వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.31.1
ततो रामो महातेजा विस्मयात्पुनरेव हि ।
उवाच प्रणतो वाक्यमगस्त्यमृषिसत्तमम् ॥ ७.३१.१ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి అయిన రాముడు విస్మయంతో మళ్ళీ వినయంగా నమస్కరించి, ఋషిశ్రేష్ఠుడైన అగస్త్యునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
7.31.2
भगवन्राक्षसः क्रूरो यदाप्रभृति मेदिनीम् ।
पर्यटत्किं तदा लोकाः शून्या आसन्द्विजोत्तम ॥ ७.३१.२ ॥
భగవన్, ఆ క్రూర రాక్షసుడు భూమిపై సంచరించడం మొదలైనప్పటి నుండి లోకాలు ఎలా ఉన్నాయి? ద్విజోత్తమా, అవి శూన్యమయ్యాయా?
7.31.3
राजा वा राजमात्रो वा किं तदा नात्र कश्चन ।
धर्षणं यत्र न प्राप्तो रावणो राक्षसेश्वरः ॥ ७.३१.३ ॥
అప్పుడు ఇక్కడ రాజు గాని, రాజోద్యోగి గాని ఎవరూ లేరా, రాక్షసేశ్వరుడైన రావణుడు అవమానించనివారు?
7.31.4
उताहो हतवीर्यास्ते बभूवुः पृथिवीक्षितः ।
बहिष्कृता वरास्त्रैश्च बहवो निर्जिता नृपाः ॥ ७.३१.४ ॥
లేక భూపతులు శౌర్యహీనులయ్యారా? శ్రేష్ఠ అస్త్రాలతో బహిష్కరించబడి, జయించబడిన రాజులు అనేకులా?
7.31.5
राघवस्य वचः श्रुत्वा ह्यगस्त्यो भगवानृषिः ।
उवाच रामं प्रहसन्पितामह इवेश्वरम् ॥ ७.३१.५ ॥
రాఘవుని మాటలు విని భగవానుడైన అగస్త్య ఋషి నవ్వుతూ, పితామహుడు ఈశ్వరునితో మాట్లాడినట్లు రాముడితో ఇలా అన్నాడు.
7.31.6
इत्येवं बाधमानस्तु पार्थिवान्पार्थिवर्षभ ।
चचार रावणो राम पृथिवीं पृथिवीपते ॥ ७.३१.६ ॥
ఈ విధంగా రాజులను బాధిస్తూ రావణుడు భూమిపై సంచరించాడు, ఓ రామా, పృథ్వీపతీ, రాజశ్రేష్ఠా.
7.31.7
ततो माहिष्मतीं नाम पुरीं स्वर्गपुरीप्रभाम् ।
सम्प्राप्तो यत्र सान्निध्यं सदासीद्वसुरेतसः ॥ ७.३१.७ ॥
అప్పుడు అతడు స్వర్గపురిలా ప్రకాశించే మాహిష్మతి అనే నగరానికి చేరుకున్నాడు; అక్కడ వసురేతసుడు (అగ్ని) సదా సన్నిధిలో ఉండేవాడు.
7.31.8
तुल्य आसीन्नृपस्तस्य प्रभावाद्वसुरेतसः ।
अर्जुनो नाम यत्राग्निः शरकुण्डेशयः सदा ॥ ७.३१.८ ॥
వసురేతసుని (అగ్ని) ప్రభావం వల్ల అక్కడి రాజు అతనికి సమానుడిగా ఉండేవాడు — అర్జునుడు అనే పేరు గలవాడు; శరకుండంలో శయనించే అగ్ని అక్కడ సదా ఉండేవాడు.
7.31.9
तमेव दिवसं सो ऽथ हैहयाधिपतिर्बली ।
अर्जुनो नर्मदां रन्तुं गतः स्त्रीभिः सहेश्वरः ॥ ७.३१.९ ॥
అదే రోజున హైహయుల బలవంతుడైన అధిపతి అర్జునుడు స్త్రీలతో కలిసి నర్మదలో విహరించడానికి వెళ్ళాడు.
7.31.10
तमेव दिवसं सो ऽथ रावणस्तत्र आगतः ।
रावणो राक्षसेन्द्रस्तु तस्यामात्यानपृच्छत ॥ ७.३१.१० ॥
అదే రోజున రాక్షసేంద్రుడు రావణుడు అక్కడికి వచ్చి, తన అమాత్యులను అడిగాడు.
7.31.11
क्वार्जुनो नृपतिः शीघ्रं सम्यगाख्यातुमर्हथ ।
रावणो ऽहमनुप्राप्तो युद्धेप्सुर्नृवरेण ह ।
ममागमनमप्यग्रे युष्माभिः सन्निवेद्यताम् ॥ ७.३१.११ ॥
అర్జునుడు అనే రాజు ఎక్కడ ఉన్నాడు? వెంటనే పూర్తిగా చెప్పండి. నేను రావణుడను; యుద్ధాభిలాషతో నరశ్రేష్ఠుడితో పోరాడడానికి వచ్చాను. నా రాకను కూడా ముందుగా అతనికి తెలియజేయండి.
7.31.12
इत्येवं रावणेनोक्तास्ते ऽमात्याः सुविपश्चितः ।
अब्रुवन्राक्षसपतिमसान्निध्यं महीपतेः ॥ ७.३१.१२ ॥
రావణుడు ఇలా అనగా, ఆ అత్యంత విజ్ఞులైన అమాత్యులు రాక్షసపతికి, రాజు అక్కడ లేడని చెప్పారు.
7.31.13
श्रुत्वा विश्रवसः पुत्रः पौराणामर्जुनं गतम् ।
अपसृत्यागतो विन्ध्यं हिमवत्सन्निभं गिरिम् ॥ ७.३१.१३ ॥
విశ్రవసుని కుమారుడు అర్జునుడు పౌరాణుల దేశానికి వెళ్ళాడని విని, హిమాలయంలా ఉన్న వింధ్య పర్వతం వైపు తిరిగి వచ్చాడు.
7.31.14
स तमभ्रमिवाविष्टमुद्भ्रन्तमिव मेदिनीम् ।
अपश्यद्रावणो विन्ध्यमालिखन्तमिवाम्बरम् ॥ ७.३१.१४ ॥
రావణుడు ఆ వింధ్య పర్వతాన్ని చూశాడు; అది మేఘాలతో కప్పబడినట్లు, భూమిపై తిరుగుతున్నట్లు, ఆకాశాన్ని గీకుతున్నట్లు ఉంది.
7.31.15
सहस्रशिखरोपेतं सिंहाध्युषितकन्दरम् ।
प्रपातपतितैस्तोयैः साट्टहासमिवाम्बुधिम् ॥ ७.३१.१५ ॥
అది వేయి శిఖరాలతో ఉంది; దాని గుహల్లో సింహాలు నివసించాయి; జలపాతాలుగా పడే నీటితో అది సముద్రం బిగ్గరగా నవ్వుతున్నట్లు ఉంది.
7.31.16
देवदानवगन्धर्वैः साप्सरोगणकिन्नरैः ।
स्वस्त्रीभिः क्रीडमानैश्च स्वर्गभूतं महोच्छ्रयम् ॥ ७.३१.१६ ॥
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, కిన్నరులు తమ భార్యలతో ఆడుకుంటూ ఉన్నారు; అది స్వర్గంలా, అతి ఎత్తుగా ఉంది.
7.31.17
नदीभिः स्यन्दमानाभिः स्फटिकप्रतिमं जलम् ।
फणाभिश्चलजिह्वाभिरनन्तमिव विष्ठितम् ॥ ७.३१.१७ ॥
ప్రవహించే నదులతో దాని నీరు స్ఫటికంలా ఉంది; చలించే నాలుకలతో పడగలు కలిగిన అనంతునిలా అది నిలిచి ఉంది.
7.31.18
उत्क्रामन्तं दरीवन्तं हिमवत्सन्निभं गिरिम् ।
पश्यमानस्ततो विन्ध्यं रावणो नर्मदां ययौ ॥ ७.३१.१८ ॥
గుహలు గల, హిమాలయంలా ఉన్న ఆ ఉన్నత పర్వతాన్ని చూస్తూ రావణుడు వింధ్యను దాటి నర్మదా నది వైపు వెళ్ళాడు.
7.31.19
चलोपलजलां पुण्यां पश्चिमोदधिगामिनीम् ॥ ७.३१.१९ ॥
కదిలే రాళ్లతో కూడిన జలాలు కలిగిన, పవిత్రమైన, పశ్చిమ సముద్రానికి ప్రవహించే (నర్మద).
7.31.20
महिषैः सृमरैः सिंहैः शार्दूलर्क्षगजोत्तमैः ।
उष्णाभितप्तैस्तृषितैः सङ्क्षोभितजलाशयाम् ॥ ७.३१.२० ॥
దున్నపోతులు, సృమర మృగాలు, సింహాలు, పులులు, ఎలుగుబంట్లు, శ్రేష్ఠమైన ఏనుగులతో—వేడికి తపించి దాహంతో ఉన్నవాటితో—జలాశయాలు కలతపడినది.
7.31.21
चक्रवाकैः सकारण्डैः सहंसजलकुक्कुटैः ।
सारसैश्च सदा मत्तैः सुकूजद्भिः समावृताम् ॥ ७.३१.२१ ॥
చక్రవాకాలు, కారండవాలు, హంసలు, నీటికోళ్ళు, సారస పక్షులు—ఎల్లప్పుడూ ఆనందోన్మత్తంగా మధురంగా కూజనం చేస్తూ—చుట్టుముట్టబడినది.
7.31.22
फुल्लद्रुमकृतोत्तंसां चक्रवाकयुगस्तनीम् ।
विस्तीर्णपुलिनश्रोणीं हंसावलिसुमेखलाम् ॥ ७.३१.२२ ॥
వికసించిన వృక్షాలను కిరీటంగా, చక్రవాక జంటలను స్తనాలుగా, విశాల ఇసుక తిప్పలను నడుముగా, హంసల వరుసలను సుందర మేఖలగా ధరించినది.
7.31.23
पुष्परेण्वनुलिप्ताङ्गीं जलफेनामलांशुकाम् ।
जलावगाहसंस्पर्शां फुल्लोत्पलशुभेक्षणाम् ।
पुष्पकादवरुह्याशु नर्मदां सरितां वराम् ॥ ७.३१.२३ ॥
పుప్పొడితో అలదిన అవయవాలు, నురుగు అనే నిర్మల వస్త్రం, జలస్నాన స్పర్శ, వికసిత కమలాల వంటి శుభ నేత్రాలు కలిగిన—నదులలో శ్రేష్ఠమైన నర్మదకు రావణుడు పుష్పకం నుండి త్వరగా దిగాడు.
7.31.24
इष्टामिव वरां नारीमवगाह्य दशाननः ।
स तस्याः पुलिने रम्ये नानामुनिनिषेविते ॥ ७.३१.२४ ॥
ఇష్టమైన శ్రేష్ఠ స్త్రీలో ప్రవేశించినట్లు దశాననుడు (నర్మద జలంలో) మునిగాడు; అతడు ఆమె రమణీయ తీరంలో ఉన్నాడు, అది అనేక మునులు సేవించే ప్రదేశం.
7.31.25
उपोपविष्टैः सचिवैः सार्धं राक्षसपुङ्गवः ।
प्रख्याय नर्मदां सो ऽथ गङ्गेयमिति रावणः ॥ ७.३१.२५ ॥
పక్కన కూర్చున్న మంత్రులతో కలిసి రాక్షసశ్రేష్ఠుడైన రావణుడు నర్మదను గంగగా భావించాడు.
7.31.26
नर्मदादर्शजं हर्षमाप्तवान् राक्षसाधिपः ।
उवाच सचिवांस्तत्र सलीलं शुकसारणौ ॥ ७.३१.२६ ॥
నర్మద దర్శనంతో ఆనందం పొందిన రాక్షసాధిపతి అక్కడే లీలగా శుకుడు, సారణుడు అనే మంత్రులతో మాట్లాడాడు.
7.31.27
एष रश्मिसहस्रेण जगत्कृत्वैव काञ्चनम् ।
तीक्ष्णतापकरः सूर्यो नभसो ऽर्धं समाश्रितः ॥ ७.३१.२७ ॥
వేయి కిరణాలతో జగత్తును బంగారంగా చేసి, తీవ్రమైన వేడిని ఇస్తూ ఈ సూర్యుడు ఆకాశంలో సగభాగాన్ని చేరాడు.
7.31.28
मामासीनं विदित्वैव चन्द्रायति दिवाकरः ॥ ७.३१.२८ ॥
నేను కూర్చుని ఉన్నానని తెలిసినట్టుగా, సూర్యుడు చంద్రునిలా ప్రవర్తిస్తున్నాడు.
7.31.29
नर्मदाजलशीतश्च सुगन्धिः श्रमनाशनः ।
मद्भयादनिलो ऽप्यत्र वात्येष सुसमाहितः ॥ ७.३१.२९ ॥
నర్మద నీటితో చల్లగా, సుగంధంగా, అలసటను పోగొట్టేదిగా ఉన్న ఈ గాలి కూడా నా భయం వల్ల ఇక్కడ ఎంతో శాంతంగా వీస్తోంది.
7.31.30
इयं वापि सरिच्छ्रेष्ठा नर्मदा नर्मवर्धिनी ।
नक्रमीनविहङ्गोर्मिः सभयेवाङ्गना स्थिता ॥ ७.३१.३० ॥
మొసళ్ళు, చేపలు, పక్షుల అలలతో ఉన్న ఈ శ్రేష్ఠ నది నర్మద కూడా, వినోదాన్ని పెంచేది, భయపడిన స్త్రీలా నిలిచి ఉంది.
7.31.31
तद्भवन्तः क्षताः शस्त्रैर्नृपैरिन्द्रसमैर्युधि ।
चन्दनस्य रसेनेव रुधिरेण समुक्षिताः ॥ ७.३१.३१ ॥
కావున మీరు యుద్ధంలో ఇంద్రునితో సమానులైన రాజుల ఆయుధాలచే గాయపడ్డారు; చందన రసంతో అభిషేకించబడినట్లు రక్తంతో తడిసిపోయారు.
7.31.32
ते यूयमवगाहध्वं नर्मदां शर्मदां शुभाम् ।
महापद्ममुखा मत्ता गङ्गामिव गहागजाः ।
अस्यां स्नात्वा महानद्यां पाप्मानं विप्रमोक्ष्यथ ॥ ७.३१.३२ ॥
మీరు అందరూ శుభప్రదమైన, సుఖమిచ్చే నర్మదలో స్నానం చేయండి; గంగలో దిగే మదించిన అడవి ఏనుగుల్లా. ఈ మహానదిలో స్నానం చేసి పాపం నుండి పూర్తిగా విముక్తులవుతారు.
7.31.33
अहमप्यद्य पुलिने शरदिन्दुसमप्रभे ।
पुष्पोपहारं शनकैः करिष्यामि कपर्दिनः ॥ ७.३१.३३ ॥
ఈ రోజు నేను కూడా శరచ్చంద్రుని వలె ప్రకాశించే ఒడ్డున జటాధారి శివునికి పుష్పార్పణం నెమ్మదిగా చేస్తాను.
7.31.34
रावणेनैवमुक्तास्तु प्रहस्तशुकसारणाः ।
समहोदरधूम्राक्षा नर्मदां विजगाहिरे ॥ ७.३१.३४ ॥
రావణుడు ఇలా చెప్పగా, ప్రహస్తుడు, శుకుడు, సారణుడు, మహోదరుడు, ధూమ్రాక్షుడు నర్మదలో దిగారు.
7.31.35
राक्षसेन्द्रगजैस्तैस्तु क्षोभिता नर्मदा नदी ।
वामनाञ्जनपद्माद्यैर्गङ्गा इव महागजैः ॥ ७.३१.३५ ॥
ఆ రాక్షసరాజు ఏనుగుల వల్ల నర్మద నది కలత చెందింది; వామన, అంజన, పద్మ మొదలైన మహా ఏనుగుల వల్ల గంగ కలత చెందినట్లు.
7.31.36
ततस्ते राक्षसाः स्नात्वा नर्मदायां महाबलाः ।
उत्तीर्य पुष्पाण्याजह्रुर्बल्यर्थं रावणस्य तु ॥ ७.३१.३६ ॥
అప్పుడు ఆ మహాబలులైన రాక్షసులు నర్మదలో స్నానం చేసి, బయటకు వచ్చి రావణుని బలి కోసం పుష్పాలు తెచ్చారు.
7.31.37
नर्मदापुलिने हृद्ये शुभ्राभ्रसदृशप्रभे ।
राक्षसैस्तु मुहूर्तेन कृतः पुष्पमयो गिरिः ॥ ७.३१.३७ ॥
నర్మదా నది యొక్క మనోహరమైన తీరంలో, తెల్లని మేఘాల వలె కాంతి గల చోట, రాక్షసులు క్షణంలో పుష్పమయమైన ఒక పర్వతాన్ని నిర్మించారు.
7.31.38
पुष्पेषूपहृतेष्वेवं रावणो राक्षसेश्वरः ।
अवतीर्णो नदीं स्नातुं गङ्गामिव महागजः ॥ ७.३१.३८ ॥
ఈ విధంగా పువ్వులు తీసుకురాబడిన తర్వాత, రాక్షసేశ్వరుడు రావణుడు స్నానం చేయడానికి నదిలో దిగాడు, గంగలో దిగే మహా గజంలా.
7.31.39
तत्र स्नात्वा च विधिवज्जप्त्वा जप्यमनुत्तमम् ।
नर्मदासलिलात्तस्मादुत्ततार स रावणः ॥ ७.३१.३९ ॥
అక్కడ స్నానం చేసి, విధి ప్రకారం అత్యుత్తమ జపాన్ని జపించి, ఆ నర్మదా జలం నుండి రావణుడు బయటకు వచ్చాడు.
7.31.40
ततः क्लिन्नाम्बरं त्यक्त्वा शुक्लवस्त्रसमावृतम् ।
रावणं प्राञ्जलिं यान्तमन्वयुः सर्वराक्षसाः ॥ ७.३१.४० ॥
తర్వాత తడి వస్త్రాన్ని విడిచి, తెల్లని వస్త్రం ధరించి, అంజలి ఘటించి వెళ్తున్న రావణుని అందరు రాక్షసులు అనుసరించారు.
7.31.41
तद्गतीवशमापन्ना मूर्तिमन्त इवाचलाः ।
यत्र यत्र च याति स्म रावणो राक्षसेश्वरः ।
जाम्बूनदमयं लिङ्गं तत्र तत्र स्म नीयते ॥ ७.३१.४१ ॥
అతని గమనానికి వశులై, మూర్తీభవించిన పర్వతాల వలె రాక్షసులు నడిచారు; రాక్షసేశ్వరుడు రావణుడు ఎక్కడికి వెళ్ళినా బంగారు లింగాన్ని అక్కడికి మోసుకెళ్ళారు.
7.31.42
वालुकावेदिमध्ये तु तल्लिङ्गं स्थाप्य रावणः ।
अर्चयामास गन्धैश्च पुष्पैश्चामृतगन्धिभिः ॥ ७.३१.४२ ॥
ఇసుక వేదిక మధ్యలో ఆ లింగాన్ని స్థాపించి, రావణుడు సుగంధాలతో, అమృతగంధమయ పువ్వులతో దానిని పూజించాడు.
7.31.43
ततः सतामार्तिहरं परं वरं वरप्रदं चन्द्रमयूखभूषणम् ।
समर्चयित्वा स निशाचरो जगौ प्रसार्य हस्तान्प्रणनर्त चाग्रतः ॥ ७.३१.४३ ॥
అప్పుడా రాక్షసుడు సజ్జనుల బాధను హరించేవాడు, శ్రేష్ఠుడు, వరాలిచ్చేవాడు, చంద్రకాంతి ఆభరణాలు ధరించినవాడైన ఆ దేవుణ్ణి బాగా పూజించి, పాడాడు; చేతులు చాచి ఆయన ఎదుట నృత్యం చేశాడు.