वाल्मीकि रामायण · सर्ग 7.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.41.1
विसृज्य च महाबाहुर्ऋक्षवानरराक्षसान् ।
भ्रातृभिः सहितो रामः प्रमुमोद सुखं सुखी ॥ ७.४१.१ ॥
महाबाहू राम ऋक्ष, वानर आणि राक्षसांना निरोप देऊन बंधूंसह सुखाने आनंदित झाला.
7.41.2
अथापराह्णसमये भ्रातृभिः सह राघवः ।
शुश्राव मधुरां वाणीमन्तरिक्षात् प्रभाषिताम् ॥ ७.४१.२ ॥
नंतर दुपारच्या वेळी बंधूंसह असलेल्या राघवाने आकाशातून बोललेली मधुर वाणी ऐकली.
7.41.3
सौम्य राम निरीक्षस्व सौम्येन वदनेन माम् ।
कुबेरभवनात्प्राप्तं विद्धि मां पुष्पकं प्रभो ॥ ७.४१.३ ॥
हे सौम्य राम! सौम्य मुखाने माझ्याकडे पाहा. हे प्रभो, कुबेराच्या भवनातून आलेले पुष्पक मला जाण.
7.41.4
तव शासनमाज्ञाय गतो ऽस्मि भवनं प्रति ।
उपस्थातुं नरश्रेष्ठ स च मां प्रत्यभाषत ॥ ७.४१.४ ॥
तुमची आज्ञा जाणून तुमची सेवा करण्यासाठी मी तुमच्या भवनाकडे गेलो. हे नरश्रेष्ठा, त्यांनी मला असे म्हटले.
7.41.5
निर्जितस्त्वं नरेन्द्रेण राघवेण महात्मना ।
निहत्य युधि दुर्धर्षं रावणं राक्षसेश्वरम् ॥ ७.४१.५ ॥
महात्मा नरेंद्र राघवाने युद्धात दुर्धर्ष राक्षसेश्वर रावणाला मारून तुम्हाला जिंकले आहे.
7.41.6
ममापि परमा प्रीतर्हते तस्मिन्दुरात्मनि ।
रावणे सगणे चैव सपुत्रे सहबान्धवे ॥ ७.४१.६ ॥
त्या दुरात्मा रावणाचा, त्याच्या गणांसह, पुत्रांसह आणि बांधवांसह वध झाल्याने मलाही परम आनंद झाला आहे.
7.41.7
स त्वं रामेण लङ्कायां निर्जितः परमात्मना ।
वह सौम्य तमेव त्वमहमाज्ञापयामि ते ॥ ७.४१.७ ॥
लंकेत परमात्मा रामाने पराजित केलेल्या तुला, हे सौम्या, त्यालाच वाहून ने; मी तुला आज्ञा देतो.
7.41.8
परमो ह्येष मे कामो यत्त्वं राघवनन्दनम् ।
वहेर्लोकस्य संयानं गच्छस्व विगतज्वरः ॥ ७.४१.८ ॥
हीच माझी परम इच्छा आहे: राघवांचा आनंद असलेल्या रामाला लोकमार्गावरून वाहून ने; चिंतारहित होऊन जा.
7.41.9
सो ऽहं शासनमाज्ञाय धनदस्य महात्मनः ।
त्वत्सकाशमनुप्राप्तो निर्विशङ्कः प्रतीक्ष माम् ॥ ७.४१.९ ॥
महात्मा धनद (कुबेर) यांची आज्ञा मिळाल्यामुळे मी तुमच्याजवळ आलो आहे; निःशंकपणे माझी वाट पाहा.
7.41.10
अदृष्यः सर्वभूतानां सर्वेषां धनदाज्ञया ।
चराम्यहं प्रभावेण तवाज्ञां परिपालयन् ॥ ७.४१.१० ॥
धनदाच्या आज्ञेने सर्व प्राण्यांना अदृश्य राहून, माझ्या प्रभावाने संचार करतो आणि तुझी आज्ञा पाळतो.
7.41.11
एवमुक्तस्तदा रामः पुष्पकेण महाबलः ।
उवाच पुष्पकं दृष्ट्वा विमानं पुनरागतम् ॥ ७.४१.११ ॥
पुष्पकाने असे म्हटल्यावर महाबली राम, पुन्हा आलेल्या त्या विमानाला पाहून पुष्पकाला म्हणाले.
7.41.12
यद्येवं स्वागतं ते ऽस्तु विमानवर पुष्पक ।
आनुकूल्याद्धनेशस्य वृत्तदोषो न नो भवेत् ॥ ७.४१.१२ ॥
असे असेल तर विमानांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या हे पुष्पका, तुझे स्वागत असो; धनेशाच्या (कुबेराच्या) अनुकूलतेमुळे आमच्या वर्तनात दोष न होवो.
7.41.13
लाजैश्चैव तथा पुष्पैर्धूपैश्चैव सुगन्धिभिः ।
पूजयित्वा महाबाहू राघवः पुष्पकं तदा ॥ ७.४१.१३ ॥
लाह्या, फुले आणि सुगंधी धूप यांनी तेव्हा महाबाहू राघवाने पुष्पकाची पूजा केली.
7.41.14
गम्यतामिति चोवाच आगच्छ त्वं स्मरे यदा ।
सिद्धानां च गतौ सौम्य मा विषादेन योजय ।
प्रतिघातश्च ते मा भूद्यथेष्टं गच्छतो दिशः ॥ ७.४१.१४ ॥
'जा' असे म्हणून तो म्हणाला, 'मी स्मरेन तेव्हा ये. हे सौम्या, सिद्धांच्या मार्गात विषादाशी जोडला जाऊ नकोस; तुला हव्या त्या दिशेने जाताना तुला कोणताही अडथळा न येवो.'
7.41.15
एवमस्त्विति रामेण पूजयित्वा विसर्जितम् ।
अभिप्रेतां दिशं तस्मात्प्रायात्तत्पुष्पकं तदा ॥ ७.४१.१५ ॥
'तसेच होवो' असे म्हणून रामाने पूजा करून निरोप दिला; तेव्हा ते पुष्पक आपल्या इच्छित दिशेने निघून गेले.
7.41.16
एवमन्तर्हिते तस्मिन्पुष्पके सुकृतात्मनि ।
भरतः प्राञ्जलिर्वाक्यमुवाच रघुनन्दनम् ॥ ७.४१.१६ ॥
त्या सुकृतात्म्या पुष्पकाचे असे अंतर्धान झाल्यावर भरताने हात जोडून रघुनंदन रामाला ही वाणी सांगितली.
7.41.17
विविधात्मनि दृश्यन्ते त्वयि वीर प्रशासति ।
अमानुषाणां सत्त्वानां व्याहृतानि मुहुर्मुहुः ॥ ७.४१.१७ ॥
हे वीरा, तू राज्य करत असताना विविध रूपांत (अपशकुन) दिसत आहेत; अमानुष प्राण्यांचे आवाज वारंवार ऐकू येत आहेत.
7.41.18
अनामयश्च सत्वानां साग्रो मासो गतो ह्ययम् ।
जीर्णानामपि सत्त्वानां मृत्युर्नायाति राघव ॥ ७.४१.१८ ॥
हे राघवा, प्राण्यांना रोग नाही; पाहा, एका महिन्याहून अधिक काळ उलटला आहे; जीर्ण प्राण्यांनाही मृत्यू येत नाही.
7.41.19
अरोगप्रसवा नार्यो वपुष्मन्तो हि मानवाः ।
हर्षश्चाभ्यधिको राजञ्जनस्य पुरवासिनः ॥ ७.४१.१९ ॥
स्त्रिया रोगाविना प्रसूत होत होत्या, माणसे सुदृढ व सुंदर होती; हे राजा, नगरवासीयांमध्ये हर्ष अधिक होता.
7.41.20
काले वर्षति पर्जन्यः पातयन्नमृतं पयः ।
वाताश्चापि प्रवान्त्येते स्पर्शयुक्ताः सुखाः शिवाः ॥ ७.४१.२० ॥
योग्य काळी मेघ वर्षाव करतो, अमृतासारखे जल सोडतो; हे वारेही स्पर्शाने मृदू, सुखद व शुभ वाहतात.
7.41.21
ईदृशो ऽनश्वरो राजा भवेदिति नरेश्वरः ।
कथयन्ति पुरे राजन्पौरजानपदास्तथा ॥ ७.४१.२१ ॥
'असा राजा अविनाशी असो' असे, हे राजा, नगरातील व ग्रामीण लोक नरेश्वराविषयी म्हणतात.
7.41.22
एता वाचः सुमधुरा भरतेन समीरिताः ।
श्रुत्वा रामो मुदा युक्तो बभूव नृपसत्तमः ॥ ७.४१.२२ ॥
भरताने सांगितलेले हे अत्यंत मधुर शब्द ऐकून, नृपश्रेष्ठ राम आनंदाने भरून गेले.