వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.32.1
नर्मदापुलिने यत्र राक्षसेन्द्रः सुदारुणः ।
पुष्पोपहारं कुरुते तस्माद्देशाददूरतः ॥ ७.३२.१ ॥
నర్మదా తీరంలో అత్యంత భయంకరుడైన రాక్షసరాజు పుష్పార్చన చేస్తాడు; ఆ ప్రదేశానికి సమీపంలోనే.
7.32.2
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो माहिष्मत्याः पतिः प्रभुः ।
क्रीडते सह नारीभिर्नर्मदातोयमाश्रितः ॥ ७.३२.२ ॥
విజేతలలో శ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడు, మాహిష్మతికి పతి, ప్రభువు, నర్మదా జలాలను ఆశ్రయించి స్త్రీలతో క్రీడిస్తున్నాడు.
7.32.3
तासां मध्यगतो राजा रराज च तदार्जुनः ।
करेणूनां सहस्रस्य मध्यस्थ इव कुञ्जरः ॥ ७.३२.३ ॥
వారి మధ్య ఉన్న రాజు అర్జునుడు అప్పుడు, వేయి ఆడ ఏనుగుల మధ్య నిలిచిన గజరాజులా ప్రకాశించాడు.
7.32.4
जिज्ञासुः स तु बाहूनां सहस्रस्योत्तमं बलम् ।
रुरोध नर्मदावेगं बाहुभिर्बहुभिर्वृतः ॥ ७.३२.४ ॥
తన వేయి బాహువుల ఉత్తమ బలాన్ని పరీక్షించాలనే కోరికతో, అనేక బాహువులతో చుట్టుముట్టబడి, నర్మదా ప్రవాహ వేగాన్ని అతడు అడ్డుకున్నాడు.
7.32.5
कार्तवीर्यभुजासक्तं तज्जलं प्राप्य निर्मलम् ।
कूलोपहारं कुर्वाणं प्रतिस्रोतः प्रधावति ॥ ७.३२.५ ॥
కార్తవీర్యుని బాహువులకు అతుక్కున్న ఆ నిర్మల జలం, తీరానికి కానుక సమర్పిస్తూ, ప్రవాహానికి ఎదురుగా పరుగెత్తుతుంది.
7.32.6
समीननक्रमकरः सपुष्पकुशसंस्तरः ।
स नर्मदाम्भसो वेगः प्रावृट्काल इवाबभौ ॥ ७.३२.६ ॥
చేపలు, మొసళ్లు, మకరాలతో, పుష్పాలు కుశ గడ్డితో పరచబడిన ఆ నర్మదా జలవేగం వర్షాకాలంలా ప్రకాశించింది.
7.32.7
स वेगः कार्तवीर्येण सम्प्रेषित इवाम्भसः ।
पुष्पोपहारं सकलं रावणस्य जहार ह ॥ ७.३२.७ ॥
కార్తవీర్యుడు పంపినట్లుగా ఆ నీటి వేగం రావణుని పుష్పోపహారమంతటినీ కొట్టుకుపోయింది.
7.32.8
रावणो ऽर्धसमाप्तं तमुत्सृज्य नियमं तदा ।
नर्मदां पश्यते कान्तां प्रतिकूलां यथा प्रियाम् ॥ ७.३२.८ ॥
రావణుడు అసంపూర్ణమైన నియమాన్ని విడిచిపెట్టి, అలిగిన ప్రియురాలిలా ఉన్న నర్మదను చూశాడు.
7.32.9
पश्चिमेन तु तं दृष्ट्वा सागरोद्गारसन्निभम् ।
वर्धन्तमम्भसो वेगं पूर्वामाशां प्रविश्य तु ॥ ७.३२.९ ॥
పశ్చిమం నుండి సముద్రపు ఉప్పొంగినట్లు పెరుగుతున్న ఆ నీటి వేగాన్ని చూసి, అతడు తూర్పు దిక్కులో ప్రవేశించాడు.
7.32.10
ततो ऽनुभ्रान्तशकुनां स्वभावोपरमे स्थिताम् ।
निर्विकाराङ्गनाभासामपश्यद्रावणो नदीम् ॥ ७.३२.१० ॥
అప్పుడు రావణుడు పక్షులు అటూ ఇటూ తిరుగుతున్న, సహజమైన శాంతిలో నిలిచిన, చలించని స్త్రీలా ఉన్న ఆ నదిని చూశాడు.
7.32.11
सव्येतरकराङ्गुल्या सशब्दं च दशाननः ।
वेगप्रभावमन्वेष्टुं सो ऽदिशच्छुकसारणौ ॥ ७.३२.११ ॥
దశాననుడు ఎడమ చేతి వేలితో చిటికె వేసి, నీటి వేగ ప్రభావాన్ని తెలుసుకోవడానికి శుకుడు, సారణుడిని పంపాడు.
7.32.12
तौ तु रावणसन्दिष्टौ भ्रातरौ शुकसारणौ ।
व्योमान्तरगतौ वीरौ प्रस्थितौ पश्चिमामुखौ ॥ ७.३२.१२ ॥
రావణుడు పంపిన ఆ వీర సోదరులు శుకుడు, సారణుడు ఆకాశమార్గంలో పశ్చిమాభిముఖంగా బయలుదేరారు.
7.32.13
अर्धयोजनमात्रं तु गत्वा तौ रजनीचरौ ।
पश्येतां पुरुषं तोये क्रीडन्तं सहयोषितम् ॥ ७.३२.१३ ॥
అర్ధయోజనం దూరం వెళ్లి ఆ ఇద్దరు రాత్రిచరులు నీటిలో స్త్రీలతో ఆడుతున్న ఒక పురుషుడిని చూశారు.
7.32.14
बृहत्सालप्रतीकाशं तोयव्याकुलमूर्धजम् ।
मदरक्तान्तनयनं मदव्याकुलतेजसम् ॥ ७.३२.१४ ॥
అతడు గొప్ప సాల వృక్షంలా ఉన్నాడు; నీటి వల్ల అతని జుట్టు చెదిరిపోయింది, మదంతో కళ్ళ అంచులు ఎర్రబడ్డాయి, మద కారణంగా అతని తేజస్సు కలతపడింది.
7.32.15
नदीं बाहुसहस्रेण रुन्धन्तमरिमर्दनम् ।
गिरिं पादसहस्रेण रुन्धन्तमिव मेदिनीम् ॥ ७.३२.१५ ॥
శత్రువులను నలిపేవాడు వేయి చేతులతో నదిని అడ్డుకుంటూ ఉన్నాడు; వేయి పాదాలతో భూమిని అడ్డుకుంటున్న పర్వతంలా ఉన్నాడు.
7.32.16
बालानां वरनारीणां सहस्रेण समावृतम् ।
समदानां करेणूनां सहस्रेणेव कुञ्जरम् ॥ ७.३२.१६ ॥
ఉత్తమ యువతులు వేయిమందితో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు; మదించిన వేయి ఆడ ఏనుగులతో చుట్టుముట్టబడిన గజంలా.
7.32.17
तमद्भुततमं दृष्ट्वा राक्षसौ शुकसारणौ ।
सन्निवृत्तावुपागम्य रावणं तमथोचतुः ॥ ७.३२.१७ ॥
ఆ అత్యద్భుతమైన దృశ్యాన్ని చూసిన ఇద్దరు రాక్షసులు శుకుడు, సారణుడు వెనక్కు తిరిగి రావణుని వద్దకు వచ్చి అతనితో ఇలా అన్నారు.
7.32.18
बृहत्सालप्रतीकाशः को ऽप्यसौ राक्षसेश्वर ।
नर्मदां रोधवद्रुद्ध्वा क्रीडापयति योषितः ॥ ७.३२.१८ ॥
రాక్షసేశ్వరా, గొప్ప సాల వృక్షంలాంటి అతడు ఎవరో? ఆనకట్టలా నర్మదను అడ్డుకుని స్త్రీలతో ఆడిస్తున్నాడు.
7.32.19
तेन बाहुसहस्रेण सन्निरुद्धजला नदी ।
सागरोद्गारसङ्काशानुद्गारान्सृजते मुहुः ॥ ७.३२.१९ ॥
ఆ వేయి బాహువులచే ఆపబడిన జలాలు గల నది, సముద్రపు ఉప్పొంగుల వలె పదే పదే అలలను విసురుతోంది.
7.32.20
इत्येवं भाषमाणौ तौ निशाम्य शुकसारणौ ।
रावणो ऽर्जुन इत्युक्त्वा प्रययौ युद्धलालसः ॥ ७.३२.२० ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న ఆ శుకుడు, సారణుడు ఇద్దరినీ విని, 'ఇతడు అర్జునుడు' అని చెప్పి, యుద్ధకాంక్షతో రావణుడు బయలుదేరాడు.
7.32.21
अर्जुनाभिमुखे तस्मिन्रावणे राक्षसाधिपे ।
चण्डः प्रवाति पवनः सनादः सुरजास्तथा ॥ ७.३२.२१ ॥
అర్జునుని ఎదురుగా సాగిన ఆ రాక్షసాధిపతి రావణుని ఎదుట ప్రచండమైన గాలి గర్జనతో వీచింది; దేవతల పూలు కూడా అలాగే.
7.32.22
सकृदेव कृतो रावः सरक्तः प्रेषितो घनैः ।
महोदरमहापार्श्वधूम्राक्षशुकसारणैः ॥ ७.३२.२२ ॥
మహోదర, మహాపార్శ్వ, ధూమ్రాక్ష, శుక, సారణులతో కూడిన రావణుడు ఒక్కసారే ఎర్రటి ఘోష చేశాడు; అది మేఘాలచే పంపబడినట్లు ఉంది.
7.32.23
संवृतो राक्षसेन्द्रस्तु तत्रागाद्यत्र चार्जुनः ।
अदीर्घेणैव कालेन स तदा राक्षसो बली ।
तं नर्मदाह्रदं भीममाजगामाञ्जनप्रभः ॥ ७.३२.२३ ॥
పరివేష్టితుడైన రాక్షసేంద్రుడు అర్జునుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు; కొంతసేపటికే ఆ బలవంతుడైన రాక్షసుడు, కాటుకలాంటి కాంతితో, ఆ భయంకరమైన నర్మదా సరస్సు వద్దకు వచ్చాడు.
7.32.24
स तत्र स्त्रीपरिवृतं वाशिताभिरिव द्विपम् ।
नरेन्द्रं पश्यते राजा राक्षसानां तदार्जुनम् ॥ ७.३२.२४ ॥
అక్కడ స్త్రీలతో చుట్టుముట్టబడిన ఆ నరేంద్రుని, మదించిన ఆడ ఏనుగుల మధ్య ఉన్న గజంలా చూశాడు; రాక్షసుల రాజు అప్పుడు అర్జునుని చూశాడు.
7.32.25
स रोषाद्रक्तनयनो राक्षसेन्द्रो बलोद्धतः ॥ ७.३२.२५ ॥
ఆ రాక్షసేంద్రుడు కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో, బలగర్వంతో ఉద్ధతుడై ఉన్నాడు.
7.32.26
इत्येवमर्जुनामात्यनाह गम्भीरया गिरा ।
अमात्याः क्षिप्रमाख्यात हैहयस्य नृपस्य वै ॥ ७.३२.२६ ॥
ఇలా అతడు గంభీరమైన స్వరంతో అర్జునుని మంత్రులతో అన్నాడు: "హైహయ రాజు మంత్రులారా, వేగంగా వెళ్లి తెలియజేయండి."
7.32.27
युद्धार्थी समनुप्राप्तो रावणो नाम राक्षसः ।
रावणस्य वचः श्रुत्वा मन्त्रिणो ऽथार्जुनस्य ते ।
उत्तस्थुः सायुधास्त्राश्च रावणं वाक्यमब्रुवन् ॥ ७.३२.२७ ॥
"యుద్ధాభిలాషతో రావణుడనే రాక్షసుడు వచ్చాడు." రావణుని మాటలు విని అర్జునుని మంత్రులు ఆయుధాలతో లేచి రావణునితో ఇలా అన్నారు.
7.32.28
युद्धस्य कालो विज्ञेयः साधु भोः साधु रावण ॥ ७.३२.२८ ॥
"యుద్ధ సమయాన్ని తెలుసుకోవాలి. బాగు, ఓ రావణా, బాగు."
7.32.29
चः श्रुत्वा मन्त्रिणो ऽथार्जुनस्य ते ।
यः क्षीबं स्त्रीवृतं चैव योद्धुमुत्सहते नृपम् ।
स्त्रीसमक्षं कथं यत्तद्योद्धुमुत्सहसे ऽर्जुनम् ।
वाशितामध्यगं मत्तं शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥ ७.३२.२९ ॥
"మత్తులో స్త్రీలతో చుట్టుముట్టబడిన రాజుతో యుద్ధం చేయడానికి సాహసించే నీవు, స్త్రీల ఎదుట అర్జునునితో ఎలా యుద్ధం చేయగలవు? ఆడ ఏనుగుల మధ్య మదించిన ఏనుగును పులి ఎదుర్కొన్నట్లు."
7.32.30
क्षमस्वाद्य दशग्रीव चोष्यतां रजनी त्वया ।
युद्धे श्रद्धा च यद्यस्ति श्वस्तात समरे ऽर्जुनम् ॥ ७.३२.३० ॥
"ఓ దశగ్రీవా, ఈ రోజు క్షమించు, ఈ రాత్రి ఇక్కడ గడుపు. యుద్ధంపై నీకు నమ్మకం ఉంటే, రేపు రణరంగంలో అర్జునునితో పోరాడు."
7.32.31
यद्यद्यास्ति मतिर्योद्धुं युद्धतृष्णासमावृता ।
निहत्यास्मांस्ततो युद्धमर्जुनेनोपयास्यसि ॥ ७.३२.३१ ॥
నీకు యుద్ధం చేయాలనే కోరిక ఉండి, యుద్ధ తృష్ణతో నీవు చుట్టుముట్టబడి ఉంటే, ముందుగా మమ్మల్ని సంహరించి, తరువాత అర్జునుడితో యుద్ధానికి వెళ్తావు.
7.32.32
ततस्ते रावणामात्यैरमात्याः पार्थिवस्य तु ।
सूदिताश्चापि ते युद्धे भक्षिताश्च बुभुक्षितैः ॥ ७.३२.३२ ॥
అప్పుడు ఆ రాజు మంత్రులను రావణుని మంత్రులు యుద్ధంలో సంహరించారు; ఆకలిగొన్నవారు వారిని భక్షించారు.
7.32.33
ततो हलहलाशब्दो नर्मदातीर आबभौ ।
अर्जुनस्यानुयातऽणां रावणस्य च मन्त्रिणाम् ॥ ७.३२.३३ ॥
అప్పుడు నర్మదా తీరంలో అర్జునుని అనుచరుల, రావణుని మంత్రుల కోలాహల ధ్వని వ్యాపించింది.
7.32.34
इषुभिस्तोमरैः शूलैस्त्रिशूलैर्वज्रकर्षणैः ।
सरावणानर्दयन्तः समन्तात्समभिद्रुताः ॥ ७.३२.३४ ॥
బాణాలు, తోమరాలు, శూలాలు, త్రిశూలాలు, వజ్రాల వంటి ఆయుధాలతో రావణునితో సహా వారిని బాధిస్తూ నలువైపులా దూకారు.
7.32.35
हैहयाधिपयोधानां वेग आसीत्सुदारुणः ।
सनक्रमीनमकरसमुद्रस्येव निःस्वनः ॥ ७.३२.३५ ॥
హైహయాధిపతి యోధుల వేగం అత్యంత భయంకరంగా ఉంది; మొసళ్ళు, చేపలు, మకరాలతో నిండిన సముద్రపు ఘోష వలె ఉంది.
7.32.36
रावणस्य तु ते ऽमात्याः प्रहस्तशुकसारणाः ।
कार्तवीर्यबलं क्रुद्धा निर्दहन्ति स्म तेजसा ॥ ७.३२.३६ ॥
రావణుని ఆ మంత్రులు — ప్రహస్తుడు, శుకుడు, సారణుడు — కోపంతో తమ తేజస్సుతో కార్తవీర్యుని సైన్యాన్ని దహించారు.
7.32.37
अर्जुनाय तु तत्कर्म रावणस्य समन्त्रिणः ।
क्रीडमानाय कथितं पुरुषैर्द्वाररक्षिभिः ॥ ७.३२.३७ ॥
రావణుని మంత్రులు ఆ కార్యాన్ని, ఆడుకుంటున్న అర్జునునికి, ద్వారరక్షకులైన పురుషుల ద్వారా తెలియజేశారు.
7.32.38
श्रुत्वा न भेतव्यमिति स्त्रीजनं तं ततो ऽर्जुनः ।
उत्ततार जलात्तस्माद्गङ्गातोयादिवाञ्जनः ॥ ७.३२.३८ ॥
"భయపడకూడదు" అని ఆ స్త్రీలకు చెప్పి, గంగాజలం నుండి అంజనుడు (ఏనుగు) వలె అర్జునుడు బయటికి వచ్చాడు.
7.32.39
क्रोधदूषितनेत्रस्तु स ततो ऽर्जुनपावकः ।
प्रजज्वाल महाघोरो युगान्त इव पावकः ॥ ७.३२.३९ ॥
కోపంతో మలినమైన నేత్రాలు కలిగిన ఆ అర్జునుడు అగ్నివలె, యుగాంత అగ్నివలె, అత్యంత భయంకరంగా ప్రజ్వలించాడు.
7.32.40
स तूर्णतरमादाय वरहेमाङ्गदो गदाम् ।
अभिदुद्राव रक्षांसि तमांसीव दिवाकरः ॥ ७.३२.४० ॥
శ్రేష్ఠమైన బంగారు భుజకీర్తులు ధరించిన అతడు వేగంగా గదను పట్టి, చీకటిని సూర్యుడు ఛేదించినట్లు రాక్షసులపైకి దూకాడు.
7.32.41
बाहुविक्षेपकरणां समुद्यम्य महागदाम् ।
गारुडं वेगमास्थाय चापपातैव सो ऽर्जुनः ॥ ७.३२.४१ ॥
బాహువులతో త్రిప్పగల ఆ మహాగదను పైకెత్తి, గరుడ వేగాన్ని ఆశ్రయించి, అర్జునుడు ధనుర్బాణం వీడిన వేగంతో దూకాడు.
7.32.42
तस्य मार्गं समारुद्ध्य विन्ध्यो ऽर्कस्येव पर्वतः ।
स्थितो विन्ध्य इवाकम्प्यः प्रहस्तो मुसलायुधः ॥ ७.३२.४२ ॥
అతని మార్గాన్ని అడ్డుకొని, సూర్యునికి అడ్డుగా వింధ్యపర్వతం వలె, కదలని వింధ్యం వలె, ముసలాయుధుడైన ప్రహస్తుడు నిలిచాడు.
7.32.43
ततो ऽस्य मुसलं घोरं लोहबद्धं महोद्धतः ।
प्रहस्तः प्रेषयन्क्रुद्धो ररास च यथाम्बुदः ॥ ७.३२.४३ ॥
అప్పుడు మహాక్రోధంతో ఉన్న ప్రహస్తుడు ఇనుముతో కట్టిన తన భయంకరమైన ముసలాన్ని విసురుతూ మేఘంలా గర్జించాడు.
7.32.44
तस्याग्रे मुसलस्याग्निरशोकापीडसन्निभः ।
प्रहस्तकरमुक्तस्य बभूव प्रदहन्निव ॥ ७.३२.४४ ॥
ప్రహస్తుని చేతి నుండి విడిచిన ఆ ముసలం అగ్రభాగంలో అశోకపుష్పగుచ్ఛంలా అగ్ని పుట్టి దహిస్తున్నట్లు అయింది.
7.32.45
अथायान्तं तु मुसलं कार्तवीर्यस्तदार्जुनः ।
निपुणं वञ्चयामास सगदो ऽगदविक्रमः ॥ ७.३२.४५ ॥
అప్పుడు వస్తున్న ముసలాన్ని కార్తవీర్యార్జునుడు తన గదతో నేర్పుగా తప్పించి మోసగించాడు; అతడు అమోఘ పరాక్రమశాలి.
7.32.46
ततस्तमभिदुद्राव प्रहस्तं हैहयाधिपः ।
भ्रामयानो गदां गुर्वीं पञ्चबाहुशतोच्छ्रयाम् ॥ ७.३२.४६ ॥
అప్పుడు హైహయాధిపతి ప్రహస్తుని మీదకు దూకాడు; ఐదువందల బాహువుల ఎత్తున్న బరువైన గదను త్రిప్పుతూ.
7.32.47
तथा हतो ऽतिवेगेन प्रहस्तो गदया तदा ।
निपपात स्थितः शैलो वज्रिवज्रहतो यथा ॥ ७.३२.४७ ॥
అతివేగంగా గదతో కొట్టబడిన ప్రహస్తుడు అప్పుడు ఇంద్రుని వజ్రంతో కొట్టబడిన పర్వతంలా పడిపోయాడు.
7.32.48
प्रहस्तं पतितं दृष्ट्वा मारीचशुकसारणाः ।
समहोदरधूम्राक्षा ह्यपसृष्टा रणाजिरात् ॥ ७.३२.४८ ॥
ప్రహస్తుడు పడిపోవడం చూసి మారీచుడు, శుకుడు, సారణుడు, మహోదరుడు, ధూమ్రాక్షుడు యుద్ధరంగం నుండి వెనుదిరిగారు.
7.32.49
अपक्रान्तेष्वमात्येषु प्रहस्ते वै निपातिते ।
रावणो ऽभ्यद्रवत्तूर्णमर्जुनं नृपसत्तमम् ॥ ७.३२.४९ ॥
మంత్రులు తొలగిపోయి, ప్రహస్తుడు నేలకూలగా, రావణుడు వెంటనే రాజశ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడిపై దూకాడు.
7.32.50
सहस्रबाहोस्तद्युद्धं विंशद्बाहोश्च दारुणम् ।
नृपराक्षसयोस्तत्र चारब्धं रोमहर्षणम् ॥ ७.३२.५० ॥
వేయి బాహువులున్నవాడికి, ఇరవై బాహువులున్నవాడికి మధ్య ఆ భయంకర యుద్ధం అక్కడ ప్రారంభమైంది; ఆ యుద్ధం రాజుకు, రాక్షసునికి మధ్య రోమాంచకరంగా సాగింది.
7.32.51
सागराविव संरब्धौ चलन्मूलाविवाचलौ ।
तेजोयुक्ताविवादित्यौ प्रदहन्ताविवानलौ ॥ ७.३२.५१ ॥
వారిద్దరూ కోపంతో ఉప్పొంగే రెండు సముద్రాల వలె, వేర్లు కదులుతున్న రెండు పర్వతాల వలె, తేజస్సుతో వెలిగే రెండు సూర్యుల వలె, దహించే రెండు అగ్నుల వలె ఉన్నారు.
7.32.52
बलोद्धतौ यथा नागौ वाशितार्थे यथा वृषौ ।
मेघाविव विनर्दन्तौ सिंहाविव बलोत्कटौ ॥ ७.३२.५२ ॥
బలంతో గర్వించిన రెండు ఏనుగుల వలె, కోరినదాని కోసం పోరాడే రెండు ఎద్దుల వలె, గర్జించే రెండు మేఘాల వలె, బలంతో ఉగ్రమైన రెండు సింహాల వలె ఉన్నారు.
7.32.53
रुद्रकालाविव क्रुद्धौ तदा तौ राक्षसार्जुनौ ।
परस्परं गदाभ्यां तौ ताडयामासतुर्भृशम् ॥ ७.३२.५३ ॥
అప్పుడు రుద్రునిలా, కాలునిలా కోపించిన ఆ ఇద్దరు — రాక్షసుడు, అర్జునుడు — ఒకరినొకరు గదలతో భయంకరంగా కొట్టుకున్నారు.
7.32.54
वज्रप्रहारानचला यथा घोरान्विषेहिरे ।
गदाप्रहारांस्तौ तत्र सेहाते नरराक्षसौ ॥ ७.३२.५४ ॥
పర్వతాలు వజ్రపు భయంకర ప్రహారాలను సహించినట్లు, అక్కడ ఆ నరుడు, రాక్షసుడు గదా ప్రహారాలను సహించారు.
7.32.55
यथा ऽ शनिरवेभ्यस्तु जायते ऽथ प्रतिश्रुतिः ।
तथा तयोर्गदापोथैर्दिशः सर्वाः प्रतिश्रुताः ॥ ७.३२.५५ ॥
పర్వతాల నుండి పిడుగు ధ్వని లేచి ప్రతిధ్వని కలిగినట్లు, ఆ ఇద్దరి గదా ఘట్టనలతో అన్ని దిక్కులూ ప్రతిధ్వనించాయి.
7.32.56
अर्जुनस्य गदा सा तु पात्यमाना ऽहितोरसि ।
काञ्चनाभं नभश्चक्रे विद्युत्सौदामिनी यथा ॥ ७.३२.५६ ॥
అర్జునుని ఆ గద శత్రువు ఛాతిపై పడినప్పుడు, మెరుపు వలె బంగారు కాంతితో ఆకాశాన్ని నింపింది.
7.32.57
तथैव रावणेनापि पात्यमाना मुहुर्मुहुः ।
अर्जुनोरसि निर्भाति गदोल्केव महागिरौ ॥ ७.३२.५७ ॥
అలాగే రావణుడు పదే పదే అర్జునుని ఛాతిపై వేసిన గద, గొప్ప పర్వతంపై పడిన ఉల్కవలె ప్రకాశించింది.
7.32.58
नार्जुनः खेदमायाति न राक्षसगणेश्वरः ।
इदमासीत्तयोर्युद्धं यथा पूर्वं बलीन्द्रयोः ॥ ७.३२.५८ ॥
అర్జునుడు అలసట పొందలేదు, రాక్షస గణాధిపతీ పొందలేదు; వారి ఈ యుద్ధం పూర్వం ఇద్దరు బలవంతుల ఇంద్రుల యుద్ధం వలె ఉంది.
7.32.59
शृङ्गैरिव वृषायुध्यन्दन्ताग्रैरिव कुञ्जरौ ।
परस्परं तौ निघ्नन्तौ नरराक्षससत्तमौ ॥ ७.३२.५९ ॥
రెండు ఎద్దులు కొమ్ములతో, రెండు ఏనుగులు దంతాగ్రాలతో పోరాడినట్లు, ఒకరినొకరు కొట్టుకున్న ఆ నరులలో, రాక్షసులలో శ్రేష్ఠులిద్దరూ.
7.32.60
ततो ऽर्जुनेन क्रुद्धेन सर्वप्राणेन सा गदा ।
स्तनयोरन्तरे मुक्ता रावणस्य महोरसि ॥ ७.३२.६० ॥
అప్పుడు కోపించిన అర్జునుడు తన ప్రాణశక్తి అంతటితో ఆ గదను రావణుని విశాలమైన ఛాతి మధ్యలో విసిరాడు.
7.32.61
वरदानकृतत्राणे सा गदा रावणोरसि ।
दुर्बलेव यथावेगं द्विधाभूत्वा ऽपतत्क्षितौ ॥ ७.३२.६१ ॥
వరదానంతో రక్షింపబడిన రావణుని వక్షస్థలంపై ఆ గద బలహీనురాలివలె, తన వేగానికి తగినట్లుగా రెండుగా చీలి నేలపై పడింది.
7.32.62
स त्वर्जुनप्रमुक्तेन गदापातेन रावणः ।
अपासर्पद्धनुर्मात्रं निषसाद च निष्टनन् ॥ ७.३२.६२ ॥
అర్జునుడు విసిరిన గద దెబ్బకు రావణుడు ఒక ధనుస్సు దూరం వెనుకకు తగ్గి, మూలుగుతూ కూర్చుండిపోయాడు.
7.32.63
स विह्वलं तदालक्ष्य दशग्रीवं ततो ऽर्जुनः ।
सहसोत्पत्य जग्राह गरुत्मानिव पन्नगम् ॥ ७.३२.६३ ॥
రావణుడు తత్తరపడటం చూసి అర్జునుడు వెంటనే దూకి, గరుత్మంతుడు సర్పాన్ని పట్టుకున్నట్లుగా అతన్ని పట్టుకున్నాడు.
7.32.64
स तु बाहुसहस्रेण बलाद्गृह्य दशाननम् ।
बबन्ध बलवान्राजा बलिं नारायणो यथा ॥ ७.३२.६४ ॥
ఆ బలవంతుడైన రాజు తన వేయి బాహువులతో బలవంతంగా దశాననుని పట్టుకుని, నారాయణుడు బలిని బంధించినట్లుగా బంధించాడు.
7.32.65
बध्यमाने दशग्रीवे सिद्धचारणदेवताः ।
साध्वीतिवादिनः पुष्पैः किरन्त्यर्जुनमूर्धनि ॥ ७.३२.६५ ॥
దశగ్రీవుడు బంధింపబడుతుండగా, సిద్ధులు, చారణులు, దేవతలు "సాధు, సాధు" అంటూ అర్జునుని తలపై పూలు చల్లారు.
7.32.66
व्याघ्रो मृगमिवादाय मृगराडिव दन्तिनम् ।
ननाद हैहयो राजा हर्षादम्बुदवन्मुहुः ॥ ७.३२.६६ ॥
పులి జింకను పట్టుకున్నట్లు, సింహం ఏనుగును పట్టుకున్నట్లు, హైహయ రాజు ఆనందంతో మేఘంలా పదే పదే గర్జించాడు.
7.32.67
प्रहस्तस्तु समाश्वस्तो दृष्ट्वा बद्धं दशाननम् ।
सह तै राक्षसैः क्रुद्धश्चाभिदुद्राव पार्थिवम् ॥ ७.३२.६७ ॥
ప్రహస్తుడు తేరుకుని, బంధింపబడిన దశాననుణ్ణి చూసి, కోపంతో ఆ రాక్షసులతో కలిసి ఆ రాజుపై దూకాడు.
7.32.68
नक्तञ्चराणां वेगस्तु तेषामापततां बभौ ।
उद्भूत आतपापाये पयोदानामिवाम्बुधौ ॥ ७.३२.६८ ॥
రాత్రిచరులైన ఆ రాక్షసుల వేగం, ఎండ తగ్గిన తర్వాత సముద్రంపై లేచిన మేఘాల వలె ప్రకాశించింది.
7.32.69
मुञ्च मुञ्चेति भाषन्तस्तिष्ठतिष्ठेति चासकृत् ।
मुसलानि सशूलानि सोत्ससर्ज तदार्जुने ॥ ७.३२.६९ ॥
'విడువు, విడువు' అని, 'ఆగు, ఆగు' అని పదే పదే అరుస్తూ, అప్పుడు అర్జునుడిపై ముసలాలను, శూలాలను విసిరారు.
7.32.70
अप्राप्तान्येव तान्याशु असम्भ्रान्तस्तदार्जुनः ।
आयुधान्यमरारीणां जग्राहारिनिषूदनः ॥ ७.३२.७० ॥
అవి ఇంకా చేరకముందే, చలించని అర్జునుడు, శత్రునాశకుడై, దేవశత్రువుల ఆ ఆయుధాలను వెంటనే పట్టుకున్నాడు.
7.32.71
ततस्तैरेव रक्षांसि दुर्धरैः प्रवरायुधैः ।
भित्त्वा विद्रावयामास वायुरम्बुधरानिव ॥ ७.३२.७१ ॥
తర్వాత అదే దుర్ధర్షమైన శ్రేష్ఠ ఆయుధాలతో రాక్షసులను ఛేదించి పారద్రోలాడు, గాలి మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు.
7.32.72
राक्षसांस्त्रासयित्वा तु कार्तवीर्यो ऽर्जुनस्तदा ।
रावणं गृह्य नगरं प्रविवेश सुहृद्वृतः ॥ ७.३२.७२ ॥
రాక్షసులను భయపెట్టి, అప్పుడు కార్తవీర్యార్జునుడు రావణుణ్ణి పట్టుకుని, మిత్రులచే చుట్టబడి నగరంలో ప్రవేశించాడు.
7.32.73
स कीर्यमाणः कुसुमाक्षतोत्करैर्द्विजैः सपौरैः पुरुहूतसन्निभः ।
तदा ऽर्जुनः सम्प्रविवेश तां पुरीं बलिं निगृह्येव सहस्रलोचनः ॥ ७.३२.७३ ॥
అప్పుడు పుష్పాలు, అక్షతల రాశులతో ద్విజులు, పౌరులు వర్షించగా ఇంద్రునితో సమానుడైన అర్జునుడు ఆ పట్టణంలో ప్రవేశించాడు; బలిని నిగ్రహించిన సహస్రనేత్రుడిలా.