Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 7.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.48.1
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा दारुणं जनकात्मजा ।
परं विषादमागम्य वैदेही निपपात ह ॥ ७.४८.१ ॥
Al oír las duras palabras de Lakṣmaṇa, la hija de Janaka, Vaidehī, cayó abrumada por una gran desesperación.
7.48.2
सा मुहूर्तमिवासञ्ज्ञा बाष्पपर्याकुलेक्षणा ।
लक्ष्मणं दीनया वाचा उवाच जनकात्मजा ॥ ७.४८.२ ॥
Por un momento pareció casi inconsciente; con los ojos empañados de lágrimas, la hija de Janaka habló a Lakṣmaṇa con voz lastimera.
7.48.3
मामिकेयं तनुर्नूनं सृष्टा दुःखाय लक्ष्मण ।
धात्रा यस्यास्तथा मे ऽद्य दुःखमूर्तिः प्रदृश्यते ॥ ७.४८.३ ॥
Lakṣmaṇa, sin duda este cuerpo mío fue creado para el sufrimiento, pues hoy se muestra como la encarnación del dolor.
7.48.4
किं नु पापं कृतं पूर्वं को वा दारैर्वियोजितः ।
या ऽहं शुद्धसमाचारा त्यक्ता नृपतिना सती ॥ ७.४८.४ ॥
¿Qué pecado cometí en una vida anterior, o quién me separó de mi esposo, para que yo, una esposa fiel de conducta pura, haya sido abandonada por el rey?
7.48.5
पुरा ऽहमाश्रमे वासं रामपादानुवर्तिनी ।
अनुरुध्यापि सौमित्रे दुःखे च परिवर्तिनी ॥ ७.४८.५ ॥
Antes habitaba en el ermitaño, siguiendo los pasos de Rāma; ahora, oh hijo de Sumitrā, vivo en esta aflicción.
7.48.6
सा कथं ह्याश्रमे सौम्य वत्स्यामि विजनीकृता ।
आख्यास्यामि च कस्याहं दुःखं दुःखपरायणा ॥ ७.४८.६ ॥
Dulce amigo, ¿cómo habitaré en el ermitaño, abandonada en soledad? Hundida en la pena, ¿a quién contaré mi dolor?
7.48.7
किं नु वक्ष्यामि मुनिषु कर्म वा सत्कृतं च किम् ।
कस्मिंश्चित् कारणे त्यक्ता राघवेण महात्मना ॥ ७.४८.७ ॥
¿Qué diré a los sabios? ¿Qué buena acción hice, o por qué motivo me abandonó el magnánimo Rāghava?
7.48.8
न खल्वद्यैव सौमित्रे जीवितं जाह्नवीजले ।
त्यजेयं राजवंशस्तु भर्तुर्मे परिहास्यते ॥ ७.४८.८ ॥
Oh Saumitri, no entregaré mi vida hoy mismo en las aguas del Ganges, pues entonces la línea real de mi esposo quedaría abandonada.
7.48.9
यथाज्ञं कुरु सोमित्रे त्यज मां दुःखभागिनीम् ।
निदेशे स्थीयतां राज्ञः शृणु चेदं वचो मम ॥ ७.४८.९ ॥
Oh Saumitri, haz lo que se te ordena y abandóname, yo que comparto la desdicha. Que la orden del rey se cumpla; y escucha estas palabras mías.
7.48.10
श्वश्रूणामविशेषेण प्राञ्जलिप्रग्रहेण च ।
शिरसा ऽ ऽवन्द्य चरणौ कुशलं ब्रूहि पार्थिवम् ॥ ७.४८.१० ॥
Inclina la cabeza ante los pies de todas las suegras por igual, con las palmas unidas, y pregunta al rey por su bienestar.
7.48.11
शिरसा ऽभिनतो ब्रूयाः सर्वासामेव लक्ष्मण ।
वक्तव्यश्चापि नृपतिर्धर्मेषु सुसमाहितः ॥ ७.४८.११ ॥
Oh Lakṣmaṇa, inclinando la cabeza, debes decir esto a todas ellas; y también debe decirse al rey, que permanece firmemente constante en el dharma.
7.48.12
जानासि च यथा शुद्धा सीता तत्त्वेन राघव ।
भक्त्या च परया युक्ता हिता च तव नित्यशः ॥ ७.४८.१२ ॥
Oh Rāghava, tú sabes en verdad que Sītā es pura, dotada de suprema devoción y siempre deseosa de tu bienestar.
7.48.13
अहं त्यक्ता त्वया वीर अयशोभीरुणा जने ।
यच्च ते वचनीयं स्यादपवादसमुत्थितम् ।
मया च परिहर्तव्यं त्वं हि मे परमा गतिः ॥ ७.४८.१३ ॥
Oh héroe, temeroso de la deshonra, me abandonaste ante el pueblo. Lo que de reproche pudiera surgir contra ti por la calumnia, yo debo evitarlo, pues tú eres mi suprema refugio.
7.48.14
वक्तव्यश्चेति नृपतिर्धमेण सुसमाहितः ।
यथा भ्रातृषु वर्तेथास्तथा पौरेषु नित्यदा ॥ ७.४८.१४ ॥
Y al rey, bien firme en el dharma, se le debe decir: como te comportas con tus hermanos, así siempre debes comportarte con los ciudadanos.
7.48.15
परमो ह्येष धर्मस्ते तस्मात्कीर्तिरनुत्तमा ॥ ७.४८.१५ ॥
Este es, en verdad, tu dharma supremo; por ello tu fama será incomparable.
7.48.16
यत्तु पौरजनो राजन्धर्मेण समवाप्नुयात् ।
अहं तु नानुशोचामि स्वशरीरं नरर्षभ ॥ ७.४८.१६ ॥
Lo que el pueblo de la ciudad pueda obtener por medio del dharma, que lo obtenga, oh rey. Pero yo no me lamento por mi propio cuerpo, oh toro entre los hombres.
7.48.17
यथापवादं पौराणां तथैव रघुनन्दन ।
पतिर्हि देवता नार्याः पतिर्बन्धुः पतिर्गुरुः ॥ ७.४८.१७ ॥
Tal como es la calumnia de los ciudadanos, así también, oh deleite de los Raghu: el esposo es la deidad de la mujer, el esposo es su pariente, el esposo es su maestro.
7.48.18
प्राणैरपि प्रियं तस्माद्भर्तुः कार्यं विशेषतः ।
निरीक्ष्य मा ऽद्य गच्छ त्वमृतुकालातिवर्तिनीम् ॥ ७.४८.१८ ॥
Por eso, lo que es querido para el esposo, incluso más querido que la vida, debe hacerse especialmente. Así que, mirándome hoy, cuya estación ha pasado, debes ir.
7.48.19
एवं ब्रुवन्त्यां सीतायां लक्ष्मणो दीनचेतनः ।
शिरसा ऽ ऽवन्द्य धरणीं व्याहर्तुं न शशाक ह ॥ ७.४८.१९ ॥
Mientras Sītā hablaba así, Lakṣmaṇa, con el corazón afligido, inclinó la cabeza ante la tierra y no pudo hablar.
7.48.20
प्रदक्षिणं च तां कृत्वा रुदन्नेव महास्वनः ।
ध्यात्वा मुहूर्तं तामाह किं मां वक्ष्यसि शोभने ॥ ७.४८.२० ॥
Dándole la vuelta por la derecha y llorando en voz alta, reflexionó un momento y dijo: "¡Oh radiante, qué me dirás?"
7.48.21
दृष्टपूर्वं न ते रूपं पादौ दृष्टौ तवानघे ।
कथमत्र हि पश्यामि रामेण रहितां वने ॥ ७.४८.२१ ॥
"¡Oh intachable, nunca había visto antes tu forma; solo había visto tus pies. ¿Cómo te veo aquí en el bosque, separada de Rāma?"
7.48.22
इत्युक्त्वा तां नमस्कृत्य पुनर्नावमुपारुहत् ।
आरुह्य च पुनर्नावं नाविकं चाभ्यचोदयत् ॥ ७.४८.२२ ॥
Tras decir esto y saludarla, Lakṣmaṇa volvió a subir a la barca, y una vez a bordo instó al barquero a seguir adelante.
7.48.23
स गत्वा चोत्तरं तीरं शोकभारसमन्वितः ।
सम्मूढ इव दुःखेन रथमध्यारुहद्द्रुतम् ॥ ७.४८.२३ ॥
Cargado con el peso del dolor, llegó a la orilla norte y, como aturdido por la pena, subió rápidamente al carro.
7.48.24
मुहुर्मुहुः परावृत्य दृष्ट्वा सीतामनाथवत् ।
चेष्टन्तीं परतीरस्थां लक्ष्मणः प्रययावथ ॥ ७.४८.२४ ॥
Volviéndose una y otra vez, y viendo a Sītā de pie en la orilla lejana, agitándose como quien no tiene protector, Lakṣmaṇa entonces siguió adelante.
7.48.25
दूरस्थं रथमालोक्य लक्ष्मणं च मुहूर्मुहुः ।
निरीक्षमाणां तूद्विग्नां सीतां शोकः समाविशत् ॥ ७.४८.२५ ॥
Al ver el carro lejano y a Lakṣmaṇa una y otra vez, Sītā, angustiada y mirando, fue invadida por el dolor.
7.48.26
सा दुःखभारावनता यशस्विनी यशोधना नाथमपश्यती सती ।
रुरोद सा बर्हिणनादिते वने महास्वनं दुःखपरायणा सती ॥ ७.४८.२६ ॥
Doblada bajo el peso del dolor, ilustre, cuya riqueza es su buen nombre, al no ver a su señor, la fiel Sītā lloró en voz alta en el bosque resonante con los gritos de los pavos reales, entregada por completo al dolor.