Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.30

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

7.30.1

जिते महेन्द्रे ऽतिबले रावणस्य सुतेन वै ।
प्रजापतिं पुरस्कृत्य ययुर्लङ्कां सुरास्तदा ॥ ७.३०.१ ॥

ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਤਦ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਗਏ।

7.30.2

तत्र रावणमासाद्य पुत्रभ्रातृभिरावृतम् ।
अब्रवीद्गगने तिष्ठन्सामपूर्वं प्रजापतिः ॥ ७.३०.२ ॥

ਉੱਥੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ।

7.30.3

वत्स रावण तुष्टो ऽस्मि पुत्रस्य तव संयुगे ।
अहो ऽस्य विक्रमौदार्यं तव तुल्यो ऽधिको ऽपि वा ॥ ७.३०.३ ॥

"ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਵਣ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਯੁੱਧ-ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ। ਅਹੋ, ਇਸਦਾ ਸੂਰਮਾਪਨ ਅਤੇ ਉਦਾਰਤਾ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ।"

7.30.4

जितं हि भवता सर्वं त्रैलोक्यं स्वेन तेजसा ।
कृता प्रतिज्ञा सफला प्रीतो ऽस्मि स्वसुतेन वै ॥ ७.३०.४ ॥

ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਸਫਲ ਹੋਈ; ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।

7.30.5

अयं च पुत्रो ऽतिबलस्तव रावण वीर्यवान् ।
जगतीन्द्रजिदित्येव परिख्यातो भविष्यति ॥ ७.३०.५ ॥

ਅਤੇ ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਰਾਵਣ, ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਵੀਰਜਵਾਨ ਹੈ; 'ਜਗਤੀਂਦ੍ਰਜਿਤ' (ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ) ਨਾਮ ਨਾਲ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।

7.30.6

बलवान्दुर्जयश्चैव भविष्यत्येव राक्षसः ।
यं समाश्रित्य ते राजन्स्थापितास्त्रिदशा वशे ॥ ७.३०.६ ॥

ਇਹ ਰਾਖਸ਼ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਅਜਿੱਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਇਸੇ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

7.30.7

तन्मुच्यतां महाबाहो महेन्द्रः पाकशासनः ।
किञ्चास्य मोक्षणार्थाय प्रयच्छन्तु दिवौकसः ॥ ७.३०.७ ॥

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਮਹੇਂਦਰ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣ; ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਦੇਵਤੇ ਇਸਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੁਝ ਦੇਣ।

7.30.8

अथाब्रवीन्महातेजा इन्द्रजित्समितिञ्जयः ।
अमरत्वमहं देव वृणे यद्येष मुच्यते ॥ ७.३०.८ ॥

ਤਦ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਯੁੱਧ-ਵਿਜੇਤਾ ਇੰਦਰਜਿਤ ਬੋਲਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵ, ਜੇ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਮਰਤਾ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।"

7.30.9

चतुष्पदां खेचराणामन्येषां वा महौजसाम् ।
वृक्षगुल्मक्षुपलतातृणोपलमहीभृताम् ॥ ७.३०.९ ॥

ਚੌਪਾਏ ਜਾਨਵਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਮਹਾਬਲੀ—ਰੁੱਖਾਂ, ਝਾੜੀਆਂ, ਵੇਲਾਂ, ਘਾਹ, ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ (ਅਮਰਤਾ ਨਹੀਂ)।

7.30.10

सर्वे ऽपि जन्तवो ऽन्योन्यं भेतव्ये सति बिभ्यति ।
अतो ऽत्र लोके सर्वेषां सर्वस्माच्च भवेद्भयम् ॥ ७.३०.१० ॥

ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ; ਡਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸਭ ਕਿਸੇ ਤੋਂ, ਭੈ ਹੋਵੇਗਾ।

7.30.11

ततो ऽब्रवीन्महातेजा मेघनादं प्रजापतिः ।
नास्ति सर्वामरत्वं हि कस्यचित्प्राणिनो भुवि ।
चतुष्पदः पक्षिणश्च भूतानां वा महौजसाम् ॥ ७.३०.११ ॥

ਤਦ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਮੇਘਨਾਦ (ਇੰਦਰਜਿਤ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਅਮਰਤਾ ਨਹੀਂ—ਚੌਪਾਇਆਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮਹਾਬਲੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ।

7.30.12

श्रुत्वा पितामहेनोक्तमिन्द्रजित्प्रभुणाव्ययम् ॥ ७.३०.१२ ॥

ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦੀ ਕਹੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ ਅਵਿਯ (ਅਮਰਤਾ ਬਾਰੇ) ਗੱਲ ਉੱਤੇ—(ਪ੍ਰਤਿਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ)।

7.30.13

्वं हि कस्यचित्प्राणिनो भुवि ।
अथाब्रवीत्स तत्रस्थं मेघनादो महाबलः ।
श्रूयतां वा भवेत्सिद्धिः शतक्रतुविमोक्षणे ॥ ७.३०.१३ ॥

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ... ਤਦ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ ਮੇਘਨਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਹੋਵੇ।

7.30.14

ममेष्टं नित्यशो हर्व्यैर्मन्त्रैः सम्पूज्य पावकम् ।
सङ्ग्राममवतर्त्तुं च शत्रुनिर्जयकाङ्क्षिणः ॥ ७.३०.१४ ॥

ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ (ਯੱਗ) ਸਦਾ ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹਵਿਆਂ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਤਰਨ ਲਈ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

7.30.15

अश्वयुक्तो रथो मह्यमुत्तिष्ठेत्तु विभावसोः ।
तत्स्थस्यामरता स्यान्मे एष मे निश्चयो वरः ॥ ७.३०.१५ ॥

ਅਗਨੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਘੋੜਿਆਂ ਜੁੜਿਆ ਰਥ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ; ਉਸ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਮਿਲੇ—ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਅਤੇ ਵਰ ਹੈ।

7.30.16

तस्मिन्यद्यसमाप्ते च जप्यहोमे विभावसौ ।
युध्येयं देव सङ्ग्रामे तदा मे स्याद्विनाशनम् ॥ ७.३०.१६ ॥

ਉਸ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਮ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਦੇਵ, ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਮੇਰਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ।

7.30.17

सर्वो हि तपसा देव वृणोत्यमरतां पुमान् ।
विक्रमेण मया त्वेतदमरत्वं प्रवर्तितम् ॥ ७.३०.१७ ॥

ਹੇ ਦੇਵ, ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਅਮਰਤਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਮੈਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਇਹ ਅਮਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

7.30.18

एवमस्त्विति तं चाह वाक्यं देवः पितामहः ।
मुक्तश्चेन्द्रजिता शक्रो गताश्च त्रिदिवं सुराः ॥ ७.३०.१८ ॥

'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ ਦੇਵ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਮੁਕਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

7.30.19

एतस्मिन्नन्तरे राम दीनो भ्रष्टाम्बरद्युतिः ।
इन्द्रश्चिन्तापरीतात्मा ध्यानतत्परतां गतः ॥ ७.३०.१९ ॥

ਹੇ ਰਾਮ, ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਦੀਨ ਅਤੇ ਵਸਤਰ ਤੇ ਤੇਜ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਇੰਦਰ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।

7.30.20

तं तु दृष्ट्वा तथाभूतं प्राह देवः प्रजापतिः ।
शतक्रतो किमु पुरा करोति स्म सुदुष्कृतम् ॥ ७.३०.२० ॥

ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹੜਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਸੀ?

7.30.21

अमरेन्द्र मया बह्व्यः प्रजाः सृष्टास्तथा प्रभो ।
एकवर्णाः समाभाषा एकरूपाश्च सर्वशः ॥ ७.३०.२१ ॥

ਹੇ ਅਮਰੇਂਦਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸਿਰਜੇ; ਉਹ ਇੱਕੋ ਵਰਨ ਦੇ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕੋ ਰੂਪ ਦੇ ਹਨ।

7.30.22

तासां नास्ति विशेषो हि दर्शने लक्षणे ऽपि वा ।
ततो ऽहमेकाग्रमनास्ताः प्रजाः परिचिन्तयम् ॥ ७.३०.२२ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਜਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।

7.30.23

सो ऽहं तासां विशेषार्थं स्त्रियमेकां विनिर्ममे ।
यद्यत्प्रजानां प्रत्यङ्गं विशिष्टं तत्तदुद्धृतम् ॥ ७.३०.२३ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਰਚੀ; ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀ, ਉਹ ਚੁਣ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।

7.30.24

ततो मया रूपगुणैरहल्या स्त्री विनिर्मिता ।
हलं नामेह वैरूपं हल्यं तत्प्रभवं भवेत् ॥ ७.३०.२४ ॥

ਫਿਰ ਮੈਂ ਰੂਪ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਹੱਲਿਆ ਨਾਮ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਰਚੀ। ਇੱਥੇ 'ਹਲ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਕੁਰੂਪਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਹਲ੍ਯ' ਉਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

7.30.25

यस्मान्न विद्यते हल्यं तेनाहल्येति विश्रुता ।
अहल्येति मया शक्र तस्या नाम प्रवर्तितम् ॥ ७.३०.२५ ॥

ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੁਕਸ (ਹਲ੍ਯ) ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ 'ਅਹਲ੍ਯਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਇਹ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ।

7.30.26

निर्मितायां च देवेन्द्र तस्यां नार्यां सुरर्षभ ।
भविष्यतीति कस्यैषा मम चिन्ता ततो ऽभवत् ॥ ७.३०.२६ ॥

ਹੇ ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੇਵਤੇ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਰਚੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 'ਇਹ ਕਿਸਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?' ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਮੈਨੂੰ ਹੋਈ।

7.30.27

त्वं तु शक्र तदा नारीं जानीषे मनसा प्रभो ।
स्थानाधिकतया पत्नी ममैषेति पुरन्दर ॥ ७.३०.२७ ॥

ਪਰ ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ ਸੀ; ਉਸਦੇ ਉੱਚ ਸਥਾਨ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਹੇ ਪੁਰੰਦਰ।

7.30.28

सा मया न्यासभूता तु गौतमस्य महात्मनः ।
न्यस्ता बहूनि वर्षाणि तेन निर्यातिता च ह ॥ ७.३०.२८ ॥

ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਗੌਤਮ ਕੋਲ ਅਮਾਨਤ ਵਜੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰਹੀ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।

7.30.29

ततस्तस्य परिज्ञाय महास्थैर्यं महामुनेः ।
ज्ञात्वा तपसि सिद्धिं च पत्न्यर्थं स्पर्शिता तदा ॥ ७.३०.२९ ॥

ਤਦ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਪਤਨੀ ਲਈ ਹੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਗਿਆ।

7.30.30

सङ्क्रुद्धस्त्वं हि धर्मात्मन् गत्वा तस्याश्रमं मुनेः ।
दृष्टवांश्च तदा तां स्त्रीं दीप्तामग्निशिखामिव ॥ ७.३०.३० ॥

ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਗਿਆ; ਤਦ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਾਂਗ ਦੀਪਤ ਵੇਖਿਆ।

7.30.31

सा त्वया धर्षिता शक्र कामार्तेन समन्युना ।
दृष्टस्त्वं च तदा तेन ह्याश्रमे परमर्षिणा ॥ ७.३०.३१ ॥

ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਕਾਮ-ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੀਤੀ; ਤਦ ਉਸ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ।

7.30.32

ततः क्रुद्धेन तेना ऽसि शप्तः परमतेजसा ।
गतो ऽसि येन देवेन्द्र दशाभागविपर्ययम् ॥ ७.३०.३२ ॥

ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਪਰਮ ਤੇਜਸਵੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਦੇਵੇਂਦਰ, ਉਸ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਦਸ਼ਾ ਉਲਟ ਗਈ।

7.30.33

यस्मान्मे धर्षिता पत्नी त्वया वासव निर्भयम् ।
तस्मात्त्वं समरे राजञ्छत्रुहस्तं गमिष्यसि ॥ ७.३०.३३ ॥

ਤੂੰ ਬੇਖੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਵਾਸਵ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀ ਦੇ ਹੱਥ ਜਾਵੇਂਗਾ।

7.30.34

अयं तु भावो दुर्बुद्धे यस्त्वयेह प्रवर्तितः ।
मानुषेष्वपि लोकेषु भविष्यति न संशयः ॥ ७.३०.३४ ॥

ਹੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਜੋ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

7.30.35

तत्रार्धं तस्य यः कर्ता त्वय्यर्धं निपतिष्यति ।
न च ते स्थावरं स्थानं भविष्यति न संशयः ॥ ७.३०.३५ ॥

ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਅੱਧਾ ਫਲ ਜੋ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ; ਤੇਰਾ ਥਾਂ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

7.30.36

यश्च यश्च सुरेन्द्रः स्याद्ध्रुवः स न भविष्यति ।
एष शापो मया मुक्त इत्यसौ त्वां तदा ऽब्रवीत् ॥ ७.३०.३६ ॥

ਜੋ ਵੀ ਇੰਦਰ ਬਣੇਗਾ ਉਹ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। "ਇਹ ਸਰਾਪ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ" ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਤਦ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਾ।

7.30.37

तां तु भार्यां स निर्भर्त्स्य सो ऽब्रवीत्सुमहातपाः ।
दुर्विनीते विनिध्वंस ममाश्रमसमीपतः ॥ ७.३०.३७ ॥

ਉਸ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੁਰਾਚਾਰਨੀ, ਹੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ, ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ!"

7.30.38

रूपयौवनसम्पन्ना यस्मात्त्वमनवस्थिता ।
तस्माद्रूपवती लोके न त्वमेका भविष्यति ॥ ७.३०.३८ ॥

ਰੂਪ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੂੰ ਅਸਥਿਰ ਰਹੀ; ਇਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਰੂਪਵਤੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਂਗੀ।

7.30.39

रूपं च ते प्रजाः सर्वा गमिष्यन्ति न संशयः ।
यत्तदेकं समाश्रित्य विभ्रमो ऽयमुपस्थितः ॥ ७.३०.३९ ॥

ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਕੋਲ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਇਹ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

7.30.40

तदाप्रभृति भूयिष्ठं प्रजा रूपसमन्विताः ।
सा तं प्रसादयामास महर्षिं गौतमं तदा ॥ ७.३०.४० ॥

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਜਾ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਰੂਪਵਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ।

7.30.41

अज्ञानाद्धर्षिता विप्र त्वद्रूपेण दिवौकसा ।
न कामकाराद्विप्रर्षे प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ७.३०.४१ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਗਿਆਨ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਰਮਾਇਆ; ਕਾਮ-ਵਸ ਹੋ ਕੇ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ।

7.30.42

अहल्यया त्वेवमुक्तः प्रत्युवाच स गौतमः ।
उत्पत्स्यति महातेजा इक्ष्वाकूणां महारथः ॥ ७.३०.४२ ॥

ਅਹਲਿਆ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਗੌਤਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇਕ੍ਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਹਾਰਥੀ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।"

7.30.43

रामो नाम श्रुतो लोके वनं चाप्युपयास्यति ।
ब्राह्मणार्थे महाबाहुर्विष्णुर्मानुषविग्रहः ।
तं द्रक्ष्यसि यदा भद्रे ततः पूता भविष्यसि ॥ ७.३०.४३ ॥

ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਵਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਉਣਗੇ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ, ਤਦ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ।

7.30.44

स हि पावयितुं शक्तस्त्वया यद्दुष्कृतं कृतम् ।
तस्यातिथ्यं च कृत्वा वै मत्समीपं गमिष्यसि ॥ ७.३०.४४ ॥

ਜੋ ਪਾਪ ਤੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਂਗੀ।

7.30.45

वत्स्यसि त्वं मया सार्धं तदा हि वरवर्णिनि ।
एवमुक्त्वा स विप्रर्षिराजगाम स्वमाश्रमम् ॥ ७.३०.४५ ॥

ਤਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੇਂਗੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਵਰਨ ਵਾਲੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਵਿਪ੍ਰਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

7.30.46

तपश्चाचार सुमहत्सा पत्नी ब्रह्मवादिनः ।
शापोत्सर्गाद्धि तस्येदं मुनेः सर्वमुपस्थितम् ॥ ७.३०.४६ ॥

ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੇ ਸਰਾਪ ਦੇ ਛੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।

7.30.47

तत्स्मर त्वं महाबाहो दुष्कृतं यत्त्वया कृतम् ।
तेन त्वं ग्रहणं शत्रोर्यातो नान्येन वासव ॥ ७.३०.४७ ॥

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਤੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ। ਹੇ ਵਾਸਵ, ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਵੈਰੀ ਦੇ ਵੱਸ ਪਿਆ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ।

7.30.48

शीघ्रं वै यज यज्ञं त्वं वैष्णवं सुसमाहितः ।
पावितस्तेन यज्ञेन यास्यसे त्रिदिवं ततः ॥ ७.३०.४८ ॥

ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੂੰ ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਣਵ ਯੱਗ ਕਰ। ਉਸ ਯੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ।

7.30.49

पुत्रश्च तव देवेन्द्र न विनष्टो महारणे ।
नीतः सन्निहितश्चैव आर्यकेण महोदधौ ॥ ७.३०.४९ ॥

ਹੇ ਦੇਵੇਂਦਰ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਆਰਯਕ ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ।

7.30.50

एतच्छ्रुत्वा महेन्द्रस्तु यज्ञमिष्ट्वा च वैष्णवम् ।
पुनस्त्रिदिवमाक्रामदन्वशासच्च देवराट् ॥ ७.३०.५० ॥

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹੇਂਦਰ ਨੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਯੱਗ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੇਵਰਾਜ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।

7.30.51

एतदिन्द्रजितो नाम बलं यत्कीर्तितं मया ।
निर्जितस्तेन देवेन्द्रः प्राणिनो ऽन्ये तु किं पुनः ॥ ७.३०.५१ ॥

ਇੰਦਰਜੀਤ ਦਾ ਇਹ ਬਲ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ; ਉਸਨੇ ਦੇਵੇਂਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ।

7.30.52

आश्चर्यमिति रामश्च लक्ष्मणश्चाब्रवीत्तदा ।
अगस्त्यवचनं श्रुत्वा वानरा राक्षसास्तदा ॥ ७.३०.५२ ॥

'ਹੈਰਾਨੀ!' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਅਗਸਤ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।

7.30.53

विभीषणस्तु रामस्य पार्श्वस्थो वाक्यमब्रवीत् ।
आश्चर्यं स्मारितो ऽस्म्यद्य यत्तद्दृष्टं पुरातनम् ॥ ७.३०.५३ ॥

ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੈਰਾਨੀ ਮੈਂ ਵੇਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆ ਗਈ।'

7.30.54

अगस्त्यं त्वब्रवीद्रामः सत्यमेतच्छ्रुतं च मे ॥ ७.३०.५४ ॥

ਰਾਮ ਨੇ ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।'

7.30.55

एवं राम समुद्भूतो रावणो लोककण्टकः ।
सपुत्रो येन सङ्ग्रामे जितः शक्रः सुरेश्वरः ॥ ७.३०.५५ ॥

ਹੇ ਰਾਮ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੰਡਾ ਰਾਵਣ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਉਸਨੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।