वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.39.1
ते प्रयाता महात्मानः पार्थिवास्ते प्रहृष्टवत् ।
गजवाजिसहस्रौघैः कम्पयन्तो वसुन्धराम् ॥ ७.३९.१ ॥
ते महात्मे राजे आनंदाने निघाले; हजारो हत्ती व घोड्यांच्या समूहांनी पृथ्वी कंपित करीत.
7.39.2
अक्षौहिण्यो हि तत्रासन्राघवार्थे समुद्यताः ।
भरतस्याज्ञया ऽनेकाः प्रहृष्टा बलवाहनाः ॥ ७.३९.२ ॥
तेथे राघवासाठी (रामासाठी) भरताच्या आज्ञेने अनेक अक्षौहिणी सेना सज्ज होत्या; सैन्य व वाहने आनंदित होती.
7.39.3
ऊचुस्ते च महीपाला बलदर्पसमन्विताः ।
न रामरावणं युद्धे पश्यामः पुरतः स्थितम् ॥ ७.३९.३ ॥
बलगर्वाने भरलेले ते राजे म्हणाले: "युद्धात राम आणि रावण आमच्यासमोर उभे असलेले आम्हाला दिसत नाहीत."
7.39.4
भरतेन वयं पश्चात्समानीता निरर्थकम् ।
हता हि राक्षसाः क्षिप्रं पार्थिवैः स्युर्न संशयः ॥ ७.३९.४ ॥
"भरताने आम्हाला व्यर्थ मागून आणले आहे. राजांकडून राक्षस लवकरच मारले जातील, यात संशय नाही."
7.39.5
रामस्य बाहुवीर्येण रक्षिता लक्ष्मणस्य च ।
सुखं पारेसमुद्रस्य युध्येम विगतज्वराः ॥ ७.३९.५ ॥
"रामाच्या बाहुपराक्रमाने आणि लक्ष्मणाने रक्षिलेले आम्ही, समुद्राच्या पलीकडेही निश्चिंतपणे सुखाने युद्ध करू."
7.39.6
एताश्चान्याश्च राजानः कथास्तत्र सहस्रशः ।
कथयन्तः स्वराज्यानि जग्मुर्हर्षसमन्विताः ॥ ७.३९.६ ॥
तेथे ही आणि इतर हजारो गोष्टी बोलत, आनंदाने भरलेले राजे आपापल्या राज्यांकडे परतले.
7.39.7
स्वानि राज्यानि मुख्यानि ऋद्धानि मुदितानि च ।
समृद्धधनधान्यानि पूर्णानि वसुमन्ति च ॥ ७.३९.७ ॥
आपापली प्रमुख, समृद्ध आणि आनंदी राज्ये; धनधान्याने परिपूर्ण आणि वैभवसंपन्न.
7.39.8
यथापुराणि ते गत्वा रत्नानि विविधान्यथ ।
रामस्य प्रियकामार्थमुपहारान् नृपा ददुः ॥ ७.३९.८ ॥
ते राजे आपापल्या पूर्वीच्या राज्यात जाऊन विविध रत्ने घेऊन आले आणि रामाला संतुष्ट करण्यासाठी नजराणे दिले.
7.39.9
अश्वान्यानानि रत्नानि हस्तिनश्च मदोत्कटान् ।
चन्दनानि च मुख्यानि दिव्यान्याभरणानि च ॥ ७.३९.९ ॥
घोडे, वाहने, रत्ने, मदाने उन्मत्त हत्ती, उत्तम चंदन आणि दिव्य अलंकार.
7.39.10
मणिमुक्ताप्रवालांस्तु दास्यो रूपसमन्विताः ।
अजाविकांश्च विविधान् रथांस्तु विविधान्ददुः ॥ ७.३९.१० ॥
मणी, मोती, प्रवाळे, रूपवान दासी, शेळ्या-मेंढ्या आणि विविध रथ हेही त्यांनी दिले.
7.39.11
भरतो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नश्च महाबलाः ।
आदाय तानि रत्नानि स्वां पुरीं पुनरागताः ॥ ७.३९.११ ॥
महाबलवान भरत, लक्ष्मण आणि शत्रुघ्न ती रत्ने घेऊन पुन्हा आपल्या नगरीत आले.
7.39.12
आगम्य च पुरीं रम्यामयोध्यां पुरुषर्षभाः ।
तानि रत्नानि चित्राणि रामाय समुपाहरन् ॥ ७.३९.१२ ॥
ते पुरुषश्रेष्ठ रमणीय अयोध्या नगरीत येऊन ती अद्भुत रत्ने रामाला अर्पण करते झाले.
7.39.13
प्रतिगृह्य च तत्सर्वं रामः प्रीतिसमन्वितः ।
सुग्रीवाय ददौ राज्ञे महात्मा कृतकर्मणे ॥ ७.३९.१३ ॥
ते सर्व स्वीकारून प्रेमयुक्त राम यांनी कृतकर्मा राजा सुग्रीवाला दिले.
7.39.14
बिभीषणाय च ददौ तथान्येभ्यो ऽपि राघवः ।
राक्षसेभ्यः कपिभ्यश्च यैर्वृतो जयमाप्तवान् ॥ ७.३९.१४ ॥
राघवाने विभीषणाला आणि इतर राक्षस व वानरांनाही दिले, ज्यांच्यासह वेढलेले राहून त्यांनी विजय मिळवला.
7.39.15
ते सर्वे रामदत्तानि रत्नानि कपिराक्षसाः ।
शिरोभिर्धारयामासुर्बाहुभिश्च महाबलाः ॥ ७.३९.१५ ॥
ते सर्व कपि-राक्षस, महाबली, रामाने दिलेली रत्ने डोक्यावर व बाहूंवर धारण करू लागले.
7.39.16
हनूमन्तं च नृपतिरिक्ष्वाकूणां महारथः ।
अङ्गदं च महाबाहुमङ्कमारोप्य वीर्यवान् ॥ ७.३९.१६ ॥
इक्ष्वाकु वंशाचा राजा, महारथी, पराक्रमी राम यांनी हनुमानाला आणि महाबाहू अंगदाला मांडीवर बसवले.
7.39.17
रामः कमलपत्राक्षः सुग्रीवमिदमब्रवीत् ।
अङ्गदस्ते सुपुत्रो ऽयं मन्त्री चाप्यनिलात्मजः ॥ ७.३९.१७ ॥
कमलनयन राम सुग्रीवाला म्हणाले: "हा अंगद तुमचा सुपुत्र आहे, आणि हा वायुपुत्र मंत्रीही आहे."
7.39.18
सुग्रीवमन्त्रिते युक्तौ मम चापि हिते रतौ ।
अर्हतो विविधां पूजां त्वत्कृते वै हरीश्वर ॥ ७.३९.१८ ॥
सुग्रीवाच्या मंत्रणेत गुंतलेले आणि माझ्या हितात रमलेले हे दोघे विविध प्रकारच्या सन्मानास पात्र आहेत—तुमच्यामुळेच, हरीश्वरा.
7.39.19
इत्युक्त्वा व्यवमुच्याङ्गाद्भूषणानि महायशाः ।
स बबन्ध महार्हाणि तदाङ्गदहनूमतोः ॥ ७.३९.१९ ॥
असे बोलून महायशस्वी रामाने आपल्या अंगावरील अलंकार काढले आणि अंगद व हनुमान यांना अमूल्य अलंकार बांधले.
7.39.20
आभाष्य च महावीर्यान्राघवो यूथपर्षभान् ।
नीलं नलं केसरिणं कुमुदं गन्धमादनम् ॥ ७.३९.२० ॥
राघवाने महापराक्रमी आणि यूथपतींमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या नील, नल, केसरी, कुमुद आणि गंधमादन यांना संबोधले.
7.39.21
सुषेणं पनसं वीरं मैन्दं द्विविदमेव च ।
जाम्बवन्तं गवाक्षं च विनतं धूम्रमेव च ॥ ७.३९.२१ ॥
सुषेण, पनस, वीर मैंद आणि द्विविद, तसेच जांबवान, गवाक्ष, विनत आणि धूम्र यांनाही.
7.39.22
वलीमुखं प्रजङ्घं च सन्नादं च महाबलम् ।
दरीमुखं दधिमुखमिन्द्रजानुं च यूथपम् ॥ ७.३९.२२ ॥
वलीमुख, प्रजंघ, महाबली सन्नाद, दरीमुख, दधिमुख आणि यूथपती इंद्रजानु यांनाही.
7.39.23
मधुरं श्लक्ष्णया वाचा नेत्राभ्यामापिबन्निव ।
सुहृदो मे भवन्तश्च शरीरं भ्रातरस्तथा ॥ ७.३९.२३ ॥
मधुर व कोमल वाणीने, डोळ्यांनी जणू पीत असल्यासारखे (राम म्हणाला): "तुम्ही माझे मित्र आहात, माझ्या शरीरासारखे व भावांसारखे आहात."
7.39.24
युष्माभिरुद्धृतश्चाहं व्यसनात्काननौकसः ।
धन्यो राजा च सुग्रीवो भवद्भिः सुहृदां वरैः ॥ ७.३९.२४ ॥
वनवासी असलेल्या तुम्ही मला संकटातून सोडवले. श्रेष्ठ मित्रांसह राजा सुग्रीव धन्य आहे.
7.39.25
एवमुक्त्वा ददौ तेभ्यो भूषणानि यथार्हतः ।
वज्राणि च महार्हाणि सस्वजे च नरर्षभः ॥ ७.३९.२५ ॥
असे बोलून त्यांनी त्यांच्या योग्यतेनुसार अलंकार दिले, मौल्यवान रत्नेही दिली; नरश्रेष्ठ राम यांनी त्यांना आलिंगन दिले.
7.39.26
ते पिबन्तः सुगन्धीनि मधूनि मधुपिङ्गलाः ।
मांसानि च सुमृष्टानि मूलानि च फलानि च ॥ ७.३९.२६ ॥
ते सुगंधी मध प्राशन करत, मधाने पिंगट झाले, आणि उत्तम शिजवलेले मांस, मुळे व फळे खात.
7.39.27
एवं तेषां निवसतां मासः साग्रो ययौ तदा ।
मुहूर्तमिव ते सर्वे रामभक्त्या च मेनिरे ॥ ७.३९.२७ ॥
अशा प्रकारे ते राहत असताना एका महिन्याहून अधिक काळ गेला; रामभक्तीमुळे त्या सर्वांना तो एका क्षणाप्रमाणे वाटला.
7.39.28
रामो ऽपि रेमे तैः सार्धं वानरैः कामरूपिभिः ।
राक्षसैश्च महावीर्यैर्ऋक्षैश्चैव महाबलैः ॥ ७.३९.२८ ॥
राम देखील इच्छेनुसार रूप धारण करणाऱ्या वानरांसह, महापराक्रमी राक्षसांसह आणि महाबलवान ऋक्षांसह आनंदित झाले.
7.39.29
एवं तेषां ययौ मासो द्वितीयः शिशिरः सुखम् ।
वानराणां प्रहृष्टानां राक्षसानां च सर्वशः ॥ ७.३९.२९ ॥
अशा प्रकारे त्यांचा दुसरा शिशिर महिना सुखाने गेला; वानर आणि राक्षस सर्वजण आनंदित होते.
7.39.30
इक्ष्वाकुनगरे रम्ये परां प्रीतिमुपासताम् ।
रामस्य प्रीतिकरणैः कालस्तेषां सुखं ययौ ॥ ७.३९.३० ॥
इक्ष्वाकूंच्या रमणीय नगरीत ते परम आनंद अनुभवत होते; रामाला आनंद देणाऱ्या गोष्टींनी त्यांचा काळ सुखात गेला.