ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 7.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.55.1
एष ते नृगशापस्य विस्तरो ऽभिहितो मया ।
यद्यस्ति श्रवणे श्रद्धा शृणुष्वेहापरां कथाम् ॥ ७.५५.१ ॥
ਨ੍ਰਿਗ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਪੂਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਸੁਣ।
7.55.2
एवमुक्तस्तु रामेण सौमित्रिः पुनरब्रवीत् ।
तृप्तिराश्चर्यभूतानां कथानां नास्ति मे नृप ॥ ७.५५.२ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਦਭੁਤ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
7.55.3
लक्ष्मणेनैवमुक्तस्तु राम इक्ष्वाकुनन्दनः ।
कथां परमधर्मिष्ठां व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५५.३ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਨੰਦ ਰਾਮ ਨੇ ਪਰਮ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇੱਕ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
7.55.4
आसीद्राजा निमिर्नाम इक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ।
पुत्रो द्वादशमो वीर्ये धर्मे च परिनिष्ठितः ॥ ७.५५.४ ॥
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਮਿ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਉਹ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਬਲ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ।
7.55.5
स राजा वीर्यसम्पन्नः पुरं देवपुरोपमम् ।
निवेशयामास तदा अभ्याशे गौतमस्य तु ॥ ७.५५.५ ॥
ਬਲ-ਸੰਪੰਨ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤਦ ਗੌਤਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇਵਨਗਰੀ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਨਗਰ ਵਸਾਇਆ।
7.55.6
पुरस्य सुकृतं नाम वैजयन्तमिति श्रुतम् ।
निवेशं यत्र राजर्षिर्निमिश्चक्रे महायशाः ॥ ७.५५.६ ॥
ਉਸ ਨਗਰ ਦਾ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਵੈਜਯੰਤ ਵਜੋਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨਿਮਿ ਨੇ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ।
7.55.7
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना निवेश्य सुमहापुरम् ।
यजेयं दीर्घसत्रेण पितुः प्रह्लादयन्मनः ॥ ७.५५.७ ॥
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਨਗਰ ਵਸਾ ਕੇ ਸੰਕਲਪ ਕੀਤਾ, "ਦੀਰਘ ਸਤਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਯੱਗ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇਗਾ।"
7.55.8
ततः पितरमामन्त्र्य इक्ष्वाकुं हि मनोः सुतम् ।
वसिष्ठं वरयामास पूर्वं ब्रह्मर्षिसत्तमम् ॥ ७.५५.८ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਚੁਣਿਆ।
7.55.9
अनन्तरं स राजर्षिर्निमिरिक्ष्वाकुनन्दनः ।
अत्रिमङ्गिरसं चैव भृगुं चैव तपोधनम् ॥ ७.५५.९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨਿਮੀ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਅਤਰੀ, ਅੰਗਿਰਸ ਅਤੇ ਤਪੋਧਨ ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣਿਆ।
7.55.10
तमुवाच वसिष्ठस्तु निमिं राजर्षिसत्तमम् ।
वृतो ऽहं पूर्वमिन्द्रेण अन्तरं प्रतिपालय ॥ ७.५५.१० ॥
ਤਦ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਿਮੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਰਿਆ ਹੈ; ਥੋੜ੍ਹਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ।"
7.55.11
अनन्तरं महाविप्रो गौतमः प्रत्यपूरयत् ।
वसिष्ठो ऽपि महातेजा इन्द्रयज्ञमथाकरोत् ॥ ७.५५.११ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਵਿਪ੍ਰ ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ; ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਵੀ ਇੰਦਰ-ਯੱਗ ਕੀਤਾ।
7.55.12
निमिस्तु राजा विप्रांस्तान्समानीय नराधिपः ।
अयजद्धिमवत्पार्श्वे स्वपुरस्य समीपतः ।
पञ्चवर्षसहस्राणि राजा दीक्षामुपागमत् ॥ ७.५५.१२ ॥
ਪਰ ਨਰਾਧਿਪ ਨਿਮੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਯੱਗ ਕੀਤਾ; ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀਕਸ਼ਾ ਲਈ।
7.55.13
इन्द्रयज्ञावसाने तु वसिष्ठो भगवनृषिः ।
सकाशमागतो राज्ञो हौत्रं कर्तुमनिन्दितः ॥ ७.५५.१३ ॥
ਇੰਦਰ ਯੱਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਹੌਤ੍ਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ।
7.55.14
तदन्तरमथापश्यद्गौतमेनाभिपूरितम् ।
कोपेन महताविष्टो वसिष्ठो ब्रह्मणः सुतः ॥ ७.५५.१४ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ (ਇਹ ਵੇਖਿਆ)।
7.55.15
स राज्ञो दर्शनाकाङ्क्षी मुहूर्तं समुपाविशत् ।
तस्मिन्नहनि राजर्षिर्निद्रया ऽपहृतो भृशम् ॥ ७.५५.१५ ॥
ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਲ ਭਰ ਬੈਠੇ। ਉਸ ਦਿਨ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਘਿਰ ਗਏ।
7.55.16
ततो मन्युर्वसिष्ठस्य प्रादुरासीन्महात्मनः ।
अदर्शनेन राजर्षेर्व्याहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.५५.१६ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤਮਾ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਉੱਠਿਆ। ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨਾ ਦਿਸਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਏ।
7.55.17
यस्मात्त्वमन्यं वृतवान्मामवज्ञाय पार्थिव ।
चेतनेन विनाभूतो देहस्तव भविष्यति ॥ ७.५५.१७ ॥
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
7.55.18
ततः प्रबुद्धो राजर्षिः श्रुत्वा शापमुदाहृतम् ।
ब्रह्मयोनिमथोवाच संरम्भात् क्रोधमूर्च्छितः ॥ ७.५५.१८ ॥
ਫਿਰ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨੇ ਕਹੇ ਗਏ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੁੰਦਿਆਂ ਬ੍ਰਹਮਯੋਨੀ (ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.55.19
अजानतः शयानस्य क्रोधेन कलुषीकृतः ।
मुक्तवान्मयि शापाग्निं यमदण्डमिवापरम् ॥ ७.५५.१९ ॥
ਅਣਜਾਣੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕਲੁਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਯਮਦੰਡ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਾਪ-ਅਗਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
7.55.20
तस्मात्तवापि ब्रह्मर्षे चेतनेन विना कृतः ।
देहः सुरुचिरप्रख्यो भविष्यति न संशयः ॥ ७.५५.२० ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸੁੰਦਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
7.55.21
सहसैव बभूवतुर्विदेहौ तत्तुल्याधिगतप्रभाववन्तौ ॥ ७.५५.२१ ॥
ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਹ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਲਿਆ।