ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 7.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.52.1
तत्र तां रजनीमुष्य केशिन्यां रघुनन्दनः ।
प्रभाते पुनरुत्थाय लक्ष्मणः प्रययौ तदा ॥ ७.५२.१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕೇಶಿನೀ ತೀರದಲ್ಲಿ ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು, ರಘುವಂಶದ ಆನಂದದಾಯಕ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಬೆಳಗಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ಆಗ ಹೊರಟನು.
7.52.2
ततो ऽर्धदिवसे प्राप्ते प्रविवेश महारथः ।
अयोध्यां रत्नसम्पूर्णां हृष्टपुष्टजनावृताम् ॥ ७.५२.२ ॥
ನಂತರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ ಆ ಮಹಾರಥನು ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಸಂತೋಷದ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಜನರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
7.52.3
सौमित्रिस्तु परं दैन्यं जगाम सुमहामतिः ।
रामपादौ समासाद्य वक्ष्यामि किमहं गतः ॥ ७.५२.३ ॥
ಆದರೆ ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಮಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ರಾಮನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತಲುಪಿ, "ನಾನು ಏನು ಹೇಳಲಿ, ನಾನು ಬಂದು ಏನು ಮಾಡಿದೆ?" ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದನು.
7.52.4
तस्यैवं चिन्तयानस्य भवनं शशिसन्निभम् ।
रामस्य परमोदारं पुरस्तान्समदृश्यत ॥ ७.५२.४ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಾಮನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ಭವನ ಅವನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿತು.
7.52.5
राज्ञस्तु भवनद्वारि सो ऽवतीर्य रथोत्तमात् ।
अवाङ्मुखो दीनमनाः प्रविवेशानिवारितः ॥ ७.५२.५ ॥
ರಾಜನ ಭವನದ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಉತ್ತಮ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು, ಮುಖ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ, ದುಃಖಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಯಾರಿಂದಲೂ ತಡೆಯಲ್ಪಡದೆ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
7.52.6
स दृष्ट्वा राघवं दीनमासीनं परमासने ।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां ददर्शाग्रजमग्रतः ॥ ७.५२.६ ॥
ಉನ್ನತ ಆಸನದಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಘವನನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು. ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡನು.
7.52.7
जग्राह चरणौ तस्य लक्ष्मणो दीनचेतनः ।
उवाच दीनया वाचा प्राञ्जलिः सुसमाहितः ॥ ७.५२.७ ॥
ದುಃಖಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು; ಕೈಮುಗಿದು, ಪೂರ್ಣ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ, ದೀನ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
7.52.8
आर्यस्याज्ञां पुरस्कृत्य विसृज्य जनकात्मजाम् ।
गङ्गातीरे यथोद्दिष्टे वाल्मीकेराश्रमे शुचौ ॥ ७.५२.८ ॥
ಆರ್ಯನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶಿರಸಾ ವಹಿಸಿ, ಜನಕನ ಮಗಳನ್ನು ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ, ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಪವಿತ್ರ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದೆ.
7.52.9
तत्र तां च शुभाचारामाश्रमान्ते यशस्विनीम् ।
पुनरप्यागतो वीर पादमूलमुपासितुम् ॥ ७.५२.९ ॥
ಅಲ್ಲಿ, ಆಶ್ರಮದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ, ಶುಭಾಚಾರೆ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ಆಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ವೀರನೇ, ಮತ್ತೆ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
7.52.10
मा शुचः पुरुषव्याघ्र कालस्य गतिरीदृशी ।
त्वद्विधा न हि शोचन्ति बुद्धिमन्तो मनस्विनः ॥ ७.५२.१० ॥
ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ದುಃಖಿಸಬೇಡ; ಕಾಲದ ಗತಿ ಹೀಗೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನಂತಹ ಬುದ್ಧಿವಂತರು, ಮನಸ್ವಿಗಳು ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
7.52.11
सर्वे क्षयान्ता निचयाः पतनान्ताः समुच्छ्रयाः ।
संयोगा विप्रयोगान्ता मरणान्तं च जीवितम् ॥ ७.५२.११ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಸಂಚಯಗಳೂ ನಾಶದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಎಲ್ಲಾ ಏರಿಕೆಗಳೂ ಪತನದಲ್ಲಿ; ಎಲ್ಲಾ ಸಂಯೋಗಗಳೂ ವಿಯೋಗದಲ್ಲಿ; ಜೀವನವು ಮರಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
7.52.12
तस्मात्पुत्रेषु दारेषु मित्रेषु च धनेषु च ।
नातिप्रसङ्गः कर्तव्यो विप्रयोगो हि तैर्ध्रुवम् ॥ ७.५२.१२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳು, ಪತ್ನಿಯರು, ಮಿತ್ರರು ಮತ್ತು ಧನದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಇಡಬಾರದು; ಅವರಿಂದ ವಿಯೋಗ ನಿಶ್ಚಿತ.
7.52.13
शक्तस्त्वमात्मना ऽ ऽत्मानं विनेतुं मनसैव हि ।
लोकान्सर्वांश्च काकुत्स्थ किं पुनः शोकमात्मनः ॥ ७.५२.१३ ॥
ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಿನ್ನನ್ನೂ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಶಕ್ತನಿದ್ದೀಯೆ; ಹಾಗಿರುವಾಗ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶೋಕವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಷ್ಟ?
7.52.14
नेदृशेषु विमुह्यन्ति त्वद्विधाः पुरुषर्षभाः ।
अपवादः स किल ते पुनरेष्यति राघव ॥ ७.५२.१४ ॥
ಓ ರಾಘವ, ನಿನ್ನಂತಹ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠರು ಇಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಆ ಅಪವಾದವು ನಿನಗೆ ಮತ್ತೆ ಬರಲಿದೆ.
7.52.15
यदर्थं मैथिली त्यक्ता अपवादभयान्नृप ।
सो ऽपवादः पुरे राजन्भविष्यति न संशयः ॥ ७.५२.१५ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಪವಾದದ ಭಯದಿಂದ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಾಯಿತೋ, ಅದೇ ಅಪವಾದವು ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
7.52.16
स त्वं पुरुषशार्दूल धैर्येण सुसमाहितः ।
त्यजैनां दुर्बलां बुद्धिं सन्तापं मा कुरुष्व ह ॥ ७.५२.१६ ॥
ಓ ಪುರುಷಶಾರ್ದೂಲ, ನೀನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸಮಚಿತ್ತನಾಗಿ ಈ ದುರ್ಬಲ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು; ಸಂತಾಪಪಡಬೇಡ.
7.52.17
एवमुक्तः स काकुत्स्थो लक्ष्मणेन महात्मना ।
उवाच परया प्रीत्या सौमित्रिं मित्रवत्सलः ॥ ७.५२.१७ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಮಿತ್ರವತ್ಸಲನಾದ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸೌಮಿತ್ರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
7.52.18
एवमेतन्नरश्रेष्ठ यथा वदसि लक्ष्मण ।
परितोषश्च मे वीर मम कार्यानुशासने ॥ ७.५२.१८ ॥
ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ನೀನು ಹೇಳುವುದು ಹೀಗೆಯೇ ಇದೆ; ವೀರನೇ, ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯದ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ.
7.52.19
निवृत्तिश्चागता सौम्य सन्तापश्च निराकृतः ।
भवद्वाक्यैः सुरुचिरैरनुनीतो ऽस्मि लक्ष्मण ॥ ७.५२.१९ ॥
ಸೌಮ್ಯನೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ, ನಿನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನನಗೆ ಸಮಾಧಾನವಾಯಿತು, ದುಃಖ ದೂರವಾಯಿತು; ನಾನು ಸಂತೈಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.