ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.54.1
रामस्य भाषितं श्रुत्वा लक्ष्मणः परमार्थवित् ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं राघवं दीप्ततेजसम् ॥ ७.५४.१ ॥
ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ପରମାର୍ଥଜ୍ଞ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ହାତଯୋଡ଼ି ଦୀପ୍ତତେଜା ରାଘବଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.54.2
अल्पापराधे काकुत्स्थ द्विजाभ्यां शाप ईदृशः ।
महान्नृगस्य राजर्षेर्यमदण्ड इवापरः ॥ ७.५४.२ ॥
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ଛୋଟ ଅପରାଧ ପାଇଁ ଦୁଇ ଦ୍ୱିଜ ଏପରି ମହାଶାପ ଦେଲେ; ରାଜର୍ଷି ନୃଗଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ଯମଦଣ୍ଡ ପରି ହେଲା।
7.54.3
श्रुत्वा तु पापसंयुक्तमात्मानं पुरषर्षभ ।
किमुवाच नृगो राजा द्विजौ क्रोधसमन्वितौ ॥ ७.५४.३ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜକୁ ପାପଯୁକ୍ତ ଶୁଣି ରାଜା ନୃଗ କ୍ରୋଧିତ ସେହି ଦୁଇ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ କ'ଣ କହିଲେ?
7.54.4
लक्ष्मणेनैवमुक्तस्तु राघवः पुनरब्रवीत् ।
शृणु सौम्य यथा पूर्वं स राजा शापविक्षतः ॥ ७.५४.४ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଏମିତି କହିବା ପରେ ରାଘବ ପୁଣି କହିଲେ: ହେ ସୌମ୍ୟ, ଶୁଣ, ପୂର୍ବରୁ ସେ ରାଜା ଶାପରେ କିପରି କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହୋଇଥିଲେ।
7.54.5
अथाध्वनि गतौ विप्रौ विज्ञाय स नृगस्तदा ।
आहूय मन्त्रिणः सर्वान्नैगमान्सपुरोधसः ॥ ७.५४.५ ॥
ଏହା ପରେ ସେହି ଦୁଇ ଦ୍ୱିଜ ବାଟରେ ଚାଲିଗଲେ ବୋଲି ଜାଣି ନୃଗ ସବୁ ମନ୍ତ୍ରୀ, ନଗରର ବଣିକ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
7.54.6
तानुवाच नृगो राजा सर्वाश्च प्रकृतीस्तथा ।
दुःखेन सुसमाविष्टः श्रूयतां मे समाहितैः ॥ ७.५४.६ ॥
ଦୁଃଖରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ରାଜା ନୃଗ ସେମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: ମୋ କଥା ଏକାଗ୍ରତାରେ ଶୁଣ।
7.54.7
नारदः पर्वतश्चैव मम दत्त्वा महद्भयम् ।
गतौ त्रिभुवनं भद्रौ वायुभूतावनिन्दितौ ॥ ७.५४.७ ॥
ନାରଦ ଓ ପର୍ବତ ମୋତେ ମହାଭୟ ଦେଇ, ବାୟୁରୂପ ହୋଇ ତ୍ରିଭୁବନକୁ ଚାଲିଗଲେ; ସେହି ଦୁଇଜଣ ନିର୍ଦୋଷ ଓ ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଥିଲେ।
7.54.8
कुमारो ऽयं वसुर्नाम स देवो ऽद्याभिषिच्यताम् ।
श्वभ्रं च यत्सुखस्पर्शं क्रियतां शिल्पिभिर्मम ।
यत्राहं सङ्क्षयिष्यामि शापं ब्राह्मणनिःसृतम् ॥ ७.५४.८ ॥
ଏହି କୁମାର ବସୁ ନାମକ ଦେବତା; ଆଜି ତାଙ୍କର ଅଭିଷେକ ହେଉ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପରୁ ମୁଁ ଯେଉଁଠି ରହିବି, ସୁଖସ୍ପର୍ଶ ସେହି ଗର୍ତ୍ତ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତୁ।
7.54.9
वर्षघ्नमेकं श्वभ्रं तु हिमघ्नमपरं तथा ।
ग्रीष्मघ्नं तु सुखस्पर्शमेकं कुर्वन्तु शिल्पिनः ॥ ७.५४.९ ॥
ଗୋଟିଏ ଗର୍ତ୍ତ ବର୍ଷାରୁ ରକ୍ଷା କରୁ, ଅନ୍ୟଟି ଶୀତରୁ ରକ୍ଷା କରୁ, ଆଉ ଗୋଟିଏ ଗ୍ରୀଷ୍ମରୁ ରକ୍ଷା କରି ସୁଖସ୍ପର୍ଶ ହେଉ; ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏସବୁ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତୁ।
7.54.10
फलवन्तश्च ये वृक्षाः पुष्पवत्यश्च या लताः ।
विरोप्यन्तां बहुविधाश्छायावन्तश्च गुल्मिनः ॥ ७.५४.१० ॥
ଯେଉଁ ଫଳବନ୍ତ ଗଛ ଓ ପୁଷ୍ପବତୀ ଲତା ଅଛି, ଛାଇଦାର ନାନା ପ୍ରକାର ଗୁଳ୍ମ ମଧ୍ୟ ରୋପଣ କରାଯାଉ।
7.54.11
क्रियतां रमणीयं च श्वभ्राणां सर्वतोदिशम् ।
सुखमत्र वसिष्यामि यावत्कालस्य पर्ययः ॥ ७.५४.११ ॥
ଗର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକର ଚାରିପାଖର ସବୁ ଦିଗ ରମଣୀୟ କରାଯାଉ; ସମୟ ଗଡ଼ିଗଲା ଯାଏଁ ମୁଁ ଏଠାରେ ସୁଖରେ ରହିବି।
7.54.12
पुष्पाणि च सुगन्धीनि क्रियतां तेषु नित्यशः ।
परिवार्य यथा मे स्युरध्यर्धं योजनं तथा ॥ ७.५४.१२ ॥
ସେଥିରେ ସର୍ବଦା ସୁଗନ୍ଧି ଫୁଲ ରଖାଯାଉ, ଯାହା ମୋ ଚାରିପାଖରେ ଦେଢ଼ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ।
7.54.13
एवं कृत्वा विधानं स सन्दिदेश वसं तदा ।
धर्मनित्यः प्रजाः पुत्र क्षत्रधर्मेण पालय ॥ ७.५४.१३ ॥
ଏହିପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ସେତେବେଳେ ସେ ବାସସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ହେ ପୁତ୍ର, ସର୍ବଦା ଧର୍ମରେ ଅଟଳ ରହି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମାନୁସାରେ ପ୍ରଜାପାଳନ କର।
7.54.14
प्रत्यक्षं ते यथा शापो द्विजाभ्यां मयि पातितः ।
नरश्रेष्ठ सरोषाभ्यामपराधे ऽपि तादृशे ॥ ७.५४.१४ ॥
ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିଛ, ଦୁଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ ମୋ ଉପରେ ଅଭିଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି — ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି ଅପରାଧ ମୋଠାରେ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
7.54.15
मा कृथास्तनुसन्तापं मत्कृते ऽपि नरर्षभ ।
कृतान्तः कुशलः पुत्र येनास्मि व्यसनीकृतः ॥ ७.५४.१५ ॥
ହେ ନରଋଷଭ, ମୋ ପାଇଁ ଟିକିଏ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାପ କରନାହିଁ। ହେ ପୁତ୍ର, କୃତାନ୍ତ (କାଳ) ଅତି ନିପୁଣ; ସେ ହିଁ ମୋତେ ବିପଦରେ ପକାଇଛି।
7.54.16
प्राप्तव्यान्येव प्राप्नोति गन्तव्यान्येव गच्छति ।
लब्धव्यान्येव लभते दुःखानि च सुखानि च ॥ ७.५४.१६ ॥
ଯାହା ପ୍ରାପ୍ତବ୍ୟ ତାହାକୁ ହିଁ ମଣିଷ ପାଏ; ଯାହାକୁ ଯିବାକୁ ଅଛି ସେଠାକୁ ହିଁ ଯାଏ; ଯାହା ଲାଭ ହେବାର ତାହା ହିଁ ମିଳେ — ଦୁଃଖ ଓ ସୁଖ ମଧ୍ୟ।
7.54.17
पूर्वे जात्यन्तरे वत्स मा विषादं कुरुष्व ह ॥ ७.५४.१७ ॥
ପ୍ରିୟ ବତ୍ସ, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କର୍ମଫଳରୁ ଏହା ଘଟିଛି; ତେଣୁ ବିଷାଦ କରନାହିଁ।
7.54.18
एवमुक्त्वा नृपस्तत्र सुतं राजा महायशाः ।
श्वभ्रं जगाम सुकृतं वासाय पुरुषर्षभ ॥ ७.५४.१८ ॥
ଏହି କଥା କହି, ସେଠାରେ ସେହି ମହାଯଶସ୍ବୀ ରାଜା ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ — ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ — ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀମାନଙ୍କ ବାସ ପାଇଁ ଗର୍ତ୍ତ ଆଡ଼କୁ ଗମନ କଲେ।
7.54.19
एवं प्रविश्यैव नृपस्तदानीं श्वभ्रं महारत्नविभूषितं तत् ।
सम्पादयामास तदा महात्मा शापं द्विजाभ्यां हि रुषा विमुक्तम् ॥ ७.५४.१९ ॥
ଏହିପରି ସେହି ରାଜା ସେତେବେଳେ ମହାରତ୍ନରେ ବିଭୂଷିତ ସେହି ଗୁମ୍ଫାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେହି ମହାତ୍ମା ଦୁଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧରେ ମୁକ୍ତ ଅଭିଶାପକୁ ସମ୍ପାଦନ କଲେ।