Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 7.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.28.1
सुमालिनं हतं दृष्ट्वा वसुना भस्मसात्कृतम् ।
स्वसैन्यं विद्रुतं चापि लक्षयित्वा ऽर्दितं सुरैः ॥ ७.२८.१ ॥
Al ver a Sumālī muerto y reducido a cenizas por Vasu, y al percibir que su ejército huía dispersado y era acosado por los dioses,
7.28.2
ततः स बलवान्क्रुद्धो रावणस्य सुतस्तदा ।
निवर्त्य राक्षसान्सर्वान्मेघनादो व्यवस्थितः ॥ ७.२८.२ ॥
Entonces Meghanāda, el poderoso hijo de Rāvaṇa, enfurecido, hizo retroceder a todos los rākṣasas y se mantuvo firme.
7.28.3
सुरथेनाग्निवर्णेन कामगेन महारथः ।
अभिदुद्राव सेनां तां वनान्यग्निरिव ज्वलन् ॥ ७.२८.३ ॥
El gran auriga, en su carro color fuego que se movía a voluntad, se lanzó contra aquel ejército, como un fuego ardiente cae sobre un bosque.
7.28.4
ततः प्रविशतस्तस्य विविधायुधधारिणः ।
विदुद्रुवुर्दिशः सर्वा दर्शनादेव देवताः ॥ ७.२८.४ ॥
Entonces, al entrar él, portando diversas armas, los dioses huyeron en todas direcciones solo con verlo.
7.28.5
न बभूव तदा कश्चिद्युयुत्सोरस्य सम्मुखे ।
सर्वानाविद्ध्य वित्रस्तांस्ततः शक्रो ऽब्रवीत्सुरान् ॥ ७.२८.५ ॥
Entonces no quedó nadie frente a él que deseara combatir. Al ver a todos los dioses aterrorizados, Indra habló a los dioses.
7.28.6
न भेतव्यं न गन्तव्यं निवर्तध्वं रणे सुराः ।
एष गच्छति पुत्रो मे युद्धार्थमपराजितः ॥ ७.२८.६ ॥
No temáis, no huyáis; volved a la batalla, oh dioses. Este hijo mío, invencible, va a la lucha.
7.28.7
ततः शक्रसुतो देवो जयन्त इति विश्रुतः ।
रथेनाद्भुतकल्पेन सङ्ग्रामे सो ऽभ्यवर्तत ॥ ७.२८.७ ॥
Entonces Jayanta, el dios renombrado como hijo de Śakra (Indra), avanzó a la batalla en un carro de maravillosa factura.
7.28.8
ततस्ते त्रिदशाः सर्वे परिवार्य शचीसुतम् ।
रावणस्य सुतं युद्धे समासाद्य प्रजघ्निरे ॥ ७.२८.८ ॥
Entonces todos los dioses, rodeando al hijo de Śacī, se enfrentaron al hijo de Rāvaṇa en la batalla y lo atacaron.
7.28.9
तेषां युद्धं समभवत्सदृशं देवरक्षसाम् ।
महेन्द्रस्य च पुत्रस्य राक्षसेन्द्रसुतस्य च ॥ ७.२८.९ ॥
Entre dioses y rākṣasas aquella batalla fue igualada, y así también entre el hijo de Mahendra y el hijo del señor de los rākṣasas.
7.28.10
ततो मातलिपुत्रे तु गोमुखे राक्षसात्मजः ।
सारथौ पातयामास शरान्कनकभूषणान् ॥ ७.२८.१० ॥
Entonces el hijo del rākṣasa lanzó flechas adornadas de oro contra el auriga Gomukha, hijo de Mātali.
7.28.11
शचीसुतश्चापि तथा जयन्तस्तस्य सारथिम् ।
तं चापि रावणिः क्रुद्धः समन्तात्प्रत्यविध्यत ॥ ७.२८.११ ॥
El hijo de Śacī, Jayanta, de igual modo trató de proteger a su auriga; pero el hijo de Rāvaṇa, enfurecido, también lo atravesó con flechas por todos lados.
7.28.12
स हि क्रोधसमाविष्टो बली विस्फारितेक्षणः ।
रावणिः शक्रतनयं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.२८.१२ ॥
Lleno de cólera, poderoso, con los ojos desorbitados, el hijo de Rāvaṇa cubrió al hijo de Śakra con una lluvia de flechas.
7.28.13
ततो नानाप्रहरणाञ्छितधारान्सहस्रशः ।
पातयामास सङ्क्रुद्धः सुरसैन्येषु रावणिः ॥ ७.२८.१३ ॥
Entonces el iracundo Rāvaṇi arrojó por millares armas de diversas clases, de filos afilados, sobre los ejércitos de los dioses.
7.28.14
शतघ्नीमुसलप्रासगदाखड्गपरश्वधान् ।
महान्ति गिरिशृङ्गाणि पातयामास रावणिः ॥ ७.२८.१४ ॥
Las shataghnī, mazas, lanzas, clavas, espadas y hachas de combate, y grandes picos de montaña, los arrojó Rāvaṇi.
7.28.15
ततः प्रव्यथिता लोकाः सञ्जज्ञे च तमो ऽभवत् ।
तस्य रावणपुत्रस्य शत्रुसैन्यानि निघ्नतः ॥ ७.२८.१५ ॥
Entonces los mundos se llenaron de terror y cayó la oscuridad, mientras el hijo de Rāvaṇa abatía a los ejércitos enemigos.
7.28.16
ततस्तद्दैवतबलं समन्तात्तं शचीसुतम् ।
बहुप्रकारमस्वस्थमभवच्छरपीडितम् ॥ ७.२८.१६ ॥
Entonces aquel ejército de los dioses, por todas partes acosado por flechas, quedó en desorden de muchas maneras en torno al hijo de Śacī.
7.28.17
नाभ्यजानन्त चान्योन्यं रक्षो वा देवता ऽथवा ।
तत्र तत्र विपर्यस्तं समन्तात्परिधावति ॥ ७.२८.१७ ॥
No podían reconocerse unos a otros, quién era rākṣasa y quién dios; desconcertados por todas partes, corrían de aquí para allá.
7.28.18
देवा देवान्निजघ्नुस्ते राक्षसान्राक्षसास्तथा ।
सम्मूढास्तमसाच्छन्ना व्यद्रवन्नपरे तथा ॥ ७.२८.१८ ॥
Los dioses mataron a los dioses, y los rākṣasas a los rākṣasas; y otros, cubiertos por la oscuridad y confundidos, huyeron de igual modo.
7.28.19
एतस्मिन्नन्तरे वीरः पुलोमा नाम वीर्यवान् ।
दैत्येन्द्रस्तेन सङ्गृह्य शचीपुत्रो ऽपवाहितः ॥ ७.२८.१९ ॥
Mientras tanto, el valiente y poderoso Pulomā, señor de los Daityas, atrapó al hijo de Śacī y se lo llevó lejos.
7.28.20
सङ्गृह्य तं तु दौहित्रं प्रविष्टः सागरं तदा ।
आर्यकः स हि तस्यासीत्पुलोमा येन सा शची ॥ ७.२८.२० ॥
Tomando a aquel nieto, entró entonces en el océano; pues Pulomā era su abuelo, cuya hija era Śacī.
7.28.21
ज्ञात्वा प्रणाशं तु तदा जयन्तस्याथ देवताः ।
अप्रहृष्टास्ततः सर्वा व्यथिताः सम्प्रदुद्रुवुः ॥ ७.२८.२१ ॥
Al saber de la ruina de Jayanta, todos los dioses, ya sin alegría y afligidos, huyeron.
7.28.22
रावणिस्त्वथ सङ्क्रुद्धो बलैः परिवृतः स्वकैः ।
अभ्यधावत देवांस्तान्मुमोच च महास्वनम् ॥ ७.२८.२२ ॥
Entonces el hijo de Rāvaṇa, enfurecido y rodeado de sus propias tropas, se lanzó contra aquellos dioses y lanzó un gran rugido.
7.28.23
दृष्ट्वा प्रणाशं पुत्रस्य दैवतेषु च विद्रुतम् ।
मातलिं चाह देवेशो रथः समुपनीयताम् ॥ ७.२८.२३ ॥
Al ver la ruina de su hijo y a los dioses huyendo, el señor de los dioses dijo a Mātali: "Que se traiga aquí el carro."
7.28.24
स तु दिव्यो महाभीमः सज्ज एव महारथः ।
उपस्थितो मातलिना वाह्यमानो महाजवः ॥ ७.२८.२४ ॥
Aquel carro divino, sumamente terrible y grande, ya listo, llegó con gran velocidad, conducido por Mātali.
7.28.25
ततो मेघा रथे तस्मिंस्तडित्त्वन्तो महाबलाः ।
अग्रतो वायुचपला नेदुः परमनिःस्वनाः ॥ ७.२८.२५ ॥
Entonces, delante de aquel carro, nubes poderosas portadoras de relámpagos, veloces como el viento, rugieron con un estruendo supremo.
7.28.26
नानावाद्यानि वाद्यन्त गन्धर्वाश्च समाहिताः ।
ननृतुश्चाप्सरःसङ्घा निर्याते त्रिदशेश्वरे ॥ ७.२८.२६ ॥
Cuando el señor de los dioses partió, los gandharvas, atentos, tocaron diversos instrumentos, y las multitudes de apsarasas danzaron.
7.28.27
रुद्रैर्वसुभिरादित्यैस्साध्यैश्च समरुद्गणैः ।
वृतो नानाप्रहरणैर्निर्ययौ त्रिदशाधिपः ॥ ७.२८.२७ ॥
Rodeado por los Rudras, los Vasus, los Ādityas, los Sādhyas y las huestes de Marutas, portando armas de muchas clases, partió el señor de los treinta dioses.
7.28.28
निर्गच्छतस्तु शक्रस्य परुषं पवनो ववौ ।
भास्करो निष्प्रभश्चासीन्महोल्काश्च प्रपेदिरे ॥ ७.२८.२८ ॥
Mientras Śakra partía, sopló un viento áspero, el sol perdió su brillo y cayeron grandes meteoros.
7.28.29
एतस्मिन्नन्तरे शूरो दशग्रीवः प्रतापवान् ।
आरुरोह रथं दिव्यं निर्मितं विश्वकर्मणा ॥ ७.२८.२९ ॥
Mientras tanto, el valiente y glorioso Daśagrīva (Rāvaṇa) subió al carro divino fabricado por Viśvakarman.
7.28.30
पन्नगैः सुमहाकार्यैर्वेष्टितं रोमहर्षणैः ।
तेषां निःश्वासवातेन प्रदीप्तमिव संयुगे ॥ ७.२८.३० ॥
Aquel carro estaba rodeado de serpientes enormes y espeluznantes, y con el viento de su aliento parecía arder en la batalla.
7.28.31
दैत्यैर्निशाचरैश्चैव स रथः परिवारितः ।
समराभिमुखो दैत्यो महेन्द्रं सो ऽभ्यवर्तत ॥ ७.२८.३१ ॥
Rodeado de daityas y nocturnos, aquel carro, con el daitya frente a la batalla, avanzó contra Mahendra.
7.28.32
पुत्रं तं वारयित्वा तु स्वयमेव व्यवस्थितः ।
सो ऽपि युद्धाद्विनिष्क्रम्य रावणिः समुपाविशत् ॥ ७.२८.३२ ॥
Habiendo detenido a su hijo, él mismo se mantuvo firme; y Rāvaṇi también se retiró de la batalla y se sentó.
7.28.33
ततो युद्धं प्रवृत्तं तु सुराणां राक्षसैः सह ।
शस्त्राणि वर्षतां घोरं मेघानामिव संयुगे ॥ ७.२८.३३ ॥
Entonces comenzó una terrible batalla entre los dioses y los rākṣasas, con armas que caían como nubes en el combate.
7.28.34
कुम्भकर्णस्तु दुष्टात्मा नानाप्रहरणोद्यतः ।
नाज्ञायत तदा युद्धे सह केनाप्ययुध्यत ॥ ७.२८.३४ ॥
Pero Kumbhakarṇa, de mente perversa, empuñando diversas armas, se entregó tanto a la batalla que no se sabía con quién luchaba entonces.
7.28.35
दन्तैः भुजाभ्यां पद्मां च शक्तितोमरसायकैः ।
येन केनैव संरब्धस्ताडयामास वै सुरान् ॥ ७.२८.३५ ॥
Con los dientes, los brazos, los pies, y con lanzas, jabalinas y flechas — con lo que tuviera a mano, enfurecido, golpeó a los dioses.
7.28.36
ततो रुद्रैर्महाघोरैः सङ्गम्याथ निशाचरः ।
प्रयुद्धस्तैश्च सङ्ग्रामे क्षतः शस्त्रैर्निरन्तरम् ॥ ७.२८.३६ ॥
Entonces, enfrentado a los temibles Rudras, el nocturno peleó con furia en la batalla, y fue herido continuamente por sus armas.
7.28.37
बभौ शस्त्राचिततनुः कुम्भकर्णः क्षरन्नसृक् ।
विद्युत्स्तनितनिर्घोषो धारवानिव तोयदः ॥ ७.२८.३७ ॥
Con el cuerpo cubierto de armas, goteando sangre, Kumbhakarṇa brillaba como una nube de lluvia que descarga aguaceros con relámpagos y el estruendo del trueno.
7.28.38
ततस्तद्राक्षसं सैन्यं प्रयुद्धं समरुद्गणैः ।
रणे विद्रावितं सर्वं नानाप्रहरणैः शितैः ॥ ७.२८.३८ ॥
Entonces todo aquel ejército rākṣasa, que combatía ferozmente contra las huestes de los Marutas, fue puesto en fuga por completo en la batalla con armas afiladas de muchas clases.
7.28.39
केचिद्विनिहताः कृत्ताश्चेष्टन्ति स्म महीतले ।
वाहनेष्ववसक्ताश्च स्थिता एवापरे रणे ॥ ७.२८.३९ ॥
Algunos yacían muertos y mutilados, retorciéndose en el suelo; otros permanecían aferrados a sus monturas, y otros seguían de pie en la batalla.
7.28.40
रथान्नागान्खरानुष्ट्रान्पन्नगांस्तुरगान् रणे ।
शिंशुमारान्वराहांश्च पिशाचवदनान्तथा ॥ ७.२८.४० ॥
En la batalla montaban carros, elefantes, asnos, camellos, serpientes, caballos, śiṁśumāras (cocodrilos), jabalíes y criaturas con rostros de piśācas.
7.28.41
तान्समालिङ्ग्य बाहुभ्यां विष्टब्धाः केचिदुच्छ्रुताः ।
देवैस्तु शस्त्रसम्भिन्ना मम्रिरे च निशाचराः ॥ ७.२८.४१ ॥
Algunos los abrazaban con los brazos y permanecían en alto; pero atravesados por las armas de los dioses, aquellos nocturnos murieron.
7.28.42
चित्रकर्म इवाभाति स तेषां रणसम्प्लवः ।
निहतानां प्रमत्तानां राक्षसानां महीतले ॥ ७.२८.४२ ॥
Aquella inundación de batalla de los rākṣasas abatidos y caídos en el suelo parecía un cuadro pintado.
7.28.43
शोणितोदकनिष्पन्दकङ्कगृध्रसमाकुला ।
प्रवृत्ता संयुगमुखे शस्त्रग्राहवती नदी ॥ ७.२८.४३ ॥
Un río de sangre que fluía, abarrotado de garzas y buitres, brotó al frente de la batalla, lleno de cocodrilos hechos de armas.
7.28.44
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो दशग्रीवः प्रतापवान् ।
निरीक्ष्य तद्बलं कृत्स्नं दैवतैर्विनिपातितम् ॥ ७.२८.४४ ॥
Mientras tanto, Rāvaṇa, el de diez cuellos, poderoso y colérico, vio que todo su ejército había sido derribado por los dioses.
7.28.45
स तं प्रति विगाह्याशु प्रवृद्धं सैन्यसागरम् ।
त्रिदशान्समरे निघ्नञ्छक्रमेवाभ्यवर्तत ॥ ७.२८.४५ ॥
Adentrándose rápidamente en aquel vasto océano de ejército, abatiendo a los dioses en la batalla, avanzó directamente contra Indra.
7.28.46
आगाच्छक्रो महच्चापं विस्फार्य सुमहास्वनम् ।
यस्य विस्फारघोषेण स्तनन्ति स्म दिशो दश ॥ ७.२८.४६ ॥
Llegó Indra, tensando su gran arco con un sonido tremendo; y al estruendo de su cuerda retumbaron las diez direcciones.
7.28.47
तद्विकृष्य महच्चापमिन्द्रो रावणमूर्धनि ।
निपातयामास शरान्पावकादित्यवर्चसः ॥ ७.२८.४७ ॥
Tensando aquel gran arco, Indra hizo caer sobre la cabeza de Rāvaṇa flechas que ardían como el fuego y el sol.
7.28.48
तथैव च महाबाहुर्दशग्रीवो व्यवस्थितः ।
शक्रं कार्मुकविभ्रष्टैः शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.२८.४८ ॥
Del mismo modo, Rāvaṇa, el de brazos poderosos y diez cuellos, se mantuvo firme y cubrió a Indra con una lluvia de flechas lanzadas desde su arco.
7.28.49
प्रयुध्यतोरथ तयोर्बाणवर्षैः समन्ततः ।
न ज्ञायते तदा किञ्चित्सर्वं हि तमसा वृतम् ॥ ७.२८.४९ ॥
Mientras ambos combatían, una lluvia de flechas cubrió por todas partes, y entonces no se podía percibir nada, pues todo estaba envuelto en tinieblas.