వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.29.1
ततस्तमसि सञ्जाते सर्वे ते देवराक्षसाः ।
अयुद्ध्यन्त बलोन्मत्ताः सूदयन्तः परस्परम् ॥ ७.२९.१ ॥
అప్పుడు చీకటి కమ్ముకోగా, బలమదంతో ఉన్మత్తులైన ఆ దేవతలు, రాక్షసులు ఒకరినొకరు చంపుకుంటూ పోరాడారు.
7.29.2
ततस्तु देवसैन्येन राक्षसानां बृहद्बलम् ।
दशांशं स्थापितं युद्धे शेषं नीतं यमक्षयम् ॥ ७.२९.२ ॥
అప్పుడు దేవసేన రాక్షసుల మహాసైన్యంలో పదవ భాగాన్ని యుద్ధంలో నిలిపివేసి, మిగిలినవారిని యమలోకానికి పంపింది.
7.29.3
तस्मिंस्तु तामसे युद्धे सर्वे ते देवराक्षसाः ।
अन्योन्यं नाभ्यजानन्त युध्यमानाः परस्परम् ॥ ७.२९.३ ॥
ఆ చీకటి యుద్ధంలో ఆ దేవతలు, రాక్షసులు పోరాడుతూ ఒకరినొకరు గుర్తుపట్టలేకపోయారు.
7.29.4
इन्द्रश्च रावणश्चैव रावणिश्च महाबलः ।
तस्मिंस्तमोजालवृते मोहमीयुर्न ते त्रयः ॥ ७.२९.४ ॥
ఇంద్రుడు, రావణుడు, మహాబలుడైన రావణి (ఇంద్రజిత్తు) — ఆ చీకటి వలయంలో కమ్ముకున్న యుద్ధంలో ఆ ముగ్గురూ మోహానికి లోనుకాలేదు.
7.29.5
स तु दृष्ट्वा बलं सर्वं रावणो निहतं क्षणात् ।
क्रोधमभ्यगमत्तीव्रं महानादं च मुक्तवान् ॥ ७.२९.५ ॥
అయితే రావణుడు తన సైన్యమంతా క్షణంలో హతమవడం చూసి తీవ్ర క్రోధం పొంది, మహాధ్వని చేశాడు.
7.29.6
क्रोधात्सूतं च दुर्धर्षः स्यन्दनस्थमुवाच ह ।
परसैन्यस्य मध्येन यावदन्तो नयस्व माम् ॥ ७.२९.६ ॥
కోపంతో దుర్ధర్షుడైన అతడు రథంపై నిలిచిన సారథితో ఇలా అన్నాడు — "శత్రుసైన్యం మధ్య నుండి దాని అంతం వరకు నన్ను తీసుకెళ్ళు."
7.29.7
अद्यैतान् त्रिदशान्सर्वान्विक्रमैः समरे स्वयम् ।
नानाशस्त्रैर्महाघोरैर्नयामि यमसादनम् ॥ ७.२९.७ ॥
ఈ రోజు నేనే యుద్ధంలో నా పరాక్రమంతో ఈ ముప్పై దేవతలందరినీ భయంకర నానా ఆయుధాలతో యమసదనానికి పంపుతాను.
7.29.8
अहमिन्द्रं वधिष्यामि धनदं वरुणं यमम् ।
त्रिदशान्विनिहत्याथ स्वयं स्थास्याम्यथोपरि ।
विषादो न च कर्तव्यः शीघ्रं वाहय मे रथम् ॥ ७.२९.८ ॥
నేను ఇంద్రుడిని, ధనదుడు (కుబేరుడు), వరుణుడు, యముడిని వధిస్తాను. దేవతలను సంహరించి నేనే పైన నిలుస్తాను. విషాదం పొందకూడదు; త్వరగా నా రథాన్ని నడుపు.
7.29.9
द्विः खलु त्वां ब्रवीम्यद्य यावदन्तो नयस्व माम् ॥ ७.२९.९ ॥
ఈ రోజు నేను నీకు రెండుసార్లు చెబుతున్నాను — యుద్ధం అంతమయ్యే వరకు నన్ను తీసుకెళ్ళు.
7.29.10
अयं स नन्दनोद्देशो यत्र वर्तामहे वयम् ।
नय मामद्य तत्र त्वमुदयो यत्र पर्वतः ॥ ७.२९.१० ॥
మనం ఉన్నది ఆ నందన ప్రదేశమే. ఇప్పుడు నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్ళు, ఉదయ పర్వతం ఉన్నచోటికి.
7.29.11
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तुरगान्स मनोजवान् ।
आदिदेशाथ शत्रणां मध्येनैव च सारथिः ॥ ७.२९.११ ॥
అతని ఆ మాట విని సారథి మనోవేగంగల గుర్రాలను శత్రువుల మధ్య నుంచే నడిపాడు.
7.29.12
तस्य तं निश्चयं ज्ञात्वा शक्रो देवेश्वरस्तदा ।
रथस्थः समरस्थस्तान्देवान्वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ७.२९.१२ ॥
అతని ఆ నిశ్చయాన్ని తెలుసుకుని దేవేశ్వరుడైన శక్రుడు, అప్పుడు రథంపై నిలిచి, యుద్ధంలో ఉండి ఆ దేవతలతో ఈ మాట అన్నాడు.
7.29.13
सुराः शृणुत मद्वाक्यं यत्तावन्मम रोचते ।
जीवन्नेव दशग्रीवः साधु रक्षो निगृह्यताम् ॥ ७.२९.१३ ॥
దేవతలారా, నా మాట వినండి. ఇప్పుడు నాకు ఇదే సరైనదిగా తోస్తోంది. దశగ్రీవుడు అనే రాక్షసుడిని సజీవంగానే బాగా బంధించాలి.
7.29.14
एष ह्यतिबलः सैन्यै रथेन पवनौजसा ।
गमिष्यति प्रवृद्धोर्मिः समुद्र इव पर्वणि ॥ ७.२९.१४ ॥
ఈ అతి బలవంతుడు సైన్యంతో కూడి, వాయువేగంతో కూడిన రథంపై, పౌర్ణమినాడు ఉప్పొంగే అలలుగల సముద్రంలా ముందుకు సాగుతాడు.
7.29.15
नह्येष हन्तुं शक्यो ऽद्य वरदानात्सुनिर्भयः ।
तद्ग्रहीष्यामहे रक्षो यत्ता भवत संयुगे ॥ ७.२९.१५ ॥
వరాల కారణంగా ఇతడు మిక్కిలి నిర్భయుడు; కాబట్టి ఈ రోజు ఇతన్ని చంపడం సాధ్యం కాదు. అందువల్ల మనం ఆ రాక్షసుడిని పట్టుకుంటాం; మీరు యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉండండి.
7.29.16
यथा बलौ निरुद्धे च त्रैलोक्यं भुज्यते मया ।
एवमेतस्य पापस्य निरोधो मम रोचते ॥ ७.२९.१६ ॥
బలిని అణచినప్పుడు నేను మూడు లోకాలను అనుభవించినట్లే, ఈ పాపాత్ముడిని అణచడం నాకు సరైనదిగా తోస్తోంది.
7.29.17
ततो ऽन्यं देशमास्थाय शक्रः सन्त्यज्य रावणम् ।
अयुध्यत महाराज राक्षसांस्त्रासयन्रणे ॥ ७.२९.१७ ॥
అప్పుడు, మహారాజా, ఇంద్రుడు రావణుని విడిచి మరొక ప్రదేశానికి వెళ్లి, యుద్ధంలో రాక్షసులను భయపెడుతూ పోరాడాడు.
7.29.18
उत्तरेण दशग्रीवः प्रविवेशानिवर्तकः ।
दक्षिणेन तु पार्श्वेन प्रविवेश शतक्रतुः ॥ ७.२९.१८ ॥
దశగ్రీవుడు రావణుడు ఉత్తర దిశ నుండి వెనుదిరగకుండా ప్రవేశించాడు; శతక్రతువైన ఇంద్రుడు దక్షిణ పార్శ్వం నుండి ప్రవేశించాడు.
7.29.19
ततः स योजनशतं प्रविष्टो राक्षसाधिपः ।
देवतानां बलं सर्वं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.२९.१९ ॥
అప్పుడు ఆ రాక్షసాధిపతి నూరు యోజనాలు లోపలికి ప్రవేశించి, దేవతల సమస్త సైన్యాన్ని బాణవర్షంతో కప్పేశాడు.
7.29.20
ततः शक्रो निरीक्ष्याथ प्रनष्टं तु स्वकं बलम् ।
न्यवर्तयदसम्भ्रान्तः समावृत्य दशाननम् ॥ ७.२९.२० ॥
అప్పుడు ఇంద్రుడు తన సైన్యం నశించడాన్ని చూసి, కలవరపడకుండా దశాననుని చుట్టుముట్టి అతడిని వెనక్కి మళ్లించాడు.
7.29.21
एतस्मिन्नन्तरे नादो मुक्तो दानवराक्षसैः ।
हा हताः स्म इति ग्रस्तं दृष्ट्वा शक्रेण रावणम् ॥ ७.२९.२१ ॥
ఇంతలో దానవులు, రాక్షసులు 'అయ్యో, మనం నశించాము!' అని ఆర్తనాదం చేశారు — ఇంద్రుడు రావణుని పట్టుకున్నాడని చూసి.
7.29.22
ततो रथं समास्थाय रावणिः क्रोधमूर्च्छितः ।
तत्सैन्यमतिसङ्क्रुद्धः प्रविवेश सुदारुणम् ॥ ७.२९.२२ ॥
అప్పుడు కోపంతో మూర్ఛిల్లినట్లైన రావణి (ఇంద్రజిత్) రథమెక్కి, అత్యంత కుపితుడై ఆ భయంకర సైన్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
7.29.23
तां प्रविश्य महामायां प्राप्तां गोपतिना पुरा ।
प्रविवेश सुसंरब्धस्तत्सैन्यं समभिद्रवत् ॥ ७.२९.२३ ॥
పూర్వం గోపతి (ఇంద్రుడు) పొందిన ఆ మహామాయలోకి ప్రవేశించి, అత్యంత కోపంతో ఆ సైన్యంపై దాడి చేశాడు.
7.29.24
स सर्वा देवतास्त्यक्त्वा शक्रमेवाभ्यधावत ।
महेन्द्रश्च महातेजा नापश्यच्च सुतं रिपोः ॥ ७.२९.२४ ॥
అతడు దేవతలనందరినీ విడిచి ఇంద్రుని వైపే పరుగెత్తాడు; కాని మహాతేజస్వి అయిన మహేంద్రుడు శత్రువు కుమారుని చూడలేదు.
7.29.25
विमुक्तकवचस्तत्र वध्यमानो ऽपि रावणिः ।
त्रिदशैः सुमहावीर्यैर्न चकार च किञ्चन ॥ ७.२९.२५ ॥
అక్కడ కవచం తీసివేయబడినప్పటికీ, అత్యంత పరాక్రమవంతులైన దేవతలచే కొట్టబడినప్పటికీ, రావణి ఏమీ చేయలేదు.
7.29.26
स मातलिं समायान्तं ताडयित्वा शरोत्तमैः ।
महेन्द्रं बाणवर्षेण भूय एवाभ्यवाकिरत् ॥ ७.२९.२६ ॥
దగ్గరకు వస్తున్న మాతలిని ఉత్తమ బాణాలతో కొట్టి, బాణవర్షంతో మహేంద్రుడిని మళ్ళీ కప్పివేశాడు.
7.29.27
ततस्त्यक्त्वा रथं शक्रो विससर्ज च सारथिम् ।
ऐरावतं समारुह्य मृगयामास रावणिम् ॥ ७.२९.२७ ॥
తర్వాత శక్రుడు రథాన్ని విడిచి సారథిని పంపివేసి, ఐరావతం ఎక్కి రావణిని వెతికాడు.
7.29.28
स तत्र मायाबलवानदृश्यो ऽथान्तरिक्षगः ।
इन्द्रं मायापरिक्षिप्तं कृत्वा स प्राद्रवच्छरैः ॥ ७.२९.२८ ॥
అక్కడ మాయాబలంతో శక్తిమంతుడైన అతడు, కనబడకుండా ఆకాశంలో సంచరిస్తూ, ఇంద్రుడిని మాయతో చుట్టి, బాణాలతో కొట్టి పారిపోయాడు.
7.29.29
स तं यदा परिश्रान्तमिन्द्रं जज्ञे ऽथ रावणिः ।
तदैनं मायया बद्ध्वा स्वसैन्यमभितो ऽनयत् ॥ ७.२९.२९ ॥
ఇంద్రుడు బాగా అలసిపోయాడని రావణి తెలుసుకున్నప్పుడు, మాయతో అతన్ని బంధించి తన సైన్యం వైపు తీసుకెళ్లాడు.
7.29.30
तं तु दृष्ट्वा बलात्तेन नीयमानं महारणात् ।
महेन्द्रममराः सर्वे किं नु स्यादित्यचिन्तयन् ॥ ७.२९.३० ॥
అతడు బలవంతంగా ఆ మహా యుద్ధం నుండి మహేంద్రుడిని తీసుకెళ్తుండటం చూసి, దేవతలందరూ "ఇప్పుడు ఏమవుతుందో?" అని ఆలోచించారు.
7.29.31
दृश्यते न स मायावी शक्रजित्समितिञ्जयः ।
विद्यावानपि येनेन्द्रो मायया नीयते बलात् ॥ ७.२९.३१ ॥
మాయావి, యుద్ధవిజేత అయిన శక్రజిత్ కనిపించడం లేదు; అతడు మాయతో ఇంద్రుడిని బలవంతంగా తీసుకువెళ్తున్నాడు.
7.29.32
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धाः सर्वे सुरगणास्तदा ।
रावणं विमुखीकृत्य शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ७.२९.३२ ॥
ఆ సమయంలో కోపించిన దేవగణాలన్నీ రావణుడిని వెనుతిరిగేలా చేసి బాణవర్షంతో అతడిని కప్పేశాయి.
7.29.33
रावणस्तु समासाद्य आदित्यांश्च वसूंस्तदा ।
न शशाक स सङ्ग्रामे योद्धुं शत्रुभिरर्दितः ॥ ७.२९.३३ ॥
కానీ రావణుడు ఆదిత్యులను, వసువులను ఎదుర్కొని, శత్రువులచే బాధింపబడి, ఆ యుద్ధంలో పోరాడలేకపోయాడు.
7.29.34
स तं दृष्ट्वा परिम्लानं प्रहारैर्जर्जरीकृतम् ।
रावणिः पितरं युद्धे दर्शनस्थो ऽब्रवीदिदम् ॥ ७.२९.३४ ॥
అతడు దెబ్బలతో చితికి, వాడిపోయి ఉండటం చూసి, యుద్ధంలో కనిపిస్తూ నిలిచిన రావణి తన తండ్రితో ఇలా అన్నాడు.
7.29.35
आगच्छ तात गच्छामो रणकर्म निवर्तताम् ।
जितं नो विदितं ते ऽस्तु स्वस्थो भव गतज्वरः ॥ ७.२९.३५ ॥
రండి తండ్రీ, వెళ్దాం; యుద్ధకార్యం ముగియనీ. మన విజయం మీకు తెలిసే ఉంది. క్షేమంగా ఉండండి, బాధ లేకుండా ఉండండి.
7.29.36
अयं हि सुरसैन्यस्य त्रैलोक्यस्य च यः प्रभुः ।
स गृहीतो दैवबलाद्भग्नदर्पाः सुराः कृताः ॥ ७.२९.३६ ॥
దేవసైన్యానికి, త్రిలోకాలకు ప్రభువైన ఇతడు దైవబలంతో బంధింపబడ్డాడు; దేవతల గర్వం భంగమైంది.
7.29.37
यथेष्टं भुङ्क्ष्व लोकांस्त्रीन्निगृह्यारातिमोजसा ।
वृथा किं ते श्रमेणेह युद्धमद्य तु निष्फलम् ॥ ७.२९.३७ ॥
నీ బలంతో శత్రువును అణచి మూడు లోకాలను నీ ఇష్టానుసారం అనుభవించు. ఇక్కడ ఈరోజు యుద్ధం చేసి శ్రమపడడం వల్ల నీకు ఏమి ప్రయోజనం? ఈ యుద్ధం నిష్ఫలమే.
7.29.38
ततस्ते दैवतगणा निवृत्ता रणकर्मणः ।
तच्छ्रुत्वा रावणेर्वाक्यं स्वस्थचेताः बभूव ह ॥ ७.२९.३८ ॥
అప్పుడు ఆ దేవగణాలు యుద్ధకార్యం నుండి వెనుదిరిగాయి. రావణి ఆ మాటలు విని అతడు స్వస్థచిత్తుడయ్యాడు.
7.29.39
अथ स रणविगतज्वरः प्रभुर्विजयमवाप्य निशाचराधिपः ।
स्वभवनमभितो जगाम हृष्टः स्वसुतमवाप्य च वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.२९.३९ ॥
అప్పుడు యుద్ధజ్వరం విడిచిన ఆ ప్రభువు, విజయం పొంది, రాక్షసాధిపతి ఆనందంతో తన భవనానికి వెళ్లాడు; తన కుమారుని చేరి ఈ మాటలు పలికాడు.
7.29.40
अतिबलसदृशैः पराक्रमैस्तैर्मम कुलमानविवर्धनं कृतम् ।
यदयमतुल्यबलस्त्वयाद्य वै त्रिदशपतिस्त्रिदशाश्च निर्जिताः ॥ ७.२९.४० ॥
అత్యంత బలానికి తగిన నీ పరాక్రమాలతో నా కులగౌరవాన్ని పెంచావు; సాటిలేని బలం కలిగిన ఈ దేవేంద్రుడిని, దేవతలను ఈరోజు నువ్వు జయించావు.
7.29.41
नय रथमधिरोप्य वासवं नगरमितो व्रज सेनया वृतस्त्वम् ।
अहमपि तव गच्छतो द्रुतं सह सचिवैरनुयामि पृष्ठतः ॥ ७.२९.४१ ॥
ఇంద్రుడిని రథంపై ఎక్కించి ఇక్కడ నుండి నగరానికి తీసుకువెళ్ళు; సైన్యంతో చుట్టబడి నువ్వు వెళ్ళు. నేను కూడా మంత్రులతో కలిసి వేగంగా నీ వెనుక వస్తాను.
7.29.42
अथ स बलवृतः सवाहनस्त्रिदशपतिं परिगृह्य रावणिः ।
स्वभवनमभिगम्य वीर्यवान्कृतसमरान्विससर्ज राक्षसान् ॥ ७.२९.४२ ॥
అప్పుడు సైన్యంతో చుట్టబడి, వాహనాలతో, దేవేంద్రుడిని పట్టుకుని, వీర్యవంతుడైన రావణి తన భవనానికి చేరి, యుద్ధం చేసిన రాక్షసులను విడిచిపెట్టాడు.