Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.26

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

7.26.1

स तु तत्र दशग्रीवः सह सैन्येन वीर्यवान् ।
अस्तं प्राप्ते दिनकरे निवासं समरोचयत् ॥ ७.२६.१ ॥

ਉੱਥੇ ਬਲਵਾਨ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਡੇਰਾ ਲਾਉਣਾ ਚੁਣਿਆ।

7.26.2

उदिते विमले चन्द्रे तुल्यपर्वतवर्चसि ।
प्रसुप्तं सुमहत्सैन्यं नानाप्रहरणायुधम् ॥ ७.२६.२ ॥

ਪਰਬਤ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਨਿਰਮਲ ਚੰਦਰਮਾ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ, ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਸੁੱਤੀ ਪਈ ਸੀ।

7.26.3

रावणस्तु महावीर्यो निषण्णः शैलमूर्धनि ।
स ददर्श गुणांस्तत्र चन्द्रपादपशोभितान् ॥ ७.२६.३ ॥

ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਵਣ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਚੰਦਰਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੇ ਸੌਂਦਰਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।

7.26.4

कर्णिकारवनैर्दीप्तैः कदम्बगहनैस्तथा ।
पद्मिनीभिश्च फुल्लाभिर्मन्दाकिन्या जलैरपि ॥ ७.२६.४ ॥

ਚਮਕਦੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਵਣਾਂ ਨਾਲ, ਸੰਘਣੇ ਕਦੰਬ ਵਣਾਂ ਨਾਲ, ਖਿੜੇ ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ (ਉਹ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ)।

7.26.5

चम्पकाशोकपुन्नागमन्दारतरुभिस्तथा ।
चूतपाटललोध्रैश्च प्रियङ्ग्वर्जुनकेतकैः ।
तगरैर्नारिकैलैश्च प्रियालपनसैस्तथा ॥ ७.२६.५ ॥

ਚੰਪਕ, ਅਸ਼ੋਕ, ਪੁੰਨਾਗ, ਮੰਦਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਅੰਬ, ਪਾਟਲ, ਲੋਧ, ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਅਰਜੁਨ, ਕੇਤਕੀ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਤਗਰ, ਨਾਰੀਅਲ, ਪ੍ਰਿਯਾਲ ਅਤੇ ਕਟਹਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ (ਉਹ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ)।

7.26.6

आरग्वधैस्तमालैश्च प्रियालवकुलैरपि ।
एतैरन्यैश्च तरुभिरुद्भासितवनान्तरे ।
किन्नरा मदनेनार्ता रक्ता मधुरकण्ठिनः ॥ ७.२६.६ ॥

ਆਰਗਵਧ, ਤਮਾਲ, ਪ੍ਰਿਯਾਲ, ਬਕੁਲ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵਣ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਮਿੱਠੇ ਕੰਠ ਵਾਲੇ ਕਿੰਨਰ ਮਦਨ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਅਨੁਰਕਤ ਸਨ।

7.26.7

समं सम्प्रजगुर्यत्र मनस्तुष्टिविवर्धनम् ॥ ७.२६.७ ॥

ਉੱਥੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ; ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਸੀ।

7.26.8

भिरुद्भासितवनान्तरे ।
विद्याधरा मदक्षीबा मदरक्तान्तलोचनाः ।
योषिद्भिः सह सङ्क्रान्ताश्चिक्रीडुर्जहृषुश्च वै ॥ ७.२६.८ ॥

ਵਿਦਿਆਧਰ ਮਦ ਨਾਲ ਮਸਤ ਸਨ, ਮਦ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ; ਉਹ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ।

7.26.9

घण्टानामिव सन्नादः शुश्रुवे मधुरस्वरः ।
अप्सरोगणसङ्घानां गायतां धनदालये ॥ ७.२६.९ ॥

ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ; ਧਨਦ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।

7.26.10

पुष्पवर्षाणि मुञ्चन्तो नगाः पवनताडिताः ।
शैलं तं वासयन्तीव मधुमाधवगन्धिनः ॥ ७.२६.१० ॥

ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਬਸੰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਮਹਿਕਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।

7.26.11

मधुपुष्परजःपृक्तं गन्धमादाय पुष्कलम् ।
प्रववौ वर्धयन्कामं रावणस्य सुखो ऽनिलः ॥ ७.२६.११ ॥

ਮਧੁਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਭਰਪੂਰ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਲੈ ਕੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹਵਾ ਵਗੀ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੋਈ।

7.26.12

गेयात्पुष्पसमृद्ध्या च शैत्याद्वायोर्गिरेर्गुणात् ।
प्रवृत्तायां रजन्यां च चन्द्रस्योदयनेन च ॥ ७.२६.१२ ॥

ਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਦੀ ਠੰਢਕ ਨਾਲ, ਪਰਬਤ ਦੇ ਗੁਣ ਨਾਲ; ਰਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਵੀ।

7.26.13

रावणस्तु महावीर्यः कामस्य वशमागतः ।
विनिःश्वस्य विनिःश्वस्य शशिनं समवैक्षत ॥ ७.२६.१३ ॥

ਮਹਾਵੀਰ ਰਾਵਣ ਕਾਮ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।

7.26.14

एतस्मिन्नन्तरे तत्र दिव्याभरणभूषिता ।
सर्वाप्सरोवरा रम्भा दिव्यपुष्पविभूषिता ॥ ७.२६.१४ ॥

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉੱਥੇ ਦਿਵਯ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੰਭਾ ਦਿਵਯ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ ਆਈ।

7.26.15

दिव्यचन्दनलिप्ताङ्गी मन्दारकृतमूर्धजा ।
दिव्योत्सवकृतारम्भा पूर्णचन्द्रनिभानना ॥ ७.२६.१५ ॥

ਦਿਵਯ ਚੰਦਨ ਲੱਗੇ ਅੰਗ, ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਦਾਰ ਫੁੱਲ, ਦਿਵਯ ਉਤਸਵ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਮੁਖ।

7.26.16

चक्षुर्मनोहरं पीनं मेखलादामभूषितम् ।
समुद्वहन्ती जघनं रतिप्राभृतमुत्तमम् ॥ ७.२६.१६ ॥

ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ, ਪੁਸ਼ਟ, ਮੇਖਲਾ ਦਾਮ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਉੱਤਮ ਭੇਟ ਵਰਗਾ ਜਘਨ ਉਹ ਧਾਰਦੀ ਸੀ।

7.26.17

कृतैर्विशेषकैरार्द्रैः षडर्तुकुसुमोद्भवैः ॥ ७.२६.१७ ॥

ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ, ਗਿੱਲੇ ਤਿਲਕਾਂ ਨਾਲ (ਸ਼ੋਭਦੀ).

7.26.18

बभावन्यतमेव श्रीकान्तिद्युतिमतिह्रियाम् ।
नीलं सतोयमेघाभं वस्त्रं समवकुण्ठिता ॥ ७.२६.१८ ॥

ਸ਼੍ਰੀ, ਕਾਂਤੀ, ਦਯੁਤੀ, ਮਤੀ ਤੇ ਲੱਜਾ ਦੀ ਜਿਵੇਂ ਇਕੱਲੀ ਮੂਰਤ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸ਼ੋਭੀ; ਪਾਣੀ ਭਰੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ ਵਸਤਰ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ ਸੀ।

7.26.19

यस्या वक्त्रं शशिनिभं भ्रुवौ चापनिभे शुभे ।
ऊरू करिकराकारौ करौ पल्लवकोमलौ ।
सैन्यमध्येन गच्छन्ती रावणेनोपवीक्षिता ॥ ७.२६.१९ ॥

ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਮੁੱਖ, ਸੁੰਦਰ ਧਨੁਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਭਰਵੱਟੀਆਂ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਰਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਕੋਂਪਲਾਂ ਵਰਗੇ ਹੱਥ ਵਾਲੀ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।

7.26.20

तां समुत्थाय गच्छन्तीं कामबाणवशं गतः ।
करे गृहीत्वा लज्जन्तीं स्मयमानो ऽभ्यभाषत ॥ ७.२६.२० ॥

ਉੱਠ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਸ਼ਰਮਾਈ ਹੋਈ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਪਿਆ ਰਾਵਣ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਬੋਲਿਆ।

7.26.21

क्व गच्छसि वरारोहे कां सिद्धिं भजसे स्वयम् ।
कस्याभ्युदयकालो ऽयं यस्त्वां समुपभोक्ष्यते ॥ ७.२६.२१ ॥

ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ! ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਖ਼ੁਦ ਕਿਹੜੀ ਸਿੱਧੀ ਲੋਚਦੀ ਹੈਂ? ਇਹ ਕਿਸ ਦੇ ਉਤਕਰਸ਼ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਭੋਗੇਗਾ?

7.26.22

त्वदाननरसस्याद्य पद्मोत्पलसुगन्धिनः ।
सुधामृतरसस्येव को ऽद्य तृप्तिं गमिष्यति ॥ ७.२६.२२ ॥

ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇਰੇ ਮੁੱਖ ਦਾ ਰਸ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਰਸ — ਅੱਜ ਕੌਣ ਉਸ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੇਗਾ?

7.26.23

स्वर्णकुम्भनिभौ पीनौ शुभौ भीरु निरन्तरौ ।
कस्योरस्थलसंस्पर्शं दास्यतस्ते कुचाविमौ ॥ ७.२६.२३ ॥

ਹੇ ਡਰਪੋਕ! ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਰਗੇ, ਭਰੇ-ਪੂਰੇ, ਸੁੰਦਰ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤੇਰੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਕਸ਼ ਕਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦਾ ਛੋਹ ਦੇਣਗੇ?

7.26.24

सुवर्णचक्रप्रतिमं स्वर्णदामचितं पृथु ।
अध्यारोहति कस्ते ऽद्य जघनं स्वर्गरूपिणम् ॥ ७.२६.२४ ॥

ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਰਗਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸਵਰਗ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਤੇਰਾ ਇਹ ਕਮਰ-ਖੇਤਰ ਅੱਜ ਕੌਣ ਚੜ੍ਹੇਗਾ?

7.26.25

मद्विशिष्टः पुमान्को ऽद्य शक्रो विष्णुरथाश्विनौ ।
मामतीत्य हि यं च त्वं यासि भीरु न शोभनम् ॥ ७.२६.२५ ॥

ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਰਸ਼ ਕੌਣ ਹੈ? ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ? ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿਸ ਕੋਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ? ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।

7.26.26

विश्रम त्वं पृथुश्रोणि शिलातलमिदं शुभम् ॥ ७.२६.२६ ॥

ਹੇ ਚੌੜੇ ਕੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਤਹ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰ।

7.26.27

त्रैलोक्ये यः प्रभुश्चैव मदन्यो नैव विद्यते ॥ ७.२६.२७ ॥

ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

7.26.28

तदेवं प्राञ्जलिः प्रह्वो याचते त्वां दशाननः ।
भर्तुर्भर्ता विधाता च त्रैलोक्यस्य भजस्व माम् ॥ ७.२६.२८ ॥

ਇਸ ਲਈ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਝੁਕ ਕੇ ਦਸ਼ਾਨਨ ਤੇਰੀ ਮਿੰਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਰਚਣਹਾਰ ਮੈਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈ।

7.26.29

एवमुक्ता ऽब्रवीद्रम्भा वेपमाना कृताञ्जलिः ।
प्रसीद नार्हसे वक्तुमीदृशं त्वं हि मे गुरुः ॥ ७.२६.२९ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰੰਭਾ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲੀ — ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਹੋ।

7.26.30

अन्येभ्यो हि त्वया रक्ष्या प्राप्नुयां धर्षणं यदि ।
तद्धर्मतः स्नुषा ते ऽहं तत्त्वमेव ब्रवीमि ते ॥ ७.२६.३० ॥

ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਸਹਿਣੀ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨੂੰਹ ਹਾਂ — ਇਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹਾਂ।

7.26.31

अथाब्रवीद्दशग्रीवश्चरणाधोमुखीं स्थिताम् ।
रोमहर्षमनुप्राप्तां दृष्टमात्रेण तां तदा ॥ ७.२६.३१ ॥

ਫਿਰ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਰਾਵਣ ਨੇ, ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

7.26.32

सुतस्य यदि मे भार्या ततस्त्वं हि स्नुषा भवेः ।
बाढमित्येव सा रम्भा प्राह रावणमुत्तरम् ॥ ७.२६.३२ ॥

ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਨੂੰਹ ਹੋਵੇਂਗੀ। ਤਦ ਰੰਭਾ ਨੇ "ਠੀਕ ਹੈ" ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

7.26.33

धर्मतस्ते सुतस्याहं भार्या राक्षसपुङ्गव ।
पुत्रः प्रियतरः प्राणैर्भ्रातुर्वैश्रवणस्य ते ।
विख्यातस्त्रिषु लोकेषु नलकूबर इत्ययम् ॥ ७.२६.३३ ॥

ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਲਕੂਬਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।

7.26.34

धर्मतो यो भवेद्विप्रः क्षत्रियो वीर्यतो भवेत् ।
क्रोधाद्यश्च भवेदग्निः क्षान्त्या च वसुधासमः ॥ ७.२६.३४ ॥

ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਜੋ ਬਲ-ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਵਰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਿਮਾ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ।

7.26.35

तस्यास्मि कृतसङ्केता लोकपालसुतस्य वै ।
तमुद्दिश्य तु मे सर्वं विभूषणमिदं कृतम् ॥ ७.२६.३५ ॥

ਮੈਂ ਉਸ ਲੋਕਪਾਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਉਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

7.26.36

तथा तस्य हि नान्यस्य भावो मां प्रति तिष्ठति ॥ ७.२६.३६ ॥

ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲ ਉਸ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਭਾਵ ਨਹੀਂ।

7.26.37

तेन सत्येन मां राजन्मोक्तुमर्हस्यरिन्दम ॥ ७.२६.३७ ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਸੱਚ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

7.26.38

स हि तिष्ठति धर्मात्मा मां प्रतीक्ष्य समुत्सुकः ।
तत्र विघ्नं सुतस्येह कर्तुं नार्हसि मुञ्च माम् ॥ ७.२६.३८ ॥

ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਣਾ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ; ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।

7.26.39

सद्भिराचरितं मार्गं गच्छ राक्षसुपुङ्गव ।
माननीयो मम त्वं हि पालनीया तथा ऽस्मि ते ॥ ७.२६.३९ ॥

ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਚਲਾਏ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਚੱਲ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਯੋਗ ਹਾਂ।

7.26.40

एवमुक्तो दशग्रीवः प्रत्युवाच विनीतवत् ।
स्नुषा ऽस्मि यदवोचस्त्वमेकपत्नीष्वयं क्रमः ।
देवलोकस्थितिरियं सुराणां शाश्वती मता ॥ ७.२६.४० ॥

ਐਸਾ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਨੂੰਹ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਦੇਵਲੋਕ ਦੀ ਇਹ ਰੀਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸਦੀਵੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।'

7.26.41

पतिरप्सरसां नास्ति न चैकस्त्रीपरिग्रहः ॥ ७.२६.४१ ॥

ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇੱਕੋ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ।

7.26.42

स्मि यदवोचस्त्वमेकपत्नीष्वयं क्रमः ।
एवमुक्त्वा स तां रक्षो निवेश्य च शिलातले ।
कामभोगाभिसंसक्तो मैथुनायोपचक्रमे ॥ ७.२६.४२ ॥

ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ, ਅਤੇ ਕਾਮ-ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਮਿਲਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।

7.26.43

सा विमुक्ता ततो रम्भा भ्रष्टमाल्यविभूषणा ।
गजेन्द्राक्रीडमथिता नदीवाकुलतां गता ॥ ७.२६.४३ ॥

ਫਿਰ ਛੁੱਟੀ ਮਿਲੀ ਰੰਭਾ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਖੇਡ ਨਾਲ ਮੰਥੀ ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਈ।

7.26.44

लुलिताकुलकेशान्ता करवेपितपल्लवा ।
पवनेनावधूतेव लता कुसुमशालिनी ॥ ७.२६.४४ ॥

ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੱਥਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਬਦੇ ਕੋਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਾਈ ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੀ ਵੇਲ ਵਾਂਗ ਸੀ।

7.26.45

सा वेपमाना लज्जन्ती भीता करकृताञ्जलिः ।
नलकूबरमासाद्य पादयोर्निपपात ह ॥ ७.२६.४५ ॥

ਕੰਬਦੀ, ਸ਼ਰਮਾਉਂਦੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਲਕੂਬਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।

7.26.46

तदवस्थां च तां दृष्ट्वा महात्मा नलकूबरः ।
अब्रवीत्किमिदं भद्रे पादयोः पतिता ऽसि मे ॥ ७.२६.४६ ॥

ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨਲਕੂਬਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਕਿਉਂ ਡਿੱਗੀ ਹੈਂ?"

7.26.47

सा वै निःश्वसमाना तु वेपमाना कृताञ्जलिः ।
तस्मै सर्वं यथातत्त्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ७.२६.४७ ॥

ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ, ਕੰਬਦੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗੀ।

7.26.48

एष देव दशग्रीवः प्राप्तो गन्तुं त्रिविष्टपम् ।
तेन सैन्यसहायेन निशेयं परिणामिता ॥ ७.२६.४८ ॥

ਹੇ ਦੇਵ, ਇਹ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਸੁਰਗ ਜਾਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ ਹੈ।

7.26.49

आयन्ती तेन दृष्टा ऽस्मि त्वत्सकाशमरिन्दम ।
गृहीता तेन पृष्टा ऽस्मि कस्य त्वमिति रक्षसा ॥ ७.२६.४९ ॥

ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਆਉਂਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਤੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕਿਸਦੀ ਹੈਂ?"

7.26.50

मया तु सर्वं यत्सत्यं तस्मै सर्वं निवेदितम् ।
काममोहाभिभूतात्मा नाश्रौषीत्तद्वचो मम ॥ ७.२६.५० ॥

ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ ਕਾਮ ਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।

7.26.51

याच्यमानो मया देव स्नुषा ते ऽहमिति प्रभो ।
तत्सर्वं पृष्ठतः कृत्वा बलात्तेनास्मि धर्षिता ॥ ७.२६.५१ ॥

ਹੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਉਸ ਅੱਗੇ ਤਰਲੇ ਕੀਤੇ ਕਿ "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਨੂੰਹ ਹਾਂ"; ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਜ਼ੋਰੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜ਼ੁਲਮ ਕੀਤਾ।

7.26.52

एवं त्वमपराधं मे क्षन्तुमर्हसि सुव्रत ।
न हि तुल्यं बलं सौम्य स्त्रियाश्च पुरुषस्य च ॥ ७.२६.५२ ॥

ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਅਪਰਾਧ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ। ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਔਰਤ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦਾ ਬਲ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

7.26.53

एतछुत्वा तु सङ्क्रुद्धस्तदा वैश्रवणात्मजः ।
धर्षणां तां परां श्रुत्वा ध्यानं सम्प्रविवेश ह ॥ ७.२६.५३ ॥

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਡੂੰਘੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

7.26.54

तस्य तत्कर्म विज्ञाय तदा वैश्रवणात्मजः ।
मुहूर्तात्क्रोधताम्राक्षस्तोयं जग्राह पाणिना ॥ ७.२६.५४ ॥

ਉਸ ਦੇ ਉਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲੈ ਲਿਆ।

7.26.55

गृहीत्वा सलिलं सर्वमुपस्पृश्य यथाविधि ।
उत्ससर्ज यथा शापं राक्षसेन्द्राय दारुणम् ॥ ७.२६.५५ ॥

ਜਲ ਲੈ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।

7.26.56

अकामा तेन यस्मात्त्वं बलाद्भद्रे प्रधर्षिता ।
तस्मात्स युवतीमन्यां नाकामामुपयास्यति ॥ ७.२६.५६ ॥

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਣਚਾਹੀ ਯੁਵਤੀ ਕੋਲ ਹੀ ਜਾਵੇਗਾ।

7.26.57

यदा ह्यकामां कामार्तो धर्षयिष्यति योषितम् ।
मूर्धा तु सप्तधा तस्य शकलीभविता तदा ॥ ७.२६.५७ ॥

ਕਾਮ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਣਚਾਹੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰੇਗਾ, ਤਦ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸੱਤ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ।

7.26.58

तस्मिन्नुदाहृते शापे ज्वलिताग्निसमप्रभे ।
देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिश्च खाच्च्युता ।
पितामहमुखाश्चैव सर्वे देवाः प्रहर्षिताः ॥ ७.२६.५८ ॥

ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਗਾੜੇ ਵੱਜ ਉੱਠੇ, ਅਕਾਸ਼ੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

7.26.59

ज्ञात्वा लोकगतिं सर्वां तस्य मृत्युं च रक्षसः ।
ऋषयः पितरश्चैव प्रीतिमापुरनुत्तमाम् ॥ ७.२६.५९ ॥

ਲੋਕ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।

7.26.60

श्रुत्वा तु स दशग्रीवस्तं शापं रोमहर्षणम् ।
नारीषु मैथुने भावं नाकामास्वभ्यरोचयत् ॥ ७.२६.६० ॥

ਉਸ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗ ਵਿੱਚ — ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ — ਰੁਚੀ ਰੱਖੀ।

7.26.61

तेन नीताः स्त्रियः प्रीतिमापुः सर्वाः पतिव्रताः ।
नलकूबरनिर्मुक्तं शापं श्रुत्वा मनःप्रियम् ॥ ७.२६.६१ ॥

ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਤੀਵਰਤਾ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਲਕੂਬਰ ਦੁਆਰਾ ਕਹੇ ਗਏ, ਮਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਉਸ ਸਰਾਪ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ।