Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.40

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.40.1

तथा स्म तेषां वसतामृक्षवानररक्षसाम् ।
राघवस्तु महातेजाः सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ ७.४०.१ ॥

ଏହିପରି ଋକ୍ଷ, ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ରହୁଥିବା ସମୟରେ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଘବ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ।

7.40.2

गम्यतां सौम्य किष्किन्धां दुराधर्षां सुरासुरैः ।
पालयस्व सहामात्यो राज्यं निहतकण्टकम् ॥ ७.४०.२ ॥

ହେ ସୌମ୍ୟ! ଦେବ-ଅସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଯାଅ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଷ୍କଣ୍ଟକ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କର।

7.40.3

अङ्गदं च महाबाहो प्रीत्या परमया युतः ।
पश्य त्वं हनुमन्तं च नलं च सुमहाबलम् ॥ ७.४०.३ ॥

ହେ ମହାବାହୁ! ପରମ ସ୍ନେହରେ ଅଙ୍ଗଦ, ହନୁମାନ ଓ ଅତି ବଳବାନ ନଳଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖ।

7.40.4

सुषेणं श्वशुरं वीरं तारं च बलिनां वरम् ।
कुमुदं चैव दुर्धर्षं नीलं चैव महाबलम् ॥ ७.४०.४ ॥

ତୁମ ଶ୍ଵଶୁର ବୀର ସୁଷେଣ, ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାର, ଦୁର୍ଧର୍ଷ କୁମୁଦ ଏବଂ ମହାବଳୀ ନୀଳଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖ।

7.40.5

वीरं शतवलिं चैव मैन्दं द्विविदमेव च ।
गजं गवाक्षं गवयं शरभं च महाबलम् ।
पश्य प्रीतिसमायुक्तो गन्धमादनमेव च ॥ ७.४०.५ ॥

ବୀର ଶତବଳି, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ଗଜ, ଗବାକ୍ଷ, ଗବୟ, ମହାବଳୀ ଶରଭ ଏବଂ ଗନ୍ଧମାଦନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ନେହରେ ଦେଖ।

7.40.6

ऋषभं च सुविक्रान्तं जाम्बवन्तं महाबलम् ।
ये चेमे सुमहात्मानो मदर्थे त्यक्तजीविताः ॥ ७.४०.६ ॥

ଅତି ପରାକ୍ରମୀ ଋଷଭ ଓ ମହାବଳୀ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କୁ ଦେଖ, ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଏହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

7.40.7

पश्य त्वं प्रीतिसंयुक्तो मा चैषां विप्रियं कृथाः ॥ ७.४०.७ ॥

ଦେଖ, ତୁମେ ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୁହ, ଏବଂ ଏମାନଙ୍କର କୌଣସି ଅପ୍ରିୟ କାମ କର ନାହିଁ।

7.40.8

एवमुक्त्वा तु सुग्रीवमाश्लिष्य च पुनः पुनः ।
विभीषणमुवाचाथ रामो मधुरया गिरा ॥ ७.४०.८ ॥

ଏହା କହି ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ରାମ ମଧୁର ବାଣୀରେ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.40.9

लङ्कां प्रशाधि धर्मेण धर्मज्ञस्त्वं मतो मम ।
पुरस्य राक्षसानां च स्वभ्रातुस्सम्मतो ह्यसि ॥ ७.४०.९ ॥

ତୁମେ ଧର୍ମରେ ଲଙ୍କା ଶାସନ କର; ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭାବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମାନେ। ନଗର, ରାକ୍ଷସ ଓ ତୁମ ନିଜ ଭାଇଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ହିଁ ସମ୍ମାନିତ।

7.40.10

मा च बुद्धिमधर्मे त्वं कुर्या राजन्कथञ्चन ।
बुद्धिमन्तो हि राजानो ध्रुवमश्नन्ति मेदिनीम् ॥ ७.४०.१० ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ବୁଦ୍ଧିକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଅଧର୍ମ ଆଡ଼କୁ ଚାଳିତ କର ନାହିଁ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜାମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

7.40.11

अहं च नित्यशो राजन्सुग्रीवसहितस्त्वया ।
स्मर्तव्यः परया प्रीत्या गच्छ त्वं विगतज्वरः ॥ ७.४०.११ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ସର୍ବଦା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ପରମ ସ୍ନେହରେ ସ୍ମରଣ କରିବ। ଏବେ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହୋଇ ଯାଅ।

7.40.12

रामस्य भाषितं श्रुत्वा ऋक्षवानरराक्षसाः ।
साधुसाध्विति काकुत्स्थं प्रशशंसुः पुनः पुनः ॥ ७.४०.१२ ॥

ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଋକ୍ଷ, ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ 'ସାଧୁ, ସାଧୁ' କହି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

7.40.13

तव बुद्धिर्महाबाहो वीर्यमद्भुतमेव च ।
माधुर्यं परमं राम स्वयम्भोरिव नित्यदा ॥ ७.४०.१३ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ; ହେ ରାମ, ତୁମର ପରମ ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ସର୍ବଦା ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି।

7.40.14

तेषामेवं ब्रुवाणानां वानराणां च राक्षसाम् ।
हनूमान्प्रवणः भूत्वा राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.४०.१४ ॥

ସେମାନେ ଏପରି କହୁଥିବା ସମୟରେ, ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହନୁମାନ ନମ୍ରତାପୂର୍ବକ ରାଘବଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.40.15

स्नेहो मे परमो राजंस्त्वयि तिष्ठतु नित्यदा ।
भक्तिश्च नियता वीर भावो नान्यत्र गच्छतु ॥ ७.४०.१५ ॥

ହେ ରାଜନ, ମୋ ପରମ ସ୍ନେହ ସର୍ବଦା ତୁମଠାରେ ରହୁ; ହେ ବୀର, ମୋ ଭକ୍ତି ସ୍ଥିର ରହୁ; ମୋ ଭାବ ଅନ୍ୟତ୍ର ନ ଯାଉ।

7.40.16

वायद्रामकथा वीर चरिष्यति महीतले ।
तावच्छरीरे वत्स्यन्ति प्राणा मम न संशयः ॥ ७.४०.१६ ॥

ହେ ବୀର, ପୃଥିବୀରେ ରାମକଥା ଯେତେଦିନ ଚାଲିବ, ସେତେଦିନ ମୋ ପ୍ରାଣ ଏ ଶରୀରରେ ବାସ କରିବ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

7.40.17

यच्चैतच्चरितं दिव्यं कथा ते रघुनन्दन ।
तन्मयाप्सरसो नाम श्रावयेयुर्नरर्षभ ॥ ७.४०.१७ ॥

ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ତୁମର ଏ ଦିବ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଓ କଥା — ଅପ୍ସରା ନାମଧାରୀ ସେମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଶୁଣାନ୍ତୁ; ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ।

7.40.18

तच्छ्रुत्वाहं ततो वीर तव चर्यामृतं प्रभो ।
उत्कण्ठां तां हरिष्यामि मेघलेखामिवानिलः ॥ ७.४०.१८ ॥

ହେ ବୀର, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତାହା ଶୁଣି, ତାପରେ ତୁମର ଚରିତ୍ରରୂପୀ ଅମୃତ ଶୁଣି, ମେଘରେଖାକୁ ପବନ ଯେପରି ଉଡ଼ାଇ ନିଏ, ସେପରି ମୁଁ ସେହି ଉତ୍କଣ୍ଠା ଦୂର କରିବି।

7.40.19

एवं ब्रुवाणं रामस्तु हनूमन्तं वरासनात् ।
उत्थाय सस्वजे स्नेहाद्वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.४०.१९ ॥

ଏପରି କହୁଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ରାମ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନରୁ ଉଠି ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ ।

7.40.20

एवमेतत्कपिश्रेष्ठ भविता नात्र संशयः ।
चरिष्यति कथा यावदेषा लोके च मामिका ।
तावत्ते भविता कीर्तिः शरीरे ऽप्यसवस्तथा ॥ ७.४०.२० ॥

ହେ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଏପରି ହିଁ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ଜଗତରେ ମୋର ଏହି କଥା ଯେତେ କାଳ ପ୍ରଚଳିତ ରହିବ, ସେତେ କାଳ ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ରହିବ; ଶରୀରରେ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ସେପରି ରହିବ ।

7.40.21

लोका हि यावत्स्थास्यन्ति तावत्स्थास्यति मे कथा ॥ ७.४०.२१ ॥

ଲୋକମାନେ ଯେତେକାଳ ରହିବେ, ସେତେକାଳ ମୋର କଥା ମଧ୍ୟ ରହିବ ।

7.40.22

लोके च मामिका ।
एकैकस्योपकारस्य प्राणान्दास्यामि ते कपे ।
नरः प्रत्युपकाराणामापस्त्वायाति पात्रताम् ॥ ७.४०.२२ ॥

ଜଗତରେ ମୋ ବିଷୟକ କଥାରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉପକାର ପାଇଁ, ହେ କପି, ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରାଣ ଦେବି । ମଣିଷ ଉପକାରର ପ୍ରତ୍ୟୁପକାର କରିବାର ଯୋଗ୍ୟତା ସେତେବେଳେ ପାଏ…

7.40.23

ततो ऽस्य हारं चन्द्राभं मुच्य कण्ठात्स राघवः ।
वैडूर्यतरलं कण्ठे बबन्ध च हनूमतः ॥ ७.४०.२३ ॥

ତା'ପରେ ରାଘବ ନିଜ କଣ୍ଠରୁ ଚନ୍ଦ୍ରଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେହି ହାର ଖୋଲି, ବୈଡୂର୍ଯ୍ୟମଣିରେ ଝଲମଲ ସେହି ହାରକୁ ହନୁମାନଙ୍କ କଣ୍ଠରେ ବାନ୍ଧିଦେଲେ ।

7.40.24

तेनोरसि निबद्धेन हारेण महता कपिः ।
रराज हेमशैलेन्द्रश्चन्द्रेणाक्रान्तमस्तकः ॥ ७.४०.२४ ॥

ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ବାନ୍ଧିଥିବା ସେହି ବିଶାଳ ହାରରେ ସେ କପି, ଚନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱାରା ମସ୍ତକ ଆଚ୍ଛାଦିତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପର୍ବତରାଜ ମେରୁ ପରି ଶୋଭିଲେ ।

7.40.25

श्रुत्वा तु राघवस्यैतदुत्थायोत्थाय वानराः ।
प्रणम्य शिरसा पादौ निर्जग्मुस्ते महाबलाः ॥ ७.४०.२५ ॥

ରାଘବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେହି ବାନରମାନେ ବାରମ୍ବାର ଉଠି, ମସ୍ତକ ନତ କରି ତାଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ମହାବଳୀମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

7.40.26

सुग्रीवः स च रामेण निरन्तरमुरोगतः ।
विभीषणश्च धर्मात्मा सर्वे ते बाष्पविक्लवाः ॥ ७.४०.२६ ॥

ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଗାଢ଼ ଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗିତ ହେଲେ, ଏବଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଭୀଷଣ ମଧ୍ୟ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଲୁହରେ ବିହ୍ବଳ ହେଲେ।

7.40.27

सर्वे च ते बाष्पकलाः साश्रुनेत्रा विचेतसः ।
सम्मूढा इव दुःखेन त्यजन्तो राघवं तदा ॥ ७.४०.२७ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଲୁହଭରା ହୃଦୟ ଓ ଲୁହଭରା ଆଖିରେ, ମନ ବିଚଳିତ ହୋଇ, ଦୁଃଖରେ ଯେପରି ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ପରି, ସେ ସମୟରେ ରାଘବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଯାଉଥିଲେ।

7.40.28

कृतप्रसादास्तेनैवं राघवेण महात्मना ।
जग्मुः स्वं स्वं गृहं सर्वे देही देहमिव त्यजन् ॥ ७.४०.२८ ॥

ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କଠାରୁ ଏହିପରି କୃପା ପାଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ, ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ଦେହୀ ପରି, ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।

7.40.29

ततस्तु ते राक्षसऋक्षवानराः प्रणम्य रामं रघुवंशवर्धनम् ।
वियोगजाश्रुप्रतिपूर्णलोचनाः प्रतिप्रयातास्तु यथा निवासिनः ॥ ७.४०.२९ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ରାକ୍ଷସ, ଋକ୍ଷ ଓ ବାନରମାନେ ରଘୁବଂଶ ବର୍ଦ୍ଧନକାରୀ ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବିୟୋଗରୁ ଜାତ ଲୁହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ, ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପରି ଫେରିଗଲେ।