વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 7.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.45.1
तेषां समुपविष्टानां सर्वेषां दीनचेतसाम् ।
उवाच वाक्यं काकुत्स्थो मुखेन परिशुष्यता ॥ ७.४५.१ ॥
દુઃખી મનથી બેઠેલા તે સૌને, સુકાયેલા મુખે કાકુત્સ્થ રામે આ વચન કહ્યું.
7.45.2
सर्वे शृणुत भद्रं वो मा कुरुध्वं मनो ऽन्यथा ।
पौराणां मम सीतायां यादृशी वर्तते कथा ॥ ७.४५.२ ॥
તમે સૌ સાંભળો, તમારું કલ્યાણ થાઓ; મનને બીજી રીતે ન કરો. નગરજનોમાં મારા અને સીતાના વિશે જેવી વાત ચાલી રહી છે તે સાંભળો.
7.45.3
पौरापवादः सुमहांस्तथा जनपदस्य च ।
वर्तते मयि बीभत्सा सा मे मर्माणि कृन्तति ॥ ७.४५.३ ॥
નગરજનો અને જનપદના લોકોમાં મારા વિશે મોટી નિંદા ચાલી રહી છે. એ ઘૃણાજનક નિંદા મારા મર્મસ્થાનોને કાપી રહી છે.
7.45.4
अहं किल कुले जात इक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।
सीता ऽपि सत्कुले जाता जनकानां महात्मनाम् ॥ ७.४५.४ ॥
હું મહાત્મા ઇક્ષ્વાકુઓના કુળમાં જન્મ્યો છું; સીતા પણ મહાત્મા જનકોના સત્કુળમાં જન્મી છે.
7.45.5
जानासि त्वं यथा सौम्य दण्डके विजने वने ।
रावणेन हृता सीता स च विध्वंसितो मया ॥ ७.४५.५ ॥
હે સૌમ્ય, દંડકના નિર્જન વનમાં રાવણે સીતાનું હરણ કર્યું અને મેં તેનો વિનાશ કર્યો, એ તું જાણે છે.
7.45.6
तत्र मे बुद्धिरुत्पन्ना जनकस्य सुतां प्रति ।
अत्रोषितामिमां सीतामानयेयं कथं पुरीम् ॥ ७.४५.६ ॥
ત્યારે જનકની પુત્રી વિશે મારા મનમાં વિચાર ઊઠ્યો: અહીં રહેલી આ સીતાને હું નગરમાં કેવી રીતે પાછી લાવું?
7.45.7
प्रत्ययार्थं ततः सीता विवेश ज्वलनं तदा ।
प्रत्यक्षं तव सौमित्रे देवानां हव्यवाहनः ।
अपापां मैथिलीमाह वायुश्चाकाशगोचरः ॥ ७.४५.७ ॥
ત્યારે સીતાએ પોતાની શુદ્ધતાના પ્રમાણ માટે અગ્નિમાં પ્રવેશ કર્યો. હે સૌમિત્રિ, દેવોની હાજરીમાં, હવ્યવાહન અગ્નિ અને આકાશચારી વાયુએ મૈથિલીને નિષ્પાપ જાહેર કરી.
7.45.8
चन्द्रादित्यौ च शंसेते सुराणां सन्निधौ पुरा ।
ऋषीणां चैव सर्वेषामपापां जनकात्मजाम् ॥ ७.४५.८ ॥
ચંદ્ર અને સૂર્યએ પણ અગાઉ દેવો અને સર્વ ઋષિઓની હાજરીમાં જનકની પુત્રીને નિષ્પાપ જાહેર કરી હતી.
7.45.9
एवं शुद्धसमाचारा देवगन्धर्वसन्निधौ ।
लङ्काद्वीपे महेन्द्रेण मम हस्ते निवेशिता ॥ ७.४५.९ ॥
આ રીતે શુદ્ધ આચરણવાળી સીતા દેવો અને ગંધર્વોની હાજરીમાં લંકાદ્વીપ પર મહેન્દ્ર દ્વારા મારા હાથમાં સોંપાઈ હતી.
7.45.10
अन्तरात्मा च मे वेत्ति सीतां शुद्धां यशस्विनीम् ।
ततो गृहीत्वा वैदेहीमयोध्यामहमागतः ॥ ७.४५.१० ॥
મારો અંતરાત્મા યશસ્વિની સીતાને શુદ્ધ જાણે છે. પછી વૈદેહીને લઈને હું અયોધ્યા આવ્યો.
7.45.11
अयं तु मे महान्वादः शोकश्च हृदि वर्तते ।
पौरापवादः सुमहांस्तथा जनपदस्य च ॥ ७.४५.११ ॥
પણ મારા હૃદયમાં આ મોટી ચર્ચા અને શોક રહેલા છે, તેમજ નગરજનો અને જનપદની મોટી નિંદા પણ.
7.45.12
अकीर्तिर्यस्य गीयेत लोके भूतस्य कस्यचित् ।
पतत्येवाधमाँल्लोकान्यावच्छब्दः प्रकीर्त्यते ॥ ७.४५.१२ ॥
જગતમાં જે કોઈ જીવની અપકીર્તિ ગવાય છે, જ્યાં સુધી એ નિંદાનો શબ્દ પ્રસિદ્ધ રહે ત્યાં સુધી તે અધમ લોકોમાં પડે છે.
7.45.13
अकीर्तिर्निन्द्यते देवैः कीर्तिर्लोकेषु पूज्यते ।
कीर्त्यर्थं तु समारम्भः सर्वेषां सुमहात्मनाम् ॥ ७.४५.१३ ॥
અપકીર્તિની દેવો નિંદા કરે છે; કીર્તિ લોકોમાં પૂજાય છે. કીર્તિ માટે જ સર્વ મહાત્માઓનો પ્રયત્ન હોય છે.
7.45.14
अप्यहं जीवितं जह्यां युष्मान्वा पुरुषर्षभाः ।
अपवादभयाद्भीतः किं पुनर्जनकात्मजाम् ॥ ७.४५.१४ ॥
હે પુરુષશ્રેષ્ઠો! અપવાદના ભયથી હું મારો પ્રાણ પણ ત્યાગી શકું, અથવા તમને પણ. તો જનકપુત્રીને ત્યાગવી તો એથી પણ વધુ!
7.45.15
तस्माद्भवन्तः पश्यन्तु पतितं शोकसागरे ।
नहि पश्याम्यहं भूतं किञ्चिद्दुःखमतो ऽधिकम् ॥ ७.४५.१५ ॥
તેથી, આપ મને શોકસાગરમાં પડેલો જુઓ. આથી વધુ દુઃખ હું કોઈ પ્રાણીમાં જોતો નથી.
7.45.16
श्वस्त्वं प्रभाते सौमित्रे सुमन्त्राधिष्ठितं रथम् ।
आरुह्य सीतामारोप्य विषयान्ते समुत्सृज ॥ ७.४५.१६ ॥
હે સુમિત્રાપુત્ર! આવતીકાલે પ્રભાતે તું સુમંત્ર દ્વારા ચલાવાતા રથમાં બેસીને, સીતાને પણ બેસાડીને, રાજ્યની સીમા પર તેમને ત્યાગી દેજે.
7.45.17
गङ्गायास्तु परे पारे वाल्मीकेस्तु महात्मनः ।
आश्रमो दिव्यसङ्काशस्तमसातीरमाश्रितः ॥ ७.४५.१७ ॥
ગંગાના સામા કિનારે, તમસા નદીના તીરે રહેલો, દિવ્ય જેવો મહાત્મા વાલ્મીકિનો આશ્રમ છે.
7.45.18
तत्रैनां विजने देशे विसृज्य रघुनन्दन ।
शीघ्रमागच्छ भद्रं ते कुरुष्व वचनं मम ॥ ७.४५.१८ ॥
હે રઘુનંદન! ત્યાં એકાંત સ્થળે તેને છોડીને તરત પાછો આવજે. તારું કલ્યાણ થાય. મારી આજ્ઞાનું પાલન કર.
7.45.19
न चास्मिन् प्रतिवक्तव्यः सीतां प्रति कथञ्चन ।
तस्मात्त्वं गच्छ सौमित्रे नात्र कार्या विचारणा ॥ ७.४५.१९ ॥
આ બાબતમાં સીતા વિશે કોઈ પણ રીતે પ્રતિઉત્તર આપવો નહીં. તેથી હે સુમિત્રાપુત્ર, તું જા; આમાં વિચારણા કરવાની જરૂર નથી.
7.45.20
अप्रीतिर्हि परा मह्यं त्वयेतत्प्रतिवारिते ।
शापिता हि मया यूयं भुजाभ्यां जीवितेन च ॥ ७.४५.२० ॥
તું આને અટકાવીશ તો મને બહુ અપ્રીતિ થશે. મેં મારી ભુજાઓ અને મારા જીવનના સોગંદ તમને સૌને આપ્યા છે.
7.45.21
ये मां वाक्यान्तरे ब्रूयुरनुनेतुं कथञ्चन ।
अहिता नाम ते नित्यं मदभीष्टविघातनात् ॥ ७.४५.२१ ॥
જેઓ વચ્ચે મને કોઈ પણ રીતે સમજાવવા બોલશે, તેઓ મારી ઇચ્છાનો વિઘાત કરવાને કારણે સદા મારા શત્રુ ગણાશે.
7.45.22
मानयन्तु भवन्तो मां यदि मच्छासने स्थिताः ।
इतो ऽद्य नीयतां सीता कुरुष्व वचनं मम ॥ ७.४५.२२ ॥
જો તમે મારી આજ્ઞામાં સ્થિર હો તો મને માન આપો. આજે જ સીતાને અહીંથી લઈ જવામાં આવે; મારી વાત કરો.
7.45.23
पूर्वमुक्तो ऽहमनया गङ्गातीरे ऽहमाश्रमान् ।
पश्येयमिति तस्याश्च कामः संवर्त्यतामयम् ॥ ७.४५.२३ ॥
પહેલાં તેણીએ મને કહ્યું હતું કે, 'ગંગાકાંઠાના આશ્રમો હું જોઈશ.' તેની એ ઇચ્છા પૂરી થાય.
7.45.24
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो बाष्पेण पिहिताननः ।
प्रविवेश स धर्मात्मा भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ७.४५.२४ ॥
આમ કહીને, આંસુઓથી મુખ ઢાંકેલા ધર્માત્મા કાકુત્સ્થ રામ ભાઈઓથી ઘેરાયેલા અંદર પ્રવેશ્યા.
7.45.25
शोकसंलग्नहृदयो निशश्वास यथा द्विपः ॥ ७.४५.२५ ॥
શોકમાં ડૂબેલા હૃદયે તેઓ હાથીની જેમ લાંબા નિસાસા નાખવા લાગ્યા.