ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.34.1
अर्जुनेन विमुक्तस्तु रावणो राक्षसाधिपः ।
चचार पृथिवीं सर्वामनिर्विण्णस्तथा कृतः ॥ ७.३४.१ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਰਾਵਣ, ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਹਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ।
7.34.2
राक्षसं वा मनुष्यं वा शृणुते ऽयं बलाधिकम् ।
रावणस्तं समासाद्य युद्धे ह्वयति दर्पितः ॥ ७.३४.२ ॥
ਜੇ ਉਹ ਸੁਣਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਰਾਕਸ਼ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਮੰਡੀ ਰਾਵਣ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਲਲਕਾਰਦਾ।
7.34.3
ततः कदाचित्किष्किन्धां नगरीं वालिपालिताम् ।
गत्वा ह्वयति युद्धाय वालिनं हेममालिनम् ॥ ७.३४.३ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਗਈ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ।
7.34.4
ततस्तु वानरामात्यस्तारस्तारापिता प्रभुः ।
उवाच वानरो वाक्यं युद्धप्रेप्सुमुपागतम् ॥ ७.३४.४ ॥
ਤਦ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਤਾਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਏ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.34.5
राक्षसेन्द गतो वाली यस्ते प्रतिबलो भवेत् ।
को ऽन्यः प्रमुखतः स्थातुं तव शक्तः प्लवङ्गमः ॥ ७.३४.५ ॥
ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਵਾਲੀ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਲੀ ਹੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਬਾਂਦਰ ਹੈ?
7.34.6
चतुर्भ्यो ऽपि समुद्रेभ्यः सन्ध्यामन्वास्य रावण ।
इमं मुहूर्तमायाति वाली तिष्ठ मुहूर्तकम् ॥ ७.३४.६ ॥
ਹੇ ਰਾਵਣ, ਚਾਰਾਂ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਧਿਆ-ਵੰਦਨਾ ਕਰ ਕੇ ਵਾਲੀ ਇਸੇ ਪਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਜ਼ਰਾ ਰੁਕ ਜਾ।
7.34.7
एतानस्थिचयान्पश्य य एते शङ्खपाण्डुराः ।
युद्धार्थिनामिमे राजन्वानराधिपतेजसा ॥ ७.३४.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੰਖ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖੋ। ਇਹ ਯੁੱਧ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹਨ, ਵਾਨਰਾਧਿਪਤੀ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ।
7.34.8
यद्वा ऽमृतरसः पीतस्त्वया रावण राक्षस ।
तदा वालिनमासाद्य तदन्तं तव जीवितम् ॥ ७.३४.८ ॥
ਜਾਂ ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਵਣ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਵਾਲੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇਗਾ।
7.34.9
पश्येदानीं जगच्चित्रमिमं विश्रवसः सुत ।
इदं मुहूर्तं तिष्ठस्व दुर्लभं ते भविष्यति ॥ ७.३४.९ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ। ਇੱਕ ਪਲ ਠਹਿਰ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੁਰਲੱਭ ਹੋਵੇਗਾ।
7.34.10
अथवा त्वरसे मर्तुं गच्छ दक्षिणसागरम् ।
वालिनं द्रक्ष्यसे तत्र भूमिस्थमिव पावकम् ॥ ७.३४.१० ॥
ਜਾਂ ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮਰਨ ਦੀ ਕਾਹਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾ; ਉੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।
7.34.11
स तु तारं विनिर्भर्त्स्य रावणो लोकरावणः ।
पुष्पकं तत्समारुह्य प्रययौ दक्षिणार्णवम् ॥ ७.३४.११ ॥
ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਤਾਰ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਕੇ, ਉਸ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
7.34.12
तत्र हेमगिरिप्रख्यं तरुणार्कनिभाननम् ।
रावणो वालिनं दृष्ट्वा सन्ध्योपासनतत्परम् ॥ ७.३४.१२ ॥
ਉੱਥੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੰਧਿਆ-ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ।
7.34.13
पुष्पकादवरुह्याथ रावणो ऽञ्जनसन्निभः ।
ग्रहीतुं वालिनं तूर्णं निःशब्दपदमाव्रजत् ॥ ७.३४.१३ ॥
ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ ਅੰਜਨ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਰਾਵਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਛੇਤੀ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
7.34.14
यदृच्छया तदा दृष्टो वालिनापि स रावणः ।
पापाभिप्रायवान् दृष्ट्वा चकार न तु सम्भ्रमम् ॥ ७.३४.१४ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਪਾਪੀ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਘਬਰਾਇਆ ਨਹੀਂ।
7.34.15
शशमालक्ष्य सिंहो वा पन्नगं गरुडो यथा ।
न चिन्तयति तं वाली रावणं पापनिश्चयम् ॥ ७.३४.१५ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਖਰਗੋਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਂ ਗਰੁੜ ਸੱਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਫ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਵਾਲੀ ਪਾਪੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।
7.34.16
जिघृक्षमाणमायान्तं रावणं पापचेतसम् ।
कक्षावलम्बिनं कृत्वा गमिष्ये त्रीन्महार्णवान् ॥ ७.३४.१६ ॥
ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆ ਰਹੇ ਪਾਪੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕੱਛ ਵਿੱਚ ਦਬਾ ਕੇ ਤਿੰਨ ਮਹਾਸਾਗਰਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।
7.34.17
द्रक्ष्यन्त्यरिं ममाङ्कस्थं स्रंसदूरुकराम्बरम् ।
लम्बमानं दशग्रीवं गरुडस्येव पन्नगम् ॥ ७.३४.१७ ॥
ਮੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਪਏ, ਪੱਟਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਢਿੱਲੇ ਹੋ ਕੇ ਲਟਕਦੇ ਉਸ ਵੈਰੀ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਉਹ ਵੇਖਣਗੇ; ਗਰੁੜ ਦੇ ਪੰਜੇ ਵਿੱਚ ਲਟਕਦੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ।
7.34.18
इत्येवं मतिमास्थाय वाली कर्णमुपाश्रितः ।
जपन्वै नैगमान्मन्त्रांस्तस्थौ पर्वतराडिव ॥ ७.३४.१८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਵਾਲੀ ਨੇ ਕੰਨ ਨੇੜੇ ਹੱਥ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਪਰਬਤਰਾਜ ਵਾਂਗ ਅਚੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
7.34.19
तावन्योन्यं जिघृक्षन्तौ हरिराक्षसपार्थिवौ ।
प्रयत्नवन्तौ तत्कर्म ईहतुर्बलदर्पितौ ॥ ७.३४.१९ ॥
ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ — ਵਾਨਰਰਾਜ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ — ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਕੰਮ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.34.20
हस्तग्राहं तु तं मत्वा पादशब्देन रावणम् ।
पराङ्मुखो ऽपि जग्राह वाली सर्पमिवाण्डजः ॥ ७.३४.२० ॥
ਹੱਥ ਫੜਨ ਦੇ ਉਸ ਯਤਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਆਹਟ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਫੇਰੇ ਹੋਏ ਵੀ ਵਾਲੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਛੀ ਸੱਪ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਫੜ ਲਿਆ।
7.34.21
ग्रहीतुकामं तं गृह्य रक्षसामीश्वरं हरिः ।
खमुत्पपात वेगेन कृत्वा कक्षावलम्बिनम् ॥ ७.३४.२१ ॥
ਉਸਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਕੱਛ ਵਿੱਚ ਦਬਾ ਕੇ, ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਛਲ ਗਿਆ।
7.34.22
तं चापीडयमानं तु वितुदन्तं नखैर्मुहुः ।
जहार रावणं वाली पवनस्तोयदं यथा ॥ ७.३४.२२ ॥
ਉਸਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੀਰਦੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵਾਲੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
7.34.23
अथ ते राक्षसामात्या ह्रियमाणं दशाननम् ।
मुमोक्षयिषवो वालिं रवमाणा अभिद्रुताः ॥ ७.३४.२३ ॥
ਤਦ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ-ਮੰਤਰੀ, ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੇ ਵਾਲੀ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।
7.34.24
अन्वीयमानस्तैर्वाली भ्राजते ऽम्बरमध्यगः ।
अन्वीयमानो मेघौघैरम्बरस्थ इवांशुमान् ॥ ७.३४.२४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਵਾਲੀ, ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
7.34.25
ते ऽशक्नुवन्तः सम्प्राप्तुं वालिनं राक्षसोत्तमाः ।
तस्य बाहूरुवेगेन परिश्रान्ता व्यवस्थिताः ॥ ७.३४.२५ ॥
ਉਹ ਉੱਤਮ ਰਾਖਸ਼ ਵਾਲੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨਾ ਸਕੇ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪੱਟਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਥੱਕ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿ ਗਏ।
7.34.26
वालिमार्गादपाक्रामन्पर्वतेन्द्रो हि गच्छतः ।
किं पुनर्जीवितप्रेप्सुर्बिभ्रद्वै मांसशोणितम् ॥ ७.३४.२६ ॥
ਵਾਲੀ ਦੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹੀ ਪਰਬਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਸੀ; ਫਿਰ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਮਾਸ-ਲਹੂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ਕੀ ਕਰੇ?
7.34.27
अपक्षिगणसम्पातान्वानरेन्द्रो महाजवः ।
क्रमशः सागरान्सर्वान्सन्ध्याकालमवन्दत ॥ ७.३४.२७ ॥
ਮਹਾਵੇਗੀ ਵਾਨਰਰਾਜ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ, ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
7.34.28
सभाज्यमानो भूतैस्तु खैचरैः खैचरोत्तमः ।
पश्चिमं सागरं वाली ह्याजगाम सरावणः ॥ ७.३४.२८ ॥
ਖੇਚਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ ਵਾਲੀ, ਖੇਚਰਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਵਣ ਸਮੇਤ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਪਹੁੰਚਿਆ।
7.34.29
तस्मिन्सन्ध्यामुपासित्वा स्नात्वा जप्त्वा च वानरः ।
उत्तरं सागरं प्रायाद्वहमानो दशाननम् ॥ ७.३४.२९ ॥
ਉੱਥੇ ਸੰਧਿਆ-ਉਪਾਸਨਾ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਜਪ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵਾਨਰ ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੂੰ ਚੁੱਕੀ ਉੱਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
7.34.30
बहुयोजनसाहस्रं वहमानो महाहरिः ।
वायुवच्च मनोवच्च जगाम सह शत्रुणा ॥ ७.३४.३० ॥
ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕੀ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਮਨ ਵਰਗੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਲੰਘ ਗਿਆ।
7.34.31
उत्तरे सागरे सन्ध्यामुपासित्वा दशाननम् ।
वहमानो ऽगमद्वाली पूर्वं वै स महोदधिम् ॥ ७.३४.३१ ॥
ਉੱਤਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੰਧਿਆ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਦਸ਼ਾਨਨ (ਰਾਵਣ) ਨੂੰ ਚੁੱਕੀ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵੱਲ ਗਿਆ।
7.34.32
तत्रापि सन्ध्यामन्वास्य वासविः सहरीश्वरः ।
किष्किन्धामभितो गृह्य रावणं पुनरागमत् ॥ ७.३४.३२ ॥
ਉੱਥੇ ਵੀ ਸੰਧਿਆ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਵਾਸਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਵਾਲੀ) ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਫੜੀ ਫਿਰ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਮੁੜ ਆਇਆ।
7.34.33
चतुर्ष्वपि समुद्रेषु सन्ध्यामन्वास्य वानरः ।
रावणोद्वहनश्रान्तः किष्किन्धोपवने ऽपतत् ॥ ७.३४.३३ ॥
ਚਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਧਿਆ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਨਾਲ ਥੱਕਿਆ ਵਾਨਰ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
7.34.34
रावणं तु मुमोचाथ स्वकक्षात्कपिसत्तमः ।
कुतस्त्वमिति चोवाच प्रहसन्रावणं मुहुः ॥ ७.३४.३४ ॥
ਫਿਰ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਰਾਵਣ ਵੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲਿਆ, "ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ?"
7.34.35
विस्मयं तु महद्गत्वा श्रमलोलनिरीक्षणः ।
राक्षसेन्द्रो हरीन्द्रं तमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.३४.३५ ॥
ਪਰ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਚੰਚਲ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਸ ਵਾਨਰੇਂਦਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
7.34.36
वानरेन्द्र महेन्द्राभ राक्षसेन्द्रो ऽस्मि रावणः ।
युद्धेप्सुरिह सम्प्राप्तः स चाद्यासादितस्त्वया ॥ ७.३४.३६ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰੇਂਦਰ, ਮਹੇਂਦਰ ਵਰਗੇ ਤੇਜਸਵੀ! ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਹਾਂ। ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਸੀ; ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਇਆ ਹੈ।
7.34.37
अहो बलमहो वीर्यमहो गाम्भीर्यमेव च ।
येनाहं पशुवद्गृह्य भ्रामितश्चतुरो ऽर्णवान् ॥ ७.३४.३७ ॥
ਅਹੋ ਬਲ, ਅਹੋ ਵੀਰਜ, ਅਹੋ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵੀ! ਜਿਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਫੜ ਕੇ ਚਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਇਆ।
7.34.38
एवमश्रान्तवद्वीर शीघ्रमेव महार्णवान् ।
मां चैवोद्वहमानस्तु को ऽन्यो वीरः क्रमिष्यति ॥ ७.३४.३८ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਥੱਕੇ ਮੈਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮਹਾਂ ਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਵੀਰ ਹੈ?
7.34.39
त्रयाणामेव भूतानां गतिरेषा प्लवङ्गम ।
मनोनिलसुपर्णानां तव चात्र न संशयः ॥ ७.३४.३९ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਨ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਗਰੁੜ—ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਇਹੀ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਗਤੀ ਵੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
7.34.40
सो ऽहं दृष्टबलस्तुभ्यमिच्छामि हरिपुङ्गव ।
त्वया सह चिरं सख्यं सुस्निग्धं पावकाग्रतः ॥ ७.३४.४० ॥
ਹੇ ਵਾਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰਾ ਬਲ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤੱਕ ਅਤਿ ਸਨੇਹ ਭਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
7.34.41
दाराः पुत्राः पुरं राष्ट्रं भोगाच्छादनभोजनम् ।
सर्वमेवाविभक्तं नौ भविष्यति हरीश्वर ॥ ७.३४.४१ ॥
ਪਤਨੀਆਂ, ਪੁੱਤਰ, ਨਗਰ, ਰਾਜ, ਭੋਗ, ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਭੋਜਨ—ਸਭ ਕੁਝ, ਹੇ ਹਰੀਸ਼ਵਰ, ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਅਵੰਡਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
7.34.42
ततः प्रज्वालयित्वाग्निं तावुभौ हरीराक्षसौ ।
भ्रातृत्वमुपसम्पन्नौ परिष्वज्य परस्परम् ॥ ७.३४.४२ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ—ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ—ਅਗਨੀ ਬਾਲ ਕੇ, ਭਰਾਤਰੀ ਭਾਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ।
7.34.43
अन्योन्यं लम्बितकरौ ततस्तौ हरिराक्षसौ ।
किष्किन्धां विशतुर्हृष्टौ सिंहौ गिरिगुहामिव ॥ ७.३४.४३ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਉਹ ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਪਰਬਤੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਦੋ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ।
7.34.44
स तत्र मासमुषितः सुग्रीव इव रावणः ।
अमात्यैरागतैर्नीतस्त्रैलोक्योत्सादनार्थिभिः ॥ ७.३४.४४ ॥
ਉੱਥੇ ਸੁਗਰੀਵ ਵਾਂਗ ਰਾਵਣ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰਿਹਾ; ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਆਏ ਹੋਏ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਉੱਥੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।
7.34.45
एवमेतत्पुरावृत्तं वालिना रावणः प्रभो ।
धर्षितश्च कृतश्चापि भ्राता पावकसन्निधौ ॥ ७.३४.४५ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ: ਵਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਵਣ ਹਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
7.34.46
बलमप्रतिमं राम वालिनो ऽभवदुत्तमम् ।
सो ऽपि त्वया विनिर्दग्धः शलभो वह्निना यथा ॥ ७.३४.४६ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਵਾਲੀ ਦਾ ਬਲ ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ; ਫਿਰ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਤੰਗਾ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਸੜ ਗਿਆ।