వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 7.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.55.1
एष ते नृगशापस्य विस्तरो ऽभिहितो मया ।
यद्यस्ति श्रवणे श्रद्धा शृणुष्वेहापरां कथाम् ॥ ७.५५.१ ॥
నృగుని శాపం యొక్క పూర్తి వివరాన్ని నేను నీకు చెప్పాను. వినడంలో నీకు శ్రద్ధ ఉంటే, ఇప్పుడు మరొక కథ వినుము.
7.55.2
एवमुक्तस्तु रामेण सौमित्रिः पुनरब्रवीत् ।
तृप्तिराश्चर्यभूतानां कथानां नास्ति मे नृप ॥ ७.५५.२ ॥
రాముడు ఇలా చెప్పగా సౌమిత్రి లక్ష్మణుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: ఓ రాజా, అద్భుతమైన కథల వల్ల నాకు తృప్తి కలగదు.
7.55.3
लक्ष्मणेनैवमुक्तस्तु राम इक्ष्वाकुनन्दनः ।
कथां परमधर्मिष्ठां व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५५.३ ॥
లక్ష్మణుడు ఇలా చెప్పగా ఇక్ష్వాకు వంశానందుడైన రాముడు పరమధర్మయుక్తమైన ఒక కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
7.55.4
आसीद्राजा निमिर्नाम इक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।
पुत्रो द्वादशमो वीर्ये धर्मे च परिनिष्ठितः ॥ ७.५५.४ ॥
ఇక్ష్వాకు మహాత్ముల వంశంలో నిమి అనే రాజు ఉండేవాడు; అతడు పన్నెండవ కుమారుడు, పరాక్రమంలోనూ ధర్మంలోనూ స్థిరుడు.
7.55.5
स राजा वीर्यसम्पन्नः पुरं देवपुरोपमम् ।
निवेशयामास तदा अभ्याशे गौतमस्य तु ॥ ७.५५.५ ॥
పరాక్రమసంపన్నుడైన ఆ రాజు అప్పుడు గౌతముని సమీపంలో దేవనగరంలా ఉన్న ఒక నగరాన్ని నిర్మించాడు.
7.55.6
पुरस्य सुकृतं नाम वैजयन्तमिति श्रुतम् ।
निवेशं यत्र राजर्षिर्निमिश्चक्रे महायशाः ॥ ७.५५.६ ॥
ఆ నగరానికి సుకృతమనే పేరు, వైజయంతమని ప్రసిద్ధి; అక్కడ మహాయశస్వి రాజర్షి నిమి తన నివాసాన్ని ఏర్పరచుకున్నాడు.
7.55.7
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना निवेश्य सुमहापुरम् ।
यजेयं दीर्घसत्रेण पितुः प्रह्लादयन्मनः ॥ ७.५५.७ ॥
అతను ఒక మహానగరాన్ని స్థాపించి, "దీర్ఘ సత్రంతో యాగం చేస్తాను; అది నా తండ్రి మనస్సును సంతోషపెడుతుంది" అని సంకల్పించాడు.
7.55.8
ततः पितरमामन्त्र्य इक्ष्वाकुं हि मनोः सुतम् ।
वसिष्ठं वरयामास पूर्वं ब्रह्मर्षिसत्तमम् ॥ ७.५५.८ ॥
అప్పుడు అతను తన తండ్రి, మనువు కుమారుడైన ఇక్ష్వాకును సంబోధించి, మొదట బ్రహ్మర్షులలో శ్రేష్ఠుడైన వసిష్ఠుడిని పురోహితునిగా వరించాడు.
7.55.9
अनन्तरं स राजर्षिर्निमिरिक्ष्वाकुनन्दनः ।
अत्रिमङ्गिरसं चैव भृगुं चैव तपोधनम् ॥ ७.५५.९ ॥
తరువాత ఆ రాజర్షి నిమి, ఇక్ష్వాకు వంశానందుడు, అత్రి, అంగిరసుడు, తపోధనుడైన భృగువు—వీరిని కూడా ఎంచుకున్నాడు.
7.55.10
तमुवाच वसिष्ठस्तु निमिं राजर्षिसत्तमम् ।
वृतो ऽहं पूर्वमिन्द्रेण अन्तरं प्रतिपालय ॥ ७.५५.१० ॥
అప్పుడు వసిష్ఠుడు రాజర్షులలో శ్రేష్ఠుడైన నిమితో ఇలా అన్నాడు: "నేను ముందుగానే ఇంద్రునిచే వరించబడ్డాను; కొంత కాలం ఆగు."
7.55.11
अनन्तरं महाविप्रो गौतमः प्रत्यपूरयत् ।
वसिष्ठो ऽपि महातेजा इन्द्रयज्ञमथाकरोत् ॥ ७.५५.११ ॥
తరువాత మహాబ్రాహ్మణుడైన గౌతముడు (తన మాటను) నెరవేర్చాడు; మహాతేజస్వి అయిన వసిష్ఠుడు కూడా ఇంద్రయాగం చేశాడు.
7.55.12
निमिस्तु राजा विप्रांस्तान्समानीय नराधिपः ।
अयजद्धिमवत्पार्श्वे स्वपुरस्य समीपतः ।
पञ्चवर्षसहस्राणि राजा दीक्षामुपागमत् ॥ ७.५५.१२ ॥
అయితే రాజైన నిమి ఆ బ్రాహ్మణులను సమకూర్చి, తన నగరానికి సమీపంలో హిమవత్ పార్శ్వంలో యాగం చేశాడు; ఆ రాజు ఐదు వేల సంవత్సరాలు దీక్షను స్వీకరించాడు.
7.55.13
इन्द्रयज्ञावसाने तु वसिष्ठो भगवनृषिः ।
सकाशमागतो राज्ञो हौत्रं कर्तुमनिन्दितः ॥ ७.५५.१३ ॥
ఇంద్రయజ్ఞం ముగిసిన తర్వాత, నిందారహితుడైన భగవానుడు ఋషి వసిష్ఠుడు రాజు వద్దకు హౌత్రకర్మ చేయడానికి వచ్చాడు.
7.55.14
तदन्तरमथापश्यद्गौतमेनाभिपूरितम् ।
कोपेन महताविष्टो वसिष्ठो ब्रह्मणः सुतः ॥ ७.५५.१४ ॥
అప్పుడు గౌతముడు ఆక్రమించి ఉన్నాడని చూశాడు. మహా కోపంతో నిండిన బ్రహ్మ కుమారుడైన వసిష్ఠుడు (ఇది చూశాడు).
7.55.15
स राज्ञो दर्शनाकाङ्क्षी मुहूर्तं समुपाविशत् ।
तस्मिन्नहनि राजर्षिर्निद्रया ऽपहृतो भृशम् ॥ ७.५५.१५ ॥
అతడు రాజును చూడాలనే కోరికతో క్షణకాలం కూర్చున్నాడు. ఆ రోజు రాజర్షి నిద్రతో ఎంతో ఆక్రమించబడ్డాడు.
7.55.16
ततो मन्युर्वसिष्ठस्य प्रादुरासीन्महात्मनः ।
अदर्शनेन राजर्षेर्व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५५.१६ ॥
అప్పుడు మహాత్ముడైన వసిష్ఠునికి కోపం కలిగింది. రాజర్షి కనిపించకపోవడంతో అతడు మాట్లాడటం ప్రారంభించాడు.
7.55.17
यस्मात्त्वमन्यं वृतवान्मामवज्ञाय पार्थिव ।
चेतनेन विनाभूतो देहस्तव भविष्यति ॥ ७.५५.१७ ॥
నన్ను అవమానించి నీవు మరొకరిని ఎన్నుకున్నావు కాబట్టి, ఓ రాజా, నీ దేహం చైతన్యం లేకుండా అవుతుంది.
7.55.18
ततः प्रबुद्धो राजर्षिः श्रुत्वा शापमुदाहृतम् ।
ब्रह्मयोनिमथोवाच संरम्भात् क्रोधमूर्च्छितः ॥ ७.५५.१८ ॥
అప్పుడు మేల్కొన్న రాజర్షి, పలికిన శాపాన్ని విని, బ్రహ్మయోని అయిన వసిష్ఠునితో ఉద్రేకంతో, క్రోధంతో మూర్ఛితుడై పలికాడు.
7.55.19
अजानतः शयानस्य क्रोधेन कलुषीकृतः ।
मुक्तवान्मयि शापाग्निं यमदण्डमिवापरम् ॥ ७.५५.१९ ॥
తెలియకుండా నిద్రిస్తున్న నాపై కోపంతో కలుషితుడవై, యమదండం వంటి మరొక శాపాగ్నిని నువ్వు ప్రయోగించావు.
7.55.20
तस्मात्तवापि ब्रह्मर्षे चेतनेन विना कृतः ।
देहः सुरुचिरप्रख्यो भविष्यति न संशयः ॥ ७.५५.२० ॥
కాబట్టి బ్రహ్మర్షీ, నీ దేహమూ చేతనం లేకుండా అవుతుంది; అయినా అది దేవతలలా అందంగా ఉంటుంది, సందేహం లేదు.
7.55.21
सहसैव बभूवतुर्विदेहौ तत्तुल्याधिगतप्रभाववन्तौ ॥ ७.५५.२१ ॥
వెంటనే ఆ ఇద్దరూ దేహరహితులయ్యారు, దానికి సమానమైన ప్రభావాన్ని పొందారు.