ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.40.1
तथा स्म तेषां वसतामृक्षवानररक्षसाम् ।
राघवस्तु महातेजाः सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ ७.४०.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿੱਛ, ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਘਵ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
7.40.2
गम्यतां सौम्य किष्किन्धां दुराधर्षां सुरासुरैः ।
पालयस्व सहामात्यो राज्यं निहतकण्टकम् ॥ ७.४०.२ ॥
ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ! ਦੇਵਾਂ-ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਜਾਓ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਹਿਤ ਕੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਾਜ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰੋ।
7.40.3
अङ्गदं च महाबाहो प्रीत्या परमया युतः ।
पश्य त्वं हनुमन्तं च नलं च सुमहाबलम् ॥ ७.४०.३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਪਰਮ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅੰਗਦ, ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਨਲ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇ।
7.40.4
सुषेणं श्वशुरं वीरं तारं च बलिनां वरम् ।
कुमुदं चैव दुर्धर्षं नीलं चैव महाबलम् ॥ ७.४०.४ ॥
ਤੇਰੇ ਸਹੁਰੇ ਵੀਰ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤਾਰ, ਦੁਰਧਰਸ਼ ਕੁਮੁਦ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਨੀਲ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇ।
7.40.5
वीरं शतवलिं चैव मैन्दं द्विविदमेव च ।
गजं गवाक्षं गवयं शरभं च महाबलम् ।
पश्य प्रीतिसमायुक्तो गन्धमादनमेव च ॥ ७.४०.५ ॥
ਵੀਰ ਸ਼ਤਬਲੀ, ਮੈਂਦ, ਦ੍ਵਿਵਿਦ, ਗਜ, ਗਵਾਕ੍ਸ਼, ਗਵਯ, ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ਰਭ ਅਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਵੱਲ ਵੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਦੇ।
7.40.6
ऋषभं च सुविक्रान्तं जाम्बवन्तं महाबलम् ।
ये चेमे सुमहात्मानो मदर्थे त्यक्तजीविताः ॥ ७.४०.६ ॥
ਅਤਿ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਰਿਸ਼ਭ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਜਾਂਬਵਾਨ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਚੁੱਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੀ।
7.40.7
पश्य त्वं प्रीतिसंयुक्तो मा चैषां विप्रियं कृथाः ॥ ७.४०.७ ॥
ਦੇਖੋ, ਤੁਸੀਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹੋ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅਪਰੀਤੀ ਨਾ ਕਰੋ।
7.40.8
एवमुक्त्वा तु सुग्रीवमाश्लिष्य च पुनः पुनः ।
विभीषणमुवाचाथ रामो मधुरया गिरा ॥ ७.४०.८ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
7.40.9
लङ्कां प्रशाधि धर्मेण धर्मज्ञस्त्वं मतो मम ।
पुरस्य राक्षसानां च स्वभ्रातुस्सम्मतो ह्यसि ॥ ७.४०.९ ॥
ਤੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ; ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਨਗਰ, ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਨਯੋਗ ਹੈਂ।
7.40.10
मा च बुद्धिमधर्मे त्वं कुर्या राजन्कथञ्चन ।
बुद्धिमन्तो हि राजानो ध्रुवमश्नन्ति मेदिनीम् ॥ ७.४०.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਨਾ ਲਾਈਂ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜੇ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
7.40.11
अहं च नित्यशो राजन्सुग्रीवसहितस्त्वया ।
स्मर्तव्यः परया प्रीत्या गच्छ त्वं विगतज्वरः ॥ ७.४०.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਸੁਗਰੀਵ ਸਮੇਤ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਰਮ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਹੀਂ। ਹੁਣ ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾ।
7.40.12
रामस्य भाषितं श्रुत्वा ऋक्षवानरराक्षसाः ।
साधुसाध्विति काकुत्स्थं प्रशशंसुः पुनः पुनः ॥ ७.४०.१२ ॥
ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਿੱਛਾਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਨੇ 'ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ' ਆਖ ਕੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
7.40.13
तव बुद्धिर्महाबाहो वीर्यमद्भुतमेव च ।
माधुर्यं परमं राम स्वयम्भोरिव नित्यदा ॥ ७.४०.१३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਦਭੁਤ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਮ, ਤੇਰੀ ਪਰਮ ਮਿਠਾਸ ਸਦਾ ਸਵੈਂਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗੀ ਹੈ।
7.40.14
तेषामेवं ब्रुवाणानां वानराणां च राक्षसाम् ।
हनूमान्प्रवणः भूत्वा राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.४०.१४ ॥
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਨੂਮਾਨ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
7.40.15
स्नेहो मे परमो राजंस्त्वयि तिष्ठतु नित्यदा ।
भक्तिश्च नियता वीर भावो नान्यत्र गच्छतु ॥ ७.४०.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਸਨੇਹ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ; ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਅਟੱਲ ਰਹੇ; ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਨਾ ਜਾਵੇ।
7.40.16
वायद्रामकथा वीर चरिष्यति महीतले ।
तावच्छरीरे वत्स्यन्ति प्राणा मम न संशयः ॥ ७.४०.१६ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਕਥਾ ਚੱਲਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਤਦ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣਗੇ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
7.40.17
यच्चैतच्चरितं दिव्यं कथा ते रघुनन्दन ।
तन्मयाप्सरसो नाम श्रावयेयुर्नरर्षभ ॥ ७.४०.१७ ॥
ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਦਿਵ ਚਰਿੱਤਰ ਤੇ ਕਥਾ — ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਮੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਸੁਣਾਉਣ; ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
7.40.18
तच्छ्रुत्वाहं ततो वीर तव चर्यामृतं प्रभो ।
उत्कण्ठां तां हरिष्यामि मेघलेखामिवानिलः ॥ ७.४०.१८ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਚਰਿੱਤਰ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਉਸ ਉਤਕੰਠਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ।
7.40.19
एवं ब्रुवाणं रामस्तु हनूमन्तं वरासनात् ।
उत्थाय सस्वजे स्नेहाद्वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.४०.१९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.40.20
एवमेतत्कपिश्रेष्ठ भविता नात्र संशयः ।
चरिष्यति कथा यावदेषा लोके च मामिका ।
तावत्ते भविता कीर्तिः शरीरे ऽप्यसवस्तथा ॥ ७.४०.२० ॥
ਹੇ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਇਹ ਕਥਾ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਹੇਗੀ, ਤੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਵੀ ਓਨਾ ਚਿਰ ਰਹੇਗੀ; ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਵੀ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ।
7.40.21
लोका हि यावत्स्थास्यन्ति तावत्स्थास्यति मे कथा ॥ ७.४०.२१ ॥
ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਲੋਕ ਰਹਿਣਗੇ, ਓਨਾ ਚਿਰ ਮੇਰੀ ਕਥਾ ਵੀ ਰਹੇਗੀ।
7.40.22
लोके च मामिका ।
एकैकस्योपकारस्य प्राणान्दास्यामि ते कपे ।
नरः प्रत्युपकाराणामापस्त्वायाति पात्रताम् ॥ ७.४०.२२ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਉਪਕਾਰ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਹੇ ਕਪੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਮਨੁੱਖ ਉਪਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬਦਲਾ ਚੁਕਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ…
7.40.23
ततो ऽस्य हारं चन्द्राभं मुच्य कण्ठात्स राघवः ।
वैडूर्यतरलं कण्ठे बबन्ध च हनूमतः ॥ ७.४०.२३ ॥
ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਉਹ ਹਾਰ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਵੈਡੂਰਿਆ ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਝਿਲਮਿਲਾਉਂਦਾ ਉਹ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।
7.40.24
तेनोरसि निबद्धेन हारेण महता कपिः ।
रराज हेमशैलेन्द्रश्चन्द्रेणाक्रान्तमस्तकः ॥ ७.४०.२४ ॥
ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਉਸ ਵੱਡੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਕਪੀ, ਚੰਦਰਮਾ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਮੇਰੂ ਵਾਂਗ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ।
7.40.25
श्रुत्वा तु राघवस्यैतदुत्थायोत्थाय वानराः ।
प्रणम्य शिरसा पादौ निर्जग्मुस्ते महाबलाः ॥ ७.४०.२५ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਵਾਨਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਠਦੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਚਲੇ ਗਏ।
7.40.26
सुग्रीवः स च रामेण निरन्तरमुरोगतः ।
विभीषणश्च धर्मात्मा सर्वे ते बाष्पविक्लवाः ॥ ७.४०.२६ ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਰਾਮ ਦੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਕਸ ਕੇ ਲੱਗਿਆ, ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਵੀ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਵਿਹਵਲ ਹੋ ਗਏ।
7.40.27
सर्वे च ते बाष्पकलाः साश्रुनेत्रा विचेतसः ।
सम्मूढा इव दुःखेन त्यजन्तो राघवं तदा ॥ ७.४०.२७ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੇ ਦਿਲ ਅਤੇ ਅੱਥਰੂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਮਨ ਵਿਚਲਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਰਹੇ ਸਨ।
7.40.28
कृतप्रसादास्तेनैवं राघवेण महात्मना ।
जग्मुः स्वं स्वं गृहं सर्वे देही देहमिव त्यजन् ॥ ७.४०.२८ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਰਪਾ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਹ ਤਿਆਗਦੀ ਦੇਹੀ ਵਾਂਗ, ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਘਰੀਂ ਚਲੇ ਗਏ।
7.40.29
ततस्तु ते राक्षसऋक्षवानराः प्रणम्य रामं रघुवंशवर्धनम् ।
वियोगजाश्रुप्रतिपूर्णलोचनाः प्रतिप्रयातास्तु यथा निवासिनः ॥ ७.४०.२९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਰਿੱਛ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਰਘੂਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵੱਲ ਪਰਤਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਮੁੜ ਗਏ।