വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 7.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.52.1
तत्र तां रजनीमुष्य केशिन्यां रघुनन्दनः ।
प्रभाते पुनरुत्थाय लक्ष्मणः प्रययौ तदा ॥ ७.५२.१ ॥
അവിടെ കേശിനിയുടെ തീരത്ത് ആ രാത്രി കഴിച്ച്, രഘുവംശത്തിന് ആനന്ദമായ ലക്ഷ്മണൻ പുലർച്ചെ വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ് അപ്പോൾ യാത്ര തിരിച്ചു.
7.52.2
ततो ऽर्धदिवसे प्राप्ते प्रविवेश महारथः ।
अयोध्यां रत्नसम्पूर्णां हृष्टपुष्टजनावृताम् ॥ ७.५२.२ ॥
പിന്നെ ഉച്ചസമയത്ത് ആ മഹാരഥൻ രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും സന്തുഷ്ടരും സമൃദ്ധരുമായ ജനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായ അയോധ്യയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
7.52.3
सौमित्रिस्तु परं दैन्यं जगाम सुमहामतिः ।
रामपादौ समासाद्य वक्ष्यामि किमहं गतः ॥ ७.५२.३ ॥
എന്നാൽ സുമിത്രയുടെ പുത്രനായ ലക്ഷ്മണൻ, അത്യന്തം ബുദ്ധിമാനായിരുന്നിട്ടും, വലിയ വിഷാദത്തിലായി. രാമന്റെ പാദങ്ങളിൽ എത്തി, "ഞാൻ എന്ത് പറയും, വന്നിട്ട് ഞാൻ എന്ത് ചെയ്തു?" എന്ന് ചിന്തിച്ചു.
7.52.4
तस्यैवं चिन्तयानस्य भवनं शशिसन्निभम् ।
रामस्य परमोदारं पुरस्तान्समदृश्यत ॥ ७.५२.४ ॥
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കവേ, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ശോഭിക്കുന്ന രാമന്റെ അത്യുദാരമായ ഭവനം അവന്റെ മുന്നിൽ ദൃശ്യമായി.
7.52.5
राज्ञस्तु भवनद्वारि सो ऽवतीर्य रथोत्तमात् ।
अवाङ्मुखो दीनमनाः प्रविवेशानिवारितः ॥ ७.५२.५ ॥
രാജഭവനത്തിന്റെ വാതിൽക്കൽ അവൻ ഉത്തമമായ രഥത്തിൽ നിന്നിറങ്ങി, മുഖം താഴ്ത്തി, ദുഃഖിതമനസ്സോടെ, ആരാലും തടയപ്പെടാതെ അകത്ത് പ്രവേശിച്ചു.
7.52.6
स दृष्ट्वा राघवं दीनमासीनं परमासने ।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां ददर्शाग्रजमग्रतः ॥ ७.५२.६ ॥
ഉന്നതമായ ആസനത്തിൽ ദുഃഖത്തോടെ ഇരിക്കുന്ന രാഘവനെ അവൻ കണ്ടു. കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ തന്റെ ജ്യേഷ്ഠനെ മുന്നിൽ കണ്ടു.
7.52.7
जग्राह चरणौ तस्य लक्ष्मणो दीनचेतनः ।
उवाच दीनया वाचा प्राञ्जलिः सुसमाहितः ॥ ७.५२.७ ॥
ദുഃഖിതമായ മനസ്സോടെ ലക്ഷ്മണൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദങ്ങളിൽ പിടിച്ചു; കൈകൂപ്പി, പൂർണ ശ്രദ്ധയോടെ, ദീനമായ സ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു.
7.52.8
आर्यस्याज्ञां पुरस्कृत्य विसृज्य जनकात्मजाम् ।
गङ्गातीरे यथोद्दिष्टे वाल्मीकेराश्रमे शुचौ ॥ ७.५२.८ ॥
ആര്യന്റെ കല്പന മുന്നിൽ വെച്ച്, ജനകപുത്രിയെ ഗംഗാതീരത്ത്, വാല്മീകിയുടെ പവിത്രമായ ആശ്രമത്തിൽ, നിർദേശിച്ചതുപോലെ വിട്ടിട്ടു വന്നു.
7.52.9
तत्र तां च शुभाचारामाश्रमान्ते यशस्विनीम् ।
पुनरप्यागतो वीर पादमूलमुपासितुम् ॥ ७.५२.९ ॥
അവിടെ, ആശ്രമത്തിന്റെ അരികിൽ, ശുഭാചാരിണിയും യശസ്വിനിയുമായ അവളെ വിട്ടിട്ട്, വീരാ, വീണ്ടും അങ്ങയുടെ പാദസേവയ്ക്കായി ഞാൻ മടങ്ങിയെത്തി.
7.52.10
मा शुचः पुरुषव्याघ्र कालस्य गतिरीदृशी ।
त्वद्विधा न हि शोचन्ति बुद्धिमन्तो मनस्विनः ॥ ७.५२.१० ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ദുഃഖിക്കരുത്; കാലത്തിന്റെ ഗതി ഇങ്ങനെയാണ്. നിന്നെപ്പോലുള്ള ബുദ്ധിമാന്മാരും മനസ്വികളും ദുഃഖിക്കുകയില്ല.
7.52.11
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥ ७.५२.११ ॥
എല്ലാ സഞ്ചയങ്ങളും നാശത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു; എല്ലാ ഉയർച്ചകളും വീഴ്ചയിൽ; എല്ലാ സംയോഗങ്ങളും വിയോഗത്തിൽ; ജീവിതം മരണത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു.
7.52.12
तस्मात्पुत्रेषु दारेषु मित्रेषु च धनेषु च ।
नातिप्रसङ्गः कर्तव्यो विप्रयोगो हि तैर्ध्रुवम् ॥ ७.५२.१२ ॥
അതിനാൽ പുത്രന്മാരിലും ഭാര്യമാരിലും മിത്രങ്ങളിലും ധനത്തിലും അമിതമായ ആസക്തി വെക്കരുത്; അവരിൽ നിന്ന് വിയോഗം ഉറപ്പാണ്.
7.52.13
शक्तस्त्वमात्मना ऽ ऽत्मानं विनेतुं मनसैव हि ।
लोकान्सर्वांश्च काकुत्स्थ किं पुनः शोकमात्मनः ॥ ७.५२.१३ ॥
കാകുത്സ്ഥാ, നിനക്ക് മനസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ നിന്നെയും സകല ലോകങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയും; പിന്നെ നിന്റെ സ്വന്തം ശോകത്തെ അടക്കുന്നതിൽ എന്തു പ്രയാസം?
7.52.14
नेदृशेषु विमुह्यन्ति त्वद्विधाः पुरुषर्षभाः ।
अपवादः स किल ते पुनरेष्यति राघव ॥ ७.५२.१४ ॥
രാഘവാ, നിന്നെപ്പോലുള്ള പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ മോഹിതരാകാറില്ല; എന്നാൽ ആ അപവാദം നിനക്ക് വീണ്ടും വരും.
7.52.15
यदर्थं मैथिली त्यक्ता अपवादभयान्नृप ।
सो ऽपवादः पुरे राजन्भविष्यति न संशयः ॥ ७.५२.१५ ॥
രാജാവേ, ഏതു കാരണത്താൽ അപവാദഭയത്താൽ മൈഥിലിയെ ത്യജിച്ചുവോ, ആ അപവാദം തന്നെ നഗരത്തിൽ ഉണ്ടാകും; സംശയമില്ല.
7.52.16
स त्वं पुरुषशार्दूल धैर्येण सुसमाहितः ।
त्यजैनां दुर्बलां बुद्धिं सन्तापं मा कुरुष्व ह ॥ ७.५२.१६ ॥
പുരുഷശാർദൂലാ, നീ ധൈര്യത്തോടെ നല്ലവണ്ണം മനസ്സ് അടക്കി ഈ ദുർബലമായ ചിന്ത ഉപേക്ഷിക്കുക; ദുഃഖിക്കരുത്.
7.52.17
एवमुक्तः स काकुत्स्थो लक्ष्मणेन महात्मना ।
उवाच परया प्रीत्या सौमित्रिं मित्रवत्सलः ॥ ७.५२.१७ ॥
മഹാത്മാവായ ലക്ഷ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മിത്രവത്സലനായ കാകുത്സ്ഥൻ അതിയായ സ്നേഹത്തോടെ സൗമിത്രിയോട് പറഞ്ഞു.
7.52.18
एवमेतन्नरश्रेष्ठ यथा वदसि लक्ष्मण ।
परितोषश्च मे वीर मम कार्यानुशासने ॥ ७.५२.१८ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ ലക്ഷ്മണാ, നീ പറയുന്നതുപോലെ തന്നെയാണിത്; വീരാ, എന്റെ കർത്തവ്യോപദേശത്തിൽ എനിക്ക് സന്തോഷം തോന്നുന്നു.
7.52.19
निवृत्तिश्चागता सौम्य सन्तापश्च निराकृतः ।
भवद्वाक्यैः सुरुचिरैरनुनीतो ऽस्मि लक्ष्मण ॥ ७.५२.१९ ॥
സൗമ്യനായ ലക്ഷ്മണാ, നിന്റെ അതിമനോഹരമായ വാക്കുകളാൽ എനിക്ക് ആശ്വാസം ലഭിച്ചു, സന്താപം നീങ്ങി; ഞാൻ സാന്ത്വനിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.