Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 7.57

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.57.1

तां श्रुत्वा दिव्यसङ्काशां कथामद्भुतदर्शनाम् ।
लक्ष्मणः परमप्रीतो राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.५७.१ ॥

ଦିବ୍ୟସଦୃଶ, ଅଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନ ସେହି କଥା ଶୁଣି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାଘବଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.57.2

निक्षिप्तदेहौ काकुत्स्थ कथं तौ द्विजपार्थिवौ ।
पुनर्देहेन संयोगं जग्मुर्देवसम्मतौ ॥ ७.५७.२ ॥

ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ସେହି ଦୁଇଜଣ — ଦ୍ୱିଜ ଓ ରାଜା — ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇ କିପରି ପୁନର୍ବାର ଦେହ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ?

7.57.3

तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा रामः सत्यपराक्रमः ।
तां कथां कथयामास वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ ७.५७.३ ॥

ତାଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କର ସେହି କଥା କହିଲେ।

7.57.4

यस्तु कुम्भो रघुश्रेष्ठ तेजःपूर्णो महात्मनोः ।
तस्मिंस्तेजोमयौ विप्रौ सम्भूतावृषिसत्तमौ ॥ ७.५७.४ ॥

ହେ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି କୁମ୍ଭରେ ତେଜୋମୟ ଦୁଇ ବିପ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।

7.57.5

पूर्वं समभवत्तत्र ह्यगस्त्यो भगवानृषिः ।
नाहं सुतस्तवेत्युक्त्वा मित्रं तस्मादपाक्रमत् ॥ ७.५७.५ ॥

ପ୍ରଥମେ ସେଠାରେ ଭଗବାନ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ। 'ମୁଁ ତୁମର ପୁତ୍ର ନୁହେଁ' ବୋଲି କହି ସେ ମିତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଗଲେ।

7.57.6

तद्धि तेजस्तु मित्रस्य उर्वस्याः पूर्वमाहितम् ।
तस्मिन्समभवत्कुम्भे तत्तेजो यत्र वारुणम् ॥ ७.५७.६ ॥

ସେହି ତେଜ ମିତ୍ରଙ୍କର ଥିଲା, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଊର୍ବଶୀଙ୍କଠାରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଯେଉଁ କୁମ୍ଭରେ ବରୁଣଙ୍କ ତେଜ ଥିଲା, ସେଥିରେ ସେହି ତେଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

7.57.7

कस्यचित्त्वथ कालस्य मित्रावरुणसम्भवः ।
वसिष्ठस्तेजसा युक्तो जज्ञे इक्ष्वाकुदैवतम् ॥ ७.५७.७ ॥

କିଛି ସମୟ ପରେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କଠାରୁ ଜାତ, ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ବସିଷ୍ଠ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁ ବଂଶର ଦେବତା ରୂପେ ଜନ୍ମିଲେ।

7.57.8

तमिक्ष्वाकुर्महातेजा जातमात्रमनिन्दितम् ।
वव्रे पुरोधसं सौम्य वंशस्यास्य भवाय नः ॥ ७.५७.८ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁ ଜନ୍ମମାତ୍ରେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ତାଙ୍କୁ, ହେ ସୌମ୍ୟ, ଆମ ଏହି ବଂଶର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ପୁରୋହିତ ରୂପେ ବରଣ କଲେ।

7.57.9

एवं त्वपूर्वदेहस्य वसिष्ठस्य महात्मनः ।
कथितो निर्गमः सौम्य निमेः शृणु यथा ऽभवत् ॥ ७.५७.९ ॥

ଏହିପରି ଅପୂର୍ବ ଦେହଧାରୀ ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କୁହାଗଲା। ହେ ସୌମ୍ୟ, ନିମିଙ୍କ ବିଷୟରେ ତାହା କିପରି ହେଲା ଶୁଣ।

7.57.10

दृष्ट्वा विदेहं राजानमृषयः सर्व एव ते ।
तं च ते योजयामासुर्यागदीक्षां मनीषिणः ॥ ७.५७.१० ॥

ରାଜାଙ୍କୁ ବିଦେହ (ଦେହହୀନ) ଦେଖି ସେହି ସମସ୍ତ ଋଷି, ସେହି ମନୀଷୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞଦୀକ୍ଷାରେ ଯୋଡ଼ିଲେ।

7.57.11

तं च देहं नरेन्द्रस्य रक्षन्ति स्म द्विजोत्तमाः ।
गन्धैर्माल्यैश्च वस्त्रैश्च पौरभृत्यसमन्विताः ॥ ७.५७.११ ॥

ସେହି ରାଜାଙ୍କ ଦେହକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ନଗରବାସୀ ଓ ଭୃତ୍ୟଙ୍କ ସହ, ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କଲେ।

7.57.12

ततो यज्ञे समाप्ते तु भृगुस्तत्रेदमब्रवीत् ।
आनयिष्यामि ते चेतस्तुष्टो ऽस्मि तव पार्थिव ॥ ७.५७.१२ ॥

ତା'ପରେ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେଲେ ଭୃଗୁ ସେଠାରେ ଏହା କହିଲେ: "ହେ ରାଜା, ମୁଁ ତୁମର ଚିତ୍ତ ଫେରାଇ ଆଣିବି; ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।"

7.57.13

सुप्रीताश्च सुराः सर्वे निमेश्चेतस्तथाब्रुवन् ।
वरं वरय राजर्षे क्व ते चेतो निरूप्यताम् ॥ ७.५७.१३ ॥

ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ନିମିଙ୍କୁ କହିଲେ: ହେ ରାଜର୍ଷି, ବର ମାଗ। ତୁମ ମନ କେଉଁଠି ଲାଗିଛି ତାହା ସ୍ଥିର କର।

7.57.14

एवमुक्तः सुरैः सर्वैर्निमेश्चेतस्तदाब्रवीत् ।
नेत्रेषु सर्वभूतानां वसेयं सुरसत्तमाः ॥ ७.५७.१४ ॥

ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଏହିପରି କହିବାରେ ନିମି କହିଲେ: ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରେ ବାସ କରେ।

7.57.15

बाढमित्येव विबुधा निमेश्चेतस्तदा ऽब्रुवन् ।
नेत्रेषु सर्वभूतानां वायुभूतश्चरिष्यसि ॥ ७.५७.१५ ॥

ସେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ନିମିଙ୍କୁ କହିଲେ: ଭଲ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରେ ବାୟୁରୂପରେ ବିଚରଣ କରିବ।

7.57.16

त्वत्कृते च निमिष्यन्ति चक्षूंषि पृथिवीपते ।
वायुभूतेन चरता विश्रमार्थं मुहुर्मुहुः ॥ ७.५७.१६ ॥

ହେ ପୃଥିବୀପତି, ତୁମ ପାଇଁ ଚକ୍ଷୁ ପଲକ ପକାଏ; ବାୟୁରୂପରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ତୁମେ ବିଶ୍ରାମ ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର (ପଲକ ପକାଉଛ)।

7.57.17

एवमुक्त्वा तु विबुधाः सर्वे जग्मुर्यथागतम् ।
ऋषयो ऽपि महात्मानो निमेर्देहं समाहरन् ॥ ७.५७.१७ ॥

ଏପରି କହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲେ ସେହି ପଥରେ ଫେରିଗଲେ। ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ନିମିଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଏକତ୍ର କଲେ।

7.57.18

अरणिं तत्र निक्षिप्य मथनं चक्रुरोजसा ।
मन्त्रहोमैर्महात्मानः पुत्रहेतोर्निमेस्तदा ॥ ७.५७.१८ ॥

ସେଠାରେ ଅରଣି ରଖି ମହାତ୍ମାମାନେ ବଳରେ ମନ୍ଥନ କଲେ। ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୋମ ସହିତ, ସେତେବେଳେ ନିମିଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାଇଁ (ଏହା କଲେ)।

7.57.19

अरण्यां मथ्यामानायां प्रादुर्भूतो महातपाः ।
मथनान्मिथिरित्याहुर्जननाज्जनको ऽभवत् ।
यस्माद्विदेहात्सम्भूतो वैदेहस्तु ततः स्मृतः ॥ ७.५७.१९ ॥

ଅରଣି ମଥାଯାଉଥିବା ସମୟରେ ମହାତପସ୍ବୀ (ମିଥି) ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ମଥନରୁ ତାଙ୍କୁ 'ମିଥି' କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଜନ୍ମରୁ ସେ 'ଜନକ' ହେଲେ। ବିଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେତୁ ସେ 'ବୈଦେହ' ନାମରେ ସ୍ମୃତ ହୁଅନ୍ତି।

7.57.20

एवं विदेहराजश्च जनकः पूर्वको ऽभवत् ।
मिथिर्नाम महातेजास्तेनायं मैथिलो ऽभवत् ॥ ७.५७.२० ॥

ଏହିପରି ବିଦେହର ରାଜା ଜନକ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ହେଲେ। ମହାତେଜସ୍ବୀ ମିଥି ନାମକ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏ 'ମୈଥିଲ' ହେଲେ।