ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.37.1
अभिषिक्ते तु काकुत्स्थे धर्मेण विदितात्मनि ।
व्यतीता या निशा पूर्वा पौराणां हर्षवर्धिनी ॥ ७.३७.१ ॥
ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਏ, ਆਤਮਗਿਆਨੀ ਕਾਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਦੇ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ।
7.37.2
तस्यां रजन्यां व्युष्टायां प्रातर्नृपतिबोधकाः ।
वन्दिनः समुपातिष्ठन्सौम्या नृपतिवेश्मनि ॥ ७.३७.२ ॥
ਉਸ ਰਾਤ ਦੇ ਬੀਤਣ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੌਮ੍ਯ ਵੰਦੀਜਨ ਰਾਜ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ।
7.37.3
ते रक्तकण्ठिनः सर्वे किन्नरा इव शिक्षिताः ।
तुष्टुवुर्नपतिं वीरं यथावत् सम्प्रहर्षिणः ॥ ७.३७.३ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਿੱਖਿਅਤ ਮਿੱਠੇ ਕੰਠ ਵਾਲੇ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਯੋਗ ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਉਸਤਤਿ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.37.4
वीर सौम्य प्रबुध्यस्व कौसल्याप्रीतिवर्धन ।
जगद्धि सर्वं स्वपिति त्वयि सुप्ते नराधिप ॥ ७.३७.४ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਜਾਗੋ! ਹੇ ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤੂੰ ਸੌਂਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਸੌਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
7.37.5
विक्रमस्ते यथा विष्णो रूपं चैवाश्विनोरिव ।
बुद्ध्या बृहस्पतेस्तुल्यः प्रजापतिसमो ह्यसि ॥ ७.३७.५ ॥
ਤੇਰਾ ਪਰਾਕਰਮ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਵਰਗਾ। ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੈਂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੀ ਹੈਂ।
7.37.6
क्षमा ते पृथिवीतुल्या तेजसा भास्करोपमः ।
वेगस्ते वायुना तुल्यो गाम्भीर्यमुदधेरिव ॥ ७.३७.६ ॥
ਤੇਰੀ ਖਿਮਾ ਧਰਤੀ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਵੇਗ ਹਵਾ ਦੇ ਤੁੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੈ।
7.37.7
अप्रकम्प्यो यता स्थाणुश्चन्द्रे सौम्यत्वमीदृशम् ।
नेदृशाः पार्थिवाः पूर्वं भवितारो नराधिप ॥ ७.३७.७ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤੂੰ ਅਟੱਲ ਥੰਮ੍ਹ ਵਾਂਗ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੈਂ; ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੀ ਅਜਿਹੀ ਕੋਮਲਤਾ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੇ ਰਾਜੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।
7.37.8
यथा त्वमतिदुर्धर्षो धर्मनित्यः प्रजाहितः ।
न त्वां जहाति कीर्तिश्च लक्ष्मीश्च पुरुषर्षभ ॥ ७.३७.८ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਅਜੇਤੂ ਹੈਂ; ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀਆਂ।
7.37.9
श्रीश्च धर्मश्च काकुत्स्थ त्वयि नित्यं प्रतिष्ठितौ ।
एताश्चान्याश्च मधुरा वन्दिभिः परिकीर्तिताः ॥ ७.३७.९ ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਠੇ ਗੁਣ ਬੰਦੀਜਨਾਂ ਨੇ ਉਚਾਰੇ ਹਨ।
7.37.10
सूताश्च संस्तवैर्दिव्यैर्बोधयन्ति स्म राघवम् ।
स्तुतिभिः स्तूयमानाभिः प्रत्यबुध्यत राघवः ॥ ७.३७.१० ॥
ਸੂਤਾਂ ਨੇ ਦਿਵ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ; ਉਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਘਵ ਜਾਗ ਪਏ।
7.37.11
स तद्विहाय शयनं पाण्डराच्छादनास्तृतम् ।
उत्तस्थौ नागशयनाद्धरिर्नारायणो यथा ॥ ७.३७.११ ॥
ਚਿੱਟੇ ਢੱਕਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛੀ ਉਹ ਸੇਜ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਜਿਵੇਂ ਨਾਗਸ਼ਯਾ ਤੋਂ ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਉੱਠਦੇ ਹਨ।
7.37.12
तमुत्थितं महात्मानं प्रह्वाः प्राञ्जलयो नराः ।
सलिलं भाजनैः शुभ्रैरुपतस्थुः सहस्रशः ॥ ७.३७.१२ ॥
ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਕੋਲ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਚਿੱਟੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ।
7.37.13
कृतोदकशुचिर्भूत्वा काले हुतहुताशनः ।
देवागारं जगामाशु पुण्यमिक्ष्वाकुसेवितम् ॥ ७.३७.१३ ॥
ਜਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵਾਲਯ ਵੱਲ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਗਏ।
7.37.14
तत्र देवान्पितऽन्विप्रानर्चयित्वा यथाविधि ।
बाह्यकक्षान्तरं रामो निर्जगाम जनैर्वृतः ॥ ७.३७.१४ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਰਾਮ ਬਾਹਰਲੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ।
7.37.15
उपतस्थुर्महात्मानो मन्त्रिणः सपुरोहिताः ।
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे दीप्यमाना इवाग्नयः ॥ ७.३७.१५ ॥
ਵਸ਼ਿਸ਼ਟ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਮੰਤਰੀ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਆ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਉਹ ਅਗਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
7.37.16
क्षत्रियाश्च महात्मानो नानाजनपदेश्वराः ।
रामस्योपाविशन्पार्श्वे शक्रस्येव यथा ऽमराः ॥ ७.३७.१६ ॥
ਅਨੇਕ ਜਨਪਦਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਮਹਾਤਮਾ ਖੱਤਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਦੇਵਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
7.37.17
भरतो लक्ष्मणश्चात्र शत्रुघ्नश्च महायशाः ।
उपासाञ्चक्रिरे हृष्टा वेदास्त्रय इवाध्वरम् ॥ ७.३७.१७ ॥
ਇੱਥੇ ਭਰਤ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਵੇਦ ਯੱਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
7.37.18
याताः प्राञ्जलयो भूत्वा किङ्करा मुदिताननाः ।
मुदिता नाम पार्श्वस्था बहवः समुपाविशन् ॥ ७.३७.१८ ॥
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਏ ਖੁਸ਼ਮਿਜਾਜ਼ ਨੌਕਰ ਅਤੇ ਪਾਸ ਖੜ੍ਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਲੋਕ ਵੀ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਗਏ।
7.37.19
वानराश्च महावीर्या विंशतिः कामरूपिणः ।
सुग्रीवप्रमुखा राममुपासन्ते महौजसः ॥ ७.३७.१९ ॥
ਮਹਾਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਵੀਹ ਵਾਨਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਨ।
7.37.20
विभीषणश्च रक्षोभिश्चतुर्भिः परिवारितः ।
उपासते महात्मानं धनेशमिव गुह्यकाः ॥ ७.३७.२० ॥
ਚਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜਿਵੇਂ ਗੁਹਿਆਕ ਧਨੇਸ਼ (ਕੁਬੇਰ) ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸੀ।
7.37.21
तथा निगमवृद्धाश्च कुलीना ये च मानवाः ।
शिरसा ऽ ऽवन्द्य राजानमुपासन्ते विचक्षणाः ॥ ७.३७.२१ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਗਰ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਕੁਲੀਨ ਅਤੇ ਜੋ ਸਿਆਣੇ ਮਨੁੱਖ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੇ ਸਨ।
7.37.22
तथा परिवृतो राजा श्रीमद्भिर्ऋषिभिर्वृतः ।
राजभिश्च महावीर्यैर्वानरैश्च सराक्षसैः ॥ ७.३७.२२ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ (ਰਾਮ) ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਰਾਜਿਆਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.37.23
यथा देवेश्वरो नित्यमृषिभिः समुपास्यते ।
अधिकस्तेन रूपेण सहस्राक्षाद्विरोचते ॥ ७.३७.२३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਰਾਜ (ਇੰਦਰ) ਸਦਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ (ਰਾਮ) ਉਸ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ (ਇੰਦਰ) ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
7.37.24
तेषां समुपविष्टानां तास्ताः सुमधुराः कथाः ।
कथ्यन्ते धर्मसंयुक्ताः पुराणज्ञैर्महात्मभिः ॥ ७.३७.२४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਬੈਠੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅਤਿ ਮਿੱਠੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।