ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.55.1
एष ते नृगशापस्य विस्तरो ऽभिहितो मया ।
यद्यस्ति श्रवणे श्रद्धा शृणुष्वेहापरां कथाम् ॥ ७.५५.१ ॥
ନୃଗଙ୍କ ଶାପର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି। ଶୁଣିବାରେ ଯଦି ତୁମର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥାଏ, ତେବେ ଏବେ ଆଉ ଏକ କଥା ଶୁଣ।
7.55.2
एवमुक्तस्तु रामेण सौमित्रिः पुनरब्रवीत् ।
तृप्तिराश्चर्यभूतानां कथानां नास्ति मे नृप ॥ ७.५५.२ ॥
ରାମ ଏପରି କହିବାରୁ ସୌମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ: ହେ ରାଜନ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଥାରେ ମୋର କେବେ ତୃପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ।
7.55.3
लक्ष्मणेनैवमुक्तस्तु राम इक्ष्वाकुनन्दनः ।
कथां परमधर्मिष्ठां व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५५.३ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏପରି କହିବାରୁ ଇକ୍ଷ୍ବାକୁ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ ରାମ ପରମ ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ କଥା କହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
7.55.4
आसीद्राजा निमिर्नाम इक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।
पुत्रो द्वादशमो वीर्ये धर्मे च परिनिष्ठितः ॥ ७.५५.४ ॥
ଇକ୍ଷ୍ବାକୁ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବଂଶରେ ନିମି ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ; ସେ ଦ୍ୱାଦଶ ପୁତ୍ର, ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ନିଷ୍ଠ।
7.55.5
स राजा वीर्यसम्पन्नः पुरं देवपुरोपमम् ।
निवेशयामास तदा अभ्याशे गौतमस्य तु ॥ ७.५५.५ ॥
ବୀର୍ଯ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ ସେ ରାଜା ସେତେବେଳେ ଗୌତମଙ୍କ ନିକଟରେ ଦେବନଗରୀ ପରି ଏକ ନଗର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
7.55.6
पुरस्य सुकृतं नाम वैजयन्तमिति श्रुतम् ।
निवेशं यत्र राजर्षिर्निमिश्चक्रे महायशाः ॥ ७.५५.६ ॥
ସେ ନଗରର ସୁକୃତ ନାମ ବୈଜୟନ୍ତ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେଠାରେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ରାଜର୍ଷି ନିମି ନିବାସ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
7.55.7
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना निवेश्य सुमहापुरम् ।
यजेयं दीर्घसत्रेण पितुः प्रह्लादयन्मनः ॥ ७.५५.७ ॥
ସେ ଏକ ମହାନଗର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ସଂକଳ୍ପ କଲେ, "ଦୀର୍ଘସତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରିବି; ତାହା ପିତାଙ୍କ ମନକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବ।"
7.55.8
ततः पितरमामन्त्र्य इक्ष्वाकुं हि मनोः सुतम् ।
वसिष्ठं वरयामास पूर्वं ब्रह्मर्षिसत्तमम् ॥ ७.५५.८ ॥
ତା'ପରେ ସେ ପିତା ମନୁପୁତ୍ର ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଚାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ପୁରୋହିତ ରୂପେ ବରଣ କଲେ।
7.55.9
अनन्तरं स राजर्षिर्निमिरिक्ष्वाकुनन्दनः ।
अत्रिमङ्गिरसं चैव भृगुं चैव तपोधनम् ॥ ७.५५.९ ॥
ତା'ପରେ ସେ ରାଜର୍ଷି ନିମି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ଅତ୍ରି, ଅଙ୍ଗିରା ଏବଂ ତପୋଧନ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବରଣ କଲେ।
7.55.10
तमुवाच वसिष्ठस्तु निमिं राजर्षिसत्तमम् ।
वृतो ऽहं पूर्वमिन्द्रेण अन्तरं प्रतिपालय ॥ ७.५५.१० ॥
ସେତେବେଳେ ବଶିଷ୍ଠ ରାଜର୍ଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିମିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ପୂର୍ବରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ବରଣ କରିଛନ୍ତି; କିଛି ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କର।"
7.55.11
अनन्तरं महाविप्रो गौतमः प्रत्यपूरयत् ।
वसिष्ठो ऽपि महातेजा इन्द्रयज्ञमथाकरोत् ॥ ७.५५.११ ॥
ତା'ପରେ ମହାବିପ୍ର ଗୌତମ ତାହା ପୂରଣ କଲେ; ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବଶିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଯଜ୍ଞ କଲେ।
7.55.12
निमिस्तु राजा विप्रांस्तान्समानीय नराधिपः ।
अयजद्धिमवत्पार्श्वे स्वपुरस्य समीपतः ।
पञ्चवर्षसहस्राणि राजा दीक्षामुपागमत् ॥ ७.५५.१२ ॥
କିନ୍ତୁ ନରାଧିପ ନିମି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ନିଜ ନଗର ନିକଟରେ ହିମାଳୟର ଢାଲରେ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ରାଜା ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କଲେ।
7.55.13
इन्द्रयज्ञावसाने तु वसिष्ठो भगवनृषिः ।
सकाशमागतो राज्ञो हौत्रं कर्तुमनिन्दितः ॥ ७.५५.१३ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭଗବାନ ଋଷି ବଶିଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ହୌତ୍ର କର୍ମ କରିବାକୁ ଆସିଲେ।
7.55.14
तदन्तरमथापश्यद्गौतमेनाभिपूरितम् ।
कोपेन महताविष्टो वसिष्ठो ब्रह्मणः सुतः ॥ ७.५५.१४ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିଲେ ଗୌତମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ମହାକ୍ରୋଧରେ ଆବିଷ୍ଟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବଶିଷ୍ଠ (ଏହା ଦେଖିଲେ)।
7.55.15
स राज्ञो दर्शनाकाङ्क्षी मुहूर्तं समुपाविशत् ।
तस्मिन्नहनि राजर्षिर्निद्रया ऽपहृतो भृशम् ॥ ७.५५.१५ ॥
ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ କ୍ଷଣେ ବସିଲେ। ସେଦିନ ରାଜର୍ଷି ନିଦ୍ରାରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆବିଷ୍ଟ ହେଲେ।
7.55.16
ततो मन्युर्वसिष्ठस्य प्रादुरासीन्महात्मनः ।
अदर्शनेन राजर्षेर्व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५५.१६ ॥
ତେବେ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ମନରେ କ୍ରୋଧ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା। ରାଜର୍ଷିଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ସେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
7.55.17
यस्मात्त्वमन्यं वृतवान्मामवज्ञाय पार्थिव ।
चेतनेन विनाभूतो देहस्तव भविष्यति ॥ ७.५५.१७ ॥
ତୁମେ ମୋତେ ଅବଜ୍ଞା କରି ଅନ୍ୟକୁ ବରଣ କଲ, ତେଣୁ ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ଦେହ ଚେତନାହୀନ ହେବ।
7.55.18
ततः प्रबुद्धो राजर्षिः श्रुत्वा शापमुदाहृतम् ।
ब्रह्मयोनिमथोवाच संरम्भात् क्रोधमूर्च्छितः ॥ ७.५५.१८ ॥
ତେବେ ଜାଗ୍ରତ ରାଜର୍ଷି କହିଥିବା ଶାପ ଶୁଣି, ଉତ୍ତେଜନାରେ, କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମଯୋନି (ବଶିଷ୍ଠ)ଙ୍କୁ କହିଲେ।
7.55.19
अजानतः शयानस्य क्रोधेन कलुषीकृतः ।
मुक्तवान्मयि शापाग्निं यमदण्डमिवापरम् ॥ ७.५५.१९ ॥
ଅଜାଣତରେ ଶୋଇଥିବା ମୋ ଉପରେ କ୍ରୋଧରେ କଲୁଷିତ ହୋଇ ତୁମେ ଯମଦଣ୍ଡ ସମାନ ଆଉ ଏକ ଶାପାଗ୍ନି ଛାଡ଼ିଛ।
7.55.20
तस्मात्तवापि ब्रह्मर्षे चेतनेन विना कृतः ।
देहः सुरुचिरप्रख्यो भविष्यति न संशयः ॥ ७.५५.२० ॥
ତେଣୁ ହେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ତୁମ ଶରୀର ମଧ୍ୟ ଚେତନାହୀନ ହେବ; ତଥାପି ତାହା ଦେବତାଙ୍କ ପରି ସୁନ୍ଦର ହେବ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
7.55.21
सहसैव बभूवतुर्विदेहौ तत्तुल्याधिगतप्रभाववन्तौ ॥ ७.५५.२१ ॥
ସହସା ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଦେହହୀନ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ତାହା ସମାନ ପ୍ରଭାବ ପାଇଲେ।