Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.35

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.35.1

अपृच्छत तदा रामो दक्षिणाशाश्रमं मुनिम् ।
प्राञ्जलिर्विनयोपेत इदमाह वचो ऽर्थवत् ॥ ७.३५.१ ॥

ସେତେବେଳେ ରାମ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଆଶ୍ରମର ମୁନିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ। ବିନୟରେ କର ଯୋଡ଼ି ସେ ଏହି ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.35.2

अतुलं बलमेतद्वै वालिनो रावणस्य च ।
न त्वेताभ्यां हनुमता समं त्विति मतिर्मम ॥ ७.३५.२ ॥

ବାଳି ଓ ରାବଣଙ୍କର ଏହି ବଳ ଅତୁଳନୀୟ; କିନ୍ତୁ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ବଳ ହନୁମାନଙ୍କ ସମାନ ନୁହେଁ ବୋଲି ମୋର ମତ।

7.35.3

शौर्यं दाक्ष्यं बलं धैर्यं प्राज्ञता नयसाधनम् ।
विक्रमश्च प्रभावश्च हनूमति कृतालयाः ॥ ७.३५.३ ॥

ଶୌର୍ଯ୍ୟ, ଦକ୍ଷତା, ବଳ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରଜ୍ଞା, ନୀତିର ସାଧନ, ପରାକ୍ରମ ଓ ପ୍ରଭାବ—ଏ ସବୁ ହନୁମାନଙ୍କଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି।

7.35.4

दृष्ट्वैव सागरं वीक्ष्य सीदन्तीं कपिवाहिनीम् ।
समाश्वास्य महाबाहुर्योजनानां शतं प्लुतः ॥ ७.३५.४ ॥

ସମୁଦ୍ର ଦେଖି ଓ ନିରାଶ ହୋଇଥିବା ବାନର ସେନାକୁ ଦେଖି, ସେହି ମହାବାହୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଶହେ ଯୋଜନ ଡେଇଁଲେ।

7.35.5

धर्षयित्वा पुरीं लङ्कां रावणान्तःपुरं तदा ।
दृष्ट्वा सम्भाषिता चापि सीता ह्याश्वासिता तथा ॥ ७.३५.५ ॥

ଲଙ୍କା ନଗରୀକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।

7.35.6

सेनाग्रगा मन्त्रिसुताः किङ्करा रावणात्मजः ।
एते हनुमता तत्र ह्येकेन वितिपातिताः ॥ ७.३५.६ ॥

ସେନାର ଅଗ୍ରଣୀ ଯୋଦ୍ଧା, ମନ୍ତ୍ରୀପୁତ୍ରମାନେ, ସେବକମାନେ, ରାବଣଙ୍କ ପୁତ୍ର—ଏମାନେ ସେଠାରେ ଏକା ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଡ଼ିଗଲେ।

7.35.7

भूयो बन्धाद्विमुक्तेन भाषयित्वा दशाननम् ।
लङ्का भस्मीकृता येन पावकेनेव मेदिनी ॥ ७.३५.७ ॥

ପୁଣି ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦଶାନନଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ପୃଥିବୀକୁ ଯେପରି ଦଗ୍ଧ କରେ, ସେପରି ସେ ଲଙ୍କାକୁ ଭସ୍ମ କଲେ।

7.35.8

न कालस्य न शक्रस्य न विष्णोर्वित्तपस्य च ।
कर्माणि तानि श्रूयन्ते यानि युद्धे हनूमतः ॥ ७.३५.८ ॥

କାଳ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ବା କୁବେରଙ୍କର ନୁହେଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ହନୁମାନଙ୍କର ଯେଉଁ କର୍ମ, ସେହି କର୍ମ ଶୁଣାଯାଉଅଛି।

7.35.9

एतस्य बाहुवीर्येण लङ्का सीता च लक्ष्मणः ।
प्राप्ता मया जयश्चैव राज्यं मित्राणि बान्धवाः ॥ ७.३५.९ ॥

ଏହାର ବାହୁବଳରେ ଲଙ୍କା, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ବିଜୟ, ରାଜ୍ୟ, ମିତ୍ର ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

7.35.10

हनूमान्यदि मे नः स्याद्वानराधिपतेः सखा ।
प्रवृत्तिमपि को वेत्तुं जानक्याः शक्तिमान्भवेत् ॥ ७.३५.१० ॥

ହନୁମାନ ଯଦି ଆମ ବାନରରାଜଙ୍କର ସଖା ନ ହୋଇଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଜାନକୀଙ୍କ ସମାଚାର ଜାଣିବାକୁ କିଏ ସମର୍ଥ ହୋଇଥାନ୍ତା?

7.35.11

किमर्थं वाल्यनेनैव सुग्रीवप्रियकाम्यया ।
तदा वैरे समुत्पन्ने न दग्धो वीरुधो यथा ॥ ७.३५.११ ॥

ବୈର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ସମୟରେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ବାଳୀ ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ଲତାକୁ ଯେପରି ଦଗ୍ଧ କରେ ସେପରି କାହିଁକି ଦଗ୍ଧ କଲେ ନାହିଁ?

7.35.12

नहि वेदितवान्मन्ये हनूमानात्मनो बलम् ।
यद्दृष्टवाञ्जीवितेष्टं क्लिश्यन्तं वानराधिपम् ॥ ७.३५.१२ ॥

ମୁଁ ଭାବେ ହନୁମାନ ନିଜ ବଳ ଜାଣି ନ ଥିଲେ; ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରାଣପ୍ରିୟ ବାନରରାଜଙ୍କୁ କ୍ଳେଶ ଭୋଗୁଥିବା ସେ ଦେଖିଲେ।

7.35.13

एतन्मे भगवन्सर्वं हनूमति महामतौ ।
विस्तरेण यथातत्त्वं कथयामरपूजित ॥ ७.३५.१३ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ମହାମତି ହନୁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏ ସବୁ ବିସ୍ତାରରେ, ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ଦେବପୂଜିତ।

7.35.14

राघवस्य वचः श्रुत्वा हेतुयुक्तमृषिस्तदा ।
हनूमतः समक्षं तमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.३५.१४ ॥

ରାଘବଙ୍କ ହେତୁଯୁକ୍ତ ବଚନ ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ଋଷି ହନୁମାନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ତାଙ୍କୁ ଏ ବଚନ କହିଲେ।

7.35.15

सत्यमेतद्रघुश्रेष्ठ यद्ब्रवीषि हनूमतः ।
न बले विद्यते तुल्यो न गतौ न मतौ परः ॥ ७.३५.१५ ॥

ହେ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହନୁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆପଣ ଯାହା କହୁଛନ୍ତି ତାହା ସତ୍ୟ; ବଳ, ଗତି କିମ୍ବା ମତିରେ ତାଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି।

7.35.16

अमोघशापैः शप्तस्तु दत्तो ऽस्य मुनिभिः पुरा ।
न वेत्ता हि बलं येन बली सन्निरिमर्दनः ॥ ७.३५.१६ ॥

ଅମୋଘ ଶାପରେ ଶପିତ; ପୂର୍ବରେ ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ; ନିଜ ବଳ ନ ଜାଣୁଥିବା, ତଥାପି ବଳବାନ ଶତ୍ରୁମର୍ଦନକାରୀ।

7.35.17

बाल्ये ऽप्येतेन यत्कर्म कृतं राम महाबल ।
तन्न वर्णयितुं शक्यमिति बालतया ऽ ऽस्यते ॥ ७.३५.१७ ॥

ହେ ରାମ, ହେ ମହାବଳ, ବାଲ୍ୟକାଳରେ ମଧ୍ୟ ସେ କରିଥିବା କର୍ମ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ବାଳକତ୍ୱ ହେତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅବହେଳିତ ହୁଏ।

7.35.18

यदि वा ऽस्ति त्वभिप्रायस्तच्छ्रोतुं तव राघव ।
समाधाय मतिं राम निशामय वदाम्यहम् ॥ ७.३५.१८ ॥

ହେ ରାଘବ, ଯଦି ତାହା ଶୁଣିବାକୁ ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଥାଏ, ତେବେ ହେ ରାମ, ମନ ସ୍ଥିର କରି ଶୁଣନ୍ତୁ; ମୁଁ କହୁଛି।

7.35.19

सूर्यदत्तवरस्वर्णः सुमेरुर्नाम पर्वतः ।
यत्र राज्यं प्रशास्त्यस्य केसरी नाम वै पिता ॥ ७.३५.१९ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦତ୍ତ ବରରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ୍ତି ପାଇଥିବା ସୁମେରୁ ନାମକ ପର୍ବତ ଅଛି; ସେଠାରେ ଏମାନଙ୍କ ପିତା କେସରୀ ନାମକ ରାଜା ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିଲେ।

7.35.20

तस्य भार्या बभूवैषा ह्यञ्जनेति परिश्रुता ।
जनयामास तस्यां वै वायुरात्मजमुत्तमम् ॥ ७.३५.२० ॥

ଏମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅଞ୍ଜନା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; ତାଙ୍କଠାରେ ବାୟୁଦେବ ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇଲେ।

7.35.21

शालिशूकनिभाभासं प्रासूतामुं तदा ऽञ्जना ।
फलान्याहर्तुकामा वै निष्क्रान्ता गहनेचरा ॥ ७.३५.२१ ॥

ଧାନ ଅଙ୍କୁରର ଆଭା ଥିବା ସେ ପୁତ୍ରକୁ ପ୍ରସବ କରି ଅଞ୍ଜନା ସେତେବେଳେ ଫଳ ଆଣିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଘନ ବନରେ ବୁଲିବାକୁ ବାହାରିଗଲେ।

7.35.22

एष मातुर्वियोगाच्च क्षुधया च भृशार्दितः ।
रुरोद शिशुरत्यर्थं शिशुः शरवणे यथा ॥ ७.३५.२२ ॥

ମାତାଙ୍କ ବିୟୋଗ ଓ କ୍ଷୁଧାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଏହି ଶିଶୁ ଶରବନରେ ସେହି ଶିଶୁ ପରି ଅତ୍ୟଧିକ କାନ୍ଦିଲା।

7.35.23

तदोद्यन्तं विवस्वन्तं जपापुष्पोत्करोपमम् ।
ददर्श फललोभाच्च ह्युत्पपात रविं प्रति ॥ ७.३५.२३ ॥

ସେତେବେଳେ ଉଦିତ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ, ଜବା ଫୁଲର ଗଦା ପରି ଲାଲ ଦେଖିଲା; ଫଳର ଲୋଭରେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲା।

7.35.24

बालार्काभिमुखो बालो बालार्क इव मूर्तिमान् ।
ग्रहीतुकामो बालार्कं प्लवते ऽम्बरमध्यगः ॥ ७.३५.२४ ॥

ବାଳସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ ଥିବା ସେ ବାଳକ, ଯେମିତି ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ବାଳସୂର୍ଯ୍ୟ, ବାଳସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଆକାଶ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଡେଇଁ ଯାଉଥିଲା।

7.35.25

एतस्मिन्प्लवमाने तु शिशुभावे हनूमति ।
देवदानवयक्षाणां विस्मयः सुमहानभूत् ॥ ७.३५.२५ ॥

ଶିଶୁଭାବରେ ଥିବା ହନୁମାନ ଏହିପରି ଡେଇଁବା ସମୟରେ ଦେବ, ଦାନବ ଓ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟଧିକ ବିସ୍ମୟ ହେଲା।

7.35.26

नाप्येवं वेगवान्वायुर्गरुडो वा मनस्तथा ।
यथा ऽयं वायुपुत्रस्तु क्रमते ऽम्बरमुत्तमम् ॥ ७.३५.२६ ॥

ବେଗବାନ ବାୟୁ, ଗରୁଡ଼ କିମ୍ବା ମନ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଯାଏ ନାହିଁ; ଏହି ବାୟୁପୁତ୍ର ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ ଏପରି ଆଗକୁ ବଢ଼େ।

7.35.27

यदि तावच्छिशोरस्य त्वीदृशो गतिविक्रमः ।
यौवनं बलमासाद्य कथं वेगो भविष्यति ॥ ७.३५.२७ ॥

ଏହି ଶିଶୁର ଗତି ଓ ପରାକ୍ରମ ଯଦି ଏପରି, ତେବେ ଯୌବନ ଓ ବଳ ପାଇଲେ ତା'ର ବେଗ କିପରି ହେବ?

7.35.28

तमनुप्लवते वायुः प्लवन्तं पुत्रमात्मनः ।
सूर्यदाहभयाद्रक्षंस्तुषारचयशीतलः ॥ ७.३५.२८ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପର ଭୟରେ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରି ତୁଷାର ରାଶି ପରି ଶୀତଳ ବାୟୁ ଡେଇଁଥିବା ତା'ର ପଛେ ଅନୁସରଣ କରେ।

7.35.29

बहुयोजनसाहस्रं क्रमत्येष गतोम्बरम् ।
पितुर्बलाच्च बाल्याच्च भास्कराभ्याशमागतः ॥ ७.३५.२९ ॥

ଏ ଆକାଶରେ ହଜାର ହଜାର ଯୋଜନ ପାର ହେଉଛି; ପିତାଙ୍କ ବଳ ଓ ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ନିକଟେ ପହଞ୍ଚିଛି।

7.35.30

शिशुरेष त्वदोषज्ञ इति मत्वा दिवाकरः ।
कार्यं चात्र समायत्तमित्येवं न ददाह सः ॥ ७.३५.३० ॥

'ଏ ଶିଶୁ ଦୋଷ ଜାଣେ ନାହିଁ' ଏବଂ 'ଏଠାରେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଭରଶୀଳ' ଭାବି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାକୁ ଜଳାଇଲେ ନାହିଁ।

7.35.31

यमेव दिवसं ह्येष ग्रहीतुं भास्करं प्लुतः ।
तमेव दिवसं राहुर्जिघृक्षति दिवाकरम् ॥ ७.३५.३१ ॥

ଯେଉଁ ଦିନ ଏ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଡେଇଁଥିଲା, ସେହି ଦିନ ରାହୁ ଦିବାକରଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

7.35.32

अनेन स परामृष्टो राम सूर्यरथोपरि ।
अपक्रान्तस्ततस्त्रस्तो राहुश्चन्द्रार्कमर्दनः ॥ ७.३५.३२ ॥

ହେ ରାମ! ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟରଥ ଉପରୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସେ ପଛକୁ ହଟିଗଲା — ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିବା ରାହୁ।

7.35.33

स इन्द्रभवनं गत्वा सरोषः सिंहिकासुतः ।
अब्रवीद्भ्रुकुटिं कृत्वा देवं देवगणैर्वृतम् ॥ ७.३५.३३ ॥

ସିଂହିକାର ପୁତ୍ର ସେ ରାହୁ କ୍ରୋଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଭବନକୁ ଯାଇ, ଭ୍ରୂ କୁଞ୍ଚିତ କରି, ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲା।

7.35.34

बुभुक्षापनयं दत्त्वा चन्द्रार्कौ मम वासव ।
किमिदं तत्त्वया दत्तमन्यस्य बलवृत्रहन् ॥ ७.३५.३४ ॥

ହେ ବାସବ! ମୋର ଭୋକ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଇ, ହେ ବଳବୃତ୍ରହନ୍ତା, ଏହା କାହିଁକି ଅନ୍ୟକୁ ଦେଲ?

7.35.35

अद्याहं पर्वकाले तु जिघृक्षुः सूर्यमागतः ।
अथान्यो राहुरासाद्य जग्राह सहसा रविम् ॥ ७.३५.३५ ॥

ଆଜି ପର୍ବକାଳରେ ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଆସିଥିଲି; ସେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ରାହୁ ନିକଟକୁ ଆସି ହଠାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଧରିଗଲା।

7.35.36

स राहोर्वचनं श्रुत्वा वासवः सम्भ्रमान्वितः ।
उत्पपातासनं हित्वा चोद्वहन्काञ्चनीं स्रजम् ॥ ७.३५.३६ ॥

ରାହୁଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ର ଉଦ୍‌ବିଗ୍ନ ହେଲେ; ଆସନ ଛାଡ଼ି ସେ ଉଠିପଡ଼ିଲେ, ସୁନାର ମାଳା ଧାରଣ କରି।

7.35.37

ततः कैलासकूटाभं चतुर्दन्तं मदस्रवम् ।
शृङ्गारधारिणं प्रांशुं स्वर्णघण्टाट्टहासिनम् ॥ ७.३५.३७ ॥

ତା'ପରେ କୈଳାସ ଶିଖର ପରି, ଚାରି ଦାନ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ, ମଦ ବହାଉଥିବା, ସଜ୍ଜିତ, ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସୁନା ଘଣ୍ଟାର ଅଟ୍ଟହାସ କରୁଥିବା ହାତୀ (ଇନ୍ଦ୍ର ଚଢ଼ିଲେ)।

7.35.38

इन्द्रः करीन्द्रमारुह्य राहुं कृत्वा पुरःसरम् ।
प्रायाद्यत्राभवत्सूर्यः सहानेन हनूमता ॥ ७.३५.३८ ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ରାହୁଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି ହନୁମାନଙ୍କ ସହ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଗଲେ।

7.35.39

अथातिरभसेनागाद्राहुरुत्सृज्य वासवम् ।
अनेन च स वै दृष्टः प्रधावञ्छैलकूटवत् ॥ ७.३५.३९ ॥

ତା'ପରେ ରାହୁ ଅତି ବେଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆସିଲେ; ଏହା (ହନୁମାନ) ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଧାଇଁ ଆସୁଥିଲେ।

7.35.40

ततः सूर्यं समुत्सृज्य राहुं फलमवेक्ष्य च ।
उत्पपात पुनर्व्योम ग्रहीतुं सिंहिकासुतम् ॥ ७.३५.४० ॥

ତା'ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଫଳ ପରି ରାହୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ସିଂହିକାର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଧରିବା ପାଇଁ ପୁଣି ଆକାଶକୁ ଡେଇଁଲେ।

7.35.41

उत्सृज्यार्कमिमं राम प्रधावन्तं प्लवङ्गमम् ।
अवेक्ष्यैवं परावृत्त्य मुखशेषः पराङ्मुखः ॥ ७.३५.४१ ॥

ହେ ରାମ! ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ବାନର (ହନୁମାନ)ଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏହିପରି ପଛକୁ ଫେରି, ମୁହଁ ଫେରାଇ (ରାହୁ) ବିମୁଖ ହେଲେ।

7.35.42

इन्द्रमाशंसमानस्तु त्रातारं सिंहिकासुतः ।
इन्द्र इन्द्रेति संत्रासान्मुहुर्महुरभाषत ॥ ७.३५.४२ ॥

କିନ୍ତୁ ସିଂହିକାର ପୁତ୍ର (ରାହୁ) ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହିଁ ତ୍ରାତା ଭାବି ଆଶା କରି, ଭୟରେ "ଇନ୍ଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର" କହି ବାରମ୍ବାର ଡାକିଲେ।

7.35.43

राहोर्विक्रोशमानस्य प्रागेवालक्षितं स्वरम् ।
श्रुत्वेन्द्रोवाच मा भैषीरहमेनं निषूदये ॥ ७.३५.४३ ॥

ରାହୁଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତନାଦ ପୂର୍ବରୁ କେହି ଶୁଣି ନଥିଲେ। ତାହା ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, 'ଭୟ କରନାହିଁ, ମୁଁ ଏହାକୁ ବିନାଶ କରିବି।'

7.35.44

ऐरावतं ततो दृष्ट्वा महत्तदिदमित्यपि ।
फलं मत्वा हस्तिराजमभिदुद्राव मारुतिः ॥ ७.३५.४४ ॥

ତା'ପରେ ଐରାବତକୁ ଦେଖି, 'ଏହା ତ ବଡ଼ ଫଳ' ବୋଲି ଭାବି ମାରୁତି ସେହି ଗଜରାଜ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

7.35.45

तथास्य धावतो रूपमैरावतजिघृक्षया ।
मुहूर्तमभवद्घोरमिन्द्राग्न्योरिव भास्वरम् ॥ ७.३५.४५ ॥

ଐରାବତକୁ ଧରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଧାଇଁ ଚାଲିଥିବା ତାଙ୍କ ରୂପ କ୍ଷଣେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୀପ୍ତିମନ୍ତ ହୋଇଉଠିଲା।

7.35.46

एवमाधावमानं तु नातिक्रुद्धः शचीपतिः ।
हस्तान्तादतिमुक्तेन कुलिशेनाभ्यताडयत् ॥ ७.३५.४६ ॥

ଏହିପରି ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ତାଙ୍କ ଉପରେ, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧ ନକରି ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ହାତରୁ ଛାଡ଼ିଥିବା ବଜ୍ରରେ ପ୍ରହାର କଲେ।

7.35.47

ततो गिरौ पपातैष इन्द्रवज्राभिताडितः ।
पतमानस्य चैतस्य वामो हनुरभज्यत ॥ ७.३५.४७ ॥

ତା'ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରରେ ଆହତ ହୋଇ ସେ ପର୍ବତ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ; ପଡ଼ିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ବାମ ଚଉଡ଼ା ଭାଙ୍ଗିଗଲା।

7.35.48

तस्मिंस्तु पतिते बाले वज्रताडनविह्वले ।
चुक्रोधेन्द्राय पवनः प्रजानामहिताय सः ॥ ७.३५.४८ ॥

ସେହି ବାଳକ ପଡ଼ି ବଜ୍ରାଘାତରେ ବିହ୍ୱଳ ହେବାରୁ, ପ୍ରଜାଙ୍କ ଅହିତ ପାଇଁ ପବନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।

7.35.49

प्रचारं स तु सङ्गृह्य प्रजास्वन्तर्गतः प्रभुः ।
गुहां प्रविष्टः स्वसुतं शिशुमादाय मारुतः ॥ ७.३५.४९ ॥

ପ୍ରଜାଗଣ ମଧ୍ୟରେ ସଞ୍ଚରଣଶୀଳ ସେ ପ୍ରଭୁ ମାରୁତ ନିଜ ଗତି ସଂବରଣ କରି ନିଜ ଶିଶୁ ପୁତ୍ରକୁ ଧରି ଏକ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

7.35.50

विण्मूत्राशयमावृत्य प्रजानां परमार्तिकृत् ।
रुरोध सर्वभूतानि यथा वर्षाणि वासवः ॥ ७.३५.५० ॥

ପ୍ରଜାଗଣଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିବା ସେ ମଳମୂତ୍ରର ଆଶ୍ରୟ ଶରୀରଗୁଡ଼ିକୁ ଆବୃତ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ବର୍ଷା ରୋକନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲା।

7.35.51

वायुप्रकोपाद्भूतानि निरुच्छ्वासानि सर्वतः ।
सन्धिभिर्भिद्यमानैश्च काष्ठभूतानि जज्ञिरे ॥ ७.३५.५१ ॥

ବାୟୁର ପ୍ରକୋପରେ ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଶ୍ୱାସହୀନ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ଧି ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ସେମାନେ କାଠ ପରି ହୋଇଗଲେ।

7.35.52

निःस्वाध्यायवषट्कारं निष्क्रियं धर्मवर्जितम् ।
वायुप्रकोपात्ऺत्रैलोक्यं निरयस्थमिवाभवत् ॥ ७.३५.५२ ॥

ବାୟୁର ପ୍ରକୋପରେ ତ୍ରିଲୋକ ବେଦପାଠ ଓ ବଷଟ୍କାର ବିନା, କ୍ରିୟାହୀନ, ଧର୍ମହୀନ ହୋଇ ଯେପରି ନରକରେ ଥିଲା ଭଳି ହୋଇଗଲା।

7.35.53

ततः प्रजाः सगन्धर्वाः सदेवासुरमानुषाः ।
प्रजापतिं समाधावन्दुःखिताश्च सुखेच्छया ॥ ७.३५.५३ ॥

ତା'ପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ସହିତ ପ୍ରଜାଗଣ, ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସୁଖ ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଲେ।

7.35.54

ऊचुः प्राञ्जलयो देवा महोदरनिभोदराः ।
त्वया नु भगवन्सृष्टाः प्रजानाथ चतुर्विधाः ॥ ७.३५.५४ ॥

ହାତଯୋଡ଼ି ଦେବତାମାନେ, ବଡ଼ ପେଟ ପରି ଫୁଲିଥିବା ପେଟ ନେଇ କହିଲେ: "ହେ ଭଗବନ୍, ପ୍ରଜାନାଥ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଚାରି ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି।"

7.35.55

त्वया दत्तो ऽयमस्माकमायुषः पवनः पतिः ।
सो ऽस्मान्प्राणेश्वरो भूत्वा कस्मादेषो ऽद्य सत्तम ॥ ७.३५.५५ ॥

ଆପଣ ଆମ ଆୟୁଷର ଅଧିପତି ଭାବେ ଏହି ପବନ ଦେଇଥିଲେ। ହେ ସତ୍ତମ, ସେ ହିଁ ଆମର ପ୍ରାଣେଶ୍ୱର ହୋଇ ଆଜି କାହିଁକି ଏପରି କରୁଛି?

7.35.56

रुरोध दुःखं जनयन्नन्तःपुर इव स्त्रियः ।
तस्मात्त्वां शरणं प्राप्ता वायुनोहता वयम् ॥ ७.३५.५६ ॥

ସେ ଆମକୁ ରୋକି ଅନ୍ତଃପୁରର ସ୍ତ୍ରୀଗଣ ପରି ଦୁଃଖ ଜନ୍ମାଉଛି। ତେଣୁ ପବନ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛୁ।

7.35.57

एतत्प्रजानां श्रुत्वा तु प्रजानाथः प्रजापतिः ।
कारणादिति चोक्त्वासौ प्रजाः पुनरभाषत ॥ ७.३५.५७ ॥

ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ପ୍ରଜାପତି ପ୍ରଜାନାଥ "ଏହାର କାରଣ ଏହି" ବୋଲି କହି ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ।

7.35.58

यस्मिंश्च कारणे वायुश्चुक्रोध च रुरोध च ।
प्रजाः शृणुध्वं तत्सर्वं श्रोतव्यं चात्मनः क्षमम् ॥ ७.३५.५८ ॥

ଯେଉଁ କାରଣରୁ ପବନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ରୋକିଲା, ହେ ପ୍ରଜାଗଣ, ତାହା ସବୁ ଶୁଣ। ତାହା ଶୁଣିବାର ଯୋଗ୍ୟ ଓ ତୁମ ପକ୍ଷରେ ଉଚିତ।

7.35.59

पुत्रस्तस्यामरेशेन इन्द्रेणाद्य निपातितः ।
राहोर्वचनमास्थाय ततः स कुपितो ऽनिलः ॥ ७.३५.५९ ॥

ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଜି ପକାଇଦେଲେ। ରାହୁଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ କରି ସେତେବେଳେ ସେ ପବନ କ୍ରୋଧିତ ହେଲା।

7.35.60

अशरीरः शरीरेषु वायुश्चरति पालयन् ।
शरीरं हि विना वायुं समतां याति दारुभिः ॥ ७.३५.६० ॥

ଦେହହୀନ ପବନ ଦେହସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କରେ। ପବନ ବିନା ଦେହ କାଠ ପରି ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଏ।

7.35.61

वायुः प्राणः सुखं वायुर्वायुः सर्वमिदं जगत् ।
वायुना सम्परित्यक्तं न सुखं विन्दते जगत् ॥ ७.३५.६१ ॥

ବାୟୁ ହିଁ ପ୍ରାଣ, ବାୟୁ ହିଁ ସୁଖ, ବାୟୁ ହିଁ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ। ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଜଗତ ସୁଖ ପାଏ ନାହିଁ।

7.35.62

अद्यैव च परित्यक्तं वायुना जगदायुषा ।
अद्यैव ते निरुच्छ्वासाः काष्ठकुड्योपमाः स्थिताः ॥ ७.३५.६२ ॥

ଆଜି ହିଁ ଜଗତର ଆୟୁଷ ବାୟୁ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛି। ଆଜି ହିଁ ସେମାନେ ନିଃଶ୍ୱାସହୀନ ହୋଇ କାଠ କିମ୍ବା କାନ୍ଥ ପରି ଠିଆ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।

7.35.63

तद्यामस्तत्र यत्रास्ते मारुतो रुक्प्रदो हि नः ।
मा विनाशं गमिष्याम अप्रसाद्यादितेः सुताः ॥ ७.३५.६३ ॥

ତେଣୁ ଯେଉଁଠାରେ ପୀଡ଼ା ହରଣକାରୀ ମାରୁତ ଅଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଆମେ ଯିବା। ଅଦିତିର ପୁତ୍ରମାନେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ନକରି ଆମେ ବିନଷ୍ଟ ନ ହେଉ।

7.35.64

ततः प्रजाभिः सहितः प्रजापतिः सदेवगन्धर्वभुजङ्गगुह्यकैः ।
जगाम तत्रास्यति यत्र मारुतः सुतं सुरेन्द्राभिहतं प्रगृह्य सः ॥ ७.३५.६४ ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରଜାପତି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ସହିତ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାକୁ ଗଲେ ଯେଉଁଠି ମାରୁତ ଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ପୁତ୍ରକୁ ଉଠାଇ ନେଲେ।

7.35.65

ततो ऽर्कवैश्वानरकाञ्चनप्रभं सुतं तदोत्सङ्गगतं सदागतेः ।
चतुर्मुखो वीक्ष्य कृपामथाकरोत्सदेवगन्धर्वर्षियक्षराक्षसैः ॥ ७.३५.६५ ॥

ତା'ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସଦାଗତିଙ୍କ କୋଳରେ ଥିବା ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଚତୁର୍ମୁଖ ଦେଖିଲେ; ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଋଷି, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ମନରେ କରୁଣା ଜାଗିଲା।