વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.35.1
अपृच्छत तदा रामो दक्षिणाशाश्रमं मुनिम् ।
प्राञ्जलिर्विनयोपेत इदमाह वचो ऽर्थवत् ॥ ७.३५.१ ॥
ત્યારે રામે દક્ષિણ દિશાના આશ્રમના મુનિને વિનયપૂર્વક હાથ જોડીને આ અર્થપૂર્ણ વચન કહ્યું.
7.35.2
अतुलं बलमेतद्वै वालिनो रावणस्य च ।
न त्वेताभ्यां हनुमता समं त्विति मतिर्मम ॥ ७.३५.२ ॥
વાલી અને રાવણનું આ બળ અતુલ્ય છે, પરંતુ એ બંનેનું બળ હનુમાન સમાન નથી એવો મારો મત છે.
7.35.3
शौर्यं दाक्ष्यं बलं धैर्यं प्राज्ञता नयसाधनम् ।
विक्रमश्च प्रभावश्च हनूमति कृतालयाः ॥ ७.३५.३ ॥
શૌર્ય, કૌશલ્ય, બળ, ધૈર્ય, પ્રજ્ઞા, નીતિનું સાધન, પરાક્રમ અને પ્રભાવ—આ બધું હનુમાનમાં વસે છે.
7.35.4
दृष्ट्वैव सागरं वीक्ष्य सीदन्तीं कपिवाहिनीम् ।
समाश्वास्य महाबाहुर्योजनानां शतं प्लुतः ॥ ७.३५.४ ॥
સમુદ્રને જોઈને અને નિરાશ થયેલી વાનરસેનાને જોઈને, એ મહાબાહુએ તેમને આશ્વાસન આપીને સો યોજન કૂદકો માર્યો.
7.35.5
धर्षयित्वा पुरीं लङ्कां रावणान्तःपुरं तदा ।
दृष्ट्वा सम्भाषिता चापि सीता ह्याश्वासिता तथा ॥ ७.३५.५ ॥
લંકા નગરીને ભયભીત કરીને, રાવણના અંતઃપુરમાં સીતાને જોઈને, તેની સાથે વાત કરી અને તેને પણ આશ્વાસન આપ્યું.
7.35.6
सेनाग्रगा मन्त्रिसुताः किङ्करा रावणात्मजः ।
एते हनुमता तत्र ह्येकेन वितिपातिताः ॥ ७.३५.६ ॥
સેનાના અગ્રણી યોદ્ધાઓ, મંત્રીપુત્રો, સેવકો અને રાવણનો પુત્ર—આ બધાને ત્યાં એકલા હનુમાને પાડી નાખ્યા.
7.35.7
भूयो बन्धाद्विमुक्तेन भाषयित्वा दशाननम् ।
लङ्का भस्मीकृता येन पावकेनेव मेदिनी ॥ ७.३५.७ ॥
ફરી બંધનમાંથી મુક્ત થઈ, દશાનન સાથે વાત કરીને, જેમ અગ્નિ પૃથ્વીને બાળે તેમ તેણે લંકાને ભસ્મ કરી.
7.35.8
न कालस्य न शक्रस्य न विष्णोर्वित्तपस्य च ।
कर्माणि तानि श्रूयन्ते यानि युद्धे हनूमतः ॥ ७.३५.८ ॥
કાળ, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ કે કુબેરનાં નહીં; યુદ્ધમાં હનુમાને જે કર્મો કર્યાં તે સંભળાય છે.
7.35.9
एतस्य बाहुवीर्येण लङ्का सीता च लक्ष्मणः ।
प्राप्ता मया जयश्चैव राज्यं मित्राणि बान्धवाः ॥ ७.३५.९ ॥
એના બાહુબળથી જ લંકા, સીતા અને લક્ષ્મણ મને પ્રાપ્ત થયાં; વિજય, રાજ્ય, મિત્રો અને બંધુઓ પણ મળ્યાં.
7.35.10
हनूमान्यदि मे नः स्याद्वानराधिपतेः सखा ।
प्रवृत्तिमपि को वेत्तुं जानक्याः शक्तिमान्भवेत् ॥ ७.३५.१० ॥
હનુમાન જો અમારા વાનરરાજના મિત્ર ન હોત, તો જાનકીના સમાચાર જાણવા કોણ સમર્થ બન્યું હોત?
7.35.11
किमर्थं वाल्यनेनैव सुग्रीवप्रियकाम्यया ।
तदा वैरे समुत्पन्ने न दग्धो वीरुधो यथा ॥ ७.३५.११ ॥
વૈર ઉત્પન્ન થયું ત્યારે, સુગ્રીવને પ્રસન્ન કરવાની ઇચ્છાથી વાલીએ તેને અગ્નિ વેલાઓને બાળે તેમ કેમ ન બાળ્યો?
7.35.12
नहि वेदितवान्मन्ये हनूमानात्मनो बलम् ।
यद्दृष्टवाञ्जीवितेष्टं क्लिश्यन्तं वानराधिपम् ॥ ७.३५.१२ ॥
મને લાગે છે કે હનુમાન પોતાના બળને જાણતા ન હતા; તેથી પ્રાણપ્રિય વાનરરાજને દુઃખ ભોગવતા તેમણે જોયા.
7.35.13
एतन्मे भगवन्सर्वं हनूमति महामतौ ।
विस्तरेण यथातत्त्वं कथयामरपूजित ॥ ७.३५.१३ ॥
હે ભગવન્, મહામતિ હનુમાન વિશે આ બધું વિસ્તારથી, યથાર્થ રીતે મને કહો, હે દેવપૂજિત.
7.35.14
राघवस्य वचः श्रुत्वा हेतुयुक्तमृषिस्तदा ।
हनूमतः समक्षं तमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.३५.१४ ॥
રાઘવના હેતુયુક્ત વચનો સાંભળીને ત્યારે ઋષિએ હનુમાનની સમક્ષ તેમને આ વચન કહ્યું.
7.35.15
सत्यमेतद्रघुश्रेष्ठ यद्ब्रवीषि हनूमतः ।
न बले विद्यते तुल्यो न गतौ न मतौ परः ॥ ७.३५.१५ ॥
હે રઘુશ્રેષ્ઠ, હનુમાન વિશે તમે જે કહો છો તે સત્ય છે; બળમાં, ગતિમાં કે મતિમાં તેમના સમાન બીજો કોઈ નથી.
7.35.16
अमोघशापैः शप्तस्तु दत्तो ऽस्य मुनिभिः पुरा ।
न वेत्ता हि बलं येन बली सन्निरिमर्दनः ॥ ७.३५.१६ ॥
અમોઘ શાપથી શપિત; પૂર્વે મુનિઓએ તેમને આ શાપ આપ્યો હતો; પોતાનું બળ ન જાણનાર, છતાં બળવાન શત્રુમર્દન.
7.35.17
बाल्ये ऽप्येतेन यत्कर्म कृतं राम महाबल ।
तन्न वर्णयितुं शक्यमिति बालतया ऽ ऽस्यते ॥ ७.३५.१७ ॥
હે રામ, હે મહાબલ, બાળપણમાં પણ તેમણે કરેલાં કર્મોનું વર્ણન કરવું શક્ય નથી; બાળપણને કારણે તે અવગણાય છે.
7.35.18
यदि वा ऽस्ति त्वभिप्रायस्तच्छ्रोतुं तव राघव ।
समाधाय मतिं राम निशामय वदाम्यहम् ॥ ७.३५.१८ ॥
હે રાઘવ, જો તમારી તે સાંભળવાની ઇચ્છા હોય તો, હે રામ, મન એકાગ્ર કરીને સાંભળો; હું કહું છું.
7.35.19
सूर्यदत्तवरस्वर्णः सुमेरुर्नाम पर्वतः ।
यत्र राज्यं प्रशास्त्यस्य केसरी नाम वै पिता ॥ ७.३५.१९ ॥
સૂર્યે આપેલા વરદાનથી સુવર્ણ તેજ પામેલો સુમેરુ નામનો પર્વત છે; ત્યાં તેમના પિતા કેસરી નામે રાજ્ય કરતા હતા.
7.35.20
तस्य भार्या बभूवैषा ह्यञ्जनेति परिश्रुता ।
जनयामास तस्यां वै वायुरात्मजमुत्तमम् ॥ ७.३५.२० ॥
તેમની પત્ની અંજના નામે પ્રસિદ્ધ હતી; તેના ગર્ભમાં વાયુદેવે એક ઉત્તમ પુત્રને જન્મ આપ્યો.
7.35.21
शालिशूकनिभाभासं प्रासूतामुं तदा ऽञ्जना ।
फलान्याहर्तुकामा वै निष्क्रान्ता गहनेचरा ॥ ७.३५.२१ ॥
ડાંગરના અંકુર જેવી આભાવાળા એ પુત્રને જન્મ આપીને અંજના ત્યારે ફળ લાવવાની ઇચ્છાએ ગાઢ વનમાં વિચરવા નીકળી ગઈ.
7.35.22
एष मातुर्वियोगाच्च क्षुधया च भृशार्दितः ।
रुरोद शिशुरत्यर्थं शिशुः शरवणे यथा ॥ ७.३५.२२ ॥
માતાના વિયોગથી અને ભૂખથી અત્યંત પીડિત થયેલું આ શિશુ, શરવનમાં જેમ એ શિશુ રડ્યું હતું તેમ ખૂબ રડવા લાગ્યું.
7.35.23
तदोद्यन्तं विवस्वन्तं जपापुष्पोत्करोपमम् ।
ददर्श फललोभाच्च ह्युत्पपात रविं प्रति ॥ ७.३५.२३ ॥
ત્યારે ઊગતા સૂર્યને, જાસૂદના ફૂલોના ઢગલા જેવા લાલ, એણે જોયો; ફળના લોભે તે સૂર્ય તરફ કૂદ્યો.
7.35.24
बालार्काभिमुखो बालो बालार्क इव मूर्तिमान् ।
ग्रहीतुकामो बालार्कं प्लवते ऽम्बरमध्यगः ॥ ७.३५.२४ ॥
બાલસૂર્ય તરફ મુખ રાખેલો એ બાળક, જાણે મૂર્તિમાન બાલસૂર્ય હોય તેમ, બાલસૂર્યને પકડવાની ઇચ્છાથી આકાશના મધ્યમાં કૂદતો જતો હતો.
7.35.25
एतस्मिन्प्लवमाने तु शिशुभावे हनूमति ।
देवदानवयक्षाणां विस्मयः सुमहानभूत् ॥ ७.३५.२५ ॥
શિશુભાવમાં રહેલા હનુમાન આ રીતે કૂદતા હતા ત્યારે દેવો, દાનવો અને યક્ષોને ખૂબ આશ્ચર્ય થયું.
7.35.26
नाप्येवं वेगवान्वायुर्गरुडो वा मनस्तथा ।
यथा ऽयं वायुपुत्रस्तु क्रमते ऽम्बरमुत्तमम् ॥ ७.३५.२६ ॥
વેગવાન વાયુ, ગરુડ કે મન પણ આ રીતે જતાં નથી; આ વાયુપુત્ર ઊંચા આકાશમાં આ રીતે આગળ વધે છે.
7.35.27
यदि तावच्छिशोरस्य त्वीदृशो गतिविक्रमः ।
यौवनं बलमासाद्य कथं वेगो भविष्यति ॥ ७.३५.२७ ॥
આ શિશુની ગતિ અને પરાક્રમ જો આવાં હોય, તો યૌવન અને બળ પામ્યા પછી તેનો વેગ કેવો હશે?
7.35.28
तमनुप्लवते वायुः प्लवन्तं पुत्रमात्मनः ।
सूर्यदाहभयाद्रक्षंस्तुषारचयशीतलः ॥ ७.३५.२८ ॥
સૂર્યના તાપના ભયથી પોતાના પુત્રની રક્ષા કરતો, હિમના ઢગલા જેવો શીતળ વાયુ કૂદતા એવા તેની પાછળ અનુસરે છે.
7.35.29
बहुयोजनसाहस्रं क्रमत्येष गतोम्बरम् ।
पितुर्बलाच्च बाल्याच्च भास्कराभ्याशमागतः ॥ ७.३५.२९ ॥
આ આકાશમાં હજારો યોજન કાપે છે; પિતાના બળથી અને બાળપણને કારણે તે સૂર્યની નજીક આવી પહોંચ્યો છે.
7.35.30
शिशुरेष त्वदोषज्ञ इति मत्वा दिवाकरः ।
कार्यं चात्र समायत्तमित्येवं न ददाह सः ॥ ७.३५.३० ॥
'આ શિશુ દોષ જાણતો નથી' અને 'અહીં એક કાર્ય આધારિત છે' એમ વિચારીને સૂર્યે તેને બાળ્યો નહીં.
7.35.31
यमेव दिवसं ह्येष ग्रहीतुं भास्करं प्लुतः ।
तमेव दिवसं राहुर्जिघृक्षति दिवाकरम् ॥ ७.३५.३१ ॥
જે દિવસે આ સૂર્યને પકડવા કૂદ્યો હતો, તે જ દિવસે રાહુ દિવાકરને પકડવા ઇચ્છે છે.
7.35.32
अनेन स परामृष्टो राम सूर्यरथोपरि ।
अपक्रान्तस्ततस्त्रस्तो राहुश्चन्द्रार्कमर्दनः ॥ ७.३५.३२ ॥
હે રામ! તેના દ્વારા પકડાઈને સૂર્યરથ ઉપરથી ભયભીત થઈ તે પાછો હટ્યો — ચંદ્ર-સૂર્યને પીડનારો રાહુ.
7.35.33
स इन्द्रभवनं गत्वा सरोषः सिंहिकासुतः ।
अब्रवीद्भ्रुकुटिं कृत्वा देवं देवगणैर्वृतम् ॥ ७.३५.३३ ॥
સિંહિકાનો પુત્ર તે રાહુ ક્રોધથી ઇન્દ્રના ભવને જઈ, ભ્રમર ચઢાવીને દેવગણોથી ઘેરાયેલા દેવને બોલ્યો.
7.35.34
बुभुक्षापनयं दत्त्वा चन्द्रार्कौ मम वासव ।
किमिदं तत्त्वया दत्तमन्यस्य बलवृत्रहन् ॥ ७.३५.३४ ॥
હે વાસવ! મારી ભૂખ શમાવવા ચંદ્ર-સૂર્ય આપીને, હે બલવૃત્રહંતા, આ બીજાને કેમ આપ્યું?
7.35.35
अद्याहं पर्वकाले तु जिघृक्षुः सूर्यमागतः ।
अथान्यो राहुरासाद्य जग्राह सहसा रविम् ॥ ७.३५.३५ ॥
આજે પર્વકાળમાં હું સૂર્યને પકડવા આવ્યો હતો; ત્યારે બીજો રાહુ નજીક આવીને અચાનક સૂર્યને પકડી ગયો.
7.35.36
स राहोर्वचनं श्रुत्वा वासवः सम्भ्रमान्वितः ।
उत्पपातासनं हित्वा चोद्वहन्काञ्चनीं स्रजम् ॥ ७.३५.३६ ॥
રાહુના શબ્દો સાંભળીને ઇન્દ્ર ગભરાયો; આસન છોડીને તે ઊભો થયો, સોનાની માળા ધારણ કરીને.
7.35.37
ततः कैलासकूटाभं चतुर्दन्तं मदस्रवम् ।
शृङ्गारधारिणं प्रांशुं स्वर्णघण्टाट्टहासिनम् ॥ ७.३५.३७ ॥
પછી કૈલાસ શિખર સમાન, ચાર દાંતવાળો, મદ વહાવતો, શણગારેલો, ઊંચો અને સોનાની ઘંટડીઓના અટ્ટહાસ્ય કરતો હાથી (ઇન્દ્ર ચઢ્યો).
7.35.38
इन्द्रः करीन्द्रमारुह्य राहुं कृत्वा पुरःसरम् ।
प्रायाद्यत्राभवत्सूर्यः सहानेन हनूमता ॥ ७.३५.३८ ॥
ઇન્દ્ર તે શ્રેષ્ઠ હાથી પર ચઢીને, રાહુને આગળ કરીને, જ્યાં સૂર્ય આ હનુમાન સાથે હતા ત્યાં ગયો.
7.35.39
अथातिरभसेनागाद्राहुरुत्सृज्य वासवम् ।
अनेन च स वै दृष्टः प्रधावञ्छैलकूटवत् ॥ ७.३५.३९ ॥
પછી રાહુ અતિ વેગથી ઇન્દ્રને છોડીને આવ્યો; આણે (હનુમાને) તેને જોયો, તે પર્વતશિખર જેમ દોડતો હતો.
7.35.40
ततः सूर्यं समुत्सृज्य राहुं फलमवेक्ष्य च ।
उत्पपात पुनर्व्योम ग्रहीतुं सिंहिकासुतम् ॥ ७.३५.४० ॥
પછી સૂર્યને છોડીને, ફળ જેવો રાહુ જોઈને, સિંહિકાના પુત્રને પકડવા ફરી આકાશમાં કૂદ્યો.
7.35.41
उत्सृज्यार्कमिमं राम प्रधावन्तं प्लवङ्गमम् ।
अवेक्ष्यैवं परावृत्त्य मुखशेषः पराङ्मुखः ॥ ७.३५.४१ ॥
હે રામ! સૂર્યને છોડીને, દોડતા વાનર (હનુમાન)ને જોઈને, આમ પાછો વળીને, મોં ફેરવીને (રાહુ) વિમુખ થયો.
7.35.42
इन्द्रमाशंसमानस्तु त्रातारं सिंहिकासुतः ।
इन्द्र इन्द्रेति संत्रासान्मुहुर्महुरभाषत ॥ ७.३५.४२ ॥
પણ સિંહિકાનો પુત્ર (રાહુ) ઇન્દ્રને જ રક્ષક માનીને આશા રાખતો, ભયથી "ઇન્દ્ર, ઇન્દ્ર" એમ વારંવાર બોલ્યો.
7.35.43
राहोर्विक्रोशमानस्य प्रागेवालक्षितं स्वरम् ।
श्रुत्वेन्द्रोवाच मा भैषीरहमेनं निषूदये ॥ ७.३५.४३ ॥
રાહુનો આક્રંદ પહેલાં કોઈએ ધ્યાનમાં લીધો નહોતો. તે સાંભળીને ઇન્દ્રે કહ્યું, 'ડરીશ નહીં, હું આને નષ્ટ કરીશ.'
7.35.44
ऐरावतं ततो दृष्ट्वा महत्तदिदमित्यपि ।
फलं मत्वा हस्तिराजमभिदुद्राव मारुतिः ॥ ७.३५.४४ ॥
પછી ઐરાવતને જોઈને, 'આ તો મોટું ફળ' એમ માનીને મારુતિ તે ગજરાજ તરફ દોડ્યા.
7.35.45
तथास्य धावतो रूपमैरावतजिघृक्षया ।
मुहूर्तमभवद्घोरमिन्द्राग्न्योरिव भास्वरम् ॥ ७.३५.४५ ॥
ઐરાવતને પકડવાની ઇચ્છાથી દોડતા તેમનું રૂપ એક ક્ષણ માટે ઇન્દ્ર અને અગ્નિ જેવું ભયાનક અને તેજસ્વી બની ગયું.
7.35.46
एवमाधावमानं तु नातिक्रुद्धः शचीपतिः ।
हस्तान्तादतिमुक्तेन कुलिशेनाभ्यताडयत् ॥ ७.३५.४६ ॥
આ રીતે દોડી આવતા તેમના પર, અત્યંત ક્રોધિત ન થયેલા શચીપતિ ઇન્દ્રે હાથમાંથી છોડેલા વજ્રથી પ્રહાર કર્યો.
7.35.47
ततो गिरौ पपातैष इन्द्रवज्राभिताडितः ।
पतमानस्य चैतस्य वामो हनुरभज्यत ॥ ७.३५.४७ ॥
પછી ઇન્દ્રના વજ્રથી આહત થઈ તે પર્વત પર પડ્યા; પડતી વખતે તેમનો ડાબો જડબો ભાંગી ગયો.
7.35.48
तस्मिंस्तु पतिते बाले वज्रताडनविह्वले ।
चुक्रोधेन्द्राय पवनः प्रजानामहिताय सः ॥ ७.३५.४८ ॥
તે બાળક પડીને વજ્રના પ્રહારથી વ્યાકુળ થયો ત્યારે, પ્રજાના અહિત માટે પવન ઇન્દ્ર પર ક્રોધે ભરાયો.
7.35.49
प्रचारं स तु सङ्गृह्य प्रजास्वन्तर्गतः प्रभुः ।
गुहां प्रविष्टः स्वसुतं शिशुमादाय मारुतः ॥ ७.३५.४९ ॥
પ્રજાઓમાં સંચરતા એ પ્રભુ મારુતે પોતાની ગતિ સંકેલી લીધી અને પોતાના શિશુ પુત્રને લઈ ગુફામાં પ્રવેશ્યા.
7.35.50
विण्मूत्राशयमावृत्य प्रजानां परमार्तिकृत् ।
रुरोध सर्वभूतानि यथा वर्षाणि वासवः ॥ ७.३५.५० ॥
પ્રજાઓને અતિ પીડા આપનારા એણે મળમૂત્રના આશ્રય એવા દેહોને ઢાંકી દીધા, અને જેમ ઇન્દ્ર વર્ષાને રોકે તેમ સર્વ પ્રાણીઓને રોકી દીધાં.
7.35.51
वायुप्रकोपाद्भूतानि निरुच्छ्वासानि सर्वतः ।
सन्धिभिर्भिद्यमानैश्च काष्ठभूतानि जज्ञिरे ॥ ७.३५.५१ ॥
વાયુના પ્રકોપથી સર્વત્ર પ્રાણીઓ શ્વાસરહિત થઈ ગયાં, તેમના સાંધા તૂટી ગયા અને તે લાકડા જેવાં થઈ ગયાં.
7.35.52
निःस्वाध्यायवषट्कारं निष्क्रियं धर्मवर्जितम् ।
वायुप्रकोपात्ऺत्रैलोक्यं निरयस्थमिवाभवत् ॥ ७.३५.५२ ॥
વાયુના પ્રકોપથી ત્રણે લોક વેદપાઠ અને વષટ્કાર વિનાના, ક્રિયારહિત અને ધર્મવિહોણા થઈ નરકમાં હોય તેવા થઈ ગયા.
7.35.53
ततः प्रजाः सगन्धर्वाः सदेवासुरमानुषाः ।
प्रजापतिं समाधावन्दुःखिताश्च सुखेच्छया ॥ ७.३५.५३ ॥
ત્યારે ગંધર્વો સહિત પ્રજાઓ, દેવ, અસુર અને મનુષ્યો સાથે દુઃખી થઈ સુખની ઇચ્છાથી પ્રજાપતિ પાસે દોડ્યા.
7.35.54
ऊचुः प्राञ्जलयो देवा महोदरनिभोदराः ।
त्वया नु भगवन्सृष्टाः प्रजानाथ चतुर्विधाः ॥ ७.३५.५४ ॥
હાથ જોડીને દેવો, મોટા પેટ જેવાં ફૂલેલાં પેટવાળા, બોલ્યા: "હે ભગવન, પ્રજાનાથ, તમારા વડે જ ચાર પ્રકારના જીવો સર્જાયા છે."
7.35.55
त्वया दत्तो ऽयमस्माकमायुषः पवनः पतिः ।
सो ऽस्मान्प्राणेश्वरो भूत्वा कस्मादेषो ऽद्य सत्तम ॥ ७.३५.५५ ॥
આપે અમારા આયુષ્યના સ્વામી તરીકે આ વાયુ આપ્યો હતો. હે સત્તમ, તે જ અમારો પ્રાણેશ્વર હોવા છતાં આજે કેમ આમ કરે છે?
7.35.56
रुरोध दुःखं जनयन्नन्तःपुर इव स्त्रियः ।
तस्मात्त्वां शरणं प्राप्ता वायुनोहता वयम् ॥ ७.३५.५६ ॥
તે અમને રોકીને અંતઃપુરની સ્ત્રીઓની જેમ દુઃખ ઉપજાવે છે. તેથી વાયુથી પીડાયેલા અમે આપનું શરણ લીધું છે.
7.35.57
एतत्प्रजानां श्रुत्वा तु प्रजानाथः प्रजापतिः ।
कारणादिति चोक्त्वासौ प्रजाः पुनरभाषत ॥ ७.३५.५७ ॥
પ્રજાઓની આ વાત સાંભળીને પ્રજાપતિ પ્રજાનાથે "આનું કારણ આ છે" એમ કહીને તેમને ફરી વાર કહ્યું.
7.35.58
यस्मिंश्च कारणे वायुश्चुक्रोध च रुरोध च ।
प्रजाः शृणुध्वं तत्सर्वं श्रोतव्यं चात्मनः क्षमम् ॥ ७.३५.५८ ॥
જે કારણથી વાયુ ક્રોધિત થઈને અટક્યો, હે પ્રજાઓ, તે સર્વ સાંભળો. તે સાંભળવા યોગ્ય અને તમારા માટે ઉચિત છે.
7.35.59
पुत्रस्तस्यामरेशेन इन्द्रेणाद्य निपातितः ।
राहोर्वचनमास्थाय ततः स कुपितो ऽनिलः ॥ ७.३५.५९ ॥
તેના પુત્રને દેવેન્દ્ર ઇન્દ્રે આજે પાડી નાખ્યો. રાહુના વચન પર વિશ્વાસ રાખીને ત્યારે તે વાયુ ક્રોધિત થયો.
7.35.60
अशरीरः शरीरेषु वायुश्चरति पालयन् ।
शरीरं हि विना वायुं समतां याति दारुभिः ॥ ७.३५.६० ॥
શરીરરહિત વાયુ શરીરોમાં વિચરીને તેમનું પાલન કરે છે. વાયુ વિના શરીર લાકડાં જેવું નિશ્ચળ બની જાય છે.
7.35.61
वायुः प्राणः सुखं वायुर्वायुः सर्वमिदं जगत् ।
वायुना सम्परित्यक्तं न सुखं विन्दते जगत् ॥ ७.३५.६१ ॥
વાયુ જ પ્રાણ છે, વાયુ જ સુખ છે, વાયુ જ આ સમગ્ર જગત છે. વાયુ વડે ત્યજાયેલું જગત સુખ પામતું નથી.
7.35.62
अद्यैव च परित्यक्तं वायुना जगदायुषा ।
अद्यैव ते निरुच्छ्वासाः काष्ठकुड्योपमाः स्थिताः ॥ ७.३५.६२ ॥
આજે જ જગતના આયુષ્ય સમા વાયુએ તેને ત્યજી દીધું છે. આજે જ તેઓ શ્વાસ વિનાના, લાકડા કે દીવાલ જેવા ઊભા રહી ગયા છે.
7.35.63
तद्यामस्तत्र यत्रास्ते मारुतो रुक्प्रदो हि नः ।
मा विनाशं गमिष्याम अप्रसाद्यादितेः सुताः ॥ ७.३५.६३ ॥
તો ચાલો, જ્યાં પીડા હરનાર મારુત છે ત્યાં જઈએ. અદિતિના પુત્રો, તેને પ્રસન્ન કર્યા વિના આપણે વિનાશ ન પામીએ.
7.35.64
ततः प्रजाभिः सहितः प्रजापतिः सदेवगन्धर्वभुजङ्गगुह्यकैः ।
जगाम तत्रास्यति यत्र मारुतः सुतं सुरेन्द्राभिहतं प्रगृह्य सः ॥ ७.३५.६४ ॥
ત્યારે પ્રજાપતિ પ્રજાઓ સહિત, દેવ, ગંધર્વ, નાગ અને ગુહ્યકો સાથે મારુત જ્યાં હતા ત્યાં ગયા; ઇન્દ્રે પ્રહારેલા પુત્રને ઉપાડી લીધો.
7.35.65
ततो ऽर्कवैश्वानरकाञ्चनप्रभं सुतं तदोत्सङ्गगतं सदागतेः ।
चतुर्मुखो वीक्ष्य कृपामथाकरोत्सदेवगन्धर्वर्षियक्षराक्षसैः ॥ ७.३५.६५ ॥
ત્યારે સૂર્ય, અગ્નિ અને સોના સમાન તેજસ્વી, સદાગતિના ખોળામાં રહેલા પુત્રને ચતુર્મુખે જોયો; દેવ, ગંધર્વ, ઋષિ, યક્ષ અને રાક્ષસો સાથે તેમને કરુણા ઉપજી.