Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 7.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.52.1
तत्र तां रजनीमुष्य केशिन्यां रघुनन्दनः ।
प्रभाते पुनरुत्थाय लक्ष्मणः प्रययौ तदा ॥ ७.५२.१ ॥
Allí, tras pasar aquella noche a orillas del Keśinī, Lakṣmaṇa, alegría de los Raghus, se levantó de nuevo al amanecer y entonces partió.
7.52.2
ततो ऽर्धदिवसे प्राप्ते प्रविवेश महारथः ।
अयोध्यां रत्नसम्पूर्णां हृष्टपुष्टजनावृताम् ॥ ७.५२.२ ॥
Entonces, llegado el mediodía, el gran conductor de carros entró en Ayodhyā, llena de joyas y rodeada de gente alegre y próspera.
7.52.3
सौमित्रिस्तु परं दैन्यं जगाम सुमहामतिः ।
रामपादौ समासाद्य वक्ष्यामि किमहं गतः ॥ ७.५२.३ ॥
Pero Lakṣmaṇa, hijo de Sumitrā, aunque muy sabio, cayó en profunda desolación. Al llegar a los pies de Rāma, pensó: "¿Qué diré? Habiendo venido, ¿qué he hecho?"
7.52.4
तस्यैवं चिन्तयानस्य भवनं शशिसन्निभम् ।
रामस्य परमोदारं पुरस्तान्समदृश्यत ॥ ७.५२.४ ॥
Mientras así pensaba, apareció ante él la morada de Rāma, la más magnífica, semejante a la luna.
7.52.5
राज्ञस्तु भवनद्वारि सो ऽवतीर्य रथोत्तमात् ।
अवाङ्मुखो दीनमनाः प्रविवेशानिवारितः ॥ ७.५२.५ ॥
En la puerta del palacio del rey descendió del excelente carro y entró con el rostro bajo y el ánimo afligido, sin que nadie se lo impidiera.
7.52.6
स दृष्ट्वा राघवं दीनमासीनं परमासने ।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां ददर्शाग्रजमग्रतः ॥ ७.५२.६ ॥
Vio a Rāghava, afligido, sentado en el asiento supremo, y con los ojos llenos de lágrimas contempló a su hermano mayor frente a él.
7.52.7
जग्राह चरणौ तस्य लक्ष्मणो दीनचेतनः ।
उवाच दीनया वाचा प्राञ्जलिः सुसमाहितः ॥ ७.५२.७ ॥
Lakṣmaṇa, con el corazón afligido, tomó sus pies y, con las palmas juntas y plena atención, habló con voz dolorida.
7.52.8
आर्यस्याज्ञां पुरस्कृत्य विसृज्य जनकात्मजाम् ।
गङ्गातीरे यथोद्दिष्टे वाल्मीकेराश्रमे शुचौ ॥ ७.५२.८ ॥
Poniendo ante mí la orden del noble, dejé a la hija de Janaka en la orilla del Gaṅgā, en el puro ermitaño de Vālmīki, tal como se había indicado.
7.52.9
तत्र तां च शुभाचारामाश्रमान्ते यशस्विनीम् ।
पुनरप्यागतो वीर पादमूलमुपासितुम् ॥ ७.५२.९ ॥
Allí, al borde del ermitaño, la dejé a ella, de conducta virtuosa y gloriosa; y ahora he vuelto, oh héroe, para servir a tus pies.
7.52.10
मा शुचः पुरुषव्याघ्र कालस्य गतिरीदृशी ।
त्वद्विधा न हि शोचन्ति बुद्धिमन्तो मनस्विनः ॥ ७.५२.१० ॥
No te aflijas, oh tigre entre los hombres; tal es el curso del tiempo. Las personas sabias y de noble ánimo como tú no se afligen.
7.52.11
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥ ७.५२.११ ॥
Todas las acumulaciones terminan en la ruina, todas las alturas en la caída, todas las uniones en la separación, y la vida en la muerte.
7.52.12
तस्मात्पुत्रेषु दारेषु मित्रेषु च धनेषु च ।
नातिप्रसङ्गः कर्तव्यो विप्रयोगो हि तैर्ध्रुवम् ॥ ७.५२.१२ ॥
Por ello, no se debe apegarse en exceso a los hijos, esposas, amigos o riquezas, pues la separación de ellos es segura.
7.52.13
शक्तस्त्वमात्मना ऽ ऽत्मानं विनेतुं मनसैव हि ।
लोकान्सर्वांश्च काकुत्स्थ किं पुनः शोकमात्मनः ॥ ७.५२.१३ ॥
Oh Kākutstha, tú eres capaz de dominarte a ti mismo y a todos los mundos solo con la mente; ¿cuánto más, entonces, tu propio dolor?
7.52.14
नेदृशेषु विमुह्यन्ति त्वद्विधाः पुरुषर्षभाः ।
अपवादः स किल ते पुनरेष्यति राघव ॥ ७.५२.१४ ॥
Oh Rāghava, hombres excelsos como tú no se confunden por tales asuntos; sin embargo, aquel reproche volverá a ti.
7.52.15
यदर्थं मैथिली त्यक्ता अपवादभयान्नृप ।
सो ऽपवादः पुरे राजन्भविष्यति न संशयः ॥ ७.५२.१५ ॥
Oh rey, aquel mismo reproche por el que Maithilī fue abandonada, por temor a la censura, surgirá en la ciudad; no hay duda.
7.52.16
स त्वं पुरुषशार्दूल धैर्येण सुसमाहितः ।
त्यजैनां दुर्बलां बुद्धिं सन्तापं मा कुरुष्व ह ॥ ७.५२.१६ ॥
Oh tigre entre los hombres, con firmeza y bien sereno, abandona este pensamiento débil y no te atormentes.
7.52.17
एवमुक्तः स काकुत्स्थो लक्ष्मणेन महात्मना ।
उवाच परया प्रीत्या सौमित्रिं मित्रवत्सलः ॥ ७.५२.१७ ॥
Cuando Lakṣmaṇa, el de alma grande, hubo hablado así, Kākutstha, afectuoso con sus amigos, dijo a Saumitri con suprema ternura.
7.52.18
एवमेतन्नरश्रेष्ठ यथा वदसि लक्ष्मण ।
परितोषश्च मे वीर मम कार्यानुशासने ॥ ७.५२.१८ ॥
Así es, Lakṣmaṇa, el mejor de los hombres, tal como dices; y, oh héroe, quedo satisfecho con tu consejo sobre mi deber.
7.52.19
निवृत्तिश्चागता सौम्य सन्तापश्च निराकृतः ।
भवद्वाक्यैः सुरुचिरैरनुनीतो ऽस्मि लक्ष्मण ॥ ७.५२.१९ ॥
Gentil Lakṣmaṇa, con tus palabras tan agradables he encontrado alivio; mi aflicción se ha disipado y he sido consolado.