वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.35.1
अपृच्छत तदा रामो दक्षिणाशाश्रमं मुनिम् ।
प्राञ्जलिर्विनयोपेत इदमाह वचो ऽर्थवत् ॥ ७.३५.१ ॥
तेव्हा राम दक्षिण दिशेच्या आश्रमातील मुनींना विनयाने हात जोडून हे सार्थ वचन म्हणाला.
7.35.2
अतुलं बलमेतद्वै वालिनो रावणस्य च ।
न त्वेताभ्यां हनुमता समं त्विति मतिर्मम ॥ ७.३५.२ ॥
वाली आणि रावण यांचे हे बल अतुलनीय आहे; पण या दोघांचे बल हनुमानाच्या बरोबरीचे नाही, असे माझे मत आहे.
7.35.3
शौर्यं दाक्ष्यं बलं धैर्यं प्राज्ञता नयसाधनम् ।
विक्रमश्च प्रभावश्च हनूमति कृतालयाः ॥ ७.३५.३ ॥
शौर्य, कौशल्य, बल, धैर्य, प्रज्ञा, नीतीचे साधन, पराक्रम आणि प्रभाव—हे सर्व हनुमानाच्या ठायी वसलेले आहेत.
7.35.4
दृष्ट्वैव सागरं वीक्ष्य सीदन्तीं कपिवाहिनीम् ।
समाश्वास्य महाबाहुर्योजनानां शतं प्लुतः ॥ ७.३५.४ ॥
समुद्र पाहून आणि खचलेल्या वानरसेनेला पाहून, त्या महाबाहूने त्यांना धीर देऊन शंभर योजने उडी घेतली.
7.35.5
धर्षयित्वा पुरीं लङ्कां रावणान्तःपुरं तदा ।
दृष्ट्वा सम्भाषिता चापि सीता ह्याश्वासिता तथा ॥ ७.३५.५ ॥
लंका नगरीला भयभीत करून, रावणाच्या अंतःपुरात सीतेला पाहून, तिच्याशी संवाद साधून तिलाही धीर दिला.
7.35.6
सेनाग्रगा मन्त्रिसुताः किङ्करा रावणात्मजः ।
एते हनुमता तत्र ह्येकेन वितिपातिताः ॥ ७.३५.६ ॥
सेनेतील अग्रणी योद्धे, मंत्र्यांचे पुत्र, सेवक आणि रावणाचा पुत्र—हे सर्व तिथे एकट्या हनुमानाने पाडले.
7.35.7
भूयो बन्धाद्विमुक्तेन भाषयित्वा दशाननम् ।
लङ्का भस्मीकृता येन पावकेनेव मेदिनी ॥ ७.३५.७ ॥
पुन्हा बंधनातून मुक्त होऊन, दशाननाशी बोलून, ज्याप्रमाणे अग्नी पृथ्वीला भस्म करतो त्याप्रमाणे त्याने लंका भस्म केली.
7.35.8
न कालस्य न शक्रस्य न विष्णोर्वित्तपस्य च ।
कर्माणि तानि श्रूयन्ते यानि युद्धे हनूमतः ॥ ७.३५.८ ॥
काळाचे, इंद्राचे, विष्णूचे किंवा कुबेराचे नव्हे; युद्धात हनुमानाने जी कर्मे केली तीच ऐकू येतात.
7.35.9
एतस्य बाहुवीर्येण लङ्का सीता च लक्ष्मणः ।
प्राप्ता मया जयश्चैव राज्यं मित्राणि बान्धवाः ॥ ७.३५.९ ॥
याच्या बाहुबळानेच लंका, सीता आणि लक्ष्मण मला प्राप्त झाले; विजय, राज्य, मित्र आणि बांधवही मिळाले.
7.35.10
हनूमान्यदि मे नः स्याद्वानराधिपतेः सखा ।
प्रवृत्तिमपि को वेत्तुं जानक्याः शक्तिमान्भवेत् ॥ ७.३५.१० ॥
हनुमान जर आमच्या वानरराजाचा मित्र नसता, तर जानकीची वार्ता जाणण्यास कोण समर्थ झाला असता?
7.35.11
किमर्थं वाल्यनेनैव सुग्रीवप्रियकाम्यया ।
तदा वैरे समुत्पन्ने न दग्धो वीरुधो यथा ॥ ७.३५.११ ॥
वैर उत्पन्न झाले तेव्हा, सुग्रीवाला प्रसन्न करण्याच्या इच्छेने वालीने त्याला अग्नी वेलींना जाळतो तसा का जाळले नाही?
7.35.12
नहि वेदितवान्मन्ये हनूमानात्मनो बलम् ।
यद्दृष्टवाञ्जीवितेष्टं क्लिश्यन्तं वानराधिपम् ॥ ७.३५.१२ ॥
हनुमानाला स्वतःच्या बळाची जाणीव नव्हती असे मला वाटते; म्हणूनच प्राणप्रिय वानरराजाला क्लेश भोगताना त्याने पाहिले.
7.35.13
एतन्मे भगवन्सर्वं हनूमति महामतौ ।
विस्तरेण यथातत्त्वं कथयामरपूजित ॥ ७.३५.१३ ॥
हे भगवन्, महामती हनुमानाविषयी हे सर्व विस्ताराने, यथार्थ रीतीने मला सांगा, हे देवपूजित.
7.35.14
राघवस्य वचः श्रुत्वा हेतुयुक्तमृषिस्तदा ।
हनूमतः समक्षं तमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.३५.१४ ॥
राघवाचे हेतुयुक्त शब्द ऐकून तेव्हा ऋषींनी हनुमानासमोर त्याला हे शब्द सांगितले.
7.35.15
सत्यमेतद्रघुश्रेष्ठ यद्ब्रवीषि हनूमतः ।
न बले विद्यते तुल्यो न गतौ न मतौ परः ॥ ७.३५.१५ ॥
हे रघुश्रेष्ठा, हनुमानाविषयी तू जे म्हणतोस ते सत्य आहे; बलात, गतीत किंवा मतीत त्याच्या बरोबरीचा दुसरा कोणी नाही.
7.35.16
अमोघशापैः शप्तस्तु दत्तो ऽस्य मुनिभिः पुरा ।
न वेत्ता हि बलं येन बली सन्निरिमर्दनः ॥ ७.३५.१६ ॥
अमोघ शापांनी शापित झालेला; पूर्वी मुनींनी त्याला हा शाप दिला होता; आपले बल न जाणणारा, तरीही बलवान शत्रुमर्दन करणारा.
7.35.17
बाल्ये ऽप्येतेन यत्कर्म कृतं राम महाबल ।
तन्न वर्णयितुं शक्यमिति बालतया ऽ ऽस्यते ॥ ७.३५.१७ ॥
हे राम, हे महाबला, बालपणीही त्याने केलेली कर्मे वर्णन करणे शक्य नाही; बालिशपणामुळे ती दुर्लक्षित राहतात.
7.35.18
यदि वा ऽस्ति त्वभिप्रायस्तच्छ्रोतुं तव राघव ।
समाधाय मतिं राम निशामय वदाम्यहम् ॥ ७.३५.१८ ॥
हे राघवा, ते ऐकण्याची जर तुझी इच्छा असेल तर हे राम, मन एकाग्र करून ऐक; मी सांगतो.
7.35.19
सूर्यदत्तवरस्वर्णः सुमेरुर्नाम पर्वतः ।
यत्र राज्यं प्रशास्त्यस्य केसरी नाम वै पिता ॥ ७.३५.१९ ॥
सूर्याने दिलेल्या वरदानाने सुवर्णतेज प्राप्त झालेला सुमेरु नावाचा पर्वत आहे; तिथे यांचे पिता केसरी नावाचे राजा राज्य करीत असत.
7.35.20
तस्य भार्या बभूवैषा ह्यञ्जनेति परिश्रुता ।
जनयामास तस्यां वै वायुरात्मजमुत्तमम् ॥ ७.३५.२० ॥
त्यांची पत्नी अंजना नावाने प्रसिद्ध होती; तिच्या ठायी वायुदेवाने एक उत्तम पुत्र उत्पन्न केला.
7.35.21
शालिशूकनिभाभासं प्रासूतामुं तदा ऽञ्जना ।
फलान्याहर्तुकामा वै निष्क्रान्ता गहनेचरा ॥ ७.३५.२१ ॥
भाताच्या कोंबासारख्या तेजस्वी त्या पुत्राला जन्म दिल्यावर अंजना फळे आणण्याच्या इच्छेने दाट अरण्यात हिंडण्यास बाहेर पडली.
7.35.22
एष मातुर्वियोगाच्च क्षुधया च भृशार्दितः ।
रुरोद शिशुरत्यर्थं शिशुः शरवणे यथा ॥ ७.३५.२२ ॥
मातेच्या वियोगाने आणि भुकेने अत्यंत व्याकूळ झालेले हे बालक, शरवणात ज्याप्रमाणे ते बालक रडले होते, तसेच खूप रडू लागले.
7.35.23
तदोद्यन्तं विवस्वन्तं जपापुष्पोत्करोपमम् ।
ददर्श फललोभाच्च ह्युत्पपात रविं प्रति ॥ ७.३५.२३ ॥
तेव्हा उगवत असलेला सूर्य, जास्वंदीच्या फुलांच्या ढिगासारखा लाल, त्याने पाहिला; फळाच्या लोभाने तो सूर्याकडे झेपावला.
7.35.24
बालार्काभिमुखो बालो बालार्क इव मूर्तिमान् ।
ग्रहीतुकामो बालार्कं प्लवते ऽम्बरमध्यगः ॥ ७.३५.२४ ॥
बालसूर्याकडे तोंड केलेला तो बालक, जणू मूर्तिमंत बालसूर्यच, बालसूर्याला धरण्याच्या इच्छेने आकाशाच्या मध्यभागातून झेपावत चालला होता.
7.35.25
एतस्मिन्प्लवमाने तु शिशुभावे हनूमति ।
देवदानवयक्षाणां विस्मयः सुमहानभूत् ॥ ७.३५.२५ ॥
बालभावात असलेला हनुमान अशा प्रकारे उडी घेत असताना देव, दानव आणि यक्ष यांना मोठे आश्चर्य वाटले.
7.35.26
नाप्येवं वेगवान्वायुर्गरुडो वा मनस्तथा ।
यथा ऽयं वायुपुत्रस्तु क्रमते ऽम्बरमुत्तमम् ॥ ७.३५.२६ ॥
वेगवान वायू, गरुड किंवा मनसुद्धा असे जात नाही; हा वायुपुत्र उंच आकाशात असा पुढे सरकतो.
7.35.27
यदि तावच्छिशोरस्य त्वीदृशो गतिविक्रमः ।
यौवनं बलमासाद्य कथं वेगो भविष्यति ॥ ७.३५.२७ ॥
या बालकाची गती आणि पराक्रम असा असेल, तर तारुण्य आणि बल प्राप्त झाल्यावर त्याचा वेग कसा असेल?
7.35.28
तमनुप्लवते वायुः प्लवन्तं पुत्रमात्मनः ।
सूर्यदाहभयाद्रक्षंस्तुषारचयशीतलः ॥ ७.३५.२८ ॥
सूर्याच्या दाहाच्या भीतीने आपल्या पुत्राचे रक्षण करत, हिमराशीसारखा शीतल वायू उड्या घेणाऱ्या त्याच्या मागे चालतो.
7.35.29
बहुयोजनसाहस्रं क्रमत्येष गतोम्बरम् ।
पितुर्बलाच्च बाल्याच्च भास्कराभ्याशमागतः ॥ ७.३५.२९ ॥
तो आकाशात हजारो योजने पार करत आहे; पित्याच्या बळामुळे आणि बालपणामुळे तो सूर्याजवळ येऊन पोहोचला आहे.
7.35.30
शिशुरेष त्वदोषज्ञ इति मत्वा दिवाकरः ।
कार्यं चात्र समायत्तमित्येवं न ददाह सः ॥ ७.३५.३० ॥
'हा बालक दोष जाणत नाही' आणि 'येथे एक कार्य अवलंबून आहे' असा विचार करून सूर्याने त्याला जाळले नाही.
7.35.31
यमेव दिवसं ह्येष ग्रहीतुं भास्करं प्लुतः ।
तमेव दिवसं राहुर्जिघृक्षति दिवाकरम् ॥ ७.३५.३१ ॥
ज्या दिवशी हा सूर्याला धरण्यासाठी उडी मारत होता, त्याच दिवशी राहू दिवाकराला धरू इच्छितो.
7.35.32
अनेन स परामृष्टो राम सूर्यरथोपरि ।
अपक्रान्तस्ततस्त्रस्तो राहुश्चन्द्रार्कमर्दनः ॥ ७.३५.३२ ॥
हे रामा! त्याने पकडला जाऊन सूर्यरथावरून भयभीत होऊन तो मागे सरला — चंद्र-सूर्याला पीडा देणारा राहू.
7.35.33
स इन्द्रभवनं गत्वा सरोषः सिंहिकासुतः ।
अब्रवीद्भ्रुकुटिं कृत्वा देवं देवगणैर्वृतम् ॥ ७.३५.३३ ॥
सिंहिकेचा पुत्र तो राहू रागावून इंद्राच्या भवनात गेला आणि भुवया ताणून देवगणांनी वेढलेल्या देवाला म्हणाला.
7.35.34
बुभुक्षापनयं दत्त्वा चन्द्रार्कौ मम वासव ।
किमिदं तत्त्वया दत्तमन्यस्य बलवृत्रहन् ॥ ७.३५.३४ ॥
हे वासवा! माझी भूक शमविण्यासाठी चंद्र-सूर्य दिले होते, मग हे हे बलवृत्रहंता, हे दुसऱ्याला का दिलेस?
7.35.35
अद्याहं पर्वकाले तु जिघृक्षुः सूर्यमागतः ।
अथान्यो राहुरासाद्य जग्राह सहसा रविम् ॥ ७.३५.३५ ॥
आज पर्वकाळी मी सूर्याला धरण्यासाठी आलो होतो; तेव्हा दुसरा राहू जवळ येऊन अचानक सूर्याला पकडून गेला.
7.35.36
स राहोर्वचनं श्रुत्वा वासवः सम्भ्रमान्वितः ।
उत्पपातासनं हित्वा चोद्वहन्काञ्चनीं स्रजम् ॥ ७.३५.३६ ॥
राहूचे शब्द ऐकून इंद्र घाबरला; आसन सोडून तो उठला, सोन्याची माळ धारण करून.
7.35.37
ततः कैलासकूटाभं चतुर्दन्तं मदस्रवम् ।
शृङ्गारधारिणं प्रांशुं स्वर्णघण्टाट्टहासिनम् ॥ ७.३५.३७ ॥
नंतर कैलास शिखराप्रमाणे, चार दातांचा, मद वाहणारा, अलंकृत, उंच आणि सोन्याच्या घंटांच्या नादाने अट्टहास करणारा हत्ती (इंद्र चढला).
7.35.38
इन्द्रः करीन्द्रमारुह्य राहुं कृत्वा पुरःसरम् ।
प्रायाद्यत्राभवत्सूर्यः सहानेन हनूमता ॥ ७.३५.३८ ॥
इंद्र त्या श्रेष्ठ हत्तीवर चढून, राहूला पुढे करून, जिथे सूर्य या हनुमानासोबत होता तिथे गेला.
7.35.39
अथातिरभसेनागाद्राहुरुत्सृज्य वासवम् ।
अनेन च स वै दृष्टः प्रधावञ्छैलकूटवत् ॥ ७.३५.३९ ॥
मग राहू अति वेगाने इंद्राला सोडून आला; याने (हनुमानाने) त्याला पाहिले, तो पर्वतशिखरासारखा धावत होता.
7.35.40
ततः सूर्यं समुत्सृज्य राहुं फलमवेक्ष्य च ।
उत्पपात पुनर्व्योम ग्रहीतुं सिंहिकासुतम् ॥ ७.३५.४० ॥
मग सूर्याला सोडून, फळासारखा राहू पाहून, सिंहिकेच्या पुत्राला पकडण्यासाठी पुन्हा आकाशात उडी घेतली.
7.35.41
उत्सृज्यार्कमिमं राम प्रधावन्तं प्लवङ्गमम् ।
अवेक्ष्यैवं परावृत्त्य मुखशेषः पराङ्मुखः ॥ ७.३५.४१ ॥
हे रामा! सूर्याला सोडून, धावत येणाऱ्या वानराला (हनुमानाला) पाहून, असे मागे वळून, तोंड फिरवून (राहू) विमुख झाला.
7.35.42
इन्द्रमाशंसमानस्तु त्रातारं सिंहिकासुतः ।
इन्द्र इन्द्रेति संत्रासान्मुहुर्महुरभाषत ॥ ७.३५.४२ ॥
पण सिंहिकेचा पुत्र (राहू) इंद्रालाच रक्षक मानून आशा धरून, भयाने "इंद्रा, इंद्रा" असे वारंवार ओरडला.
7.35.43
राहोर्विक्रोशमानस्य प्रागेवालक्षितं स्वरम् ।
श्रुत्वेन्द्रोवाच मा भैषीरहमेनं निषूदये ॥ ७.३५.४३ ॥
राहूचा आक्रोश आधी कोणाच्याच लक्षात आला नव्हता. तो ऐकून इंद्र म्हणाला, 'भिऊ नकोस, मी याचा नाश करीन.'
7.35.44
ऐरावतं ततो दृष्ट्वा महत्तदिदमित्यपि ।
फलं मत्वा हस्तिराजमभिदुद्राव मारुतिः ॥ ७.३५.४४ ॥
मग ऐरावताला पाहून, 'हे तर मोठे फळ' असे मानून मारुती त्या गजराजाकडे धावला.
7.35.45
तथास्य धावतो रूपमैरावतजिघृक्षया ।
मुहूर्तमभवद्घोरमिन्द्राग्न्योरिव भास्वरम् ॥ ७.३५.४५ ॥
ऐरावताला पकडण्याच्या इच्छेने धावताना त्याचे रूप क्षणभर इंद्र आणि अग्नीप्रमाणे भयंकर आणि तेजस्वी दिसू लागले.
7.35.46
एवमाधावमानं तु नातिक्रुद्धः शचीपतिः ।
हस्तान्तादतिमुक्तेन कुलिशेनाभ्यताडयत् ॥ ७.३५.४६ ॥
असा धावत येणाऱ्या त्याच्यावर, फार क्रोध न करता शचीपती इंद्राने हातातून सोडलेल्या वज्राने प्रहार केला.
7.35.47
ततो गिरौ पपातैष इन्द्रवज्राभिताडितः ।
पतमानस्य चैतस्य वामो हनुरभज्यत ॥ ७.३५.४७ ॥
मग इंद्राच्या वज्राच्या प्रहाराने तो पर्वतावर पडला; पडताना त्याचा डावा जबडा मोडला.
7.35.48
तस्मिंस्तु पतिते बाले वज्रताडनविह्वले ।
चुक्रोधेन्द्राय पवनः प्रजानामहिताय सः ॥ ७.३५.४८ ॥
तो बालक पडून वज्राच्या प्रहाराने व्याकूळ झाल्यावर, प्रजेच्या अहितासाठी पवन इंद्रावर संतापला.
7.35.49
प्रचारं स तु सङ्गृह्य प्रजास्वन्तर्गतः प्रभुः ।
गुहां प्रविष्टः स्वसुतं शिशुमादाय मारुतः ॥ ७.३५.४९ ॥
प्रजांमध्ये संचार करणारा तो प्रभू मारुत आपली हालचाल आवरून, आपल्या बालकपुत्राला घेऊन एका गुहेत शिरला.
7.35.50
विण्मूत्राशयमावृत्य प्रजानां परमार्तिकृत् ।
रुरोध सर्वभूतानि यथा वर्षाणि वासवः ॥ ७.३५.५० ॥
प्रजांना अत्यंत पीडा देणाऱ्या त्या वायूने मल-मूत्राचे आश्रयस्थान असलेल्या देहांना आच्छादून टाकले, आणि इंद्र जसा पाऊस रोखतो तसे सर्व प्राण्यांना रोखून धरले.
7.35.51
वायुप्रकोपाद्भूतानि निरुच्छ्वासानि सर्वतः ।
सन्धिभिर्भिद्यमानैश्च काष्ठभूतानि जज्ञिरे ॥ ७.३५.५१ ॥
वायूच्या प्रकोपामुळे सर्वत्र प्राणी श्वासरहित झाले, त्यांचे सांधे तुटले आणि ते लाकडासारखे निश्चल झाले.
7.35.52
निःस्वाध्यायवषट्कारं निष्क्रियं धर्मवर्जितम् ।
वायुप्रकोपात्ऺत्रैलोक्यं निरयस्थमिवाभवत् ॥ ७.३५.५२ ॥
वायूच्या प्रकोपामुळे तिन्ही लोक वेदपठण आणि वषट्कारांशिवाय, कर्मरहित आणि धर्महीन होऊन जणू नरकात असल्यासारखे झाले.
7.35.53
ततः प्रजाः सगन्धर्वाः सदेवासुरमानुषाः ।
प्रजापतिं समाधावन्दुःखिताश्च सुखेच्छया ॥ ७.३५.५३ ॥
तेव्हा गंधर्वांसह प्रजा, देव, असुर आणि मानव दुःखी होऊन सुखाच्या इच्छेने प्रजापतीकडे धावले.
7.35.54
ऊचुः प्राञ्जलयो देवा महोदरनिभोदराः ।
त्वया नु भगवन्सृष्टाः प्रजानाथ चतुर्विधाः ॥ ७.३५.५४ ॥
हात जोडून देव, मोठ्या पोटासारखी फुगलेली पोटे असलेले, म्हणाले: "हे भगवंता, प्रजानाथा, तुम्हीच चार प्रकारचे प्राणी निर्माण केले आहेत."
7.35.55
त्वया दत्तो ऽयमस्माकमायुषः पवनः पतिः ।
सो ऽस्मान्प्राणेश्वरो भूत्वा कस्मादेषो ऽद्य सत्तम ॥ ७.३५.५५ ॥
तुम्ही आमच्या आयुष्याचा स्वामी म्हणून हा वायू दिला होता. हे सत्तमा, तोच आमचा प्राणेश्वर असूनही आज हे का करत आहे?
7.35.56
रुरोध दुःखं जनयन्नन्तःपुर इव स्त्रियः ।
तस्मात्त्वां शरणं प्राप्ता वायुनोहता वयम् ॥ ७.३५.५६ ॥
तो आम्हाला अडवून अंतःपुरातील स्त्रियांप्रमाणे दुःख निर्माण करत आहे. म्हणून वायूने पीडित झालेले आम्ही तुम्हाला शरण आलो आहोत.
7.35.57
एतत्प्रजानां श्रुत्वा तु प्रजानाथः प्रजापतिः ।
कारणादिति चोक्त्वासौ प्रजाः पुनरभाषत ॥ ७.३५.५७ ॥
प्रजांचे हे बोलणे ऐकून प्रजापती प्रजानाथ "याचे कारण हे आहे" असे म्हणून त्या प्रजांशी पुन्हा बोलले.
7.35.58
यस्मिंश्च कारणे वायुश्चुक्रोध च रुरोध च ।
प्रजाः शृणुध्वं तत्सर्वं श्रोतव्यं चात्मनः क्षमम् ॥ ७.३५.५८ ॥
ज्या कारणामुळे वायू क्रोधित होऊन अडवला, हे प्रजांनो, ते सर्व ऐका. ते ऐकण्यास योग्य व तुम्हाला उचित आहे.
7.35.59
पुत्रस्तस्यामरेशेन इन्द्रेणाद्य निपातितः ।
राहोर्वचनमास्थाय ततः स कुपितो ऽनिलः ॥ ७.३५.५९ ॥
त्याच्या पुत्राला देवेंद्र इंद्राने आज पाडले. राहूचे बोलणे मानून तेव्हा तो वायू क्रोधित झाला.
7.35.60
अशरीरः शरीरेषु वायुश्चरति पालयन् ।
शरीरं हि विना वायुं समतां याति दारुभिः ॥ ७.३५.६० ॥
देहरहित वायू शरीरांमध्ये संचार करीत त्यांचे पालन करतो. वायूशिवाय शरीर लाकडांप्रमाणे निश्चल होते.
7.35.61
वायुः प्राणः सुखं वायुर्वायुः सर्वमिदं जगत् ।
वायुना सम्परित्यक्तं न सुखं विन्दते जगत् ॥ ७.३५.६१ ॥
वायू हाच प्राण, वायू हेच सुख, वायू हेच हे सर्व जग. वायूने त्यागलेल्या जगाला सुख मिळत नाही.
7.35.62
अद्यैव च परित्यक्तं वायुना जगदायुषा ।
अद्यैव ते निरुच्छ्वासाः काष्ठकुड्योपमाः स्थिताः ॥ ७.३५.६२ ॥
आजच जगाचे आयुष्य असलेल्या वायूने त्याला त्यागले आहे. आजच ते निःश्वास होऊन लाकडासारखे किंवा भिंतीसारखे उभे राहिले आहेत.
7.35.63
तद्यामस्तत्र यत्रास्ते मारुतो रुक्प्रदो हि नः ।
मा विनाशं गमिष्याम अप्रसाद्यादितेः सुताः ॥ ७.३५.६३ ॥
म्हणून वेदना दूर करणारा मारुत जिथे आहे तिथे आपण जाऊ. अदितीच्या पुत्रांनो, त्याला प्रसन्न केल्याशिवाय आपण नाश पावू नये.
7.35.64
ततः प्रजाभिः सहितः प्रजापतिः सदेवगन्धर्वभुजङ्गगुह्यकैः ।
जगाम तत्रास्यति यत्र मारुतः सुतं सुरेन्द्राभिहतं प्रगृह्य सः ॥ ७.३५.६४ ॥
तेव्हा प्रजापती प्रजांसह, देव, गंधर्व, नाग व गुह्यकांसह मारुत जिथे होता तिथे गेले; इंद्राने आघात केलेल्या पुत्राला उचलून घेतले.
7.35.65
ततो ऽर्कवैश्वानरकाञ्चनप्रभं सुतं तदोत्सङ्गगतं सदागतेः ।
चतुर्मुखो वीक्ष्य कृपामथाकरोत्सदेवगन्धर्वर्षियक्षराक्षसैः ॥ ७.३५.६५ ॥
तेव्हा सूर्य, अग्नी व सोन्यासारख्या तेजस्वी, सदागतीच्या मांडीवर असलेल्या पुत्राला चतुर्मुखाने पाहिले; देव, गंधर्व, ऋषी, यक्ष व राक्षसांसह त्यांना दया आली.