ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.45.1
तेषां समुपविष्टानां सर्वेषां दीनचेतसाम् ।
उवाच वाक्यं काकुत्स्थो मुखेन परिशुष्यता ॥ ७.४५.१ ॥
ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ, ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
7.45.2
सर्वे शृणुत भद्रं वो मा कुरुध्वं मनो ऽन्यथा ।
पौराणां मम सीतायां यादृशी वर्तते कथा ॥ ७.४५.२ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੁਣੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਮਨ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ ਜਿਹੜੀ ਗੱਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣੋ।
7.45.3
पौरापवादः सुमहांस्तथा जनपदस्य च ।
वर्तते मयि बीभत्सा सा मे मर्माणि कृन्तति ॥ ७.४५.३ ॥
ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਜਨਪਦ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਵੱਡੀ ਬਦਨਾਮੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਘਿਣਾਉਣੀ ਬਦਨਾਮੀ ਮੇਰੇ ਮਰਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਰਹੀ ਹੈ।
7.45.4
अहं किल कुले जात इक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।
सीता ऽपि सत्कुले जाता जनकानां महात्मनाम् ॥ ७.४५.४ ॥
ਮੈਂ ਮਹਾਤਮਾ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ; ਸੀਤਾ ਵੀ ਮਹਾਤਮਾ ਜਨਕਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਹੈ।
7.45.5
जानासि त्वं यथा सौम्य दण्डके विजने वने ।
रावणेन हृता सीता स च विध्वंसितो मया ॥ ७.४५.५ ॥
ਹੇ ਸੌਮਯ, ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਦੰਡਕ ਦੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹਰਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।
7.45.6
तत्र मे बुद्धिरुत्पन्ना जनकस्य सुतां प्रति ।
अत्रोषितामिमां सीतामानयेयं कथं पुरीम् ॥ ७.४५.६ ॥
ਤਦ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਉੱਠਿਆ: ਇੱਥੇ ਰਹੀ ਹੋਈ ਇਸ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆਵਾਂ?
7.45.7
प्रत्ययार्थं ततः सीता विवेश ज्वलनं तदा ।
प्रत्यक्षं तव सौमित्रे देवानां हव्यवाहनः ।
अपापां मैथिलीमाह वायुश्चाकाशगोचरः ॥ ७.४५.७ ॥
ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਲਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਵਿਆਂ ਵਾਹਕ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਯੂ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਐਲਾਨਿਆ।
7.45.8
चन्द्रादित्यौ च शंसेते सुराणां सन्निधौ पुरा ।
ऋषीणां चैव सर्वेषामपापां जनकात्मजाम् ॥ ७.४५.८ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਜਨਕ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕਿਹਾ ਸੀ।
7.45.9
एवं शुद्धसमाचारा देवगन्धर्वसन्निधौ ।
लङ्काद्वीपे महेन्द्रेण मम हस्ते निवेशिता ॥ ७.४५.९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਚਰਣ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਸੀ।
7.45.10
अन्तरात्मा च मे वेत्ति सीतां शुद्धां यशस्विनीम् ।
ततो गृहीत्वा वैदेहीमयोध्यामहमागतः ॥ ७.४५.१० ॥
ਮੇਰੀ ਅੰਤਰਆਤਮਾ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਸੀਤਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਅਯੋਧਿਆ ਆਇਆ।
7.45.11
अयं तु मे महान्वादः शोकश्च हृदि वर्तते ।
पौरापवादः सुमहांस्तथा जनपदस्य च ॥ ७.४५.११ ॥
ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਜਨਪਦ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਿੰਦਾ ਵੀ।
7.45.12
अकीर्तिर्यस्य गीयेत लोके भूतस्य कस्यचित् ।
पतत्येवाधमाँल्लोकान्यावच्छब्दः प्रकीर्त्यते ॥ ७.४५.१२ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਦੀ ਅਪਕੀਰਤੀ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਉਹ ਨਿੰਦਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਚ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
7.45.13
अकीर्तिर्निन्द्यते देवैः कीर्तिर्लोकेषु पूज्यते ।
कीर्त्यर्थं तु समारम्भः सर्वेषां सुमहात्मनाम् ॥ ७.४५.१३ ॥
ਅਪਕੀਰਤੀ ਦੀ ਦੇਵਤੇ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕੀਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੀਰਤੀ ਲਈ ਹੀ ਸਭ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਯਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
7.45.14
अप्यहं जीवितं जह्यां युष्मान्वा पुरुषर्षभाः ।
अपवादभयाद्भीतः किं पुनर्जनकात्मजाम् ॥ ७.४५.१४ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਬਦਨਾਮੀ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਤਿਆਗ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ!
7.45.15
तस्माद्भवन्तः पश्यन्तु पतितं शोकसागरे ।
नहि पश्याम्यहं भूतं किञ्चिद्दुःखमतो ऽधिकम् ॥ ७.४५.१५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੋਗ ਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
7.45.16
श्वस्त्वं प्रभाते सौमित्रे सुमन्त्राधिष्ठितं रथम् ।
आरुह्य सीतामारोप्य विषयान्ते समुत्सृज ॥ ७.४५.१६ ॥
ਹੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਭਲਕੇ ਸਵੇਰੇ ਤੂੰ ਸੁਮੰਤਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਰਾਜ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ।
7.45.17
गङ्गायास्तु परे पारे वाल्मीकेस्तु महात्मनः ।
आश्रमो दिव्यसङ्काशस्तमसातीरमाश्रितः ॥ ७.४५.१७ ॥
ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਰਲੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਤਮਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਗਾ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ।
7.45.18
तत्रैनां विजने देशे विसृज्य रघुनन्दन ।
शीघ्रमागच्छ भद्रं ते कुरुष्व वचनं मम ॥ ७.४५.१८ ॥
ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ! ਉੱਥੇ ਇਕਾਂਤ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਣਾ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ।
7.45.19
न चास्मिन् प्रतिवक्तव्यः सीतां प्रति कथञ्चन ।
तस्मात्त्वं गच्छ सौमित्रे नात्र कार्या विचारणा ॥ ७.४५.१९ ॥
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸੁਮਿੱਤ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਜਾ; ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
7.45.20
अप्रीतिर्हि परा मह्यं त्वयेतत्प्रतिवारिते ।
शापिता हि मया यूयं भुजाभ्यां जीवितेन च ॥ ७.४५.२० ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕੇਂਗਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
7.45.21
ये मां वाक्यान्तरे ब्रूयुरनुनेतुं कथञ्चन ।
अहिता नाम ते नित्यं मदभीष्टविघातनात् ॥ ७.४५.२१ ॥
ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਚਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਬੋਲੇਗਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਕਰਕੇ ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਵੈਰੀ ਹੈ।
7.45.22
मानयन्तु भवन्तो मां यदि मच्छासने स्थिताः ।
इतो ऽद्य नीयतां सीता कुरुष्व वचनं मम ॥ ७.४५.२२ ॥
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਆਦਰ ਕਰੋ। ਅੱਜ ਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ।
7.45.23
पूर्वमुक्तो ऽहमनया गङ्गातीरे ऽहमाश्रमान् ।
पश्येयमिति तस्याश्च कामः संवर्त्यतामयम् ॥ ७.४५.२३ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ 'ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗੀ।' ਉਸਦੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
7.45.24
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो बाष्पेण पिहिताननः ।
प्रविवेश स धर्मात्मा भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ७.४५.२४ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਢਕੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਕਾਕੁਤਸ੍ਥ ਰਾਮ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ।
7.45.25
शोकसंलग्नहृदयो निशश्वास यथा द्विपः ॥ ७.४५.२५ ॥
ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਉਹ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗੇ।