Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.4.1

श्रुत्वागस्त्येरितं वाक्यं रामो विस्मयमागतः ।
कथमासीत्तु लङ्कायां सम्भवो रक्षसां पुरा ॥ ७.४.१ ॥

ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାମ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। ପୂର୍ବରେ ଲଙ୍କାରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କିପରି ହୋଇଥିଲା?

7.4.2

ततः शिरः कम्पयित्वा त्रेताग्निसमविग्रहम् ।
तमगस्त्यं मुहुर्दृष्ट्वा स्मयमानो ऽभ्यभाषत ॥ ७.४.२ ॥

ତା'ପରେ ତ୍ରେତାଗ୍ନି ସମାନ ଦେହଧାରୀ ସେହି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଦେଖି, ମୁଣ୍ଡ ହଲାଇ, ହସି ହସି (ରାମ) କହିଲେ।

7.4.3

भगवन्पूर्वमप्येषा लङ्कासीत्पिशिताशिनाम् ।
श्रुत्वेदं भगवद्वाक्यं जातो मे विस्मयः परः ॥ ७.४.३ ॥

ହେ ଭଗବନ୍! ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲଙ୍କା ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଥିଲା। ଆପଣଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମୋତେ ବହୁତ ବିସ୍ମୟ ହୋଇଛି।

7.4.4

पुलस्त्यवंशादुद्भूता राक्षसा इति नः श्रुतम् ।
इदानीमन्यतश्चापि सम्भवः कीर्तितस्त्वया ॥ ७.४.४ ॥

ରାକ୍ଷସମାନେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆପଣ ଅନ୍ୟ ଏକ ଉତ୍ସରୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କହିଛନ୍ତି।

7.4.5

रावणात्कुम्भकर्णाच्च प्रहस्ताद्विकटादपि ।
रावणस्य च पुत्रेभ्यः किं नु ते बलवत्तराः ॥ ७.४.५ ॥

ସେମାନେ ରାବଣ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରହସ୍ତ ଓ ବିକଟଙ୍କଠାରୁ ଏବଂ ରାବଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ବଳଶାଳୀ ଥିଲେ କି?

7.4.6

क एषां पूर्वको ब्रह्मन्किन्नामा च बलोत्कटः ।
अपराधं च कं प्राप्य विष्णुना द्राविताः कथम् ॥ ७.४.६ ॥

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍! ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ କିଏ ଥିଲା, ଏବଂ ଅତି ବଳଶାଳୀଙ୍କ ନାମ କଣ? କେଉଁ ଅପରାଧ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ କିପରି ତଡ଼ି ଦେଲେ?

7.4.7

एतद्विस्तरतः सर्वं कथयस्व ममानघ ।
कुतूहलमिदं मह्यं नुद भानुर्यथा तमः ॥ ७.४.७ ॥

ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏ ସବୁ ବିସ୍ତାରିତ ଭାବେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରେ, ସେପରି ମୋର ଏ କୌତୂହଳ ଦୂର କରନ୍ତୁ।

7.4.8

राघवस्य वचः श्रुत्वा संस्कारालङ्कृतं शुभम् ।
ईषद्विस्मयमानस्तमगस्त्यः प्राह राघवम् ॥ ७.४.८ ॥

ରାଘବଙ୍କ ସଂସ୍କାରଯୁକ୍ତ ଓ ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଟିକେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.4.9

प्रजापतिः पुरा सृष्ट्वा ह्यपः सलिलसम्भवः ।
तासां गोपायने सत्त्वानसृजत्पद्मसम्भवः ॥ ७.४.९ ॥

ପୂର୍ବେ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଜଳରୁ ଜାତ ପ୍ରଜାପତି ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

7.4.10

ते सत्त्वाः सत्त्वकर्तारं विनीतवदुपस्थिताः ।
किं कुर्म इति भाषन्तः क्षुत्पिपासाभयार्दिताः ॥ ७.४.१० ॥

କ୍ଷୁଧା, ତୃଷ୍ଣା ଓ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ସେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବିନୟରେ ପ୍ରାଣୀସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ, "ଆମେ କଣ କରିବୁ?"

7.4.11

प्रजापतिस्तु तान्याह सत्वानि प्रहसन्निव ।
आभाष्य वाचा यत्नेन रक्षध्वमिति मानदः ॥ ७.४.११ ॥

ମାନଦାତା ପ୍ରଜାପତି ହସିବା ପରି ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯତ୍ନରେ ରକ୍ଷା କର।"

7.4.12

रक्षामेति च तत्रान्ये जक्षाम इति चापरे ।
भुक्षिताभुक्षितैरुक्तस्ततस्तानाह भूतकृत् ॥ ७.४.१२ ॥

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି କହିଲେ, "ଆମେ ରକ୍ଷା କରିବୁ," ଆଉ କେହି କହିଲେ, "ଆମେ ଖାଇବୁ।" ଭୋକିଲା ଓ ଭୋକ ନ ଥିବା ସେମାନେ ଏପରି କହିବାରୁ ଭୂତସ୍ରଷ୍ଟା ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.4.13

रक्षामेति च यैरुक्तं राक्षसास्ते भवन्तु वः ।
जक्षाम इति यैरुक्तं यक्षा एव भवन्तु वः ॥ ७.४.१३ ॥

'ରକ୍ଷା କରିବୁ' ବୋଲି ଯେଉଁମାନେ କହିଲେ ସେମାନେ ତୁମ୍ଭମାନଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ହେଉନ୍ତୁ; 'ଖାଇବୁ' ବୋଲି ଯେଉଁମାନେ କହିଲେ ସେମାନେ ଯକ୍ଷ ହେଉନ୍ତୁ।

7.4.14

तत्र हेतिः प्रहेतिश्च भ्रातरौ राक्षसाधिपौ ।
मधुकैटभसङ्काशौ बभूवतुररिन्दमौ ॥ ७.४.१४ ॥

ସେଠାରେ ହେତି ଓ ପ୍ରହେତି ନାମକ ଦୁଇ ଭାଇ, ରାକ୍ଷସାଧିପତି, ମଧୁ-କୈଟଭଙ୍କ ସଦୃଶ, ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ହେଲେ।

7.4.15

प्रहेतिर्धार्मिकस्तत्र तपोवनगतस्तदा ।
हेतिर्दारक्रियार्थे तु परं यत्नमथाकरोत् ॥ ७.४.१५ ॥

ପ୍ରହେତି ଧାର୍ମିକ ଥିଲେ ଏବଂ ସେତେବେଳେ ତପୋବନକୁ ଯାଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ହେତି ବିବାହ ପାଇଁ ବହୁତ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।

7.4.16

स कालभगिनीं कन्यां भयां नाम भयावहाम् ।
उदावहदमेयात्मा स्वयमेव महामतिः ॥ ७.४.१६ ॥

ସେହି ଅମେୟାତ୍ମା, ମହାମତି ନିଜେ କାଳଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଭୟ ଆଣିବାକାରିଣୀ ଭୟା ନାମକ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କଲେ।

7.4.17

स तस्यां जनयामास हेती राक्षसपुङ्गवः ।
पुत्रं पुत्रवतां श्रेष्ठो विद्युत्केश इति श्रुतम् ॥ ७.४.१७ ॥

ସେହି ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେତି ତାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇଲେ; ପୁତ୍ରବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ବିଦ୍ୟୁତ୍କେଶ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

7.4.18

विद्युत्केशो हेतिपुत्रः स दीप्तार्कसमप्रभः ।
व्यवर्धत महातेजास्तोयमध्य इवाम्बुदः ॥ ७.४.१८ ॥

ହେତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଦ୍ୟୁତ୍କେଶ, ଦୀପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ମେଘ ପରି ବଢ଼ିଲେ।

7.4.19

स यदा यौवनं भद्रमनुप्राप्तो निशाचरः ।
ततो दारक्रियां तस्य कर्तुं व्यवसितः पिता ॥ ७.४.१९ ॥

ସେହି ନିଶାଚର ଯେତେବେଳେ ଶୁଭ ଯୌବନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ତାର ପିତା ତାର ବିବାହ କରାଇବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।

7.4.20

सन्ध्यायास्तनयां सो ऽथ सन्ध्यातुल्यां प्रभावतः ।
वरयामास पुत्रार्थं हेती राक्षसपुङ्गवः ॥ ७.४.२० ॥

ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେତି ପୁତ୍ର ପାଇଁ ସନ୍ଧ୍ୟା ସଦୃଶ ପ୍ରଭାବଶାଳିନୀ ସନ୍ଧ୍ୟାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ବରଣ କଲା।

7.4.21

अवश्यमेव दातव्या परस्मै सेति सन्ध्यया ।
चिन्तयित्वा सुता दत्ता विद्युत्केशाय राघव ॥ ७.४.२१ ॥

'ତାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଅନ୍ୟକୁ ଦେବାକୁ ହେବ' ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରି ସନ୍ଧ୍ୟା, ହେ ରାଘବ, ସେ କନ୍ୟାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍କେଶକୁ ଦେଲେ।

7.4.22

सन्ध्यायास्तनयां लब्ध्वा विद्युत्केशो निशाचरः ।
रमते स्म तया सार्धं पौलोम्या मघवानिव ॥ ७.४.२२ ॥

ସନ୍ଧ୍ୟାଙ୍କ କନ୍ୟା ପାଇ ନିଶାଚର ବିଦ୍ୟୁତ୍କେଶ ତାଙ୍କ ସହିତ ସେପରି ରମିଲା, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ପୌଲୋମୀ ସହିତ ରମନ୍ତି।

7.4.23

केनचित्त्वथ कालेन राम सालकटङ्कटा ।
विद्युत्केशाद्गर्भमाप घनराजिरिवार्णवात् ॥ ७.४.२३ ॥

ହେ ରାମ, କିଛି କାଳ ପରେ ସାଳକଟଙ୍କଟା ବିଦ୍ୟୁତ୍କେଶରୁ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲା, ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରୁ ମେଘମାଳା ଉଠେ।

7.4.24

ततः सा राक्षसी गर्भं घनगर्भसमप्रभम् ।
प्रसूता मन्दरं गत्वा गङ्गा गर्भमिवाग्निजम् ॥ ७.४.२४ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ରାକ୍ଷସୀ, ମେଘଗର୍ଭ ସଦୃଶ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ଗର୍ଭକୁ ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଯାଇ ପ୍ରସବ କଲା, ଯେପରି ଗଙ୍ଗା ଅଗ୍ନିଜକୁ ପ୍ରସବ କରିଥିଲେ।

7.4.25

समुत्सृज्य तु सा गर्भं विद्युत्केशरतार्थिनी ।
रेमे तु सार्धं पतिना विस्मृत्य सुतमात्मजम् ॥ ७.४.२५ ॥

ସେ ଗର୍ଭକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରି, ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ରମଣ କଲା; ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ହିଁ ଭୁଲିଗଲା।

7.4.26

उत्सृष्टस्तु तदा गर्भो घनशब्दसमस्वनः ।
तयोत्सृष्टः स तु शिशुः शरदर्कसमद्युतिः ।
निधायास्ये स्वयं मुष्टिं रुरोद शनकैस्तदा ॥ ७.४.२६ ॥

ସେତେବେଳେ ମେଘଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦଯୁକ୍ତ ସେହି ଗର୍ଭ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହେଲା। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗ ହୋଇଥିବା ସେହି ଶିଶୁ ଶରତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା; ମୁଷ୍ଟି ମୁଖରେ ରଖି ଧୀରେ ଧୀରେ କାନ୍ଦିଲା।

7.4.27

ततो वृषभमास्थाय पार्वत्या सहितः शिवः ।
वायुमार्गेण गच्छन्वै शुश्राव रुदितस्वनम् ॥ ७.४.२७ ॥

ଏଥର ଶିବ ବୃଷଭରେ ଆରୋହଣ କରି ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହିତ ବାୟୁମାର୍ଗରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ କ୍ରନ୍ଦନର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ।

7.4.28

अपश्यदुमया सार्धं रुदन्तं राक्षसात्मजम् ।
कारुण्यभावात्पार्वत्या भवस्त्रिपुरसूदनः ॥ ७.४.२८ ॥

ଉମାଙ୍କ ସହିତ ରୋଉଥିବା ରାକ୍ଷସପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ। ପାର୍ବତୀଙ୍କ କରୁଣାଭାବରୁ ତ୍ରିପୁରସୂଦନ ଭବ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

7.4.29

तं राक्षसात्मजं चक्रे मातुरेव वयःसमम् ।
अमरं चैव तं कृत्वा महादेवो ऽक्षरो ऽव्ययः ॥ ७.४.२९ ॥

ଅକ୍ଷର ଓ ଅବ୍ୟୟ ମହାଦେବ ସେହି ରାକ୍ଷସପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମାତାଙ୍କ ସମାନ ବୟସର କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅମର କଲେ।

7.4.30

पुरमाकाशगं प्रादात्पार्वत्याः प्रियकाम्यया ।
उमयापि वरो दत्तो राक्षसानां नृपात्मज ॥ ७.४.३० ॥

ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ଆକାଶଗାମୀ ନଗର ଦେଲେ। ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଉମା ମଧ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ।

7.4.31

सद्योपलब्धिर्गर्भस्य प्रसूतिः सद्य एव च ।
सद्य एव वयःप्राप्तिर्मातुरेव वयस्समम् ॥ ७.४.३१ ॥

ଗର୍ଭ ତୁରନ୍ତ ହେଉଥିଲା, ପ୍ରସବ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ହେଉଥିଲା। ଜନ୍ମ ହେବାମାତ୍ରେ ସେମାନେ ମାତାଙ୍କ ସମାନ ବୟସ ପାଉଥିଲେ।

7.4.32

ततः सुकेशो वरदानगर्वितः श्रियं प्रभोः प्राप्य हरस्य पार्श्वतः ।
चचार सर्वत्र महान्महामतिः खगं पुरं प्राप्य पुरन्दरो यथा ॥ ७.४.३२ ॥

ତା'ପରେ ବରଦାନରେ ଗର୍ବିତ ମହାମତି ସୁକେଶ, ପ୍ରଭୁ ହରଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଶ୍ରୀ ପାଇ ସର୍ବତ୍ର ବିଚରଣ କଲା, ଯେପରି ଆକାଶରେ ନଗର ପାଇ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ବିଚରଣ କରନ୍ତି।