ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.32.1
नर्मदापुलिने यत्र राक्षसेन्द्रः सुदारुणः ।
पुष्पोपहारं कुरुते तस्माद्देशाददूरतः ॥ ७.३२.१ ॥
ନର୍ମଦା ତୀରରେ, ଅତି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସରାଜ ଯେଉଁଠାରେ ପୁଷ୍ପୋପହାର ଦିଏ, ସେ ସ୍ଥାନରୁ ଦୂର ନୁହେଁ।
7.32.2
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो माहिष्मत्याः पतिः प्रभुः ।
क्रीडते सह नारीभिर्नर्मदातोयमाश्रितः ॥ ७.३२.२ ॥
ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ, ମାହିଷ୍ମତୀର ପତି ଓ ପ୍ରଭୁ, ନର୍ମଦା ଜଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ନାରୀମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି।
7.32.3
तासां मध्यगतो राजा रराज च तदार्जुनः ।
करेणूनां सहस्रस्य मध्यस्थ इव कुञ्जरः ॥ ७.३२.३ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ରାଜା ଅର୍ଜୁନ ସେତେବେଳେ ହଜାର ହସ୍ତିନୀ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଗଜରାଜ ପରି ଶୋଭିଲେ।
7.32.4
जिज्ञासुः स तु बाहूनां सहस्रस्योत्तमं बलम् ।
रुरोध नर्मदावेगं बाहुभिर्बहुभिर्वृतः ॥ ७.३२.४ ॥
ନିଜର ସହସ୍ର ବାହୁର ଉତ୍ତମ ବଳ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଅନେକ ବାହୁରେ ଘେରି ସେ ନର୍ମଦାର ବେଗକୁ ରୋକିଲେ।
7.32.5
कार्तवीर्यभुजासक्तं तज्जलं प्राप्य निर्मलम् ।
कूलोपहारं कुर्वाणं प्रतिस्रोतः प्रधावति ॥ ७.३२.५ ॥
କାର୍ତବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବାହୁରେ ଆସକ୍ତ ସେହି ନିର୍ମଳ ଜଳ, ତୀରକୁ ଉପହାର ଦେଇ, ସ୍ରୋତର ବିପରୀତ ଦିଗରେ ଧାଇଁଥାଏ।
7.32.6
समीननक्रमकरः सपुष्पकुशसंस्तरः ।
स नर्मदाम्भसो वेगः प्रावृट्काल इवाबभौ ॥ ७.३२.६ ॥
ମାଛ, କୁମ୍ଭୀର ଓ ମକରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୁଷ୍ପ ଓ କୁଶରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ସେ ନର୍ମଦା ଜଳର ବେଗ ବର୍ଷାଋତୁ ପରି ଶୋଭିଲା।
7.32.7
स वेगः कार्तवीर्येण सम्प्रेषित इवाम्भसः ।
पुष्पोपहारं सकलं रावणस्य जहार ह ॥ ७.३२.७ ॥
କାର୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ପଠାଇଥିବା ପରି ସେ ଜଳ-ବେଗ ରାବଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁଷ୍ପୋପହାର ଭାସାଇ ନେଇଗଲା।
7.32.8
रावणो ऽर्धसमाप्तं तमुत्सृज्य नियमं तदा ।
नर्मदां पश्यते कान्तां प्रतिकूलां यथा प्रियाम् ॥ ७.३२.८ ॥
ରାବଣ ତେବେ ଅଧା ସମାପ୍ତ ନିୟମ ଛାଡି ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରିୟା ପରି ନର୍ମଦାକୁ ଦେଖିଲା।
7.32.9
पश्चिमेन तु तं दृष्ट्वा सागरोद्गारसन्निभम् ।
वर्धन्तमम्भसो वेगं पूर्वामाशां प्रविश्य तु ॥ ७.३२.९ ॥
ପଶ୍ଚିମରୁ ସମୁଦ୍ରର ଉଚ୍ଛ୍ୱାସ ସଦୃଶ ବଢ଼ୁଥିବା ସେ ଜଳବେଗ ଦେଖି ସେ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
7.32.10
ततो ऽनुभ्रान्तशकुनां स्वभावोपरमे स्थिताम् ।
निर्विकाराङ्गनाभासामपश्यद्रावणो नदीम् ॥ ७.३२.१० ॥
ତା'ପରେ ରାବଣ ସେ ନଦୀକୁ ଦେଖିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ସ୍ୱାଭାବିକ ଶାନ୍ତିରେ ସ୍ଥିର ଥିଲା, ନିର୍ବିକାର ନାରୀ ପରି।
7.32.11
सव्येतरकराङ्गुल्या सशब्दं च दशाननः ।
वेगप्रभावमन्वेष्टुं सो ऽदिशच्छुकसारणौ ॥ ७.३२.११ ॥
ଦଶାନନ ବାମ ହାତର ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ଶବ୍ଦ କରି ଜଳବେଗର ପ୍ରଭାବ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ଶୁକ ଓ ସାରଣଙ୍କୁ ପଠାଇଲା।
7.32.12
तौ तु रावणसन्दिष्टौ भ्रातरौ शुकसारणौ ।
व्योमान्तरगतौ वीरौ प्रस्थितौ पश्चिमामुखौ ॥ ७.३२.१२ ॥
ରାବଣ ପଠାଇଥିବା ସେ ବୀର ଭାଇ ଶୁକ ଓ ସାରଣ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଯାତ୍ରା କଲେ।
7.32.13
अर्धयोजनमात्रं तु गत्वा तौ रजनीचरौ ।
पश्येतां पुरुषं तोये क्रीडन्तं सहयोषितम् ॥ ७.३२.१३ ॥
ଅଧ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ଯାଇ ସେହି ଦୁଇ ନିଶାଚର ଜଳରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳୁଥିବା ଜଣେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
7.32.14
बृहत्सालप्रतीकाशं तोयव्याकुलमूर्धजम् ।
मदरक्तान्तनयनं मदव्याकुलतेजसम् ॥ ७.३२.१४ ॥
ସେ ଏକ ବଡ ସାଲ ଗଛ ପରି ଥିଲା; ଜଳରେ ତାହାର କେଶ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲା, ମଦରେ ଆଖିର କୋଣ ଲାଲ ଥିଲା, ଏବଂ ମଦରେ ତାହାର ତେଜ ବିଚଳିତ ଥିଲା।
7.32.15
नदीं बाहुसहस्रेण रुन्धन्तमरिमर्दनम् ।
गिरिं पादसहस्रेण रुन्धन्तमिव मेदिनीम् ॥ ७.३२.१५ ॥
ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ସେ ସହସ୍ର ବାହୁରେ ନଦୀକୁ ରୋକୁଥିଲା; ସହସ୍ର ପାଦରେ ପୃଥିବୀକୁ ରୋକୁଥିବା ପର୍ବତ ପରି।
7.32.16
बालानां वरनारीणां सहस्रेण समावृतम् ।
समदानां करेणूनां सहस्रेणेव कुञ्जरम् ॥ ७.३२.१६ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁବତୀ ହଜାରେ ତାହାକୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ; ମଦମତ୍ତ ହଜାର ହାତୀଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ହାତୀ ପରି।
7.32.17
तमद्भुततमं दृष्ट्वा राक्षसौ शुकसारणौ ।
सन्निवृत्तावुपागम्य रावणं तमथोचतुः ॥ ७.३२.१७ ॥
ସେହି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଶୁକ ଓ ସାରଣ ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ଫେରି ଆସି ରାବଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
7.32.18
बृहत्सालप्रतीकाशः को ऽप्यसौ राक्षसेश्वर ।
नर्मदां रोधवद्रुद्ध्वा क्रीडापयति योषितः ॥ ७.३२.१८ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର, ବଡ ସାଲ ଗଛ ପରି ସେ କିଏ? ବନ୍ଧ ପରି ନର୍ମଦାକୁ ରୋକି ସେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଖେଳାଉଛି।
7.32.19
तेन बाहुसहस्रेण सन्निरुद्धजला नदी ।
सागरोद्गारसङ्काशानुद्गारान्सृजते मुहुः ॥ ७.३२.१९ ॥
ସହସ୍ର ବାହୁରେ ଅଟକାଯାଇଥିବା ଜଳର ସେହି ନଦୀ ସମୁଦ୍ରର ଉଚ୍ଛ୍ୱାସ ପରି ବାରମ୍ବାର ତରଙ୍ଗ ଉଠାଏ।
7.32.20
इत्येवं भाषमाणौ तौ निशाम्य शुकसारणौ ।
रावणो ऽर्जुन इत्युक्त्वा प्रययौ युद्धलालसः ॥ ७.३२.२० ॥
ଏପରି କହୁଥିବା ସେହି ଶୁକ ଓ ସାରଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, 'ଏ ଅର୍ଜୁନ' ବୋଲି କହି ଯୁଦ୍ଧଲାଳସ ରାବଣ ଚାଲିଗଲା।
7.32.21
अर्जुनाभिमुखे तस्मिन्रावणे राक्षसाधिपे ।
चण्डः प्रवाति पवनः सनादः सुरजास्तथा ॥ ७.३२.२१ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଅଭିମୁଖେ ଯାଉଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସାଧିପତି ରାବଣ ସାମନାରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପବନ ଗର୍ଜନ ସହ ବହିଲା; ଦେବତାଙ୍କ ପୁଷ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
7.32.22
सकृदेव कृतो रावः सरक्तः प्रेषितो घनैः ।
महोदरमहापार्श्वधूम्राक्षशुकसारणैः ॥ ७.३२.२२ ॥
ମହୋଦର, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ, ଶୁକ ଓ ସାରଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ରାବଣ ଥରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଜନ କଲା; ଯେପରି ମେଘ ପଠାଇଥିଲେ।
7.32.23
संवृतो राक्षसेन्द्रस्तु तत्रागाद्यत्र चार्जुनः ।
अदीर्घेणैव कालेन स तदा राक्षसो बली ।
तं नर्मदाह्रदं भीममाजगामाञ्जनप्रभः ॥ ७.३२.२३ ॥
ଘେରାଯାଇ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁଠାରେ ଅର୍ଜୁନ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲା; ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ସେହି ବଳବାନ ରାକ୍ଷସ, କଜ୍ଜଳ ପରି ଦୀପ୍ତିଯୁକ୍ତ, ସେହି ଭୀଷଣ ନର୍ମଦା-ହ୍ରଦରେ ପହଞ୍ଚିଲା।
7.32.24
स तत्र स्त्रीपरिवृतं वाशिताभिरिव द्विपम् ।
नरेन्द्रं पश्यते राजा राक्षसानां तदार्जुनम् ॥ ७.३२.२४ ॥
ସେଠାରେ ସେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ସେହି ନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ମତ୍ତ ହସ୍ତିନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ହାତୀ ପରି ଦେଖିଲା; ରାକ୍ଷସରାଜ ସେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
7.32.25
स रोषाद्रक्तनयनो राक्षसेन्द्रो बलोद्धतः ॥ ७.३२.२५ ॥
ସେ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ, ବଳଦର୍ପରେ ଉଦ୍ଧତ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ।
7.32.26
इत्येवमर्जुनामात्यनाह गम्भीरया गिरा ।
अमात्याः क्षिप्रमाख्यात हैहयस्य नृपस्य वै ॥ ७.३२.२६ ॥
ଏହିପରି ସେ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଲା — "ହୈହୟ ରାଜାର ଅମାତ୍ୟଗଣ, ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ଜଣାନ୍ତୁ।"
7.32.27
युद्धार्थी समनुप्राप्तो रावणो नाम राक्षसः ।
रावणस्य वचः श्रुत्वा मन्त्रिणो ऽथार्जुनस्य ते ।
उत्तस्थुः सायुधास्त्राश्च रावणं वाक्यमब्रुवन् ॥ ७.३२.२७ ॥
"ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ରାବଣ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ଆସିଛି।" ରାବଣର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନେଇ ଉଠି ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
7.32.28
युद्धस्य कालो विज्ञेयः साधु भोः साधु रावण ॥ ७.३२.२८ ॥
"ଯୁଦ୍ଧର କାଳ ଜାଣିବା ଉଚିତ। ଭଲ, ହେ ରାବଣ, ଭଲ।"
7.32.29
चः श्रुत्वा मन्त्रिणो ऽथार्जुनस्य ते ।
यः क्षीबं स्त्रीवृतं चैव योद्धुमुत्सहते नृपम् ।
स्त्रीसमक्षं कथं यत्तद्योद्धुमुत्सहसे ऽर्जुनम् ।
वाशितामध्यगं मत्तं शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥ ७.३२.२९ ॥
"ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ ସ୍ତ୍ରୀବେଷ୍ଟିତ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସାହସ କରୁଛ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହିତ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବ? ହସ୍ତିନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତ୍ତ ହାତୀକୁ ବାଘ ଯେପରି।"
7.32.30
क्षमस्वाद्य दशग्रीव चोष्यतां रजनी त्वया ।
युद्धे श्रद्धा च यद्यस्ति श्वस्तात समरे ऽर्जुनम् ॥ ७.३२.३० ॥
"ହେ ଦଶଗ୍ରୀବ, ଆଜି କ୍ଷମା କର, ଏହି ରାତ୍ରି ତୁମେ ଏଠାରେ କାଟ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଯଦି ତୁମର ବିଶ୍ୱାସ ଥାଏ, କାଲି ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ।"
7.32.31
यद्यद्यास्ति मतिर्योद्धुं युद्धतृष्णासमावृता ।
निहत्यास्मांस्ततो युद्धमर्जुनेनोपयास्यसि ॥ ७.३२.३१ ॥
ଯଦି ତୁମର ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ଥାଏ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧତୃଷ୍ଣାରେ ତୁମେ ଆବୃତ ଥାଅ, ତେବେ ଆଗେ ଆମକୁ ବଧ କରି ପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବ।
7.32.32
ततस्ते रावणामात्यैरमात्याः पार्थिवस्य तु ।
सूदिताश्चापि ते युद्धे भक्षिताश्च बुभुक्षितैः ॥ ७.३२.३२ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ରାବଣଙ୍କ ଅମାତ୍ୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କଲେ; ଏବଂ କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କଲେ।
7.32.33
ततो हलहलाशब्दो नर्मदातीर आबभौ ।
अर्जुनस्यानुयातऽणां रावणस्य च मन्त्रिणाम् ॥ ७.३२.३३ ॥
ତା'ପରେ ନର୍ମଦା ତୀରରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅନୁଚରମାନଙ୍କର ଓ ରାବଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।
7.32.34
इषुभिस्तोमरैः शूलैस्त्रिशूलैर्वज्रकर्षणैः ।
सरावणानर्दयन्तः समन्तात्समभिद्रुताः ॥ ७.३२.३४ ॥
ଶର, ତୋମର, ଶୂଳ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ବଜ୍ରତୁଲ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ରାବଣଙ୍କ ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରି ସବୁ ପଟରୁ ଧାଇଁଲେ।
7.32.35
हैहयाधिपयोधानां वेग आसीत्सुदारुणः ।
सनक्रमीनमकरसमुद्रस्येव निःस्वनः ॥ ७.३२.३५ ॥
ହୈହୟାଧିପତିଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ବେଗ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା; କୁମ୍ଭୀର, ମାଛ ଓ ମକରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ରର ଗର୍ଜନ ପରି।
7.32.36
रावणस्य तु ते ऽमात्याः प्रहस्तशुकसारणाः ।
कार्तवीर्यबलं क्रुद्धा निर्दहन्ति स्म तेजसा ॥ ७.३२.३६ ॥
ରାବଣଙ୍କର ସେହି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ — ପ୍ରହସ୍ତ, ଶୁକ ଓ ସାରଣ — କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ନିଜ ତେଜରେ କାର୍ତବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସେନାକୁ ଦହନ କଲେ।
7.32.37
अर्जुनाय तु तत्कर्म रावणस्य समन्त्रिणः ।
क्रीडमानाय कथितं पुरुषैर्द्वाररक्षिभिः ॥ ७.३२.३७ ॥
ରାବଣର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସେହି କର୍ମ ଖେଳୁଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରରକ୍ଷୀ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଇଲେ।
7.32.38
श्रुत्वा न भेतव्यमिति स्त्रीजनं तं ततो ऽर्जुनः ।
उत्ततार जलात्तस्माद्गङ्गातोयादिवाञ्जनः ॥ ७.३२.३८ ॥
"ଭୟ କରିବ ନାହିଁ" ବୋଲି ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି ଅର୍ଜୁନ ଗଙ୍ଗାଜଳରୁ ଅଞ୍ଜନ (ହାତୀ) ପରି ଉଠିଲେ।
7.32.39
क्रोधदूषितनेत्रस्तु स ततो ऽर्जुनपावकः ।
प्रजज्वाल महाघोरो युगान्त इव पावकः ॥ ७.३२.३९ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଦୂଷିତ ନୟନ ଥିବା ସେ ଅର୍ଜୁନ ଅଗ୍ନି ପରି, ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଜଳି ଉଠିଲେ।
7.32.40
स तूर्णतरमादाय वरहेमाङ्गदो गदाम् ।
अभिदुद्राव रक्षांसि तमांसीव दिवाकरः ॥ ७.३२.४० ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁନାର ବାହୁବନ୍ଧ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେ ଶୀଘ୍ର ଗଦା ଧରି, ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାଁପ ଦେଲେ।
7.32.41
बाहुविक्षेपकरणां समुद्यम्य महागदाम् ।
गारुडं वेगमास्थाय चापपातैव सो ऽर्जुनः ॥ ७.३२.४१ ॥
ବାହୁରେ ଘୂରାଇ ହେବା ସେହି ମହାଗଦା ଉଠାଇ, ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ବେଗ ଧାରଣ କରି, ଧନୁରୁ ବାଣ ଛୁଟିବା ପରି ଅର୍ଜୁନ ଧାଇଁଲେ।
7.32.42
तस्य मार्गं समारुद्ध्य विन्ध्यो ऽर्कस्येव पर्वतः ।
स्थितो विन्ध्य इवाकम्प्यः प्रहस्तो मुसलायुधः ॥ ७.३२.४२ ॥
ତାଙ୍କ ମାର୍ଗ ରୋକି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ପରି, ଅଚଳ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପରି, ମୁଷଳ ଆୟୁଧଧାରୀ ପ୍ରହସ୍ତ ଠିଆ ହେଲେ।
7.32.43
ततो ऽस्य मुसलं घोरं लोहबद्धं महोद्धतः ।
प्रहस्तः प्रेषयन्क्रुद्धो ररास च यथाम्बुदः ॥ ७.३२.४३ ॥
ଏଥର ମହାକ୍ରୋଧୀ ପ୍ରହସ୍ତ ଲୌହବନ୍ଧ ନିଜ ଭୟଙ୍କର ମୁସଳ ଫିଙ୍ଗି ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କଲା।
7.32.44
तस्याग्रे मुसलस्याग्निरशोकापीडसन्निभः ।
प्रहस्तकरमुक्तस्य बभूव प्रदहन्निव ॥ ७.३२.४४ ॥
ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କ ହାତରୁ ଛୁଟିଥିବା ସେହି ମୁସଳର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଅଶୋକ ପୁଷ୍ପଗୁଚ୍ଛ ପରି ଅଗ୍ନି ଦେଖାଦେଲା, ଯେପରି ତାହା ଦହନ କରୁଥିଲା।
7.32.45
अथायान्तं तु मुसलं कार्तवीर्यस्तदार्जुनः ।
निपुणं वञ्चयामास सगदो ऽगदविक्रमः ॥ ७.३२.४५ ॥
ଏବେ ଆସୁଥିବା ମୁସଳକୁ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ଗଦା ସହିତ ନିପୁଣତାରେ ଠକି ବ୍ୟର୍ଥ କଲେ; ସେ ଅମୋଘ ପରାକ୍ରମୀ।
7.32.46
ततस्तमभिदुद्राव प्रहस्तं हैहयाधिपः ।
भ्रामयानो गदां गुर्वीं पञ्चबाहुशतोच्छ्रयाम् ॥ ७.३२.४६ ॥
ଏବେ ହୈହୟାଧିପତି ପ୍ରହସ୍ତ ଉପରେ ଧାଇଁଗଲେ, ପାଞ୍ଚଶହ ବାହୁ ଉଚ୍ଚ ଭାରୀ ଗଦା ଘୂରାଇ।
7.32.47
तथा हतो ऽतिवेगेन प्रहस्तो गदया तदा ।
निपपात स्थितः शैलो वज्रिवज्रहतो यथा ॥ ७.३२.४७ ॥
ଅତି ବେଗରେ ଗଦାର ଆଘାତରେ ପ୍ରହସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରରେ ଆହତ ପର୍ବତ ପରି ପଡ଼ିଗଲା।
7.32.48
प्रहस्तं पतितं दृष्ट्वा मारीचशुकसारणाः ।
समहोदरधूम्राक्षा ह्यपसृष्टा रणाजिरात् ॥ ७.३२.४८ ॥
ପ୍ରହସ୍ତ ପଡ଼ିଥିବାର ଦେଖି ମାରୀଚ, ଶୁକ, ସାରଣ, ମହୋଦର ଓ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ ରଣାଙ୍ଗଣରୁ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।
7.32.49
अपक्रान्तेष्वमात्येषु प्रहस्ते वै निपातिते ।
रावणो ऽभ्यद्रवत्तूर्णमर्जुनं नृपसत्तमम् ॥ ७.३२.४९ ॥
ଅମାତ୍ୟମାନେ ଫେରିଗଲେ ଓ ପ୍ରହସ୍ତ ପଡ଼ିଗଲେ, ରାବଣ ଶୀଘ୍ର ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ଉପରେ ଝାଁପ ଦେଲା।
7.32.50
सहस्रबाहोस्तद्युद्धं विंशद्बाहोश्च दारुणम् ।
नृपराक्षसयोस्तत्र चारब्धं रोमहर्षणम् ॥ ७.३२.५० ॥
ସହସ୍ରବାହୁ ଓ ବିଂଶତିବାହୁଙ୍କ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ସେଠାରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ରାଜା ଓ ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ରୋମାଞ୍ଚକର ଥିଲା।
7.32.51
सागराविव संरब्धौ चलन्मूलाविवाचलौ ।
तेजोयुक्ताविवादित्यौ प्रदहन्ताविवानलौ ॥ ७.३२.५१ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ କ୍ରୋଧରେ ଉଦ୍ବେଳିତ ଦୁଇ ସାଗର ପରି, ମୂଳ ହଲାଉଥିବା ଦୁଇ ପର୍ବତ ପରି, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ଦୁଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଦହନକାରୀ ଦୁଇ ଅଗ୍ନି ପରି ଥିଲେ।
7.32.52
बलोद्धतौ यथा नागौ वाशितार्थे यथा वृषौ ।
मेघाविव विनर्दन्तौ सिंहाविव बलोत्कटौ ॥ ७.३२.५२ ॥
ବଳରେ ଦର୍ପିତ ଦୁଇ ହାତୀ ପରି, ଇଚ୍ଛିତ ପାଇଁ ଲଢ଼ୁଥିବା ଦୁଇ ଷଣ୍ଢ ପରି, ଗର୍ଜୁଥିବା ଦୁଇ ମେଘ ପରି, ବଳଶାଳୀ ଦୁଇ ସିଂହ ପରି ସେମାନେ ଥିଲେ।
7.32.53
रुद्रकालाविव क्रुद्धौ तदा तौ राक्षसार्जुनौ ।
परस्परं गदाभ्यां तौ ताडयामासतुर्भृशम् ॥ ७.३२.५३ ॥
ତା'ପରେ ରୁଦ୍ର ଓ କାଳ ପରି କ୍ରୁଦ୍ଧ ସେ ଦୁଇଜଣ — ରାକ୍ଷସ ଓ ଅର୍ଜୁନ — ପରସ୍ପରକୁ ଗଦାରେ ଭୀଷଣ ଆଘାତ କଲେ।
7.32.54
वज्रप्रहारानचला यथा घोरान्विषेहिरे ।
गदाप्रहारांस्तौ तत्र सेहाते नरराक्षसौ ॥ ७.३२.५४ ॥
ଯେପରି ପର୍ବତ ବଜ୍ରର ଭୀଷଣ ଆଘାତ ସହେ, ସେହିପରି ସେଠାରେ ସେ ନର ଓ ରାକ୍ଷସ ଗଦାର ଆଘାତ ସହିଲେ।
7.32.55
यथा ऽ शनिरवेभ्यस्तु जायते ऽथ प्रतिश्रुतिः ।
तथा तयोर्गदापोथैर्दिशः सर्वाः प्रतिश्रुताः ॥ ७.३२.५५ ॥
ପର୍ବତରୁ ବଜ୍ରର ଗର୍ଜନ ଉଠି ଯେପରି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ହୁଏ, ସେପରି ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଗଦା-ଆଘାତରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଲା।
7.32.56
अर्जुनस्य गदा सा तु पात्यमाना ऽहितोरसि ।
काञ्चनाभं नभश्चक्रे विद्युत्सौदामिनी यथा ॥ ७.३२.५६ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସେ ଗଦା ଶତ୍ରୁର ଛାତିରେ ପଡ଼ିବାବେଳେ, ବିଜୁଳି ପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭାରେ ଆକାଶ ଭରିଗଲା।
7.32.57
तथैव रावणेनापि पात्यमाना मुहुर्मुहुः ।
अर्जुनोरसि निर्भाति गदोल्केव महागिरौ ॥ ७.३२.५७ ॥
ସେହିପରି ରାବଣ ବାରମ୍ବାର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଛାତିରେ ମାରିଥିବା ଗଦା, ମହାପର୍ବତ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିବା ଉଲ୍କା ପରି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ହେଲା।
7.32.58
नार्जुनः खेदमायाति न राक्षसगणेश्वरः ।
इदमासीत्तयोर्युद्धं यथा पूर्वं बलीन्द्रयोः ॥ ७.३२.५८ ॥
ଅର୍ଜୁନ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ, ରାକ୍ଷସଗଣଙ୍କ ଅଧିପତି ମଧ୍ୟ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ; ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଏ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବକାଳର ଦୁଇ ବଳବାନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଥିଲା।
7.32.59
शृङ्गैरिव वृषायुध्यन्दन्ताग्रैरिव कुञ्जरौ ।
परस्परं तौ निघ्नन्तौ नरराक्षससत्तमौ ॥ ७.३२.५९ ॥
ଦୁଇଟି ଷଣ୍ଢ ଶୃଙ୍ଗରେ, ଦୁଇଟି ହାତୀ ଦାନ୍ତ ଅଗ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପରି, ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରୁଥିବା ନର ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଦୁଇଜଣ।
7.32.60
ततो ऽर्जुनेन क्रुद्धेन सर्वप्राणेन सा गदा ।
स्तनयोरन्तरे मुक्ता रावणस्य महोरसि ॥ ७.३२.६० ॥
ସେତେବେଳେ କ୍ରୋଧିତ ଅର୍ଜୁନ ନିଜର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣବଳରେ ସେ ଗଦାକୁ ରାବଣଙ୍କ ବିଶାଳ ଛାତିରେ, ଦୁଇ ସ୍ତନ ମଧ୍ୟରେ, ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
7.32.61
वरदानकृतत्राणे सा गदा रावणोरसि ।
दुर्बलेव यथावेगं द्विधाभूत्वा ऽपतत्क्षितौ ॥ ७.३२.६१ ॥
ବରଦାନରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରାବଣଙ୍କ ଛାତିରେ ସେହି ଗଦା ଦୁର୍ବଳାଙ୍କ ପରି, ନିଜ ବେଗ ଅନୁସାରେ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
7.32.62
स त्वर्जुनप्रमुक्तेन गदापातेन रावणः ।
अपासर्पद्धनुर्मात्रं निषसाद च निष्टनन् ॥ ७.३२.६२ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଫିଙ୍ଗିଥିବା ଗଦାର ଆଘାତରେ ରାବଣ ଏକ ଧନୁ ପରିମାଣ ପଛକୁ ସରି ଯାଇ, କାଟରି ହୋଇ ବସିପଡ଼ିଲା।
7.32.63
स विह्वलं तदालक्ष्य दशग्रीवं ततो ऽर्जुनः ।
सहसोत्पत्य जग्राह गरुत्मानिव पन्नगम् ॥ ७.३२.६३ ॥
ରାବଣଙ୍କୁ ବିହ୍ୱଳ ଦେଖି ଅର୍ଜୁନ ହଠାତ୍ ଡେଇଁପଡ଼ି, ଗରୁଡ଼ ସାପକୁ ଧରିବା ପରି ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ।
7.32.64
स तु बाहुसहस्रेण बलाद्गृह्य दशाननम् ।
बबन्ध बलवान्राजा बलिं नारायणो यथा ॥ ७.३२.६४ ॥
ସେହି ବଳବାନ ରାଜା ନିଜ ସହସ୍ର ବାହୁରେ ବଳପୂର୍ବକ ଦଶାନନଙ୍କୁ ଧରି, ନାରାୟଣ ବଳିଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଥିବା ପରି ବାନ୍ଧିଲେ।
7.32.65
बध्यमाने दशग्रीवे सिद्धचारणदेवताः ।
साध्वीतिवादिनः पुष्पैः किरन्त्यर्जुनमूर्धनि ॥ ७.३२.६५ ॥
ଦଶଗ୍ରୀବ ବନ୍ଧା ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ ଓ ଦେବତାମାନେ "ସାଧୁ, ସାଧୁ" କହି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷଣ କଲେ।
7.32.66
व्याघ्रो मृगमिवादाय मृगराडिव दन्तिनम् ।
ननाद हैहयो राजा हर्षादम्बुदवन्मुहुः ॥ ७.३२.६६ ॥
ବାଘ ହରିଣକୁ, ସିଂହ ହାତୀକୁ ଧରି ଗର୍ଜନ କରିଲା ପରି, ହୈହୟ ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ମେଘ ପରି ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କଲେ।
7.32.67
प्रहस्तस्तु समाश्वस्तो दृष्ट्वा बद्धं दशाननम् ।
सह तै राक्षसैः क्रुद्धश्चाभिदुद्राव पार्थिवम् ॥ ७.३२.६७ ॥
ପ୍ରହସ୍ତ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ବନ୍ଧା ଦଶାନନଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ସେହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲା।
7.32.68
नक्तञ्चराणां वेगस्तु तेषामापततां बभौ ।
उद्भूत आतपापाये पयोदानामिवाम्बुधौ ॥ ७.३२.६८ ॥
ରାତ୍ରିଚର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସେହି ବେଗ, ଖରାଗଲା ପରେ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଉଠିଥିବା ମେଘ ପରି ଶୋଭିଲା।
7.32.69
मुञ्च मुञ्चेति भाषन्तस्तिष्ठतिष्ठेति चासकृत् ।
मुसलानि सशूलानि सोत्ससर्ज तदार्जुने ॥ ७.३२.६९ ॥
'ଛାଡ଼, ଛାଡ଼' ଏବଂ 'ଅଟକ, ଅଟକ' ବାରମ୍ବାର ଚିତ୍କାର କରି ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଉପରେ ମୁଷଳ ଓ ଶୂଳ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
7.32.70
अप्राप्तान्येव तान्याशु असम्भ्रान्तस्तदार्जुनः ।
आयुधान्यमरारीणां जग्राहारिनिषूदनः ॥ ७.३२.७० ॥
ସେହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ଅବିଚଳିତ ଅର୍ଜୁନ, ଶତ୍ରୁସଂହାରକ ହୋଇ, ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସେହି ଆୟୁଧ ଶୀଘ୍ର ଧରିନେଲେ।
7.32.71
ततस्तैरेव रक्षांसि दुर्धरैः प्रवरायुधैः ।
भित्त्वा विद्रावयामास वायुरम्बुधरानिव ॥ ७.३२.७१ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁଧରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ପଳାଇ ଦେଲେ, ପବନ ମେଘକୁ ଉଡ଼ାଇ ନେଇଥିବା ପରି।
7.32.72
राक्षसांस्त्रासयित्वा तु कार्तवीर्यो ऽर्जुनस्तदा ।
रावणं गृह्य नगरं प्रविवेश सुहृद्वृतः ॥ ७.३२.७२ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ସେତେବେଳେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଜୁନ ରାବଣଙ୍କୁ ଧରି ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
7.32.73
स कीर्यमाणः कुसुमाक्षतोत्करैर्द्विजैः सपौरैः पुरुहूतसन्निभः ।
तदा ऽर्जुनः सम्प्रविवेश तां पुरीं बलिं निगृह्येव सहस्रलोचनः ॥ ७.३२.७३ ॥
ସେତେବେଳେ ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତର ରାଶି ଦ୍ୱିଜ ଓ ପୌରମାନେ ବର୍ଷାଉଥିବାବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ ଅର୍ଜୁନ ସେ ନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଯେପରି ସହସ୍ରନେତ୍ର ବଳିକୁ ନିଗ୍ରହ କରି ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।