വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 7.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.38.1
एवमास्ते महाबाहुरहन्यहनि राघवः ।
प्रशासत्सर्वकार्याणि पौरजानपदेषु च ॥ ७.३८.१ ॥
ഇങ്ങനെ മഹാബാഹുവായ രാഘവൻ ദിനംതോറും പൗരന്മാരുടെയും ജനപദവാസികളുടെയും സകലകാര്യങ്ങളും ഭരിച്ചുകൊണ്ടു വസിച്ചു.
7.38.2
ततः कतिपयाहःसु वैदेहं मिथिलाधिपम् ।
राघवः प्राञ्जलिर्भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.३८.२ ॥
കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കുശേഷം രാഘവൻ കൈകൂപ്പി മിഥിലാധിപനായ വൈദേഹനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
7.38.3
भवान्हि गतिरव्यग्रा भवता पालिता वयम् ।
भवतस्तेजसोग्रेण रावणो निहतो मया ॥ ७.३८.३ ॥
അങ്ങാണ് ഞങ്ങളുടെ അചഞ്ചലമായ ആശ്രയം; അങ്ങ് ഞങ്ങളെ പാലിച്ചു; അങ്ങയുടെ ഉഗ്രതേജസ്സിനാൽ ഞാൻ രാവണനെ വധിച്ചു.
7.38.4
इक्ष्वाकूणां च सर्वेषां मैथिलानां च सर्वशः ।
अतुलाः प्रीतयो राजन्सम्बन्धकपुरोगमाः ॥ ७.३८.४ ॥
ഹേ രാജാവേ! ഇക്ഷ്വാകുക്കൾക്കും മൈഥിലർക്കും ബന്ധത്തിന്റെ കാരണത്താൽ എല്ലാ വിധത്തിലും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന അതുല്യമായ സന്തോഷങ്ങളുണ്ട്.
7.38.5
तद्भवान्स्वपुरं यातु रत्नान्यादाय पार्थिव ।
भरतश्च सहायार्थं पृष्ठतस्ते ऽनुयास्यति ॥ ७.३८.५ ॥
അതിനാൽ ഹേ രാജാവേ, അങ്ങ് രത്നങ്ങളുമായി സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് പോകുക; സഹായത്തിനായി ഭരതൻ അങ്ങയുടെ പിന്നാലെ വരും.
7.38.6
स तथेति नृपः कृत्वा राघवं वाक्यमब्रवीत् ।
प्रीतो ऽस्मि भवतो राजन्दर्शनेन नयेन च ॥ ७.३८.६ ॥
രാജാവ് 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു പറഞ്ഞ് രാഘവനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'ഹേ രാജാവേ, അങ്ങയുടെ ദർശനത്താലും നീതിയാലും ഞാൻ സന്തുഷ്ടനായിരിക്കുന്നു.'
7.38.7
यान्येतानि तु रत्नानि मदर्थं सञ्चितानि वै ।
दुहित्रे तानि वै राजन्सर्वाण्येव ददामि च ॥ ७.३८.७ ॥
എനിക്കായി സമാഹരിച്ചുവെച്ച ഈ രത്നങ്ങളെല്ലാം, രാജാവേ, ഞാൻ മകൾക്ക് നൽകുന്നു.
7.38.8
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थं जनको हृष्टमानसः ।
प्रययौ मिथिलां श्रीमांस्तमनुज्ञाय राघवम् ॥ ७.३८.८ ॥
ഇങ്ങനെ കാകുത്സ്ഥനായ രാമനോട് പറഞ്ഞ്, സന്തോഷിച്ച മനസ്സോടെ ശ്രീമാനായ ജനകൻ രാഘവനോട് യാത്ര ചോദിച്ച് മിഥിലയിലേക്ക് പോയി.
7.38.9
ततः प्रयाते जनके केकयं मातुलं प्रभुः ।
राघवः प्राञ्जलिर्भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.३८.९ ॥
ജനകൻ പോയ ശേഷം, പ്രഭുവായ രാഘവൻ കൈകൂപ്പി കേകയനായ മാതുലനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
7.38.10
इदं राज्यमहं चैव भरतश्च सलक्ष्मणः ।
आयत्तास्त्वं हि नो राजन्गतिश्च पुरुषर्षभ ॥ ७.३८.१० ॥
ഈ രാജ്യവും ഞാനും ഭരതനും ലക്ഷ്മണനും എല്ലാം നിന്നെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; രാജാവേ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, നീയാണ് ഞങ്ങളുടെ അഭയം.
7.38.11
राजा हि वृद्धः सन्तापं त्वदर्थमुपयास्यति ।
तस्माद्गमनमद्यैव रोचते तव पार्थिव ॥ ७.३८.११ ॥
വൃദ്ധനായ രാജാവ് നിന്നെ ഓർത്ത് തീർച്ചയായും സന്താപിക്കും; അതിനാൽ, രാജാവേ, നിന്റെ യാത്ര ഇന്നുതന്നെ നിനക്ക് ഇഷ്ടമാകട്ടെ.
7.38.12
लक्ष्मणेनानुयात्रेण पृष्ठतो ऽनुगमिष्यते ।
धनमादाय विपुलं रत्नानि विविधानि च ॥ ७.३८.१२ ॥
ലക്ഷ്മണൻ പിന്നാലെ അനുഗമിക്കും; വിപുലമായ ധനവും വിവിധ രത്നങ്ങളും എടുത്തുകൊണ്ട്.
7.38.13
युधाजित्तु तथेत्याह गमनं प्रति राघवम् ।
रत्नानि च धनं चैव त्वय्येवाक्षय्यमस्त्विति ॥ ७.३८.१३ ॥
യുധാജിത്ത് രാഘവനോട് യാത്രയെക്കുറിച്ച് "അങ്ങനെതന്നെ" എന്ന് പറഞ്ഞു; "രത്നങ്ങളും ധനവും നിന്നിൽത്തന്നെ അക്ഷയമായിരിക്കട്ടെ" എന്നും പറഞ്ഞു.
7.38.14
प्रदक्षिणं स राजानं कृत्वा केकयवर्धनः ।
रामेण हि कृतः पूर्वमभिवाद्य प्रदक्षिणम् ॥ ७.३८.१४ ॥
കേകയവർധനൻ രാജാവിനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു; മുൻപ് രാമനും വന്ദിച്ച് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തിരുന്നു.
7.38.15
लक्ष्मणेन सहायेन प्रयातः केकयेश्वरः ।
हते ऽसुरे यथा वृत्रे विष्णुना सह वासवः ॥ ७.३८.१५ ॥
ലക്ഷ്മണനെ സഹായിയാക്കി കേകയരാജാവ് പുറപ്പെട്ടു; അസുരനായ വൃത്രൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ വിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം ഇന്ദ്രൻ പോയതുപോലെ.
7.38.16
तं विसृज्य ततो रामो वयस्यमकुतोभयम् ।
प्रतर्दनं काशिपतिं परिष्वज्येदमब्रवीत् ॥ ७.३८.१६ ॥
അവനെ യാത്രയാക്കിയ ശേഷം രാമൻ, ഭയരഹിതനായ സുഹൃത്ത് കാശിപതി പ്രതർദനനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
7.38.17
दर्शिता भवता प्रीतिर्दर्शितं सौहृदं परम् ।
उद्योगश्च कृतो राजन्भरतेन त्वया सह ॥ ७.३८.१७ ॥
അങ്ങ് സ്നേഹം കാണിച്ചു, പരമമായ സൗഹൃദം പ്രകടിപ്പിച്ചു, രാജാവേ! ഭരതനോടൊപ്പം അങ്ങും ശ്രമം ചെയ്തു.
7.38.18
तद्भवानद्य काशेय पुरीं वाराणसीं व्रज ।
रमणीयां त्वया गुप्तां सुप्रकाशां सुतोरणाम् ॥ ७.३८.१८ ॥
അതിനാൽ അങ്ങ് ഇന്നുതന്നെ കാശിയുടെ നഗരമായ വാരാണസിയിലേക്ക് പോകൂ; അത് മനോഹരവും അങ്ങയാൽ സംരക്ഷിതവും അതിപ്രകാശമുള്ളതും മനോഹരമായ തോരണങ്ങളുള്ളതുമാണ്.
7.38.19
एतावदुक्त्वा चोत्थाय काकुत्स्थः परमासनात् ।
पर्यष्वजत धर्मात्मा निरन्तरमुरोगतम् ॥ ७.३८.१९ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, ധർമ്മാത്മാവായ കാകുത്സ്ഥൻ ഉന്നതമായ ആസനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് തന്റെ മാറോടു ചേർന്നുനിന്നവനെ ഗാഢമായി ആലിംഗനം ചെയ്തു.
7.38.20
विसर्जयामास तदा कौसल्यानन्दवर्धनः ।
राघवेणाभ्यनुज्ञातः काशीशो ऽप्यकुतोभयः ।
वाराणसीं ययौ तूर्णं राघवेण विसर्जितः ॥ ७.३८.२० ॥
അപ്പോൾ കൗസല്യയുടെ ആനന്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന രാമൻ കാശീരാജാവിനെ യാത്രയാക്കി. രാഘവന്റെ അനുമതി നേടി, ഭയരഹിതനായ കാശീശൻ ഉടൻ വാരാണസിയിലേക്ക് പോയി; രാഘവനാൽ യാത്രയാക്കപ്പെട്ടവനായി.
7.38.21
विसृज्य तं काशिपतिं त्रिशतं पृथिवीपतीन् ।
प्रहसन्राघवो वाक्यमुवाच मधुराक्षरम् ॥ ७.३८.२१ ॥
ആ കാശീപതിയെയും മുന്നൂറ് രാജാക്കന്മാരെയും യാത്രയാക്കിയ ശേഷം, പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് രാഘവൻ മധുരമായ അക്ഷരങ്ങളുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
7.38.22
भवतां प्रीतिरव्यग्रा तेजसा परिरक्षिता ।
धर्मश्च नियतो नित्यं सत्यं च भवतां सदा ॥ ७.३८.२२ ॥
നിങ്ങളുടെ സ്നേഹം അചഞ്ചലമായിരിക്കട്ടെ; നിങ്ങളുടെ തേജസ്സ് അതിനെ കാക്കട്ടെ. നിങ്ങളുടെ ധർമ്മം എന്നും ഉറച്ചുനിൽക്കട്ടെ; നിങ്ങളുടെ സത്യവും എന്നും നിലനിൽക്കട്ടെ.
7.38.23
युष्माकं चानुभावेन तेजसा च महात्मनाम् ।
हतो दुरात्मा दुर्बुद्धी रावणो राक्षसाधमः ॥ ७.३८.२३ ॥
നിങ്ങളുടെ ശക്തിയും മഹാത്മാക്കളുടെ തേജസ്സും കൊണ്ടാണ്, ദുരാത്മാവും ദുർബുദ്ധിയും രാക്ഷസരിൽ അധമനുമായ രാവണൻ വധിക്കപ്പെട്ടത്.
7.38.24
हेतुमात्रमहं तत्र भवतां तेजसा हतः ।
रावणः सगणो युद्धे सपुत्रामात्यबान्धवः ॥ ७.३८.२४ ॥
അവിടെ ഞാൻ വെറും നിമിത്തം മാത്രമായിരുന്നു; നിങ്ങളുടെ തേജസ്സിനാലാണ് യുദ്ധത്തിൽ രാവണൻ തന്റെ ഗണങ്ങളും പുത്രന്മാരും മന്ത്രിമാരും ബന്ധുക്കളുമായി വധിക്കപ്പെട്ടത്.
7.38.25
भवन्तश्च समानीता भरतेन महात्मना ।
श्रुत्वा जनकराजस्य काननात्तनयां हृताम् ॥ ७.३८.२५ ॥
ജനകരാജാവിന്റെ പുത്രിയെ കാട്ടിൽനിന്ന് അപഹരിച്ചു എന്നു കേട്ട്, മഹാത്മാവായ ഭരതൻ നിങ്ങളെ ഇവിടേക്ക് വരുത്തി.
7.38.26
उद्युक्तानां च सर्वेषां पार्थिवानां महात्मनाम् ।
कालो व्यतीतः सुमहान्गमनं रोचयाम्यतः ॥ ७.३८.२६ ॥
ഒരുങ്ങിനിൽക്കുന്ന സർവ മഹാത്മാക്കളായ രാജാക്കന്മാർക്കും വളരെ സമയം കഴിഞ്ഞുപോയി; അതിനാൽ ഇനി പുറപ്പെടുന്നതാണ് എനിക്കിഷ്ടം.
7.38.27
प्रत्यूचुस्तं च राजानो हर्षेण महता वृताः ।
दिष्ट्यां त्वं विजयी राम स्वराज्ये ऽपि प्रतिष्ठितः ॥ ७.३८.२७ ॥
വലിയ സന്തോഷത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാർ അവനോടു പറഞ്ഞു: "ഭാഗ്യവശാൽ നീ വിജയിയായി, രാമാ; സ്വന്തം രാജ്യത്തിലും നീ പ്രതിഷ്ഠിതനായി."
7.38.28
दिष्ट्या प्रत्याहृता सीता दिष्ट्या शत्रुः पराजितः ।
एष नः परमः काम एषा नः पीतिरुत्तमा ॥ ७.३८.२८ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ സീത തിരിച്ചുകിട്ടി; ഭാഗ്യവശാൽ ശത്രു പരാജയപ്പെട്ടു. ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ പരമമായ ആഗ്രഹം; ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ ഉത്തമമായ ആനന്ദം.
7.38.29
यत्त्वां विजयिनं राम पश्यामो हतशात्रवम् ॥ ७.३८.२९ ॥
രാമാ, വിജയിയായും ശത്രുക്കളെ വധിച്ചവനായും നിന്നെ ഞങ്ങൾ കാണുന്നു.
7.38.30
एतत्त्वय्युपपन्नं च यदस्मांस्त्वं प्रशंससे ।
प्रशंसार्ह न जानीमः प्रशंसां वक्तुमीदृशीम् ॥ ७.३८.३० ॥
നീ ഞങ്ങളെ പ്രശംസിക്കുന്നത് നിനക്ക് യോഗ്യമാണ്. എന്നാൽ ഞങ്ങൾ പ്രശംസയ്ക്ക് അർഹരല്ല; അത്തരം പ്രശംസ പറയാനും ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല.
7.38.31
आपृच्छामो गमिष्यामो हृदिस्थो नः सदा भवान् ।
वर्तामहे महाबाहो प्रीत्यात्र महता वृताः ।
भवेच्च ते महाराज प्रीतिरस्मासु नित्यदा ॥ ७.३८.३१ ॥
ഞങ്ങൾ വിടവാങ്ങൽ ചോദിച്ച് പോകുന്നു. അങ്ങ് എപ്പോഴും ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നു. മഹാബാഹുവേ, ഇവിടെ വലിയ സ്നേഹത്താൽ ഞങ്ങൾ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു. മഹാരാജാവേ, ഞങ്ങളോടുള്ള അങ്ങയുടെ സ്നേഹം എപ്പോഴും ഉണ്ടാകട്ടെ.
7.38.32
बाढमित्येव राजानो हर्षेण परमान्विताः ।
उचुः प्राञ्जलयः सर्वे राघवं गमनोत्सुकाः ॥ ७.३८.३२ ॥
"ശരി, അങ്ങനെതന്നെ ആകട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞ്, വലിയ സന്തോഷം നിറഞ്ഞ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും കൈകൂപ്പി, പോകാൻ ഉത്സാഹിച്ചുകൊണ്ട് രാഘവനോട് പറഞ്ഞു.
7.38.33
पूजिताश्चैव रामेण जग्मुर्देशान्स्वकान्स्वकान् ॥ ७.३८.३३ ॥
രാമനാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, അവരോരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ദേശങ്ങളിലേക്ക് പോയി.