ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.44.1
विसृज्य तु सुहृद्वर्गं बुद्ध्या निश्चित्य राघवः ।
समीपे द्वाःस्थमासीनमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.४४.१ ॥
ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੇ ਦਰਬਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.44.2
शीघ्रमानय सौमित्रिं लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।
भरतं च महाभागं शत्रुघ्नमपराजितम् ॥ ७.४४.२ ॥
ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਮਹਾਭਾਗ ਭਰਤ ਨੂੰ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲੈ ਆਓ।
7.44.3
रामस्य वचनं श्रुत्वा द्वाःस्थो मूर्ध्नि कृताञ्जलिः ।
लक्ष्मणस्य गृहं गत्वा प्रविवेशानिवारितः ॥ ७.४४.३ ॥
ਰਾਮ ਦਾ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਰੋਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
7.44.4
उवाच सुमहात्मानं वर्धयित्वा कृताञ्जलिः ।
द्रष्टुमिच्छति राजा त्वां गम्यतां तत्र मा चिरम् ॥ ७.४४.४ ॥
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।
7.44.5
बाढमित्येव सौमित्रिः श्रुत्वा राघवशासनम् ।
प्राद्रवद्रथमारुह्य राघवस्य निवेशनम् ॥ ७.४४.५ ॥
'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਘਵ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਆ।
7.44.6
प्रयान्तं लक्ष्मणं दृष्ट्वा द्वाःस्थो भरतमन्तिकात् ।
उवाच भरतं तत्र वर्धयित्वा कृताञ्जलिः ॥ ७.४४.६ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਨੇੜਿਓਂ ਭਰਤ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਵਧਾਈ ਦੇ ਕੇ ਉੱਥੇ ਕਿਹਾ।
7.44.7
विनयावनतो भूत्वा राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति ।
भरतस्तु वचःश्रुत्वा द्वाःस्थाद्रामसमीरितम् ॥ ७.४४.७ ॥
ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਇਹ ਬਚਨ ਦਰਬਾਨ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਭਰਤ—
7.44.8
उत्पपातासनात्तूर्णं पद्भ्यामेव ययौ बली ।
दृष्ट्वा प्रयान्तं भरतं त्वरमाणः कृताञ्जलिः ॥ ७.४४.८ ॥
ਬਲਵਾਨ ਭਰਤ ਤੁਰੰਤ ਆਸਣ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਹੀ ਤੁਰ ਪਏ। ਜਾਂਦੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ—
7.44.9
शत्रुघ्नभवनं गत्वा ततो वाक्यमुवाच ह ।
एह्यागच्छ रघुश्रेष्ठ राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥ ७.४४.९ ॥
ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: “ਆਓ, ਆਓ, ਹੇ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।”
7.44.10
गतो हि लक्ष्मणः पूर्वं भरतश्च महायशाः ।
श्रुत्वा तु वचनं तस्य शत्रुघ्नः परमासनात् ॥ ७.४४.१० ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਭਰਤ ਵੀ ਗਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਉੱਚੇ ਆਸਣ ਤੋਂ—
7.44.11
शिरसा धरणीं प्राप्य प्रययौ यत्र राघवः ।
द्वाःस्थस्त्वागम्य रामाय सर्वानेव कृताञ्जलिः ।
निवेदयामास तदा भ्रातऽन्स्वान्समुपस्थितान् ॥ ७.४४.११ ॥
ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਛੂਹ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਘਵ ਸਨ। ਫਿਰ ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਆ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
7.44.12
कुमारानागताञ्छ्रुत्वा चिन्ताव्याकुलितेन्द्रियः ।
अवाङ्मुखो दीनमना द्वाःस्थं वचनमब्रवीत् ॥ ७.४४.१२ ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਇੰਦਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮੂੰਹ ਨੀਵਾਂ ਕਰਕੇ, ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦਰਬਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.44.13
प्रवेशय कुमारांस्त्वं मत्समीपं त्वरान्वितः ।
एतेषु जीवितं मह्यमेते प्राणाः प्रिया मम ॥ ७.४४.१३ ॥
ਤੂੰ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲੈ ਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
7.44.14
आज्ञप्तास्तु नरेन्द्रेण कुमाराः शक्रतेजसः ।
प्रह्वाः प्राञ्जलयो भूत्वा विविशुस्ते समाहिताः ॥ ७.४४.१४ ॥
ਰਾਜੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪਾ ਕੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਹ ਕੁਮਾਰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
7.44.15
ते तु दृष्ट्वा मुखं तस्य सग्रहं शशिनं यथा ।
सन्ध्यागतमिवादित्यं प्रभया परिवर्जितम् ॥ ७.४४.१५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਰਾਹੂ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਭਾਹੀਣ ਸੀ।
7.44.16
बाष्पपूर्णे च नयने दृष्ट्वा रामस्य धीमतः ।
हतशोभं यथा पद्मं मुखं वीक्ष्य च तस्य ते ॥ ७.४४.१६ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੁਰਝਾਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਾਹੀਣ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ।
7.44.17
ततो ऽभिवाद्य त्वरिताः पादौ रामस्य मूर्धभिः ।
तस्थुः समाहिताः सर्वे रामस्त्वश्रूण्यवर्तयत् ॥ ७.४४.१७ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੱਥਰੂ ਪੂੰਝੇ।
7.44.18
तान्परिष्वज्य बाहुभ्यामुत्थाप्य च महाबलः ।
आसनेष्वासतेत्युक्त्वा ततो वाक्यं जगाद ह ॥ ७.४४.१८ ॥
ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ "ਆਸਣਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੋ" ਕਹਿ ਕੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
7.44.19
भवन्तो मम सर्वस्वं भवन्तो जीवितं मम ।
भवद्भिश्च कृतं राज्यं पालयामि नरेश्वराः ॥ ७.४४.१९ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਸਰਵਸਵ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧ ਕੀਤੇ ਇਸ ਰਾਜ ਦੀ ਮੈਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰੋ।
7.44.20
भवन्तः कृतशास्त्रार्था बुद्ध्या च परिनिष्ठिताः ।
सम्भूय च मदर्थो ऽयमन्वेष्टव्यो नरेश्वराः ॥ ७.४४.२० ॥
ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ। ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰੋ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ।
7.44.21
तथा वदति काकुत्स्थे अवधानपरायणाः ।
उद्विग्नमनसः सर्वे किं नु राजाभिधास्यति ॥ ७.४४.२१ ॥
ਕਾਕੁਤਸਥ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ; ਚਿੰਤਤ ਮਨ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਰਾਜਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਹੇਗਾ।