รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 7.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.48.1
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा दारुणं जनकात्मजा ।
परं विषादमागम्य वैदेही निपपात ह ॥ ७.४८.१ ॥
เมื่อได้ยินถ้อยคำอันรุนแรงของพระลักษมณ์ ธิดาแห่งพระชนก คือพระนางไวเทหี ก็ทุกข์ระทมยิ่งนัก และทรุดลงกับพื้น
7.48.2
सा मुहूर्तमिवासञ्ज्ञा बाष्पपर्याकुलेक्षणा ।
लक्ष्मणं दीनया वाचा उवाच जनकात्मजा ॥ ७.४८.२ ॥
พระนางหมดสติไปครู่หนึ่งเหมือนจะรู้สึกตัวน้อยมาก ดวงพระเนตรพร่าด้วยน้ำตา ธิดาแห่งพระชนกจึงตรัสกับพระลักษมณ์ด้วยน้ำเสียงอ่อนแรงรันทด
7.48.3
मामिकेयं तनुर्नूनं सृष्टा दुःखाय लक्ष्मण ।
धात्रा यस्यास्तथा मे ऽद्य दुःखमूर्तिः प्रदृश्यते ॥ ७.४८.३ ॥
ลักษมณ์ ร่างกายของฉันนี้คงถูกสร้างขึ้นเพื่อความทุกข์เป็นแน่ เพราะวันนี้มันปรากฏเป็นรูปร่างของความโศกเศร้าอย่างแท้จริง
7.48.4
किं नु पापं कृतं पूर्वं को वा दारैर्वियोजितः ।
या ऽहं शुद्धसमाचारा त्यक्ता नृपतिना सती ॥ ७.४८.४ ॥
ฉันได้ทำบาปอะไรไว้ในชาติก่อน หรือใครได้พรากฉันจากสามีไป ที่ฉันผู้ประพฤติบริสุทธิ์และซื่อสัตย์นี้ต้องถูกพระราชาทอดทิ้ง
7.48.5
पुरा ऽहमाश्रमे वासं रामपादानुवर्तिनी ।
अनुरुध्यापि सौमित्रे दुःखे च परिवर्तिनी ॥ ७.४८.५ ॥
แต่ก่อนฉันเคยอยู่ในอาศรม ติดตามรอยพระบาทของพระราม บัดนี้ โอ้บุตรแห่งสุมิตรา ฉันยังต้องมีชีวิตอยู่ท่ามกลางความทุกข์นี้
7.48.6
सा कथं ह्याश्रमे सौम्य वत्स्यामि विजनीकृता ।
आख्यास्यामि च कस्याहं दुःखं दुःखपरायणा ॥ ७.४८.६ ॥
ดูกรผู้อ่อนโยน ฉันจะอยู่ในอาศรมได้อย่างไรเล่า เมื่อถูกทิ้งให้อยู่ตามลำพัง จมอยู่ในความโศก ฉันจะไปบอกความทุกข์ของตนให้ใครฟังได้
7.48.7
किं नु वक्ष्यामि मुनिषु कर्म वा सत्कृतं च किम् ।
कस्मिंश्चित् कारणे त्यक्ता राघवेण महात्मना ॥ ७.४८.७ ॥
ฉันจะพูดอะไรกับฤๅษีทั้งหลายเล่า หรือฉันได้ทำกรรมดีอะไรไว้ หรือด้วยเหตุผลใด ฉันจึงถูกราฆวะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ทอดทิ้ง
7.48.8
न खल्वद्यैव सौमित्रे जीवितं जाह्नवीजले ।
त्यजेयं राजवंशस्तु भर्तुर्मे परिहास्यते ॥ ७.४८.८ ॥
โอ้สเมาตริ ฉันจะไม่สละชีวิตในวันนี้ในน้ำของแม่น้ำคงคาหรอก เพราะถ้าทำเช่นนั้น วงศ์กษัตริย์ของสามีฉันก็จะถูกทอดทิ้งไป
7.48.9
यथाज्ञं कुरु सोमित्रे त्यज मां दुःखभागिनीम् ।
निदेशे स्थीयतां राज्ञः शृणु चेदं वचो मम ॥ ७.४८.९ ॥
โอ้สเมาตริ จงทำตามที่ได้รับคำสั่งเถิด และทอดทิ้งฉันผู้ต้องรับทุกข์นี้ไปเสีย ขอให้คำสั่งของพระราชาดำรงอยู่ และจงฟังถ้อยคำของฉันนี้
7.48.10
श्वश्रूणामविशेषेण प्राञ्जलिप्रग्रहेण च ।
शिरसा ऽ ऽवन्द्य चरणौ कुशलं ब्रूहि पार्थिवम् ॥ ७.४८.१० ॥
จงก้มศีรษะลงแทบพระบาทของเหล่าพระมารดาผู้เป็นแม่สามีทุกพระองค์โดยไม่เลือกหน้า พร้อมประนมมือ แล้วกราบทูลถามข่าวคราวของพระราชา
7.48.11
शिरसा ऽभिनतो ब्रूयाः सर्वासामेव लक्ष्मण ।
वक्तव्यश्चापि नृपतिर्धर्मेषु सुसमाहितः ॥ ७.४८.११ ॥
ดูกรลักษมณ์ เจ้าควรก้มศีรษะกล่าวถ้อยคำนี้แก่ทุกพระองค์ และยังต้องกราบทูลพระราชาผู้ตั้งมั่นในธรรมอย่างแน่วแน่ด้วย
7.48.12
जानासि च यथा शुद्धा सीता तत्त्वेन राघव ।
भक्त्या च परया युक्ता हिता च तव नित्यशः ॥ ७.४८.१२ ॥
ดูกรราฆวะ พระองค์ทรงรู้โดยแท้จริงว่าสีดาบริสุทธิ์ มีความภักดีอย่างยิ่ง และปรารถนาความเจริญของพระองค์อยู่เสมอ
7.48.13
अहं त्यक्ता त्वया वीर अयशोभीरुणा जने ।
यच्च ते वचनीयं स्यादपवादसमुत्थितम् ।
मया च परिहर्तव्यं त्वं हि मे परमा गतिः ॥ ७.४८.१३ ॥
ดูกรวีระ เพราะกลัวความอัปยศ พระองค์จึงทอดทิ้งหม่อมฉันต่อหน้าประชาชน ข้อครหาใดที่อาจเกิดขึ้นแก่พระองค์จากคำใส่ร้าย หม่อมฉันต้องขจัดให้สิ้นไป เพราะพระองค์คือที่พึ่งสูงสุดของหม่อมฉัน
7.48.14
वक्तव्यश्चेति नृपतिर्धमेण सुसमाहितः ।
यथा भ्रातृषु वर्तेथास्तथा पौरेषु नित्यदा ॥ ७.४८.१४ ॥
และพระราชาผู้ตั้งมั่นในธรรมควรได้รับแจ้งว่า พระองค์ควรประพฤติต่อพี่น้องฉันใด ก็ควรประพฤติต่อชาวนครเสมอไปฉันนั้น
7.48.15
परमो ह्येष धर्मस्ते तस्मात्कीर्तिरनुत्तमा ॥ ७.४८.१५ ॥
นี่แหละคือธรรมอันสูงสุดของพระองค์ เพราะฉะนั้นพระเกียรติยศของพระองค์จะไม่มีใครเทียบได้
7.48.16
यत्तु पौरजनो राजन्धर्मेण समवाप्नुयात् ।
अहं तु नानुशोचामि स्वशरीरं नरर्षभ ॥ ७.४८.१६ ॥
ส่วนประชาชนในนครจะได้รับสิ่งใดด้วยธรรม ก็ให้เขาได้รับสิ่งนั้นเถิด ข้าแต่พระราชา ส่วนหม่อมฉันไม่เศร้าโศกถึงร่างกายของตนเอง ข้าแต่ผู้เป็นวีรบุรุษในหมู่มนุษย์
7.48.17
यथापवादं पौराणां तथैव रघुनन्दन ।
पतिर्हि देवता नार्याः पतिर्बन्धुः पतिर्गुरुः ॥ ७.४८.१७ ॥
ข้อครหาของชาวนครเป็นเช่นใดก็เป็นเช่นนั้น ดูกรผู้ทำให้ราฆุวงศ์ชื่นบาน สามีคือเทพของสตรี สามีคือญาติของนาง สามีคือครูของนาง
7.48.18
प्राणैरपि प्रियं तस्माद्भर्तुः कार्यं विशेषतः ।
निरीक्ष्य मा ऽद्य गच्छ त्वमृतुकालातिवर्तिनीम् ॥ ७.४८.१८ ॥
เพราะฉะนั้น สิ่งใดเป็นที่รักของสามี แม้จะรักยิ่งกว่าชีวิต ก็ควรทำให้ได้โดยเฉพาะ วันนี้เมื่อเห็นหม่อมฉันผู้พ้นระยะระดูแล้ว พระองค์ก็จงไปเถิด
7.48.19
एवं ब्रुवन्त्यां सीतायां लक्ष्मणो दीनचेतनः ।
शिरसा ऽ ऽवन्द्य धरणीं व्याहर्तुं न शशाक ह ॥ ७.४८.१९ ॥
เมื่อสีดากล่าวดังนี้ พระลักษมณ์ผู้มีใจเศร้าหมอง ก้มศีรษะลงแทบแผ่นดิน และไม่อาจเอ่ยวาจาใดได้
7.48.20
प्रदक्षिणं च तां कृत्वा रुदन्नेव महास्वनः ।
ध्यात्वा मुहूर्तं तामाह किं मां वक्ष्यसि शोभने ॥ ७.४८.२० ॥
พระลักษมณ์เดินวนขวาไปรอบพระนาง ร้องไห้เสียงดัง ครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง แล้วจึงกล่าวว่า "ดูกรผู้งดงาม พระนางจะตรัสอะไรกับหม่อมฉันเล่า"
7.48.21
दृष्टपूर्वं न ते रूपं पादौ दृष्टौ तवानघे ।
कथमत्र हि पश्यामि रामेण रहितां वने ॥ ७.४८.२१ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป ข้าไม่เคยเห็นรูปของท่านมาก่อน ข้าเคยเห็นเพียงพระบาทของท่านเท่านั้น ข้าจะเห็นท่านที่นี่ในป่าได้อย่างไร เมื่อท่านพลัดจากพระราม
7.48.22
इत्युक्त्वा तां नमस्कृत्य पुनर्नावमुपारुहत् ।
आरुह्य च पुनर्नावं नाविकं चाभ्यचोदयत् ॥ ७.४८.२२ ॥
เมื่อกล่าวเช่นนั้นแล้ว พระลักษมณ์ถวายความนอบน้อมแด่นาง แล้วก็ขึ้นเรืออีกครั้ง และเมื่อขึ้นเรือแล้ว ท่านก็เร่งให้คนพายเรือรีบไป
7.48.23
स गत्वा चोत्तरं तीरं शोकभारसमन्वितः ।
सम्मूढ इव दुःखेन रथमध्यारुहद्द्रुतम् ॥ ७.४८.२३ ॥
พระลักษมณ์ไปถึงฝั่งเหนือ ท่ามกลางน้ำหนักแห่งความโศก และราวกับถูกความเศร้าทำให้มึนงง ท่านก็รีบขึ้นรถศึกไปอย่างรวดเร็ว
7.48.24
मुहुर्मुहुः परावृत्य दृष्ट्वा सीतामनाथवत् ।
चेष्टन्तीं परतीरस्थां लक्ष्मणः प्रययावथ ॥ ७.४८.२४ ॥
พระลักษมณ์หันกลับมองซ้ำแล้วซ้ำเล่า เห็นพระสีดายืนอยู่บนฝั่งโน้น ดิ้นรนอยู่ดุจผู้ไร้ที่พึ่ง แล้วท่านจึงขับรถต่อไป
7.48.25
दूरस्थं रथमालोक्य लक्ष्मणं च मुहूर्मुहुः ।
निरीक्षमाणां तूद्विग्नां सीतां शोकः समाविशत् ॥ ७.४८.२५ ॥
เมื่อเห็นรถที่อยู่ไกลออกไปและเห็นพระลักษมณ์ซ้ำแล้วซ้ำเล่า พระสีดาผู้ร้อนรนและจ้องมองอยู่ ก็ถูกความโศกครอบงำ
7.48.26
सा दुःखभारावनता यशस्विनी यशोधना नाथमपश्यती सती ।
रुरोद सा बर्हिणनादिते वने महास्वनं दुःखपरायणा सती ॥ ७.४८.२६ ॥
พระสีดาผู้มีเกียรติ ผู้มีความดีเป็นทรัพย์ ก้มหน้าลงภายใต้น้ำหนักแห่งความทุกข์ เมื่อไม่เห็นพระสวามีของตน นางผู้ซื่อสัตย์ก็ร้องไห้เสียงดังในป่าที่ก้องด้วยเสียงนกยูง ทั้งกายใจจมอยู่กับความโศกทั้งสิ้น