వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.40.1
तथा स्म तेषां वसतामृक्षवानररक्षसाम् ।
राघवस्तु महातेजाः सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ ७.४०.१ ॥
ఈ విధంగా ఋక్షులు, వానరులు, రాక్షసులు వారితో కలిసి నివసిస్తుండగా, మహాతేజస్వి అయిన రాఘవుడు సుగ్రీవునితో ఇలా అన్నాడు.
7.40.2
गम्यतां सौम्य किष्किन्धां दुराधर्षां सुरासुरैः ।
पालयस्व सहामात्यो राज्यं निहतकण्टकम् ॥ ७.४०.२ ॥
సౌమ్యుడా! దేవాసురులకూ లొంగని కిష్కింధకు వెళ్ళు. మంత్రులతో కలిసి శత్రువులు లేని రాజ్యాన్ని పాలించు.
7.40.3
अङ्गदं च महाबाहो प्रीत्या परमया युतः ।
पश्य त्वं हनुमन्तं च नलं च सुमहाबलम् ॥ ७.४०.३ ॥
మహాబాహూ! అత్యంత ప్రేమతో అంగదుని, హనుమంతుని, మహాబలుడైన నలుని కూడా నువ్వు చూసుకో.
7.40.4
सुषेणं श्वशुरं वीरं तारं च बलिनां वरम् ।
कुमुदं चैव दुर्धर्षं नीलं चैव महाबलम् ॥ ७.४०.४ ॥
నీ మామగారు వీరుడైన సుషేణుని, బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన తారుని, దుర్ధర్షుడైన కుముదుని, మహాబలుడైన నీలుని కూడా చూసుకో.
7.40.5
वीरं शतवलिं चैव मैन्दं द्विविदमेव च ।
गजं गवाक्षं गवयं शरभं च महाबलम् ।
पश्य प्रीतिसमायुक्तो गन्धमादनमेव च ॥ ७.४०.५ ॥
వీరుడైన శతబలి, మైందుడు, ద్వివిదుడు, గజుడు, గవాక్షుడు, గవయుడు, మహాబలుడైన శరభుడు, గంధమాదనుని కూడా ప్రీతితో చూసుకో.
7.40.6
ऋषभं च सुविक्रान्तं जाम्बवन्तं महाबलम् ।
ये चेमे सुमहात्मानो मदर्थे त्यक्तजीविताः ॥ ७.४०.६ ॥
అత్యంత పరాక్రమశాలి ఋషభుని, మహాబలుడైన జాంబవంతుని చూసుకో. నా కోసం ప్రాణాలు త్యజించడానికి సిద్ధపడ్డ ఈ మహాత్ములను కూడా.
7.40.7
पश्य त्वं प्रीतिसंयुक्तो मा चैषां विप्रियं कृथाः ॥ ७.४०.७ ॥
చూడు, నువ్వు ప్రేమతో నిండి ఉండు; వీరికి ఏ అప్రియమూ చేయకు.
7.40.8
एवमुक्त्वा तु सुग्रीवमाश्लिष्य च पुनः पुनः ।
विभीषणमुवाचाथ रामो मधुरया गिरा ॥ ७.४०.८ ॥
ఇలా చెప్పి, సుగ్రీవుడిని మళ్ళీ మళ్ళీ కౌగిలించుకుని, రాముడు మధురమైన మాటలతో విభీషణుడితో అన్నాడు.
7.40.9
लङ्कां प्रशाधि धर्मेण धर्मज्ञस्त्वं मतो मम ।
पुरस्य राक्षसानां च स्वभ्रातुस्सम्मतो ह्यसि ॥ ७.४०.९ ॥
నువ్వు ధర్మంతో లంకను పాలించు; ధర్మం తెలిసినవాడిగా నన్ను నువ్వు మెప్పించావు. నగరానికి, రాక్షసులకు, నీ సోదరుడికీ నువ్వే ఆమోదయోగ్యుడివి.
7.40.10
मा च बुद्धिमधर्मे त्वं कुर्या राजन्कथञ्चन ।
बुद्धिमन्तो हि राजानो ध्रुवमश्नन्ति मेदिनीम् ॥ ७.४०.१० ॥
ఓ రాజా, నీ బుద్ధిని ఏ విధంగానూ అధర్మం వైపు మళ్ళించకు. బుద్ధిమంతులైన రాజులే నిశ్చయంగా భూమిని అనుభవిస్తారు.
7.40.11
अहं च नित्यशो राजन्सुग्रीवसहितस्त्वया ।
स्मर्तव्यः परया प्रीत्या गच्छ त्वं विगतज्वरः ॥ ७.४०.११ ॥
ఓ రాజా, నువ్వు ఎల్లప్పుడూ సుగ్రీవుడితో కలిసి నన్ను అత్యంత ప్రేమతో గుర్తుంచుకో. ఇప్పుడు ఆందోళన లేకుండా వెళ్ళు.
7.40.12
रामस्य भाषितं श्रुत्वा ऋक्षवानरराक्षसाः ।
साधुसाध्विति काकुत्स्थं प्रशशंसुः पुनः पुनः ॥ ७.४०.१२ ॥
రాముని మాటలు విని ఋక్షులు, వానరులు, రాక్షసులు 'సాధు, సాధు' అని పలికి కాకుత్స్థుడైన రాముడిని పదే పదే ప్రశంసించారు.
7.40.13
तव बुद्धिर्महाबाहो वीर्यमद्भुतमेव च ।
माधुर्यं परमं राम स्वयम्भोरिव नित्यदा ॥ ७.४०.१३ ॥
మహాబాహో, నీ బుద్ధి, నీ పరాక్రమం అద్భుతమైనవి; రామా, నీ పరమ మాధుర్యం ఎల్లప్పుడూ స్వయంభువు బ్రహ్మ వలె ఉంది.
7.40.14
तेषामेवं ब्रुवाणानां वानराणां च राक्षसाम् ।
हनूमान्प्रवणः भूत्वा राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.४०.१४ ॥
వారు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, వానరులు, రాక్షసులు కూడా మాట్లాడుతుండగా, హనుమంతుడు వినయంతో రాఘవునితో ఇలా అన్నాడు.
7.40.15
स्नेहो मे परमो राजंस्त्वयि तिष्ठतु नित्यदा ।
भक्तिश्च नियता वीर भावो नान्यत्र गच्छतु ॥ ७.४०.१५ ॥
రాజా, నా పరమ ప్రేమ ఎల్లప్పుడూ నీ యందే నిలిచి ఉండుగాక; వీరా, నా భక్తి స్థిరంగా ఉండుగాక; నా భావం మరెక్కడికీ పోకుండు గాక.
7.40.16
वायद्रामकथा वीर चरिष्यति महीतले ।
तावच्छरीरे वत्स्यन्ति प्राणा मम न संशयः ॥ ७.४०.१६ ॥
వీరా, భూమిపై రామకథ కొనసాగినంత కాలం, నా ప్రాణాలు ఈ శరీరంలో నిలిచి ఉంటాయి; ఇందులో సందేహం లేదు.
7.40.17
यच्चैतच्चरितं दिव्यं कथा ते रघुनन्दन ।
तन्मयाप्सरसो नाम श्रावयेयुर्नरर्षभ ॥ ७.४०.१७ ॥
రఘునందనా, నీ ఈ దివ్య చరితం, నీ కథ — అప్సరసలు అనే పేరు గలవారు దానిని నా ద్వారా వినిపించుగాక; నరశ్రేష్ఠుడా.
7.40.18
तच्छ्रुत्वाहं ततो वीर तव चर्यामृतं प्रभो ।
उत्कण्ठां तां हरिष्यामि मेघलेखामिवानिलः ॥ ७.४०.१८ ॥
వీరా, ప్రభూ, అది విని, అప్పుడు నీ చరితమనే అమృతాన్ని విని, మేఘపంక్తిని గాలి తొలగించినట్లు ఆ ఆకాంక్షను నేను తొలగిస్తాను.
7.40.19
एवं ब्रुवाणं रामस्तु हनूमन्तं वरासनात् ।
उत्थाय सस्वजे स्नेहाद्वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.४०.१९ ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న హనుమంతుడిని రాముడు తన ఉత్తమాసనం నుండి లేచి ప్రేమతో కౌగిలించుకుని ఈ మాటలు పలికాడు.
7.40.20
एवमेतत्कपिश्रेष्ठ भविता नात्र संशयः ।
चरिष्यति कथा यावदेषा लोके च मामिका ।
तावत्ते भविता कीर्तिः शरीरे ऽप्यसवस्तथा ॥ ७.४०.२० ॥
ఓ కపిశ్రేష్ఠా, ఇది ఇలాగే అవుతుంది, ఇందులో సందేహం లేదు. లోకంలో నా ఈ కథ ఎంతకాలం వ్యాపిస్తుందో, అంతకాలం నీ కీర్తి కూడా ఉంటుంది; శరీరంలో ప్రాణాలూ అలాగే నిలుస్తాయి.
7.40.21
लोका हि यावत्स्थास्यन्ति तावत्स्थास्यति मे कथा ॥ ७.४०.२१ ॥
లోకాలు ఎంతకాలం ఉంటాయో, అంతకాలం నా కథ కూడా నిలిచి ఉంటుంది.
7.40.22
लोके च मामिका ।
एकैकस्योपकारस्य प्राणान्दास्यामि ते कपे ।
नरः प्रत्युपकाराणामापस्त्वायाति पात्रताम् ॥ ७.४०.२२ ॥
లోకంలో నా గురించిన కథలో, ప్రతి ఉపకారానికి బదులుగా, ఓ కపీ, నేను నీకు ప్రాణాలనే ఇస్తాను. మనిషి ఉపకారాలకు ప్రతిఫలం ఇచ్చే యోగ్యతను పొందేది…
7.40.23
ततो ऽस्य हारं चन्द्राभं मुच्य कण्ठात्स राघवः ।
वैडूर्यतरलं कण्ठे बबन्ध च हनूमतः ॥ ७.४०.२३ ॥
అప్పుడు రాఘవుడు తన కంఠం నుండి చంద్రునిలా ప్రకాశించే ఆ హారాన్ని తీసి, వైడూర్యాలతో మెరిసే దానిని హనుమంతుని కంఠంలో వేశాడు.
7.40.24
तेनोरसि निबद्धेन हारेण महता कपिः ।
रराज हेमशैलेन्द्रश्चन्द्रेणाक्रान्तमस्तकः ॥ ७.४०.२४ ॥
ఆయన రొమ్మున కట్టబడిన ఆ గొప్ప హారంతో ఆ కపి, చంద్రునిచే ఆక్రమించబడిన బంగారు పర్వతాల రాజు (మేరువు) వలె ప్రకాశించాడు.
7.40.25
श्रुत्वा तु राघवस्यैतदुत्थायोत्थाय वानराः ।
प्रणम्य शिरसा पादौ निर्जग्मुस्ते महाबलाः ॥ ७.४०.२५ ॥
రాఘవుని ఈ మాటలు విని, ఆ వానరులు మళ్లీ మళ్లీ లేచి, తల వంచి ఆయన పాదాలకు నమస్కరించి, ఆ మహాబలురు వెళ్ళిపోయారు.
7.40.26
सुग्रीवः स च रामेण निरन्तरमुरोगतः ।
विभीषणश्च धर्मात्मा सर्वे ते बाष्पविक्लवाः ॥ ७.४०.२६ ॥
సుగ్రీవుడు రాముని ఎదపై గట్టిగా హత్తుకొని, ధర్మాత్ముడైన విభీషణుడు కూడా, వారందరూ కన్నీళ్లతో కదిలిపోయారు.
7.40.27
सर्वे च ते बाष्पकलाः साश्रुनेत्रा विचेतसः ।
सम्मूढा इव दुःखेन त्यजन्तो राघवं तदा ॥ ७.४०.२७ ॥
వారందరూ కన్నీటితో నిండిన హృదయాలతో, చెమర్చిన కళ్లతో, మనసు కలత చెంది, దుఃఖంతో మూర్ఛితులైనట్లుగా, ఆ సమయంలో రాఘవుని విడిచిపెట్టారు.
7.40.28
कृतप्रसादास्तेनैवं राघवेण महात्मना ।
जग्मुः स्वं स्वं गृहं सर्वे देही देहमिव त्यजन् ॥ ७.४०.२८ ॥
మహాత్ముడైన రాఘవుని ఈ విధంగా అనుగ్రహం పొందిన వారందరూ, దేహాన్ని వదలిపెట్టే దేహి వలె, తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లారు.
7.40.29
ततस्तु ते राक्षसऋक्षवानराः प्रणम्य रामं रघुवंशवर्धनम् ।
वियोगजाश्रुप्रतिपूर्णलोचनाः प्रतिप्रयातास्तु यथा निवासिनः ॥ ७.४०.२९ ॥
అప్పుడు ఆ రాక్షసులు, ఋక్షులు, వానరులు రఘువంశాన్ని వర్ధిల్లజేసే రాముని నమస్కరించి, విడిపోవడం వల్ల కలిగిన కన్నీళ్లతో నిండిన కళ్లతో, తమ నివాసాలకు తిరిగి వెళ్లే ప్రజల వలె తిరిగి వెళ్లారు.