ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.38.1
एवमास्ते महाबाहुरहन्यहनि राघवः ।
प्रशासत्सर्वकार्याणि पौरजानपदेषु च ॥ ७.३८.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਘਵ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਜਨਪਦਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
7.38.2
ततः कतिपयाहःसु वैदेहं मिथिलाधिपम् ।
राघवः प्राञ्जलिर्भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.३८.२ ॥
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਰਾਘਵ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵੈਦੇਹ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.38.3
भवान्हि गतिरव्यग्रा भवता पालिता वयम् ।
भवतस्तेजसोग्रेण रावणो निहतो मया ॥ ७.३८.३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਅਟੱਲ ਆਸਰਾ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ; ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.38.4
इक्ष्वाकूणां च सर्वेषां मैथिलानां च सर्वशः ।
अतुलाः प्रीतयो राजन्सम्बन्धकपुरोगमाः ॥ ७.३८.४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਅਤੇ ਮੈਥਿਲਾਂ ਲਈ ਸਾਂਝ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਅੱਗੇ ਹਨ।
7.38.5
तद्भवान्स्वपुरं यातु रत्नान्यादाय पार्थिव ।
भरतश्च सहायार्थं पृष्ठतस्ते ऽनुयास्यति ॥ ७.३८.५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਜਾਓ; ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਭਰਤ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵੇਗਾ।
7.38.6
स तथेति नृपः कृत्वा राघवं वाक्यमब्रवीत् ।
प्रीतो ऽस्मि भवतो राजन्दर्शनेन नयेन च ॥ ७.३८.६ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ: 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।'
7.38.7
यान्येतानि तु रत्नानि मदर्थं सञ्चितानि वै ।
दुहित्रे तानि वै राजन्सर्वाण्येव ददामि च ॥ ७.३८.७ ॥
ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜੋ ਰਤਨ ਸਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
7.38.8
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थं जनको हृष्टमानसः ।
प्रययौ मिथिलां श्रीमांस्तमनुज्ञाय राघवम् ॥ ७.३८.८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਜਨਕ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਮਿਥਿਲਾ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
7.38.9
ततः प्रयाते जनके केकयं मातुलं प्रभुः ।
राघवः प्राञ्जलिर्भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.३८.९ ॥
ਫਿਰ ਜਨਕ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕੇਕਯ ਮਾਮੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.38.10
इदं राज्यमहं चैव भरतश्च सलक्ष्मणः ।
आयत्तास्त्वं हि नो राजन्गतिश्च पुरुषर्षभ ॥ ७.३८.१० ॥
ਇਹ ਰਾਜ, ਮੈਂ, ਭਰਤ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ — ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਭ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਹੋ।
7.38.11
राजा हि वृद्धः सन्तापं त्वदर्थमुपयास्यति ।
तस्माद्गमनमद्यैव रोचते तव पार्थिव ॥ ७.३८.११ ॥
ਬੁੱਢਾ ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਸੰਤਾਪ ਝੱਲੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅੱਜ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਜਾਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ।
7.38.12
लक्ष्मणेनानुयात्रेण पृष्ठतो ऽनुगमिष्यते ।
धनमादाय विपुलं रत्नानि विविधानि च ॥ ७.३८.१२ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਸਾਥ ਜਾਵੇਗਾ; ਬਹੁਤ ਧਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ।
7.38.13
युधाजित्तु तथेत्याह गमनं प्रति राघवम् ।
रत्नानि च धनं चैव त्वय्येवाक्षय्यमस्त्विति ॥ ७.३८.१३ ॥
ਯੁਧਾਜਿਤ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ"; "ਰਤਨ ਅਤੇ ਧਨ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਕਸ਼ਯ ਰਹਿਣ" ਕਿਹਾ।
7.38.14
प्रदक्षिणं स राजानं कृत्वा केकयवर्धनः ।
रामेण हि कृतः पूर्वमभिवाद्य प्रदक्षिणम् ॥ ७.३८.१४ ॥
ਕੇਕਯਵਰਧਨ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ; ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
7.38.15
लक्ष्मणेन सहायेन प्रयातः केकयेश्वरः ।
हते ऽसुरे यथा वृत्रे विष्णुना सह वासवः ॥ ७.३८.१५ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾ ਕੇ ਕੇਕਯਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੁਰ ਪਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਅਸੁਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਗਿਆ ਸੀ।
7.38.16
तं विसृज्य ततो रामो वयस्यमकुतोभयम् ।
प्रतर्दनं काशिपतिं परिष्वज्येदमब्रवीत् ॥ ७.३८.१६ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਨਿਰਭਉ ਮਿੱਤਰ ਕਾਸ਼ੀਪਤੀ ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
7.38.17
दर्शिता भवता प्रीतिर्दर्शितं सौहृदं परम् ।
उद्योगश्च कृतो राजन्भरतेन त्वया सह ॥ ७.३८.१७ ॥
ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਇਆ, ਪਰਮ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, ਰਾਜਨ! ਭਰਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਦਮ ਕੀਤਾ।
7.38.18
तद्भवानद्य काशेय पुरीं वाराणसीं व्रज ।
रमणीयां त्वया गुप्तां सुप्रकाशां सुतोरणाम् ॥ ७.३८.१८ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਹੀ ਕਾਸ਼ੀ ਨਗਰੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਜਾਓ; ਉਹ ਰਮਣੀਕ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤਿ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਤੋਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
7.38.19
एतावदुक्त्वा चोत्थाय काकुत्स्थः परमासनात् ।
पर्यष्वजत धर्मात्मा निरन्तरमुरोगतम् ॥ ७.३८.१९ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਉੱਚੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਕਸ ਕੇ ਗਲ ਲਾਇਆ।
7.38.20
विसर्जयामास तदा कौसल्यानन्दवर्धनः ।
राघवेणाभ्यनुज्ञातः काशीशो ऽप्यकुतोभयः ।
वाराणसीं ययौ तूर्णं राघवेण विसर्जितः ॥ ७.३८.२० ॥
ਤਦ ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀਨਰੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਘਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਨਿਡਰ ਕਾਸ਼ੀਸ਼ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਰਾਘਵ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
7.38.21
विसृज्य तं काशिपतिं त्रिशतं पृथिवीपतीन् ।
प्रहसन्राघवो वाक्यमुवाच मधुराक्षरम् ॥ ७.३८.२१ ॥
ਉਸ ਕਾਸ਼ੀਪਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰਾਘਵ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.38.22
भवतां प्रीतिरव्यग्रा तेजसा परिरक्षिता ।
धर्मश्च नियतो नित्यं सत्यं च भवतां सदा ॥ ७.३८.२२ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰ ਅਟੱਲ ਰਹੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਤੇਜ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਤੁਹਾਡਾ ਧਰਮ ਸਦਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸੱਚ ਵੀ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹੇ।
7.38.23
युष्माकं चानुभावेन तेजसा च महात्मनाम् ।
हतो दुरात्मा दुर्बुद्धी रावणो राक्षसाधमः ॥ ७.३८.२३ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦੁਰਾਤਮਾ, ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਧਮ ਰਾਵਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
7.38.24
हेतुमात्रमहं तत्र भवतां तेजसा हतः ।
रावणः सगणो युद्धे सपुत्रामात्यबान्धवः ॥ ७.३८.२४ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਨਿਮਿੱਤ ਮਾਤਰ ਸੀ; ਤੁਹਾਡੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
7.38.25
भवन्तश्च समानीता भरतेन महात्मना ।
श्रुत्वा जनकराजस्य काननात्तनयां हृताम् ॥ ७.३८.२५ ॥
ਜਨਕਰਾਜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਭਰਤ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ।
7.38.26
उद्युक्तानां च सर्वेषां पार्थिवानां महात्मनाम् ।
कालो व्यतीतः सुमहान्गमनं रोचयाम्यतः ॥ ७.३८.२६ ॥
ਤਿਆਰ ਬੈਠੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣਾ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
7.38.27
प्रत्यूचुस्तं च राजानो हर्षेण महता वृताः ।
दिष्ट्यां त्वं विजयी राम स्वराज्ये ऽपि प्रतिष्ठितः ॥ ७.३८.२७ ॥
ਮਹਾਨ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਮ; ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ।"
7.38.28
दिष्ट्या प्रत्याहृता सीता दिष्ट्या शत्रुः पराजितः ।
एष नः परमः काम एषा नः पीतिरुत्तमा ॥ ७.३८.२८ ॥
ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਪਰਮ ਇੱਛਾ ਸੀ; ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੈ।
7.38.29
यत्त्वां विजयिनं राम पश्यामो हतशात्रवम् ॥ ७.३८.२९ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ।
7.38.30
एतत्त्वय्युपपन्नं च यदस्मांस्त्वं प्रशंससे ।
प्रशंसार्ह न जानीमः प्रशंसां वक्तुमीदृशीम् ॥ ७.३८.३० ॥
ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਜੋ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਸੀਂ ਸਿਫ਼ਤ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਇਹ ਵੀ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
7.38.31
आपृच्छामो गमिष्यामो हृदिस्थो नः सदा भवान् ।
वर्तामहे महाबाहो प्रीत्यात्र महता वृताः ।
भवेच्च ते महाराज प्रीतिरस्मासु नित्यदा ॥ ७.३८.३१ ॥
ਅਸੀਂ ਵਿਦਾਈ ਮੰਗ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਘਿਰੇ ਰਹੇ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰ ਸਦਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।
7.38.32
बाढमित्येव राजानो हर्षेण परमान्विताः ।
उचुः प्राञ्जलयः सर्वे राघवं गमनोत्सुकाः ॥ ७.३८.३२ ॥
"ਠੀਕ ਹੈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਰਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.38.33
पूजिताश्चैव रामेण जग्मुर्देशान्स्वकान्स्वकान् ॥ ७.३८.३३ ॥
ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।