।
तदेतत्कर्मणो ह्यस्य फलं पापस्य दुर्मते ॥ ७.२५.२८ ॥

เพราะเหตุว่า พี่น้องจำต้องยกบุตรสาวให้แก่สามีของนาง ผลของกรรมบาปนั้นจึงมาถึงแล้ว ข้าแต่ผู้มีจิตชั่วร้าย

7.25.29

अस्मिन्नेवाभिसम्प्राप्तं लोके विदितमस्तु ते ।
विभीषणवचः श्रुत्वा राक्षसेन्द्रः स रावणः ।
दौरात्म्येनात्मनोद्धूतस्तप्ताम्भ इव सागरः ॥ ७.२५.२९ ॥

ขอให้เรื่องนี้เป็นที่รู้กันทั่วโลก เมื่อได้ยินถ้อยคำของวิภีษณะแล้ว ท้าวราวณะ ราชาแห่งราชาษส ก็ถูกกระตุ้นด้วยความชั่วร้ายของตนเอง ดุจมหาสมุทรที่ถูกน้ำร้อนกวน

7.25.30

ततो ऽब्रवीदृशग्रीवः क्रुद्धः संरक्तलोचनः ।
कल्प्यतां मे रथः शीघ्रं शूराः सज्जीभवन्तु नः ॥ ७.२५.३० ॥

ครั้งนั้น ท้าวราวณะผู้มีสิบคอ โกรธจัดและมีดวงตาแดงก่ำ จึงตรัสว่า ขอจงเตรียมรถศึกของข้าให้เร็ว ขอให้วีรบุรุษของเราเตรียมพร้อมด้วย

7.25.31

भ्राता मे कुम्भकर्णश्च ये च मुख्या निशाचराः ।
वाहनान्यधिरोहन्तु नानाप्रहरणायुधाः ॥ ७.२५.३१ ॥

ขอให้กุมภกรรณน้องชายของข้า และนิศาจรผู้เป็นหัวหน้าทั้งหลาย ถืออาวุธหลากหลายชนิด ขึ้นยานพาหนะของตนเถิด

7.25.32

अद्य तं समरे हत्वा मधुं रावणनिर्भयम् ।
सुरलोकं गमिष्यामि युद्धकाङ्क्षी सुहृद्वृतः ॥ ७.२५.३२ ॥

วันนี้ เมื่อข้าสังหารมธุผู้ไม่หวาดกลัวแม้ราวณะ ในสงครามแล้ว ข้าจะไปยังโลกของเทพเจ้า ปรารถนาการรบ และมีมิตรสหายล้อมรอบ

7.25.33

अक्षौहिणीसहस्राणि चत्वार्यग्र्याणि रक्षसाम् ।
नानाप्रहरणान्याशु निर्ययुर्युद्धकाङ्क्षिणाम् ॥ ७.२५.३३ ॥

กองทัพอักษิณีของราชาษสสี่พันกองอันประเสริฐ ผู้ใคร่ในการรบ รีบยกออกไปพร้อมอาวุธหลากหลาย

7.25.34

इन्द्रजित्त्वग्रतः सैन्यात्सैनिकान्परिगृह्य च ।
जगाम रावणो मध्ये कुम्भकर्णश्च पृष्ठतः ॥ ७.२५.३४ ॥

อินทรชิตเดินนำหน้ากองทัพ รวบรวมทหารไว้ ท้าวราวณะเดินอยู่กลาง และกุมภกรรณเดินตามหลัง

7.25.35

विभीषणश्च धर्मात्मा लङ्कायां धर्मामाचरत् ।
शोषाः सर्वे महाभागा ययुर्मधुपुरं प्रति ॥ ७.२५.३५ ॥

ส่วนวิภีษณะผู้มีจิตประกอบด้วยธรรม ประพฤติธรรมอยู่ในลงกา ผู้มีบุญวาสนาทั้งหมดที่เหลือ ได้ไปยังเมืองมธุปุระ

7.25.36

खरैरुष्ट्रैर्हयैर्दीप्तैः शिंशुमारैर्महोरगैः ।
राक्षसाः प्रययुः सर्वे कृत्वा ऽ ऽकाशं निरन्तरम् ॥ ७.२५.३६ ॥

ราษสทั้งหมดขี่ลา อูฐ ม้าที่ลุกโชน จระเข้ศิศุมาร และงูใหญ่ ต่างเคลื่อนไป เต็มท้องฟ้าโดยไม่ขาดสาย

7.25.37

दैत्याश्च शतशस्तत्र कृतवैराश्च दैवतैः ।
रावणं प्रेक्ष्य गच्छन्तमन्वगच्छन्हि पृष्ठतः ॥ ७.२५.३७ ॥

ที่นั่นมีไทตยาหลายร้อยตน ผู้ที่เป็นศัตรูกับเทวดา เมื่อเห็นท้าวราวณะเสด็จไป ก็ติดตามไปข้างหลังท่าน

7.25.38

स तु गत्वा मधुपुरं प्रविश्य च दशाननः ।
न ददर्श मधुं तत्र भगिनीं तत्र दृष्टवान् ॥ ७.२५.३८ ॥

ท้าวทศานนะเสด็จไปถึงเมืองมธุปุระและเข้าไป แต่ไม่พบมธุที่นั่น ท่านได้เห็นน้องสาวของตนที่นั่น

7.25.39

सा च प्रह्वाञ्जलिर्भूत्वा शिरसा चरणौ गता ॥ ७.२५.३९ ॥

นางประนมมือ ก้มศีรษะลงแทบเท้า แล้วไปหมอบลงที่เท้าของท่าน

7.25.40

तस्य राक्षसराजस्य त्रस्ता कुम्भीनसी तदा ।
तां समुत्थापयामास न भेतव्यमिति ब्रुवन् ॥ ७.२५.४० ॥

กุมภีนสีผู้หวาดกลัวต่อราชาแห่งราษสนั้น ท่านจึงพยุงนางให้ลุกขึ้น พร้อมกล่าวว่า อย่ากลัวเลย

7.25.41

रावणो राक्षसश्रेष्ठः किं चापि करवाणि ते ।
साब्रवीद्यदि मे राजन्प्रसन्नस्त्वं महाभुज ।
भर्तारं न ममेहाद्य हन्तुर्महसि मानद ॥ ७.२५.४१ ॥

รายณะ ผู้เป็นยอดแห่งรากษส จะให้ข้าทำสิ่งใดแก่เจ้าเล่า นางจึงกล่าวว่า ข้าแต่พระราชา ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง หากท่านพอพระทัยในข้า ข้าแต่ผู้ให้เกียรติ วันนี้อย่าได้ฆ่าผู้ที่ฆ่าสามีของข้าเลย

7.25.42

न हीदृशं भयं किञ्चित्कुलस्त्रीणामिहोच्यते ।
भयानामपि सर्वेषां वैधव्यं व्यसनं महत् ॥ ७.२५.४२ ॥

ความกลัวเช่นนี้ไม่มีเลยที่กล่าวกันว่าเกิดขึ้นแก่สตรีแห่งตระกูลสูง ในบรรดาความกลัวทั้งหมด การเป็นหม้ายเป็นความทุกข์ยากอันใหญ่หลวง

7.25.43

सत्यवाग्भव राजेन्द्र मामवेक्षस्व याचतीम् ।
त्वयाप्युक्तं महाराज न भेतव्यमिति स्वयम् ॥ ७.२५.४३ ॥

ข้าแต่จอมกษัตริย์ จงซื่อตรงต่อคำพูดของตน จงเหลียวมองข้าผู้มาวิงวอนต่อท่าน ข้าแต่มหาราช ท่านเองเคยตรัสว่า อย่ากลัวเลย

7.25.44

रावणस्त्वब्रवीद्धृष्टः स्वसारं तत्र संस्थिताम् ।
क्व चासौ तव भर्ता वै मम शीघ्रं निवेद्यताम् ॥ ७.२५.४४ ॥

ฝ่ายรายณะผู้กล้าหาญจึงกล่าวกับน้องสาวผู้ยืนอยู่ตรงนั้นว่า สามีของเจ้าอยู่ที่ไหนกันเล่า จงบอกข้าโดยเร็ว

7.25.45

सह तेन गमिष्यामि सुरलोकं जयावहे ।
तव कारुण्यसौहार्दान्निवृत्तो ऽस्मि मधोर्वधात् ॥ ७.२५.४५ ॥

ข้าจะไปสู่โลกของเทวดากับเขา ข้าแต่ผู้นำชัยชนะ ด้วยความเมตตาและความรักใคร่ของเจ้า ข้าจึงหันกลับจากการฆ่ามธุแล้ว

7.25.46

इत्युक्ता सा समुत्थाप्य प्रसुप्तं तं निशाचरम् ।
अब्रवीत्सम्प्रहृष्टेव राक्षसी सा पतिं वचः ॥ ७.२५.४६ ॥

เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว นางรากษสีจึงปลุกยักษ์ผู้กำลังหลับอยู่ให้ลุกขึ้น แล้วกล่าวถ้อยคำกับสามีของนาง ราวกับมีความยินดีอย่างยิ่ง

7.25.47

एष प्राप्तो दशग्रीवो मम भ्राता महाबलः ।
सुरलोकजयाकाङ्क्षी साहाय्ये त्वां वृणोति च ॥ ७.२५.४७ ॥

พี่ชายผู้ทรงพลังของข้า รายณะผู้มีสิบคอ มาถึงที่นี่แล้ว เขาปรารถนาชัยชนะเหนือโลกของเทวดา และเลือกท่านให้เป็นผู้ช่วยเหลือ

7.25.48

तदस्य त्वं सहायार्थं सबन्धुर्गच्छ राक्षस ।
स्निग्धस्य भजमानस्य युक्तमर्थाय कल्पितुम् ॥ ७.२५.४८ ॥

เพราะฉะนั้น ข้าแต่รากษส ท่านจงไปพร้อมญาติของท่านเพื่อช่วยเหลือเขา การช่วยให้บรรลุจุดประสงค์ของผู้ที่มีไมตรีและมาพึ่งพิงย่อมเหมาะสม

7.25.49

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा तथेत्याह मधुर्वचः ॥ ७.२५.४९ ॥

มธุได้ฟังถ้อยคำของนาง จึงกล่าวว่า ก็ให้เป็นอย่างนั้นเถิด แล้วกล่าวถ้อยคำอันไพเราะ

7.25.50

ददर्श राक्षसश्रेष्ठं यथान्यायमुपेत्य सः ।
पूजयमास धर्मेण रावणं राक्षसाधिपम् ॥ ७.२५.५० ॥

เขาเข้าไปหารายณะตามลำดับแห่งธรรมเนียม เห็นยอดแห่งรากษส แล้วบูชารายณะผู้เป็นจอมรากษสตามธรรม

7.25.51

प्राप्य पूजां दशग्रीवो मधुवेश्मानि वीर्यवान् ।
तत्र चैकां निशामुष्य गमनायोपचक्रमे ॥ ७.२५.५१ ॥

รายณะผู้มีสิบคอและทรงพลัง ได้รับการต้อนรับในเรือนของมธุ อยู่ที่นั่นหนึ่งคืน แล้วจึงเริ่มเตรียมตัวออกเดินทาง

7.25.52

ततः कैलासमासाद्य शैलं वैश्रवणालयम् ।
राक्षसेन्द्रो महेन्द्राभः सेनामुपनिवेशयत् ॥ ७.२५.५२ ॥

จากนั้น เมื่อไปถึงภูเขาไกลาสอันเป็นที่อยู่ของไวศรวณะ จอมรากษสผู้รุ่งเรืองดุจพระอินทร์ผู้ยิ่งใหญ่ จึงให้กองทัพของตนตั้งค่ายพักอยู่ที่นั่น