Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.28

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

7.28.1

सुमालिनं हतं दृष्ट्वा वसुना भस्मसात्कृतम् ।
स्वसैन्यं विद्रुतं चापि लक्षयित्वा ऽर्दितं सुरैः ॥ ७.२८.१ ॥

ਸੁਮਾਲੀ ਨੂੰ ਵਸੂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਆਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭੱਜਦੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਵੇਖ ਕੇ।

7.28.2

ततः स बलवान्क्रुद्धो रावणस्य सुतस्तदा ।
निवर्त्य राक्षसान्सर्वान्मेघनादो व्यवस्थितः ॥ ७.२८.२ ॥

ਤਦ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਘਨਾਦ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮੋੜ ਕੇ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।

7.28.3

सुरथेनाग्निवर्णेन कामगेन महारथः ।
अभिदुद्राव सेनां तां वनान्यग्निरिव ज्वलन् ॥ ७.२८.३ ॥

ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਮਨਚਾਹੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਉਸ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਜੰਗਲ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦੀ ਹੈ।

7.28.4

ततः प्रविशतस्तस्य विविधायुधधारिणः ।
विदुद्रुवुर्दिशः सर्वा दर्शनादेव देवताः ॥ ७.२८.४ ॥

ਫਿਰ ਵਿਵਿਧ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੀ, ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਸਾਰ ਦੇਵਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।

7.28.5

न बभूव तदा कश्चिद्युयुत्सोरस्य सम्मुखे ।
सर्वानाविद्ध्य वित्रस्तांस्ततः शक्रो ऽब्रवीत्सुरान् ॥ ७.२८.५ ॥

ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

7.28.6

न भेतव्यं न गन्तव्यं निवर्तध्वं रणे सुराः ।
एष गच्छति पुत्रो मे युद्धार्थमपराजितः ॥ ७.२८.६ ॥

ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਨਾ ਡਰੋ, ਨਾ ਭੱਜੋ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਓ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਅਜੇਤੂ ਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

7.28.7

ततः शक्रसुतो देवो जयन्त इति विश्रुतः ।
रथेनाद्भुतकल्पेन सङ्ग्रामे सो ऽभ्यवर्तत ॥ ७.२८.७ ॥

ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਯੰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਵਤਾ, ਅਦਭੁਤ ਬਣਤਰ ਵਾਲੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

7.28.8

ततस्ते त्रिदशाः सर्वे परिवार्य शचीसुतम् ।
रावणस्य सुतं युद्धे समासाद्य प्रजघ्निरे ॥ ७.२८.८ ॥

ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ਚੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।

7.28.9

तेषां युद्धं समभवत्सदृशं देवरक्षसाम् ।
महेन्द्रस्य च पुत्रस्य राक्षसेन्द्रसुतस्य च ॥ ७.२८.९ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਯੁੱਧ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਹੋਇਆ; ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।

7.28.10

ततो मातलिपुत्रे तु गोमुखे राक्षसात्मजः ।
सारथौ पातयामास शरान्कनकभूषणान् ॥ ७.२८.१० ॥

ਫਿਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਾਤਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗੋਮੁਖ ਨਾਮਕ ਸਾਰਥੀ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਬਾਣ ਵਰ੍ਹਾਏ।

7.28.11

शचीसुतश्चापि तथा जयन्तस्तस्य सारथिम् ।
तं चापि रावणिः क्रुद्धः समन्तात्प्रत्यविध्यत ॥ ७.२८.११ ॥

ਸ਼ਚੀ-ਪੁੱਤਰ ਜਯੰਤ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਵਣੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

7.28.12

स हि क्रोधसमाविष्टो बली विस्फारितेक्षणः ।
रावणिः शक्रतनयं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.२८.१२ ॥

ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਫੈਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।

7.28.13

ततो नानाप्रहरणाञ्छितधारान्सहस्रशः ।
पातयामास सङ्क्रुद्धः सुरसैन्येषु रावणिः ॥ ७.२८.१३ ॥

ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਵਣਿ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ।

7.28.14

शतघ्नीमुसलप्रासगदाखड्गपरश्वधान् ।
महान्ति गिरिशृङ्गाणि पातयामास रावणिः ॥ ७.२८.१४ ॥

ਸ਼ਤਘਨੀ, ਮੂਸਲ, ਪ੍ਰਾਸ, ਗਦਾ, ਖੜਗ, ਪਰਸ਼ੂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀਆਂ ਰਾਵਣਿ ਨੇ ਸੁੱਟੀਆਂ।

7.28.15

ततः प्रव्यथिता लोकाः सञ्जज्ञे च तमो ऽभवत् ।
तस्य रावणपुत्रस्य शत्रुसैन्यानि निघ्नतः ॥ ७.२८.१५ ॥

ਫਿਰ ਲੋਕ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਵਣ ਦਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

7.28.16

ततस्तद्दैवतबलं समन्तात्तं शचीसुतम् ।
बहुप्रकारमस्वस्थमभवच्छरपीडितम् ॥ ७.२८.१६ ॥

ਫਿਰ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਉਹ ਦੇਵਸੈਨਾ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਈ।

7.28.17

नाभ्यजानन्त चान्योन्यं रक्षो वा देवता ऽथवा ।
तत्र तत्र विपर्यस्तं समन्तात्परिधावति ॥ ७.२८.१७ ॥

ਕੌਣ ਰਾਖਸ਼ ਹੈ ਤੇ ਕੌਣ ਦੇਵਤਾ, ਇਹ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ; ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਦੌੜਨ ਲੱਗੇ।

7.28.18

देवा देवान्निजघ्नुस्ते राक्षसान्राक्षसास्तथा ।
सम्मूढास्तमसाच्छन्ना व्यद्रवन्नपरे तथा ॥ ७.२८.१८ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਅਤੇ ਮੋਹ-ਗ੍ਰਸਤ ਹੋਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੱਜ ਗਏ।

7.28.19

एतस्मिन्नन्तरे वीरः पुलोमा नाम वीर्यवान् ।
दैत्येन्द्रस्तेन सङ्गृह्य शचीपुत्रो ऽपवाहितः ॥ ७.२८.१९ ॥

ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀਰਜਵਾਨ ਵੀਰ ਪੁਲੋਮਾ ਨਾਮਕ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ।

7.28.20

सङ्गृह्य तं तु दौहित्रं प्रविष्टः सागरं तदा ।
आर्यकः स हि तस्यासीत्पुलोमा येन सा शची ॥ ७.२८.२० ॥

ਉਸ ਦੋਹਤੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਉਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਲੋਮਾ ਉਸਦਾ ਨਾਨਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਧੀ ਸ਼ਚੀ ਸੀ।

7.28.21

ज्ञात्वा प्रणाशं तु तदा जयन्तस्याथ देवताः ।
अप्रहृष्टास्ततः सर्वा व्यथिताः सम्प्रदुद्रुवुः ॥ ७.२८.२१ ॥

ਜਯੰਤ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਜਾਣ ਕੇ ਉਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਦਾਸ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।

7.28.22

रावणिस्त्वथ सङ्क्रुद्धो बलैः परिवृतः स्वकैः ।
अभ्यधावत देवांस्तान्मुमोच च महास्वनम् ॥ ७.२८.२२ ॥

ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਵਣੀ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।

7.28.23

दृष्ट्वा प्रणाशं पुत्रस्य दैवतेषु च विद्रुतम् ।
मातलिं चाह देवेशो रथः समुपनीयताम् ॥ ७.२८.२३ ॥

ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਮਾਤਲੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਰਥ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ।"

7.28.24

स तु दिव्यो महाभीमः सज्ज एव महारथः ।
उपस्थितो मातलिना वाह्यमानो महाजवः ॥ ७.२८.२४ ॥

ਉਹ ਦਿਵਯ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਰਥ ਤਿਆਰ ਹੀ ਸੀ; ਮਾਤਲੀ ਦੁਆਰਾ ਹੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਇਆ।

7.28.25

ततो मेघा रथे तस्मिंस्तडित्त्वन्तो महाबलाः ।
अग्रतो वायुचपला नेदुः परमनिःस्वनाः ॥ ७.२८.२५ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਰਥ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਮਹਾਬਲੀ ਬੱਦਲ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਗਰਜਣ ਲੱਗੇ।

7.28.26

नानावाद्यानि वाद्यन्त गन्धर्वाश्च समाहिताः ।
ननृतुश्चाप्सरःसङ्घा निर्याते त्रिदशेश्वरे ॥ ७.२८.२६ ॥

ਦੇਵਰਾਜ ਦੇ ਚੱਲਣ ਵੇਲੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਜ਼ ਵਜਾਏ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨੱਚੀਆਂ।

7.28.27

रुद्रैर्वसुभिरादित्यैस्साध्यैश्च समरुद्गणैः ।
वृतो नानाप्रहरणैर्निर्ययौ त्रिदशाधिपः ॥ ७.२८.२७ ॥

ਰੁਦਰਾਂ, ਵਸੂਆਂ, ਆਦਿਤਿਆਂ, ਸਾਧਿਆਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤ-ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਨਿਕਲਿਆ।

7.28.28

निर्गच्छतस्तु शक्रस्य परुषं पवनो ववौ ।
भास्करो निष्प्रभश्चासीन्महोल्काश्च प्रपेदिरे ॥ ७.२८.२८ ॥

ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹੀ ਕਠੋਰ ਹਵਾ ਵਗਣ ਲੱਗੀ, ਸੂਰਜ ਮੱਧਮ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੀਆਂ।

7.28.29

एतस्मिन्नन्तरे शूरो दशग्रीवः प्रतापवान् ।
आरुरोह रथं दिव्यं निर्मितं विश्वकर्मणा ॥ ७.२८.२९ ॥

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸੂਰਬੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ (ਰਾਵਣ) ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਦਿਵਯ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।

7.28.30

पन्नगैः सुमहाकार्यैर्वेष्टितं रोमहर्षणैः ।
तेषां निःश्वासवातेन प्रदीप्तमिव संयुगे ॥ ७.२८.३० ॥

ਉਹ ਰਥ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਬਲਦਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।

7.28.31

दैत्यैर्निशाचरैश्चैव स रथः परिवारितः ।
समराभिमुखो दैत्यो महेन्द्रं सो ऽभ्यवर्तत ॥ ७.२८.३१ ॥

ਦੈਂਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਰਥ, ਯੁੱਧ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਮਹੇਂਦਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।

7.28.32

पुत्रं तं वारयित्वा तु स्वयमेव व्यवस्थितः ।
सो ऽपि युद्धाद्विनिष्क्रम्य रावणिः समुपाविशत् ॥ ७.२८.३२ ॥

ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਡਟ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਰਾਵਣੀ ਵੀ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।

7.28.33

ततो युद्धं प्रवृत्तं तु सुराणां राक्षसैः सह ।
शस्त्राणि वर्षतां घोरं मेघानामिव संयुगे ॥ ७.२८.३३ ॥

ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਘੋਰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ; ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ਸਤਰ ਵਰਸਣ ਲੱਗੇ।

7.28.34

कुम्भकर्णस्तु दुष्टात्मा नानाप्रहरणोद्यतः ।
नाज्ञायत तदा युद्धे सह केनाप्ययुध्यत ॥ ७.२८.३४ ॥

ਪਰ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ ਕੁੰਭਕਰਨ ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।

7.28.35

दन्तैः भुजाभ्यां पद्मां च शक्तितोमरसायकैः ।
येन केनैव संरब्धस्ताडयामास वै सुरान् ॥ ७.२८.३५ ॥

ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਤੋਮਰ ਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ — ਜੋ ਵੀ ਹੱਥ ਲੱਗਿਆ ਉਸੇ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।

7.28.36

ततो रुद्रैर्महाघोरैः सङ्गम्याथ निशाचरः ।
प्रयुद्धस्तैश्च सङ्ग्रामे क्षतः शस्त्रैर्निरन्तरम् ॥ ७.२८.३६ ॥

ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਰੁਦਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿੜ ਕੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਟ ਕੇ ਲੜਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ।

7.28.37

बभौ शस्त्राचिततनुः कुम्भकर्णः क्षरन्नसृक् ।
विद्युत्स्तनितनिर्घोषो धारवानिव तोयदः ॥ ७.२८.३७ ॥

ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਲਹੂ ਵਗਦਾ ਕੁੰਭਕਰਣ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਗਰਜ ਵਾਲੇ, ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭ ਰਿਹਾ ਸੀ।

7.28.38

ततस्तद्राक्षसं सैन्यं प्रयुद्धं समरुद्गणैः ।
रणे विद्रावितं सर्वं नानाप्रहरणैः शितैः ॥ ७.२८.३८ ॥

ਫਿਰ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਕਰਦੀ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਫ਼ੌਜ, ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਜਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

7.28.39

केचिद्विनिहताः कृत्ताश्चेष्टन्ति स्म महीतले ।
वाहनेष्ववसक्ताश्च स्थिता एवापरे रणे ॥ ७.२८.३९ ॥

ਕੁਝ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਵੱਢੇ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੜਫ ਰਹੇ ਸਨ; ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਚਿਪਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।

7.28.40

रथान्नागान्खरानुष्ट्रान्पन्नगांस्तुरगान् रणे ।
शिंशुमारान्वराहांश्च पिशाचवदनान्तथा ॥ ७.२८.४० ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਖੋਤਿਆਂ, ਊਠਾਂ, ਸੱਪਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਸ਼ਿੰਸ਼ੁਮਾਰਾਂ (ਮਗਰਮੱਛਾਂ), ਸੂਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ-ਮੁੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ (ਉਹ ਸਵਾਰ ਹੋਏ ਸਨ)।

7.28.41

तान्समालिङ्ग्य बाहुभ्यां विष्टब्धाः केचिदुच्छ्रुताः ।
देवैस्तु शस्त्रसम्भिन्ना मम्रिरे च निशाचराः ॥ ७.२८.४१ ॥

ਕੁਝ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਕਸ ਕੇ ਫੜੀ ਉੱਪਰ ਉੱਠੇ ਰਹੇ; ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਮਰ ਗਏ।

7.28.42

चित्रकर्म इवाभाति स तेषां रणसम्प्लवः ।
निहतानां प्रमत्तानां राक्षसानां महीतले ॥ ७.२८.४२ ॥

ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਬੇਸੁਧ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਉਹ ਰਣ-ਹੜ੍ਹ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।

7.28.43

शोणितोदकनिष्पन्दकङ्कगृध्रसमाकुला ।
प्रवृत्ता संयुगमुखे शस्त्रग्राहवती नदी ॥ ७.२८.४३ ॥

ਲਹੂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਬਗਲਿਆਂ ਤੇ ਗਿਰਝਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਵਗਦੀ, ਹਥਿਆਰ-ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨਦੀ ਵਹਿ ਤੁਰੀ।

7.28.44

एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धो दशग्रीवः प्रतापवान् ।
निरीक्ष्य तद्बलं कृत्स्नं दैवतैर्विनिपातितम् ॥ ७.२८.४४ ॥

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਦਸਗ੍ਰੀਵ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਢਾਹੀ ਹੋਈ ਵੇਖੀ।

7.28.45

स तं प्रति विगाह्याशु प्रवृद्धं सैन्यसागरम् ।
त्रिदशान्समरे निघ्नञ्छक्रमेवाभ्यवर्तत ॥ ७.२८.४५ ॥

ਉਹ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫ਼ੌਜੀ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੜ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਿੱਧਾ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।

7.28.46

आगाच्छक्रो महच्चापं विस्फार्य सुमहास्वनम् ।
यस्य विस्फारघोषेण स्तनन्ति स्म दिशो दश ॥ ७.२८.४६ ॥

ਇੰਦਰ ਆਇਆ; ਆਪਣਾ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਟੰਕਾਰਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗਰਜ ਉੱਠੀਆਂ।

7.28.47

तद्विकृष्य महच्चापमिन्द्रो रावणमूर्धनि ।
निपातयामास शरान्पावकादित्यवर्चसः ॥ ७.२८.४७ ॥

ਉਸ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਵਰ੍ਹਾਏ।

7.28.48

तथैव च महाबाहुर्दशग्रीवो व्यवस्थितः ।
शक्रं कार्मुकविभ्रष्टैः शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.२८.४८ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਬਾਹੂ ਦਸਗ੍ਰੀਵ ਰਾਵਣ ਵੀ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।

7.28.49

प्रयुध्यतोरथ तयोर्बाणवर्षैः समन्ततः ।
न ज्ञायते तदा किञ्चित्सर्वं हि तमसा वृतम् ॥ ७.२८.४९ ॥

ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਕੁਝ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।