వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.54.1
रामस्य भाषितं श्रुत्वा लक्ष्मणः परमार्थवित् ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं राघवं दीप्ततेजसम् ॥ ७.५४.१ ॥
రాముని మాటలు విని, పరమార్థం తెలిసిన లక్ష్మణుడు చేతులు జోడించి, దీప్తతేజుడైన రాఘవునితో ఈ మాట పలికాడు.
7.54.2
अल्पापराधे काकुत्स्थ द्विजाभ्यां शाप ईदृशः ।
महान्नृगस्य राजर्षेर्यमदण्ड इवापरः ॥ ७.५४.२ ॥
కాకుత్స్థా, చిన్న అపరాధానికి ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు ఇంత పెద్ద శాపం ఇచ్చారు; రాజర్షి నృగునికి అది మరో యమదండంలా అయ్యింది.
7.54.3
श्रुत्वा तु पापसंयुक्तमात्मानं पुरषर्षभ ।
किमुवाच नृगो राजा द्विजौ क्रोधसमन्वितौ ॥ ७.५४.३ ॥
ఓ పురుషశ్రేష్ఠా, తనను పాపయుక్తుడిగా విన్న రాజు నృగుడు కోపంతో ఉన్న ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులతో ఏమన్నాడు?
7.54.4
लक्ष्मणेनैवमुक्तस्तु राघवः पुनरब्रवीत् ।
शृणु सौम्य यथा पूर्वं स राजा शापविक्षतः ॥ ७.५४.४ ॥
లక్ష్మణుడు ఇలా అనగా రాఘవుడు మళ్లీ అన్నాడు: ఓ సౌమ్యా, విను; పూర్వం ఆ రాజు శాపంతో ఎలా గాయపడ్డాడో.
7.54.5
अथाध्वनि गतौ विप्रौ विज्ञाय स नृगस्तदा ।
आहूय मन्त्रिणः सर्वान्नैगमान्सपुरोधसः ॥ ७.५४.५ ॥
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులు దారిలో వెళ్లిపోయారని తెలుసుకొని నృగుడు మంత్రులందరినీ, నగర వ్యాపారులను, పురోహితులను పిలిపించాడు.
7.54.6
तानुवाच नृगो राजा सर्वाश्च प्रकृतीस्तथा ।
दुःखेन सुसमाविष्टः श्रूयतां मे समाहितैः ॥ ७.५४.६ ॥
దుఃఖంతో బాగా చలించిపోయిన రాజు నృగుడు వారితో, ప్రజలందరితో అన్నాడు: నా మాట ఏకాగ్రతతో వినండి.
7.54.7
नारदः पर्वतश्चैव मम दत्त्वा महद्भयम् ।
गतौ त्रिभुवनं भद्रौ वायुभूतावनिन्दितौ ॥ ७.५४.७ ॥
నారదుడు, పర్వతుడు నాకు మహాభయాన్ని కలిగించి, వాయురూపులై మూడు లోకాలకు వెళ్లిపోయారు; వారిద్దరూ మంగళకరులు, నిర్దోషులు.
7.54.8
कुमारो ऽयं वसुर्नाम स देवो ऽद्याभिषिच्यताम् ।
श्वभ्रं च यत्सुखस्पर्शं क्रियतां शिल्पिभिर्मम ।
यत्राहं सङ्क्षयिष्यामि शापं ब्राह्मणनिःसृतम् ॥ ७.५४.८ ॥
ఈ కుమారుడు వసు అనే దేవుడు; ఈరోజే ఇతనికి పట్టాభిషేకం జరగాలి. బ్రాహ్మణుని శాపం వల్ల నేను నివసించబోయే, సుఖస్పర్శ గల గొయ్యిని శిల్పులు నా కోసం నిర్మించాలి.
7.54.9
वर्षघ्नमेकं श्वभ्रं तु हिमघ्नमपरं तथा ।
ग्रीष्मघ्नं तु सुखस्पर्शमेकं कुर्वन्तु शिल्पिनः ॥ ७.५४.९ ॥
ఒక గొయ్యి వానను ఆపేదిగా, మరొకటి చలిని ఆపేదిగా, ఇంకొకటి వేడిని ఆపేదిగా, సుఖస్పర్శ గలదిగా ఉండాలి; శిల్పులు వీటిని నిర్మించాలి.
7.54.10
फलवन्तश्च ये वृक्षाः पुष्पवत्यश्च या लताः ।
विरोप्यन्तां बहुविधाश्छायावन्तश्च गुल्मिनः ॥ ७.५४.१० ॥
ఫలాలనిచ్చే చెట్లు, పూలు పూసే తీగలు నాటాలి; నీడనిచ్చే అనేక రకాల పొదలు కూడా నాటాలి.
7.54.11
क्रियतां रमणीयं च श्वभ्राणां सर्वतोदिशम् ।
सुखमत्र वसिष्यामि यावत्कालस्य पर्ययः ॥ ७.५४.११ ॥
గొయ్యుల చుట్టూ అన్ని దిక్కులూ రమణీయంగా చేయాలి; కాలం గడిచేవరకు నేను ఇక్కడ సుఖంగా నివసిస్తాను.
7.54.12
पुष्पाणि च सुगन्धीनि क्रियतां तेषु नित्यशः ।
परिवार्य यथा मे स्युरध्यर्धं योजनं तथा ॥ ७.५४.१२ ॥
వాటిలో ఎల్లప్పుడూ సుగంధ పుష్పాలు ఉండాలి; అవి నా చుట్టూ ఒకటిన్నర యోజనం వరకు ఉండేలా చేయాలి.
7.54.13
एवं कृत्वा विधानं स सन्दिदेश वसं तदा ।
धर्मनित्यः प्रजाः पुत्र क्षत्रधर्मेण पालय ॥ ७.५४.१३ ॥
ఇలా ఏర్పాట్లు చేసి, ఆ సమయంలో ఆయన నివాసం గురించి ఆజ్ఞాపించారు. కుమారా, ఎల్లప్పుడూ ధర్మంలో నిలిచి, క్షత్రియ ధర్మానుసారం ప్రజలను పాలించు.
7.54.14
प्रत्यक्षं ते यथा शापो द्विजाभ्यां मयि पातितः ।
नरश्रेष्ठ सरोषाभ्यामपराधे ऽपि तादृशे ॥ ७.५४.१४ ॥
నీవు ప్రత్యక్షంగా చూసినట్లు, ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు కోపంతో నాపై శాపం విధించారు — ఓ నరశ్రేష్ఠా, అలాంటి అపరాధం నాకు లేకపోయినా.
7.54.15
मा कृथास्तनुसन्तापं मत्कृते ऽपि नरर्षभ ।
कृतान्तः कुशलः पुत्र येनास्मि व्यसनीकृतः ॥ ७.५४.१५ ॥
ఓ నరశ్రేష్ఠా, నా కారణంగా కొంచెమైనా దుఃఖపడకు. కుమారా, కృతాంతుడు (మృత్యువు) ఎంతో నేర్పరి; అతడే నన్ను కష్టంలో పడవేశాడు.
7.54.16
प्राप्तव्यान्येव प्राप्नोति गन्तव्यान्येव गच्छति ।
लब्धव्यान्येव लभते दुःखानि च सुखानि च ॥ ७.५४.१६ ॥
పొందవలసినదానినే మనిషి పొందుతాడు; వెళ్ళవలసిన చోటికే వెళ్ళుతాడు; లభించవలసినదానినే లభిస్తాడు — దుఃఖాలూ సుఖాలూ కూడా.
7.54.17
पूर्वे जात्यन्तरे वत्स मा विषादं कुरुष्व ह ॥ ७.५४.१७ ॥
ప్రియ కుమారా, పూర్వజన్మల కర్మఫలంగా ఇది జరిగింది; కాబట్టి విషాదం పొందకు.
7.54.18
एवमुक्त्वा नृपस्तत्र सुतं राजा महायशाः ।
श्वभ्रं जगाम सुकृतं वासाय पुरुषर्षभ ॥ ७.५४.१८ ॥
ఇలా చెప్పి, అక్కడ ఆ మహాయశస్వి రాజు తన కుమారునితో — ఓ పురుషశ్రేష్ఠా — పుణ్యకర్మల నివాసం కోసం గుంట వైపు వెళ్ళాడు.
7.54.19
एवं प्रविश्यैव नृपस्तदानीं श्वभ्रं महारत्नविभूषितं तत् ।
सम्पादयामास तदा महात्मा शापं द्विजाभ्यां हि रुषा विमुक्तम् ॥ ७.५४.१९ ॥
ఈ విధంగా ఆ రాజు అప్పుడు మహారత్నాలతో అలంకరించబడిన ఆ గుహలో ప్రవేశించి, ఆ మహాత్ముడు ఇద్దరు బ్రాహ్మణులు కోపంతో విడిచిన శాపాన్ని నెరవేర్చాడు.